Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu [Mt 7, 15-20]
Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng các môn đệ rằng: "HÃY COI CHỪNG CÁC TIÊN TRI GIẢ. Họ mặc lốt chiên đến cùng các con, nhưng bên trong, họ là sói dữ hay cắn xé. Hãy xem quả thì các con sẽ biết được chúng. Nào ai hái được trái nho nơi bụi gai, hoặc trái vả nơi bụi găng sao? Cũng thế, cây tốt thì sinh trái tốt, còn cây xấu thì sinh trái xấu. Cây tốt không thể sinh trái xấu, và cây xấu không thể sinh trái tốt. Các cây không sinh trái tốt sẽ bị chặt đi và ném vào lửa. Vậy coi trái thì các con sẽ nhận biết được chúng.”

 

Phần thưởng cho người yêu Chúa nhất

SUY NIỆM TIN MỪNG CHÚA NHẬT XIII – A

(Mt 10, 37 – 42)

Bước vào Chúa Nhật XIII thường niên A. Phụng vụ Lời Chúa xoay quanh một chủ đề rất đẹp và rất thực tế: đón nhận Thiên Chúa để được biến đổi bởi tình yêu của Ngài. Từ người phụ nữ Sunam trong sách Các Vua 2 V 4,8-11.14-16a, đến giáo huấn của thánh Phaolô về bí tích Thánh Tẩy trong thư gửi tín hữu Rôma 6, 3-4. 8-11, và cuối cùng là lời mời gọi quyết liệt của Chúa Giêsu trong Tin Mừng Mt 10, 37 – 42, tất cả đều dẫn chúng ta đến một câu hỏi căn bản: Đức Kitô đang giữ vị trí nào trong cuộc đời tôi?

Hiếu khách với người của Thiên Chúa

Một trong những nét đẹp nhất của đời sống đức tin là: lòng hiếu khách (2 V 4,8-11.14-16a). Người phụ nữ thành Sunam không đón tiếp ngôn sứ Êlisê vì tìm kiếm lợi lộc hay phép lạ, nhưng vì bà nhận ra nơi ông “một vị thánh của Thiên Chúa” với lòng hiếu khách sẵn có nơi bà, bà đã dành cho người của Thiên Chúa. Chính sự nhạy bén thiêng liêng ấy đã mở đường cho ân sủng hoạt động: “Năm tới cũng vào thời kỳ này, bà sẽ bồng bế một bé trai” (x.2 V 4, 16a). Từ một căn phòng nhỏ với chiếc giường, bàn, ghế và đèn, ngôi nhà của bà trở thành nơi Thiên Chúa hiện diện và ban phúc lành (x.2 V 4,11).

Như thế, ai đón nhận người được Chúa sai đến là đón nhận chính Chúa. Chính Chúa Giêsu xác nhận: “Ai đón tiếp anh em là đón tiếp Thầy” (Mt 10, 40). Người phụ nữ Sunam không làm điều gì phi thường; bà chỉ âm thầm phục vụ và mở lòng đón tiếp. Nhưng chính trong những việc nhỏ bé ấy, bà đã cộng tác vào chương trình cứu độ của Thiên Chúa.

Lòng quảng đại của người phụ nữ Sunam trở thành hình ảnh của tâm hồn biết mở cửa cho Thiên Chúa bước vào cuộc đời mình. Phép lạ bà sinh được người con trai không phải là phần thưởng cho một việc làm tốt, nhưng là dấu chỉ cho thấy Thiên Chúa không bao giờ để lòng quảng đại chân thành ra vô ích. Chúa ân thưởng cho bà.

Chúa yêu ta đã chết vì ta

Cảm nghiệm được yêu Chúa đối với con người, nên thánh Phaolô mời gọi chúng ta sống tình yêu ấy, phải chết đi cho tội lỗi, sống một cuộc đời mới. Hình ảnh “mai táng với Đức Kitô” diễn tả sự đoạn tuyệt tận căn với con người cũ bị nô lệ cho tội lỗi, để khai sinh một thụ tạo mới được ân sủng hướng dẫn. Vì khi lãnh nhận bí tích Thánh Tẩy, chúng ta đã được mai táng với Đức Kitô và cùng sống lại với Người (x. Rm 6,3-4). Như thế, phép rửa là sự kết hợp thực sự với mầu nhiệm tử nạn và phục sinh của Chúa Kitô. Người Kitô hữu không chỉ là người tin vào Chúa, nhưng là người sống trong Chúa.

Ta phải mến Chúa trên hết mọi sự

Tin Mừng hôm nay đưa chúng ta vào trọng tâm của đời sống môn đệ: đặt Đức Kitô ở vị trí tuyệt đối trong mọi tương quan và chọn lựa của cuộc đời.

Đòi hỏi đầu tiên mà Chúa nói với những người theo Chúa là hãy đặt tình yêu đối với Chúa lên trên những tình cảm gia đình. Chúa nói: “Kẻ nào yêu mến cha mẹ hơn Thầy, thì chẳng xứng đáng với Thầy, và kẻ nào yêu mến con trai, con gái hơn Thầy, thì không xứng đáng với Thầy” (Mt 10, 37). Chắc chắn Chúa Giêsu không có ý coi nhẹ tình yêu đối với cha mẹ và con cái, cũng không phủ nhận giới răn thảo kính cha mẹ, nhưng Người biết rằng những mối liên hệ họ hàng, nếu được đặt lên hàng đầu, thì có thể đi chệch khỏi điều thiện hảo đích thực. Thiên Chúa phải là tình yêu cao cả nhất của con người. Mọi tình yêu nhân loại chỉ tìm được ý nghĩa đích thực khi được quy hướng về Thiên Chúa là nguồn mạch của mọi tình yêu.

Theo thánh Hilariô thành Poitiers, “Đức Kitô không lấy đi tình yêu dành cho gia đình, nhưng nâng tình yêu ấy lên đến sự viên mãn khi đặt nó dưới quyền tối thượng của Thiên Chúa”.

Tiếp đó, Chúa Giêsu nói với các môn đệ: “Kẻ nào không mang lấy thập giá mình mà theo Thầy thì không xứng đáng với Thầy” (Mt 10,38). Vấn đề ở đây là theo Chúa trên con đường chính Chúa đã đi qua, không tìm những con đường tắt. Không có tình yêu chân thực nào mà không có thập giá, nghĩa là phải đích thân trả bằng giá của mình. Thập giá không chỉ là đau khổ thể lý, nhưng là thái độ từ bỏ chính mình để trung thành với Tin Mừng.

Thánh Gioan Kim Khẩu nhận xét: “Mang thập giá là sẵn sàng chấp nhận mọi thử thách vì chân lý hơn là tìm kiếm sự dễ dãi cho bản thân”. Người môn đệ đích thực không tìm cách giữ mạng sống mình, nhưng dám hiến trao đời mình cho Chúa và tha nhân. Khi được vác với Chúa Giêsu, thập giá không làm ta sợ hãi, vì chính Chúa luôn ở cạnh để nâng đỡ chúng ta trong giờ thử thách cam go nhất, để ban cho chúng ta sức mạnh và can đảm. Dù có bồn chồn băn khoăn để bảo tồn mạng sống của mình, với một thái độ nhút nhát và ích kỷ, thì cũng chẳng ích gì. Chúa Giêsu đã cảnh giác: “Kẻ nào cố tìm mạng sống mình thì sẽ mất, và kẻ nào đành mất mạng sống mình vì Thầy, thì sẽ tìm lại được nó” (Mt 10,39).

Câu kết đoạn Tin Mừng mang một chiều kích tuyệt đẹp của đời sống Kitô hữu được mở ra: đón tiếp người khác là đón tiếp chính Đức Kitô. Chỉ một chén nước lã trao đi vì tình yêu Chúa cũng mang giá trị vĩnh cửu (x.Mt 10, 40-42). Điều này làm nổi bật phẩm giá của những việc bác ái nhỏ bé hằng ngày. Thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu đã sống chân lý ấy qua “Con đường thơ ấu thiêng liêng”: làm những việc rất nhỏ với tình yêu rất lớn.

Lời Chúa hôm nay mời gọi chúng ta xét lại bậc thang giá trị của đời mình: Đức Kitô có thực sự là trung tâm của mọi chọn lựa đời tôi không? Chỉ khi dám đặt Người lên trên hết, vác lấy thập giá mỗi ngày và nhận ra Người nơi tha nhân, chúng ta mới tìm được sự sống đích thực mà Chúa đã hứa ban.

Lm. An-tôn Nguyễn Văn Độ

 

DÔNG TỐ BIẾT NÓI

“Dù mưa sa, nước cuốn, hay bão táp ập vào, nhà ấy cũng không sụp đổ!”.

“Nghịch cảnh không tạo nên con người; nó chỉ bày tỏ con người ấy là ai!” - James L. Allen.

Kính thưa Anh Chị em,

Lời Chúa hôm nay cho thấy, nghịch cảnh có thể làm lộ nền móng thật của một con người. Mưa sa, nước cuốn, bão táp không làm cát chắc hơn hay đá cứng hơn; chúng chỉ khiến cát và đá lộ diện. Đó chính là lúc ‘dông tố biết nói’.

“Không phải bất cứ ai thưa với Thầy: ‘Lạy Chúa! Lạy Chúa!’... nhưng chỉ ai thi hành ý muốn của Cha Thầy!”. Hoá ra, điều quyết định không phải là điều chúng ta tuyên xưng, nhưng là điều chúng ta trở nên. Nguyên ngữ Hy Lạp dùng động từ poieō - “làm, thực hiện”. Đời sống Kitô hữu không được xây trên kinh nguyện hay những lời đạo đức, nhưng trên việc thi hành ý muốn của Thiên Chúa trong những chọn lựa cụ thể của đời sống. Những gì được kiên trì sống trong âm thầm mới dần tạo nên vóc dáng thiêng liêng của một con người. “Điều quan trọng không phải là nói những điều lớn lao về Chúa, nhưng là làm những điều nhỏ bé vì tình yêu Ngài!” - Mẹ Têrêxa Calcutta.

Nền móng không chỉ được xây trong những ngày bình yên, nhưng cả khi dông bão đang ập xuống. Mỗi lần vâng phục, mỗi lần trung tín trong âm thầm, mỗi lần tha thứ đều đào sâu thêm nền đá của đời mình. Khi cuồng phong đến, ngôi nhà đứng vững không nhờ những gì được hứa, nhưng nhờ những gì đã được sống. Chính phần ẩn sâu ấy quyết định liệu nó có đứng vững khi bão táp ập vào. Đức tin cũng vậy. Và đó là lúc ‘dông tố biết nói’.

Israel đã trải nghiệm điều đó. Vua, Đền Thờ, thành thánh - tất cả đều lần lượt sụp đổ. Họ mất những gì từng làm nên niềm tự hào và cảm giác an toàn của mình - bài đọc một. Có những điều chỉ mất đi mới cho biết chúng chưa bao giờ là chỗ dựa sau cùng; bởi chỗ dựa đích thực không phải là những gì thuộc về Thiên Chúa, nhưng là chính Ngài. Vậy mà giữa cảnh lưu đày, Thánh Vịnh đáp ca lại cất lên, “Lạy Chúa, để danh Ngài rạng rỡ, xin giải thoát chúng con!”. Chính trong cảnh trắng tay ấy, dân Chúa mới học lại bài học căn bản: vinh quang Thiên Chúa không ở nơi những gì con người sở hữu, nhưng ở sự hiện diện và lòng trung tín của Ngài. “Điều Thiên Chúa ban trước hết không phải là một điều gì, nhưng là chính Ngài!” - Karl Rahner.

Anh Chị em,

Đức Kitô không chỉ dạy chúng ta xây đời trên đá; Ngài chính là Đá Tảng ấy. Ngài đến để trở nên nền móng không lay chuyển của một nhân loại vốn quen xây đời mình trên cát của quyền lực, của cải, thành công và cái tôi. Bởi đó, điều cứu chúng ta không phải là một đức tin chỉ ở trên môi miệng: “Lạy Chúa! Lạy Chúa!”, nhưng là một đức tin dự phần vào sự vâng phục hiếu tử của Đức Giêsu đối với Chúa Cha. Khi mọi chỗ dựa khác sụp đổ, người tín hữu khám phá rằng mình vẫn chưa mất tất cả, vì vẫn còn Đức Kitô. Đến lúc ấy, dông tố không cần nói thêm gì nữa. “Ai có Thiên Chúa thì không thiếu gì; chỉ mình Ngài là đủ!” - Têrêxa Avila.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, xin đừng để con chỉ xây cao, nhưng biết xây sâu; để khi bão đến, đời con vẫn đứng vững trên Ngài!”, Amen.

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

 

Daniel Gallagher (*), trong bản tin ngày 23 tháng 6 năm 2026 của tập san National Catholic Register, cho rằng: Sắc lệnh Summorum Pontificum năm 2007 của Đức Giáo Hoàng Bê-nê-đíc-tô XVI nói về phụng vụ. Nhưng thực ra không phải vậy.

Như bạn thấy, Đức Thánh Cha có khát vọng cháy bỏng muốn hàn gắn rạn nứt giữa Hội Thánh Piô X (SSPX ) và Giáo Hội Công Giáo, và để hàn gắn rạn nứt đó, ngài quyết định chuyển sự chú ý sang một vấn đề mà, theo một cách nào đó, không liên quan gì đến Hội Thánh Piô X.

Trong một bức thư kèm theo Summorum Pontificum, Đức Bê-nê-đíc-tô giải thích rằng Sách Lễ năm 1962 “chưa bao giờ bị bãi bỏ về mặt pháp lý và do đó, về nguyên tắc, luôn được cho phép”. Nói tóm lại, mặc dù hiếm khi được cử hành ở hầu hết các nơi trên thế giới, hình thức Thánh Lễ được cử hành trước Công đồng Vatican II chưa bao giờ là vấn đề vì nó luôn được cho phép. Vì vậy, Summorum Pontificum chỉ làm rõ hai hình thức của một Nghi thức La Mã duy nhất.

Tuy nhiên, nó còn làm được nhiều hơn thế. Bằng việc ban hành Summorum Pontificum, Đức Bê-nê-đíc-tô XVI đã làm rõ rằng, theo quan điểm của ngài, vực sâu ngăn cách giữa HỘI THÁNH PIÔ X và Rome không còn là vấn đề về phụng vụ nữa, bởi vì – ít nhất là về lý thuyết chứ không phải trên thực tế – bất cứ tín hữu nào cũng có thể tham dự bất cứ hình thức nào của Nghi thức.

Vậy, sự chia rẽ đó là do đâu?

Để trả lời rõ hơn, hai năm sau, Đức Bê-nê-đíc-tô XVI, thông qua một sắc lệnh do Thánh Bộ Giám mục ban hành, đã tha thứ cho bốn giám mục bị vạ tuyệt thông sau khi được Tổng Giám mục Marcel Lefebvre tấn phong năm 1988. Sắc lệnh bày tỏ hy vọng tha thiết của Tòa Thánh rằng “bước này sẽ được tiếp nối bằng việc toàn thể Hội Thánh Piô X nhanh chóng đạt được sự hiệp thông trọn vẹn với Giáo hội, qua đó chứng tỏ lòng trung thành chân chính và sự công nhận chân thành đối với Giáo huấn và thẩm quyền của Đức Giáo Hoàng bằng bằng chứng về sự hiệp nhất hữu hình”.

Sự kiện điều này không bao giờ xảy ra đã làm tan nát trái tim Đức Bê-nê-đíc-tô XVI. Điều khiến ngài đau lòng hơn nữa là nhiều giám mục anh em đã kịch liệt chỉ trích ngài vì đã cố gắng hàn gắn vết rạn nứt. Như ngài đã viết trong một bức thư riêng gửi tất cả các giám mục sau khi lệnh vạ tuyệt thông được bãi bỏ, “Đôi khi người ta có cảm giác rằng xã hội chúng ta cần phải có ít nhất một nhóm mà đối với nó ta không được phép khoan dung; nhóm mà người ta có thể dễ dàng tấn công và căm ghét. Và nếu ai đó dám tiếp cận họ — trong trường hợp này là Giáo hoàng — thì ngài cũng mất đi bất cứ quyền được khoan dung nào; ngài cũng có thể bị đối xử một cách căm ghét, không chút do dự hay kiềm chế.”

Tôi đã ở đó, và tôi tận mắt chứng kiến nỗi đau buồn sâu sắc mà toàn bộ sự việc gây ra cho vị Giáo hoàng người Đức khiêm nhường.

Vậy, liệu sự ly giáo này có mang tính giáo điều không?

Nói một cách chính xác, điều đó sẽ không nhất quán. Bởi vì nếu chúng ta đang bàn về giáo điều, thì sự chia rẽ giữa Hội Thánh Pi-ô X và Rome sẽ mang tính dị giáo chứ không phải ly giáo. Điều đó không có nghĩa là phủ nhận rằng có những điểm giáo lý quan trọng cần được làm rõ ở cả hai phía, nhưng, với tất cả sự kính trọng dành cho người bạn của tôi, George Weigel, tôi vẫn chưa tin chắc rằng Hội Thánh Pi-ô X “không chia sẻ đức tin của Giáo Hội Công Giáo.”

Có thể tôi hơi ngây thơ, nhưng tôi nghĩ các lãnh đạo của Hội Thánh Pi-ô X vẫn có thể ngồi xuống với các nhà chức trách của Tòa Thánh và tiếp tục theo đuổi cuộc đối thoại mạnh mẽ, chân thành về việc liệu Chúa Kitô có tuyên bố Giao Ước Cũ “hoàn toàn vô hiệu” hay không và liệu “mọi người có cần phải là thành viên của Giáo Hội Công Giáo để được cứu rỗi linh hồn mình hay không”.

Tôi biết điều này có vẻ hơi gượng ép, nhưng tôi vẫn hy vọng rằng có những cách để giải thích những tuyên bố trong Tuyên ngôn Đức tin Công Giáo của Hội Thánh Pi-ô X gửi Đức Giáo Hoàng Leo XIV là phù hợp với giáo huấn của Công đồng Vatican II. Tôi dám nói rằng tôi nghĩ Đức Giáo Hoàng Bê-nê-đíc-tô cũng sẽ nghĩ như vậy. Sẽ mất quá nhiều thời gian để tôi giải thích tại sao sự tương thích như vậy có thể đạt được, nhưng để tranh luận, chúng ta hãy giả định là như vậy.

Vậy thì vấn đề của sự ly giáo là gì?

Vấn đề chính là ở chỗ đó: Đó là một sự ly giáo, mà Bộ Giáo luật định nghĩa là “sự từ chối phục tùng Đức Giáo Hoàng tối cao hoặc từ chối hiệp thông với các thành viên của Giáo hội thuộc quyền của Ngài” (Điều 751). Không nơi nào vấn đề về việc phong chức giám mục mà không có sự ủy quyền của Giáo hoàng dẫn đến vạ tuyệt thông tự động (latae sententiae excommunication) lại rõ ràng hơn trong Ecclesia Dei, bức tông thư mà Đức Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II giải thích lý do tại sao Tổng giám mục Marcel Lefebvre đã sai khi phong chức giám mục cho bốn người.

Đức Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II giải thích rằng hành động đó “là một sự bất tuân đối với Giám mục Rô-ma trong một vấn đề rất nghiêm trọng và tối quan trọng đối với sự hiệp nhất của Giáo hội”. Sự bất tuân đó hàm ý “trên thực tế là sự bác bỏ quyền tối cao của Rô-ma” và, nghiêm trọng hơn, “một quan niệm không đầy đủ và mâu thuẫn về Truyền thống” — không đầy đủ “vì nó không tính đầy đủ đến tính chất sống động của Truyền thống,” và mâu thuẫn vì nó giả định “một quan niệm về Truyền thống trái ngược với huấn quyền phổ quát của Giáo hội do Giám mục Rô-ma và Hiệp đoàn Giám mục nắm giữ.”

Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II kết luận mạnh mẽ rằng “không thể trung thành với Truyền thống trong khi phá vỡ mối dây liên kết Giáo hội với người mà, trong con người của Thánh Tông đồ Phêrô, chính Chúa Kitô đã trao phó sứ vụ hiệp nhất trong Giáo hội của Người.”

Do đó, sự chia rẽ sắp xảy ra là về sự hiệp nhất; một sự hiệp nhất mà, trong bức thư đích danh được trích dẫn ở trên, Đức Giáo Hoàng Bê-nê-đíc-tô XVI giải thích rằng chỉ có thể bị phá vỡ với những hậu quả nghiêm trọng nhất. Đức Bê-nê-đíc-tô đã viện dẫn Thư Ga-lát 5:13-15 để chứng minh điều đó:

Đừng dùng sự tự do của mình làm cớ cho xác thịt, nhưng hãy dùng tình yêu thương mà phục vụ lẫn nhau. Vì toàn bộ luật pháp được gói gọn trong một lời: ‘Ngươi phải yêu người lân cận như chính mình.’ Nhưng nếu các ngươi cắn xé và nuốt chửng lẫn nhau, hãy coi chừng kẻo các ngươi bị hủy diệt lẫn nhau.

Bình luận về đoạn Kinh Thánh này, Đức Bê-nê-đíc-tô nói rằng “sự ‘cắn xé và nuốt chửng’ này cũng tồn tại trong Giáo hội ngày nay, như một biểu hiện của sự tự do chưa được hiểu đúng đắn. Chúng ta có nên ngạc nhiên rằng chúng ta cũng không tốt hơn người Ga-lát? Rằng ít nhất chúng ta cũng bị đe dọa bởi những cám dỗ tương tự? Rằng chúng ta phải luôn học lại cách sử dụng tự do đúng đắn? Và rằng chúng ta phải luôn học lại ưu tiên tối cao, đó là tình yêu thương?”

Vậy nên, vấn đề không chỉ là sự hiệp nhất, mà còn là nhiều hơn thế nữa.

Đó là về lòng bác ái ràng buộc chúng ta như thân thể Chúa Kitô. Đó là về lòng bác ái đã thúc đẩy Đức Giáo Hoàng Bê-nê-đíc-tô kiên trì – trước hết là khi đứng đầu Thánh Bộ Giáo lý Đức tin và sau đó là Người kế vị Thánh Phêrô – trong cuộc đối thoại đầy gian truân, khó khăn và thường xuyên phức tạp với Hội Thánh Pi-ô X. Đó là về lòng bác ái thúc đẩy tất cả chúng ta hiểu rõ hơn những mối quan tâm của Hội Thánh Pi-ô X.

Nhưng trên hết, đó là về lòng bác ái mà lẽ ra phải khiến Hội Thánh Pi-ô X dừng lại và suy nghĩ kỹ trước khi tự đẩy mình vào tình trạng ly giáo một lần nữa.
_________________________________________
(*) Daniel B. Gallagher là giảng viên triết học và văn học tại Đại học Ralston. Ông đã làm việc mười năm tại Phủ Quốc vụ khanh Vatican dưới thời các Đức Giáo Hoàng Bê-nê-đíc-tô XVI và Phan-xi-cô.

 

Để rộng đường công luận, chúng tôi cho đăng nguyên văn bản Tuyên ngôn của Hội Thánh Pi-ô X gửi Đức Leo XIV, từ Nguồn: Tin Tức FSSPX



Tuyên ngôn Đức tin Công Giáo gửi Đức Thánh Cha Leo XIV của Cha Davide Pagliarani, Bề trên Tổng quyền của Hội Linh mục Thánh Piô X

Kính thưa Đức Thánh Cha,

Trong hơn năm mươi năm qua, Hội Thánh Piô X đã nỗ lực trình bày trước Tòa Thánh một vấn đề lương tâm trước những sai lầm đang hủy hoại đức tin và luân lý Công Giáo. Đáng tiếc, tất cả các cuộc thảo luận đều không mang lại kết quả, và không có mối quan ngại nào được bày tỏ nhận được câu trả lời thực sự thỏa đáng.

Trong hơn năm mươi năm qua, giải pháp duy nhất mà Tòa Thánh thực sự xem xét dường như là các biện pháp trừng phạt theo giáo luật. Chúng con rất lấy làm tiếc rằng, dường như luật giáo luật đang được sử dụng như vậy, không phải để củng cố Đức tin, mà để dẫn dắt chúng con rời xa Đức tin.

Trong bản văn sau đây, Hội Thánh Piô X hân hạnh bày tỏ với Đức Thánh Cha, một cách hiếu thảo và chân thành, lòng sùng kính của chúng con đối với Đức Tin Công Giáo, không giấu giếm điều gì, cả với Đức Thánh Cha lẫn với Giáo Hội Hoàn Vũ.

Hội đặt Tuyên bố về Đức Tin giản dị này trong tay Đức Thánh Cha. Chúng con thấy rằng đây là điều tối thiểu cần thiết để được hiệp thông với Giáo Hội, và để thực sự tự xưng mình là người Công Giáo, và do đó, là con cái của Đức Thánh Cha.

Chúng con không có ước muốn nào khác ngoài việc sống và được củng cố trong Đức Tin Công Giáo Rô-ma.

“Vì vậy, hãy vững vàng và kiên định trong Đức Tin Công Giáo chân chính, luôn luôn phấn đấu trở thành những thừa tác viên xứng đáng của Hy Lễ Thiên Chúa và của Giáo Hội Thiên Chúa, là Thân Thể Chúa Kitô.

Vì, như Thánh Tông đồ đã nói: ‘tất cả những gì không có đức tin đều là tội lỗi’, (1) ly giáo và ở ngoài sự hiệp nhất của Giáo Hội.” (2)

TUYÊN BỐ ĐỨC TIN Công Giáo

Nhân danh Chúa Giêsu Kitô, Chúa chúng ta, Đấng Khôn Ngoan Thần Linh, Ngôi Lời Nhập Thể, Đấng đã muốn một tôn giáo duy nhất, Đấng đã tuyên bố Giao Ước Cũ hoàn toàn vô hiệu, Đấng đã lập nên một Giáo Hội duy nhất, Đấng đã chiến thắng Satan, Đấng đã chinh phục thế gian, Đấng ở cùng chúng ta cho đến tận cùng thời gian và Đấng sẽ trở lại để phán xét kẻ sống và kẻ chết.

Người, hình ảnh hoàn hảo của Chúa Cha, Con Thiên Chúa làm người, đã được chỉ định là Đấng Cứu Chuộc và Đấng Cứu Thế duy nhất của thế giới qua sự Nhập Thể và sự hiến dâng tự nguyện Hy Lễ Thập Giá. Chúa chúng ta đã làm thỏa mãn công lý thần linh bằng cách đổ Máu Thánh của Người, và chính trong Máu Thánh ấy, Người đã thiết lập Giao Ước Mới và Vĩnh Cửu, hủy bỏ Giao Ước Cũ. Vì vậy, Người là Đấng Trung Gian duy nhất giữa Thiên Chúa và loài người, và là con đường duy nhất để đến với Chúa Cha. Chỉ ai biết Người mới biết Chúa Cha.

Theo ý định của Thiên Chúa, Đức Trinh Nữ Maria đã được kết hợp trực tiếp và mật thiết với toàn bộ công trình Cứu Chuộc; do đó, phủ nhận sự kết hợp này — theo cách hiểu từ Truyền Thống — là làm thay đổi chính khái niệm về sự Cứu Chuộc như đã được Thiên Chúa Quan Phòng định.

Chỉ có một Đức Tin và một Giáo Hội duy nhất mà nhờ đó chúng ta được cứu rỗi. Bên ngoài Giáo Hội Công Giáo Rô-ma, và không có sự tuyên xưng Đức Tin mà Giáo Hội luôn luôn giảng dạy, thì không có ơn cứu rỗi cũng như sự tha tội.

Do đó, mỗi người phải là thành viên của Giáo Hội Công Giáo để cứu rỗi linh hồn mình, và chỉ có một phép rửa tội duy nhất là phương tiện để được gia nhập vào Giáo Hội. Sự cần thiết này liên quan đến toàn thể nhân loại không ngoại lệ và bao gồm không phân biệt Kitô hữu, Do Thái giáo, Hồi giáo, ngoại giáo và vô thần.

Sứ mệnh mà các Tông đồ nhận được, rao giảng Tin Mừng cho mọi người và hoán cải mọi người sang đức tin Công Giáo, vẫn ràng buộc cho đến tận cùng thời gian và đáp ứng nhu cầu tuyệt đối và cấp bách nhất trên thế giới. “Ai tin và chịu phép rửa tội thì sẽ được cứu rỗi; còn ai không tin thì sẽ bị kết án.” (3) Vì vậy, từ bỏ việc thực hiện sứ mệnh này cấu thành tội ác nghiêm trọng nhất chống lại nhân loại.

Chỉ có Giáo hội Rô-ma mới đồng thời sở hữu bốn dấu hiệu đặc trưng của Giáo hội do Chúa Giêsu Kitô thành lập: Thống nhất, Thánh thiện, Công Giáo và Tông truyền.

Sự thống nhất của Giáo hội về cơ bản bắt nguồn từ việc tất cả các thành viên của Giáo hội tuân giữ một Đức tin chân chính duy nhất, được gìn giữ, giảng dạy và truyền lại một cách trung tín bởi hàng giáo phẩm Công Giáo qua nhiều thế kỷ.

Việc chối bỏ dù chỉ một chân lý của Đức tin cũng phá hủy chính đức tin và khiến cho mọi sự hiệp thông với Giáo Hội Công Giáo trở nên hoàn toàn bất khả hữu.

Con đường duy nhất có thể để khôi phục sự thống nhất giữa các Kitô hữu thuộc các giáo phái khác nhau là lời kêu gọi khẩn thiết và bác ái tới những người không phải là Công Giáo để họ tuyên xưng Đức tin chân chính duy nhất trong Giáo hội chân chính duy nhất.

Giáo Hội Công Giáo không thể nào được coi trọng hoặc đối xử ngang hàng với bất cứ hình thức thờ phượng sai lầm hoặc giáo hội giả dối nào.

Giám mục Rô-ma, Đại diện của Chúa Kitô, là người duy nhất nắm giữ quyền lực tối cao trên toàn thể Giáo hội. Chỉ mình Người trực tiếp ban cho các thành viên khác trong hàng giáo phẩm Công Giáo quyền tài phán đối với các linh hồn.

“Chúa Thánh Linh không được hứa ban cho những người kế vị Phêrô để họ có thể công bố, nhờ sự mặc khải của Người, một giáo lý mới, nhưng để, nhờ sự trợ giúp của Người, họ có thể giữ gìn một cách bất khả xâm phạm và trung thành giải thích sự mặc khải được các Tông đồ truyền lại, tức là Kho tàng Đức tin.” (4)

Với một Đức tin duy nhất, tương ứng với một hình thức thờ phượng duy nhất, là sự biểu hiện tối cao, chân thực và hoàn hảo của chính Đức tin đó.

Thánh Lễ là sự trường tồn trong thời gian của Hy tế Thánh Giá, được dâng cho nhiều người và được đổi mới trên bàn thờ. Mặc dù được dâng một cách không đổ máu, nhưng Thánh Lễ về bản chất là chuộc tội và xoa dịu. Không có hình thức thờ phượng nào khác mang lại sự tôn thờ hoàn hảo. Không có hình thức thờ phượng nào khác mà không hướng đến nó lại làm đẹp lòng Thiên Chúa. Không có phương tiện nào khác đủ để thánh hóa các linh hồn.

Do đó, Thánh Lễ không thể bị giản lược thành một sự tưởng niệm đơn thuần, một bữa ăn thiêng liêng, một buổi họp thánh do dân chúng cử hành, việc cử hành mầu nhiệm Phục Sinh mà không có hy lễ, không có sự thỏa mãn công lý của Thiên Chúa, không có sự đền tội, không có sự xá tội, và không cần đến Thánh Giá.

Sự trợ giúp mà các Bí tích của Giáo Hội Công Giáo dành cho các linh hồn là đủ trong mọi hoàn cảnh và mọi thời đại để giúp các tín hữu sống trong trạng thái ân sủng.

Luật luân lý chứa đựng trong Mười Điều Răn và được hoàn thiện trong Bài Giảng Trên Núi là luật duy nhất có thể thực hành được để đạt được ơn cứu độ các linh hồn. Mọi luật luân lý khác — chẳng hạn như dựa trên sự tôn trọng tạo vật hoặc trên quyền của con người — đều hoàn toàn không đủ để thánh hóa và cứu rỗi các linh hồn. Không có cách nào nó có thể thay thế luật luân lý chân chính duy nhất.

Theo gương Thánh Gioan Tẩy giả, lòng bác ái đích thực buộc chúng ta phải cảnh báo những người tội lỗi và không bao giờ từ bỏ những phương tiện cần thiết để cứu rỗi linh hồn họ.

Ai ăn Mình Thánh Chúa và uống Máu Chúa khi đang trong tình trạng tội lỗi thì ăn và uống sự kết án của chính mình, và không có thẩm quyền nào có thể thay đổi luật này chứa đựng trong giáo huấn của Thánh Phaolô và trong Truyền thống.

Tội lỗi ô uế trái với tự nhiên có mức độ nghiêm trọng đến nỗi chúng luôn luôn và trong mọi hoàn cảnh đều kêu gọi Thiên Chúa báo thù, và là Hoàn toàn không tương thích với mọi hình thức tình yêu đích thực của Kitô giáo. Do đó, một “lối sống” như vậy không thể nào được coi là một ân tứ từ Thiên Chúa. Một cặp vợ chồng thực hành thói xấu này cần được giúp đỡ để thoát khỏi nó, và không thể nào được chúc phúc – chính thức hay không chính thức – bởi các thừa tác viên của Giáo hội.

Sự phục tùng của các định chế và quốc gia, nói chung, đối với thẩm quyền của Chúa Giêsu Kitô chúng ta xuất phát trực tiếp từ sự Nhập Thể và Sự Cứu Chuộc. Do đó, chủ nghĩa thế tục của các định chế và quốc gia cấu thành một sự phủ nhận ngầm về thần tính và vương quyền phổ quát của Chúa chúng ta.

Kitô giáo không chỉ là một hiện tượng lịch sử đơn thuần, mà là trật tự duy nhất mà Thiên Chúa muốn giữa loài người.

Không phải Giáo hội phải tự mình hòa nhập với thế giới, mà thế giới phải được Giáo hội biến đổi.

Chính trong Đức Tin này và trong những nguyên tắc này mà chúng con cầu xin được hướng dẫn và xác nhận bởi Đấng đã nhận được đặc sủng để làm như vậy. Với sự giúp đỡ của Chúa chúng ta, chúng con thà chết chứ không từ bỏ chúng. Chính trong Đức Tin bất biến này mà chúng con mong muốn sống và chết, với hy vọng rằng nó sẽ dẫn đến việc nhìn thấy trực tiếp Chân lý vĩnh hằng bất biến.

Menzingen, ngày 14 tháng 5 năm 2026,
vào Lễ Thăng Thiên của Chúa chúng ta
Davide Pagliarani

• (1) Rô-ma 14:23
• (2) Sách Nghi lễ Rôma, Lời khuyên răn cho các ứng viên thụ phong phó tế
• (3) Mác-cô 16:16
• (4) Pastor Aeternus [Mục Tử Vĩnh Hằng], chương 4

 

Trong bản tin ngày 23 tháng 6, 2026 của tờ The Cahtolic Thing, hai tác giả Randall Smith và Luis E. Lugo cùng trình bầy quan điểm của hai ông về chiến tranh chính nghĩa với lời giới thiệu của Giáo sư Robert Royal, chủ nhiệm tập san:

Đức Giáo Hoàng Leo sẽ triệu tập một công nghị Hồng Y tại Rome vào cuối tuần này. Một trong những chủ đề ban đầu được đề xuất để thảo luận là “lý thuyết chiến tranh chính nghĩa”, mà Đức Giáo Hoàng mô tả là “lỗi thời” trong thông điệp gần đây của Người, Magnifica humanitas. Một số nhà phê bình gọi cách diễn đạt đó là chủ hòa về mặt chức năng – và tự hỏi làm thế nào một người theo dòng Augustinô lại có thể nói như vậy. Có vẻ như chủ đề này đã bị loại bỏ – có lẽ để được xử lý kỹ lưỡng hơn vào một ngày khác. Tuy nhiên, chúng tôi nghĩ rằng sẽ tốt hơn nếu nghe hai suy nghĩ sâu sắc về vấn đề gai góc này khi các Hồng Y đang trên đường đến Rome. – Robert Royal

Suy nghĩ về Chiến Tranh Chính Nghĩa
Randall Smith

Công nghị tiếp theo có thể sẽ hoặc không đề cập đến học thuyết “chiến tranh chính nghĩa” của Giáo hội. Vì vậy, tôi xin được nói rõ: Tôi không thích chiến tranh. Nói như vậy chẳng có gì đáng tự hào cả. Ý tôi là, ai lại thích chiến tranh chứ? Có lẽ một số bạo chúa thì thích. Nhưng điều đó lại đặt ra một vấn đề. Nếu các bạo chúa tiến hành chiến tranh để củng cố quyền lực của mình, thì những người ghét chiến tranh sẽ làm gì?

Giáo hội từ lâu đã bảo vệ tính chính đáng của các cuộc chiến tranh tự vệ. Nhưng những tuyên bố gần đây từ một số bộ phận của Giáo hội dường như nghiêng về chủ nghĩa chủ hòa, quan điểm cho rằng mọi cuộc chiến tranh đều sai trái. Có lẽ điều này đơn giản có nghĩa là tất cả các cuộc chiến tranh xâm lược của các bạo chúa đều sai trái. Đó không phải là một giáo lý mới hay đặc biệt đáng lo ngại. Sẽ là một sự thay đổi đáng hoan nghênh nếu chúng ta có thể khiến các bạo chúa tuân thủ nguyên tắc này.

Nhưng tôi vẫn đang tự hỏi về những nguyên nhân khác có thể dẫn đến chiến tranh.

Ví dụ, Hoa Kỳ đã gây chiến với Anh vào năm 1812 vì một số lý do, nhưng chủ yếu là vì Hải quân Anh sẽ chặn các tàu của Hoa Kỳ trên biển, khám xét thủy thủ đoàn và "cưỡng bức" phục vụ trên các tàu của Anh bất cứ ai không thể chứng minh quốc tịch Hoa Kỳ. Những nỗ lực trốn thoát sẽ bị trừng phạt bằng roi vọt hoặc thậm chí là treo cổ. Nói một cách đơn giản: chính phủ Mỹ yêu cầu chấm dứt việc bắt cóc các thủy thủ Mỹ. Người Anh từ chối. Chiến tranh nổ ra. Liệu việc gây chiến để ngăn chặn việc người Anh bắt làm nô lệ các thủy thủ Mỹ có phải là vô đạo đức? Chiến tranh là xấu, nhưng việc bắt cóc các thủy thủ Mỹ và ép buộc họ phục vụ trên các tàu của Anh cũng vậy.

Đây là một vấn đề nan giải khác. Giả sử Adolf Hitler không tấn công Ba Lan hay Pháp. Nhưng bây giờ, giả sử người ta biết rằng Đức Quốc xã đang tàn sát hàng triệu người Do Thái. Liệu điều đó có biện minh cho một cuộc tấn công vào Đức để ngăn chặn việc giết chóc? Hay bất cứ tuyên bố chiến tranh nào không phải là phản ứng trước một cuộc tấn công vào đất nước mình đều là "vô đạo đức"? Một lần nữa, tôi không thích chiến tranh, nhưng tôi cũng muốn biết những người đã mất người thân trong thảm họa Holocaust có thể (và hoàn toàn chính đáng) nói gì nếu chúng ta khăng khăng rằng, "Không, việc gây chiến để cứu hàng triệu người Do Thái khỏi bị diệt chủng là không chính đáng." Thật vậy sao? Hitler dẫn quân vào Ba Lan, và thế giới chìm trong chiến tranh. Nhưng nếu hắn chỉ giết người Do Thái thì sao?

Lý luận kiểu này dường như đã ngăn cản các quốc gia “văn minh”, như Hoa Kỳ, “can thiệp” khi người Hutu ở Rwanda tàn sát hàng triệu người Tutsi. Họ chưa tấn công chúng ta, và chúng ta không thích chiến tranh, vì vậy, mặc dù không thích, nhưng thực sự chúng ta không thể làm gì.

Có lẽ điều đó đúng. Nhưng ít nhất tôi cũng muốn có một cuộc thảo luận nghiêm túc về những ưu điểm và nhược điểm.

Đây là một vấn đề nan giải khác. Giả sử Hitler chưa tấn công bất cứ quốc gia nào ở châu Âu (cho đến lúc đó), nhưng hắn đang đe dọa, và người ta biết rằng hắn đang phát triển bom nguyên tử. Liệu các cường quốc châu Âu có được phép tấn công hắn để ngăn chặn sự phát triển đó không? Liệu việc tấn công Đức Quốc xã để ngăn chặn Hitler có được vũ khí nguyên tử có nên bị bác bỏ ngay từ đầu dựa trên quan điểm rằng tất cả các cuộc chiến tranh mang tính tấn công đều là vô đạo đức? Có thể. Nhưng tôi mừng vì mình không phải là người phải đưa ra những quyết định đó (thú thật thì đây là một lời biện hộ khá rẻ tiền).

Nhìn chung, tôi ngưỡng mộ những người theo chủ nghĩa chủ hòa, đặc biệt là những người như Desmond Doss, người lính cứu thương chiến trường đã từ chối mang vũ khí nhưng trở thành người phản đối chiến tranh vì lương tâm đầu tiên được trao tặng Huân chương Danh dự sau khi một mình cứu sống từ 75 đến 100 binh sĩ bị thương dưới làn đạn dữ dội trong Trận Okinawa. Hoặc những người như dân làng Le Chambon ở Pháp, những người đã cùng nhau âm mưu trong Thế chiến thứ hai để che giấu và cứu sống hàng ngàn người tị nạn Do Thái chạy trốn khỏi nạn diệt chủng Holocaust. Họ cũng đã liều tất cả.

Điều khó ngưỡng mộ hơn là những người theo chủ nghĩa chủ hòa mà tác giả Philip Hallie chỉ trích trong một bài luận về Le Chambon — những người “giữ tay sạch sẽ” nhưng lại để kẻ mạnh áp bức kẻ yếu hơn. “Tôi thường thấy những người theo chủ nghĩa bất bạo động quá kiên nhẫn,” Hallie viết, “kiên nhẫn với việc giết hại người khác. Họ để cho sự phản kháng bất bạo động của mình tiếp diễn trong khi hàng ngàn nạn nhân của bạo lực bị giết hại mỗi ngày.” Họ trở thành “đồng lõa của kẻ mạnh bằng việc từ chối chiến đấu” và bằng sự im lặng từ chối lên án của mình. Đó không phải là khao khát công lý và sẵn sàng chịu đựng vì nó. Đó chỉ là nói đủ để cảm thấy dễ chịu mà không làm gì để vấy bẩn đôi tay mình. Người ta có thể giữ mình “ở trên tất cả”.

Hallie viết: “Bạn có thể tuân theo đạo đức không” bằng cách im lặng, và chính đa số im lặng ở Đức và trên thế giới đã nuôi dưỡng những kẻ tra tấn và giết người bằng sự im lặng của họ. Những kẻ giết người và tra tấn đã uống sự im lặng như rượu, và nó khiến chúng say sưa với quyền lực.”

Khi nào chúng ta mới nghe thấy các nhà chức trách Giáo hội và những người khác khao khát “hòa bình” lên án nghiêm túc và lặp đi lặp lại những kẻ tra tấn ở Trung Quốc, Nga và Iran? Còn việc đối xử với những người như Jimmy Lai và những người khác ở Hồng Kông hay nỗ lực không ngừng của Nga nhằm xóa sổ Ukraine thì sao? Tôi tưởng khẩu hiệu là “Không có hòa bình nếu không có công lý”. Chỉ đơn giản là tránh chiến tranh không đồng nghĩa với hòa bình. Chúng ta sẵn sàng hy sinh điều gì cho nền hòa bình đi kèm với công lý? Giá dầu cao hơn? Đôi tay trong sạch của chúng ta? Không gì cả?

Hãy nhìn vào bản đồ trong bài báo của Wall Street Journal, “Hải quân Trung Quốc đang siết chặt vòng vây đối với Đài Loan như thế nào”. Các tàu khu trục liên tục bao vây hòn đảo từ mọi phía. Máy bay quân sự Trung Quốc liên tục thực hiện các cuộc tấn công. Đây không phải là tư thế “phòng thủ”; đây là sự chuẩn bị cho cuộc xâm lược. Sẽ thật tốt nếu có những lời lên án về những diễn biến này, chứ không chỉ khi Mỹ hoặc Israel làm điều gì đó để chống lại những kẻ bạo chúa.

Việc không lên án những hành động tàn bạo của những kẻ tra tấn, giết người, bạo chúa và những kẻ cuồng tín tôn giáo chỉ vì sợ gây ra sự xáo trộn và bất ổn dường như không cao thượng hay “mang tính Ki-tô giáo” chút nào. Nó chỉ có vẻ thiếu quyết đoán.

Lỗi thời hay lạc hậu?
Luis Lugo

“Ngày nay, hơn bao giờ hết, điều quan trọng là phải khẳng định lại rằng lý thuyết ‘chiến tranh chính nghĩa’… giờ đã lỗi thời.” Với lời tuyên bố mạnh mẽ đó, được nhấn mạnh bằng dấu ngoặc kép, đoạn 192 của Magnifica Humanitas dường như đã xóa bỏ gần hai nghìn năm giáo huấn của Kitô giáo về chủ đề này. Nếu đúng như vậy, đó sẽ là một sự trớ trêu lớn. Bởi vì giáo huấn về chiến tranh chính nghĩa của Giáo hội gắn liền mật thiết với Thánh Augustinô thành Hippo, nguồn cảm hứng cho Dòng Augustinô của vị Giáo hoàng của chúng ta.

Một số người đã giải thích tuyên bố trên chỉ đơn thuần là tín hiệu cho thấy giáo huấn này không còn hữu ích, đã lỗi thời hoặc lạc hậu, và do đó, nên được cất giữ an toàn ở đâu đó trong kho lưu trữ của Vatican. Đức Giáo Hoàng Leo đã củng cố quan điểm này bằng cách viện dẫn di sản của vị tiền nhiệm trực tiếp của Người.

Mối liên hệ với Đức Giáo Hoàng Phanxicô được thể hiện rõ ràng không những qua việc sử dụng từ “tái khẳng định”, mà còn qua chú thích tham khảo Fratelli Tutti (258). Trong thông điệp đó, vị giáo hoàng quá cố đã bày tỏ những nghi ngờ sâu sắc về tính hợp lệ tiếp tục của giáo huấn này. Trong một dịp khác, Người còn nhấn mạnh hơn nữa, tuyên bố dứt khoát rằng chúng ta không thể nói về những cuộc chiến tranh chính nghĩa nữa bởi vì chiến tranh luôn luôn bất công.

Nếu điều đó không nói lên sự chấp nhận chủ nghĩa duy hòa một cách có nguyên tắc, thì chắc chắn nó đã dẫn đến việc nhiều nhà lãnh đạo Giáo hội chấp nhận một loại chủ nghĩa chủ hòa mang tính thực dụng. Câu hỏi đặt ra là liệu Đức Giáo Hoàng Leo hiện nay, với thông điệp này cũng như với những tuyên bố mạnh mẽ của Người về cuộc chiến tranh Iran, có ý định tiến thêm một bước nữa và công khai ủng hộ lập trường chủ hòa hay không. Mặc dù dễ hiểu, nhưng kết luận đó có lẽ hơi vội vàng.

Trước hết, chúng ta nên lưu ý kỹ hai dấu chấm lửng trong đoạn trích dẫn mở đầu. Câu bị lược bỏ đầu tiên, mà tôi in nghiêng ở đây, có nội dung: “Ngày nay, hơn bao giờ hết, không có gì tổn hại đến quyền tự vệ theo nghĩa chặt chẽ nhất.” Câu thứ hai tiếp theo sau đó: “điều quan trọng là phải khẳng định lại rằng lý thuyết ‘chiến tranh chính nghĩa’, vốn thường được sử dụng để biện minh cho bất cứ loại chiến tranh nào, giờ đây đã lỗi thời.”

Tuyên bố đầu tiên khẳng định rõ ràng quan điểm cổ điển về quyền tự vệ, vốn luôn là trụ cột chính của truyền thống chiến tranh chính nghĩa. Chỉ riêng điều này đã phản bác bất cứ nỗ lực nào nhằm gán cho thông điệp này một ý nghĩa chủ hòa. Với tuyên bố thứ hai, Đức Giáo Hoàng đã đúng khi cảnh báo chống lại việc áp dụng quá rộng rãi nguyên tắc này. Nhưng việc kêu gọi áp dụng một nguyên tắc một cách nghiêm ngặt hơn khác với việc bác bỏ nó; đó là một cách khác để khẳng định tính hợp lệ của nó.

Tính phù hợp liên tục của lý thuyết chiến tranh chính nghĩa được giả định ở khắp mọi nơi trong phần này của thông điệp. Ví dụ, trong sự lên án mạnh mẽ việc sử dụng vũ lực của các tác nhân phi nhà nước, bao gồm “các nhóm thánh chiến, dân quân tư nhân và mạng lưới tội phạm.” (196) Đây chỉ đơn giản là một cách gián tiếp để khẳng định một nguyên tắc quan trọng khác của chiến tranh chính nghĩa, đó là, để chiến tranh là chính nghĩa, chúng phải được tiến hành bởi chính quyền hợp pháp. Như Thánh Augustinô đã nói, trong việc xác định tính chính nghĩa của một cuộc chiến, “rất nhiều điều phụ thuộc vào lý do mà con người tiến hành chiến tranh, và quyền hạn mà họ có để làm như vậy.”

Thông điệp này dựa trên các nguyên tắc cơ bản khác về chiến tranh chính nghĩa. Ví dụ, chiến tranh nên là biện pháp cuối cùng, đây cũng là một yếu tố quan trọng khác để xác định tính đạo đức của bất cứ cuộc chiến nào. Về điểm này, thông điệp rõ ràng khẳng định “nguyên tắc cho rằng lực lượng vũ trang chỉ nên được sử dụng như biện pháp cuối cùng trong trường hợp tự vệ chính đáng.” (197)

Hơn nữa, thông điệp cũng khẳng định một số nguyên tắc liên quan đến việc tiến hành chiến tranh chính nghĩa. Một trong những nguyên tắc này liên quan đến việc duy trì sự phân biệt quan trọng giữa người tham chiến và người không tham chiến. Một nguyên tắc khác là “nguyên tắc tương xứng trong việc đáp trả sự xâm lược.” (203)

Tóm lại, nếu ý định của Người là tuyên bố lý thuyết chiến tranh chính nghĩa đã lỗi thời, thì Đức Giáo Hoàng đã chọn một cách làm rất kỳ lạ. Nếu có điều gì, thì nhiều khẳng định của thông điệp về các nguyên tắc chiến tranh chính nghĩa chỉ càng nhấn mạnh tầm quan trọng liên tục của nó trong sự suy tư đạo đức của Giáo hội về đạo đức chiến tranh.

Điều này không phủ nhận sự cần thiết phải cập nhật cách áp dụng các nguyên tắc chiến tranh chính nghĩa trường tồn này. Nhưng điều đó đúng với tất cả các khía cạnh của luật tự nhiên, mà việc áp dụng cụ thể của nó luôn phải tính đến, như Sách Giáo lý đã nói, “các điều kiện sống khác nhau tùy theo địa điểm, thời gian và hoàn cảnh.”

Thông điệp của Đức Giáo Hoàng bày tỏ mối quan ngại sâu sắc về một số hoàn cảnh mới, đặc biệt là triển vọng triển khai vũ khí tự động trên chiến trường được hỗ trợ bởi trí tuệ nhân tạo. Thông điệp cũng thu hút sự chú ý đến những gì mà nó gọi là “các hình thức lai” của xung đột, bao gồm các cuộc tấn công mạng và các chiến dịch thông tin sai lệch.

Một câu hỏi cấp bách khác, mà thông điệp chỉ đề cập một cách gián tiếp, là việc sử dụng các tác nhân phi nhà nước làm lực lượng ủy nhiệm để gây ra cái chết và sự tàn phá cho kẻ thù. Phải chăng đây không phải là sự xâm lược bằng những phương tiện khác? Nếu vậy, điều này có ý nghĩa gì đối với cách chúng ta suy nghĩ về tính hợp pháp của việc sử dụng lực lượng quân sự phủ đầu chống lại những kẻ tiến hành các cuộc chiến tranh không tuyên bố kiểu này?

Tất cả những vấn đề này (và nhiều hơn nữa) nhấn mạnh sự cần thiết phải cập nhật một cách thấu đáo các điều kiện mà theo đó các nguyên tắc chiến tranh chính nghĩa nên được áp dụng. Nếu lý thuyết chiến tranh đã lỗi thời, thì phản ứng đúng đắn là cập nhật nó, chứ không phải loại bỏ nó.

Một số người đã quá vội vàng kết luận rằng với thông điệp này, Đức Giáo Hoàng Leo đang dẫn dắt Giáo hội vào phe chủ nghĩa duy hòa. Nhưng điều này giả định rằng Giáo hội có thể đơn giản bỏ qua các yêu cầu của luật tự nhiên, vốn là nền tảng của các nguyên tắc chiến tranh chính nghĩa. Như tôi đã cố gắng chứng minh, việc đọc kỹ thông điệp của Đức Giáo Hoàng không ủng hộ kết luận như vậy.

Thách thức đối với Giáo hội ngày nay là cập nhật – bằng cách phát triển thêm chứ không phải loại bỏ – giáo huấn lịch sử của mình về chiến tranh chính nghĩa. Việc áp dụng lập trường duy hòa chỉ làm cho các tín hữu Công Giáo bị gạt ra khỏi các cuộc thảo luận nghiêm túc về một vấn đề trọng đại nơi sự khôn ngoan đạo đức của Giáo hội cần thiết hơn bao giờ hết.

 

THÁNH LỄ TRUYỀN CHỨC LINH MỤC
TU ĐOÀN TÔNG ĐỒ GIÁO SĨ NHÀ CHÚA HÃI NGOẠI

Photos:

Trong tâm tình chúc tụng và tạ ơn Thiên Chúa.! Tu Đoàn Nhà Chúa Hãi Ngoại có thêm Tân Linh Mục. Vào lúc 10:00 AM Thứ Bảy ngày 6 tháng 6 năm 2026. Tu Đoàn Tông Đồ Giáo Sĩ Nhà Chúa Hãi Ngoại đã long trọng tổ chức Thánh Lễ Truyền Chức Linh Mục cho tiến chức Thầy Phó Tế Phanxicô Xavie Lê Trọng Khởi, SDD tại Thánh Đường Giáo Xứ Đức Mẹ La Vang Happy Valley, Oregon sau 16 năm tu học. Thánh Lễ do Đức Cha Michael Phạm Mạnh Cường Giám Mục Giáo Phận San Diego California, Hoa Kỳ cử hành. Cùng đồng tế có Cha Chánh Xứ Giáo Xứ Đức Mẹ La Vang Happy Valley Oregon, Phêrô Đoàn Hoàng Khôi Anh, SDD, Cha Bề Trên Phụ Trách Tu Đoàn Tông Đồ Giáo Sĩ Nhà Chúa Hãi Ngoại Giuse Vũ Hãi Đăng, SDD. ba Cha Phó Xứ, Quý Cha và quý Thầy của Tu Đoàn cùng quý Sơ Hội Dòng Mến Thánh Giá Đà Lạt/Miền Portland Oregon và quý Hội Viên Hội Bảo Trợ Ơn Thiên Triệu Chi Hội Thánh Giuse Nguyễn Duy Khang Portland, Oregon và đông đảo giáo dân giáo xứ tham dự.

Đoàn rước bắt đầu tiến lên Cung Thánh trong bầu khí trang nghiêm sốt sắng, và tiến chức theo sau Thánh Giá Nến Cao với niềm cảm mến tri ân cùng niềm vui chung của Tu Đoàn Tông Đồ Giáo Sĩ Nhà Chúa Hãi Ngoại và Hội Bảo Trợ Ơn Thiên Triệu. Ca Đoàn Thánh Linh vang lên giai điệu hân hoan của bài ca nhập lễ như mời gọi cộng đoàn cùng tạ ơn Thiên Chúa và cầu nguyện cho thầy Phó Tế Phanxico Xavie là một người con của giáo xứ và cũng là một ca viên của Ca Đoàn Thánh Linh.

Trước khi cử hành Thánh Lễ, Cha Bề Trên Phụ Trách Tu Đoàn Giuse Vũ Hãi Đăng, SDD đã bày tỏ tâm tình tạ ơn và long trọng giới thiệu tiến chức Thầy Phó Tế Phanxicô Xavie Lê Trọng Khởi, SDD sẽ nhận lãnh Thiên Chức Linh Mục hôm nay.

Tiếp theo Đức Cha Michael cũng mời gọi mọi người hiệp ý cầu nguyện, để tiến chức hôm nay sẽ trở thành chứng nhân anh dũng của Chúa Kitô trong cánh đồng truyền giáo và trung thành với ơn gọi của mình,

Phần giảng lễ Đức Giám Mục chia sẻ: Thật vinh dự cho tôi khi được Cha Giuse Hãi Đăng mời cử hành nghi thức truyền chức Linh Mục cho Thầy Phó Tế Phanxicô Xavie Lê Trọng Khởi người anh em của Tu Đoàn. Đây là ngày vui cho Giáo Hội cho Tu Đoàn cho Gia Đình họ hàng và người Công Giáo chúng ta. Ngoài ra, chúng ta cũng hãy tạ ơn Thiên Chúa Ngài đã chọn người anh em chúng ta đây vào hàng tư tế theo mẫu gương và đời sống Chúa Giêsu Kitô.

Thầy Phanxicô Xavie Lê Trọng Khởi thân mến ! Khi Thầy trở thành Linh Mục xin Thầy ghi nhớ vài yếu tố căn bản trong đời sống mục vụ của mình và xác định rằng đây không phải là kết thúc mà chỉ là khởi đầu cho một hành trình ơn gọi… Thầy phải hiểu rõ rằng đây không phải là một công việc mà là một sứ mạng phục vụ ơn gọi của mình như là phải ban các phép bí tích, rao giảng Tin Mừng và phục vụ các nhu cầu của cộng đoàn….

Kết thúc bài chia sẻ, Tiến chức tiến lên trước Đức Giám Mục và công khai bày tỏ ước muốn lãnh nhận thi hành thừa tác vụ Linh Mục. Kế đến, là lời hứa: Tiến chức đến quỳ trước Đức Giám Mục Michael, và trong tay Ngài nói lên niềm tin yêu phó thác đời mình trong vòng tay Mẹ Hội Thánh qua lời hứa Vâng Phục, Khó Nghèo và Khiết Tịnh. Sau đó, Tiến chức sấp mình phủ phục trước mặt Thiên Chúa, qua Kinh Cầu Các Thánh do Ca Đoàn Thánh Linh xướng đọc, cộng đoàn hiệp thông sốt sắng xin Chúa tuôn đỗ muôn ơn lành xuống trên Thầy, nhờ lời cầu bầu của đông đảo các Thánh trên Thiên quốc.

Kế đến, Đức Giám Mục làm phép chiếc áo lễ được bà cố trao cho tiến chức. Cử chỉ này diễn tả việc bà cố sẵn sàng dâng người con vô cùng yêu quý của mình cho Thiên Chúa. Chiếc áo lễ đầu đời linh mục này được dệt bằng những hy sinh vất vả của cha mẹ dành cho con, không chỉ trong ngày lãnh nhận thánh chức hôm nay mà còn trong suốt cuộc đời linh mục của tân chức. Tân chức được Cha nghĩa phụ Francis Bùi Văn Quyết, SDD mặc phẩm phục trong niềm xúc động và lòng cảm mến tri ân.

Nghi thức chính yếu của Bí tích Truyền chức là cử chỉ đặt tay, lời nguyện truyền chức và xức dầu Thánh lòng bàn tay. Trong tư cách là Đấng kế vị các Tông đồ, Đức Giám Mục đặt tay truyền chức cho tiến chức. Kế đó, quý Cha Ban Tư vấn, quý Cha Bề trên, Phó Bề Trên, quý Cha đồng tế cũng lần lượt đặt tay trên tiến chức.

Sau phần Dâng Của Lễ là nghi thức Giám Mục chủ sự trao chén thánh cho Tân Linh Mục để bắt đầu cùng dâng Thánh Lễ Đồng Tế đầu tiên của mình.

Thánh lễ kết thúc nhưng đồng thời mở ra một hành trình mới cho Tân chức, hành trình của người mục tử sẽ gắn bó với đoàn chiên. Tân Linh Mục ngày hôm nay tràn đầy niềm vui trong vòng tay yêu thương của bà cố, quý thân nhân, ân nhân và toàn thể cộng đoàn dân Chúa. Chúng ta cùng chúc mừng và cầu nguyện cho Tân chức được ơn trung thành với thiên chức linh mục mà Thiên Chúa đã thương ban.

Đại diện cho Tu Đoàn, Cha Bề Trên Phụ Trách Tu Đoàn Giuse Vũ Hãi Đăng, SDD đã có lời cám ơn đến Đức Giám Mục với lời chân thành và niềm vui của Tu Đoàn, đặc biệt Thánh Lễ Truyền Chức lần đầu tiên của Tu Đoàn ở Hãi Ngoại hôm nay được cử hành bằng tiếng Việt hoàn toàn. Cha Bề Trên cũng cám ơn Cha Chánh Xứ, quý Cha Phó Xứ, quý Cha, quý Thầy Phó Tế, quý Sơ Hội Dòng Mến Thánh Giá Đà Lạt/Miền Portland, Oregon, Hội Đồng Giáo Xứ đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cho Tu Đoàn được tổ chức tại giáo xứ cũng như tất cả các hội viên Hội Bảo Trợ Ơn Thiên Triệu của Tu Đoàn Chi Hội Thánh Giuse Khang và Bà Cố của Tân Cử hôm nay, Tu Đoàn rất cám ơn Bà Cố đã hy sinh một người con yêu quý cho Tu Đoàn và xin Bà Cố tiếp tục cùng Tu Đoàn hãy cầu nguyện cho Tân Linh Mục được ơn bền đổ và trung thành với ơn gọi của mình.

Đồng thời, Thánh Lễ Mở Tay và Tạ Ơn của Cha Tân Cử được cử hành lúc 11:00AM Chúa Nhật ngày 7 tháng 6 năm 2026 tại Thánh Đường giáo xứ với sự đồng tế đông đủ các Cha của Tu Đoàn các ngài vẫn ở lại để tham dự các Thánh Lễ trên sau những ngày Tĩnh Tâm hằng năm tại Tu Viện Thánh Gia Holy Family Washougal, WA.

Cuối cùng, Hội Bảo Trợ kính mời quý Đức Cha, quý Cha quý Thầy Sáu, quý cộng đoàn dùng cơm trưa với Tu Đoàn tại Hội Trường của giáo xứ.

Ngoài ra, vào lúc 6:30 PM Thứ Sáu ngày 5 tháng 6 năm 2026 tại Thánh Đường của Giáo Xứ cũng đã diển ra Thánh Lễ tuyên khấn lần đầu cho 4 Thầy và nghi thức gia nhập tập viện cho 2 Thầy:

Nghi Thức Tập Viện

Giuse Đỗ Nhật Thiện
Phêrô Nguyễn Quốc Dũng

Tuyên Khấn Lần Đầu

Giuse Nguyễn Thiên Ân
Giuse Hoàng Sơn Lâm
Phêrô Đào Hiển Nhân
Gioan Baotixita Phạm Đức Phát

Hai nghi thức trên do Cha Bề Trên Giuse Vũ Hãi Đăng, SDD chủ sự, cùng đồng tế đông đủ các Cha, các Thầy của Tu Đoàn và Hội Bảo Trợ Ơn Thiên Triệu Chi Hội Thánh Giuse Khang Portland, Oregon và giáo dân giáo xứ tham dự.

Lê Quang Uyên

 

□ Sinh Nhật Người Xóa Bình Vôi
Nguyễn Trung Tây
Audio: https://www.youtube.com/watch?v=OfXaiP4m70g

Gia đình đó, ông có địa vị trong xã hội.
Nhưng lại không có con.

Bao năm rồi, hai vợ chồng cứ thế, héo quắt trái táo, ngậm nhấm cô đơn!
Cả hai bình vôi, bình vôi ông, bình vôi bà,
cả hai vôi đặc, vôi khô, vôi mốc!
cả hai thiên hạ gọi, ông bà bình vôi!

Ông bà bình vôi ngần ngại bước ra đường, bởi sợ miệng đời độc sâu,
Những tiếng thì thào tinh quái nho nhỏ nổi lên sau lưng như đàn ruồi trâu,
“Nhà ông bà bình vôi, không biết tại ông hay tại bà,
hay bởi cả hai, bụng vợ cứ thế, khô đét trái mướp, đen nâu nâu.”

Những lần phải bước tới Hội đường ngày Sabát.
Hết buổi kinh ngày Hưu Lễ, bà bước về nhà, nhớ lại lời thiên hạ vo ve bên tai,
bà trằn trọc mất ngủ, nguyên đêm dài.
Nước mắt ứa tuôn hai khóe mắt loang lổ chân chim, bà tủi hờn, thở dài!

Bà nhớ những khi trời sáng, tiếng gà gáy vang vang, tai bỗng nghe tiếng khóc trẻ thơ.
Bà mơ ước, một lần làm mẹ, một lần cho con dòng sữa thơm tho.
Bà thầm thì lời kinh, nếu phải đánh đổi tuổi đời,
bà cũng xin được có người gọi mình, “Mẹ! Mẹ ơi!”

Bà ứa nước mắt! Một điều bình thường như thế, nhỏ nhoi như thế, mà sao vẫn không một lần xảy đến trong cuộc đời.

Bà nhớ lại, hôm nay, ông bước về nhà sau buổi đốt hương tế lễ Thiên Chúa trong gian Thánh Cực Thánh.
Bước vô nhà, mặt ông tái xanh.
Bà hỏi ông. Nhưng ông ú ớ.
Hàng xóm thì thào nho nhỏ,
chồng bà sáng nay hốt hoảng bỏ chạy ra khỏi gian Thánh Cực Thánh!

Nhưng thật bất ngờ, người một thời cây khô không lộc bỗng nẩy lộc.
Bà biết cung lòng khô héo của bà chuyển động.
Bà biết có một điều gì đó, mới tinh khôi trong dạ.

Giữa bữa bánh mì trưa, bà đứng dậy bỏ đi xuống bếp,
đất đen mời gọi bà ngồi xuống, ngồi lệt bệt!
Ông nhìn theo, nhưng không ngạc nhiên!

Cả hai kiên nhẫn đợi chờ.
Cả hai một thời bình vôi đặc, bình vôi mốc hồi hộp mong chờ.

Ngày phải tới rồi cũng tới.
Người đàn bà cao niên đưa vào đời một bé trai.
Tiếng khóc trẻ thơ vang vang xóa tan một thời tủi nhục của ông bà,
một thời ông bà bình vôi.

Niềm vui nối tiếp niềm vui.
Bởi ông bật tiếng nói, ngay sau khi viết tên trên tấm bảng, “Tên cháu là Gioan.”

Ngày bé Gioan chào đời, sinh nhật em xóa bỏ chữ bình vôi khắc sâu trên khuôn mặt của bố và của mẹ!
Ngày sinh nhật của Gioan Tiền Hô, báo hiệu một ngày sinh nhật khác, sinh nhật Ngôi Lời.
Sinh nhật “tên cháu là Gioan”, một dấu hiệu báo Sinh nhật Emmanuel, ánh sáng mới chiếu rực rỡ xua tan đêm đen.
Sinh nhật của Giêsu hữu Tiền Hô, chứng nhân cho Ngài, tên Giêsu, Đấng Cứu Thế!□

 

1. Nửa bán đảo Crimea mất điện sau các vụ nổ đêm qua.

Nhiều vụ cháy đã được báo cáo trên khắp bán đảo Crimea bị tạm chiếm vào rạng sáng Thứ Tư, 24 Tháng Sáu, trong khi giao thông trên cầu Kerch bị đình chỉ hơn năm giờ do có thông tin về các vụ nổ và các cuộc tấn công có thể nhắm vào cơ sở hạ tầng nhiên liệu và vận tải.

Theo các nhóm giám sát được các kênh Telegram của Crimea trích dẫn, các đám cháy đã được ghi nhận tại nhiều địa điểm xung quanh Kerch, bao gồm một kho nhiên liệu được tường trình đã bị tấn công từ hôm Chúa Nhật và tiếp tục cháy cho đến nay.

Nhóm giám sát của Crimea Wind cho biết hình ảnh vệ tinh cho thấy các đám cháy mới được phát hiện tại nhà máy nhiệt điện và một cột khói trải dài khoảng 47 km.

Theo các báo cáo sơ bộ, cuộc tấn công có thể đã nhắm vào nhà máy nhiệt điện ở khu vực Arshintseve thuộc Kerch.

Nhóm giám sát báo cáo đã xác nhận có hỏa hoạn tại nhà máy nhiệt điện.

Theo thông tin hiện có, một chiếc xe tăng đã bị trúng đạn, và một nửa bán đảo Crimea bị mất điện sau các cuộc tấn công dữ dội đêm qua.

Theo báo cáo, các đám cháy bổ sung đã được phát hiện gần lối vào Kerch, xung quanh thị trấn Bagerove, nơi đặt các vị trí phòng không S-300 và S-400 của Nga, cũng như gần ga xe lửa Yuzhna.

Nhóm này cũng báo cáo có dấu hiệu cháy tại kho nhiên liệu Port Kavkaz bên kia eo biển Kerch.

Trong khi đó, kênh giám sát Supernova+ đưa tin về các vụ nổ trên khắp Crimea đêm qua và cho biết một cuộc tấn công đã nhắm vào khu phức hợp kho chứa và trung chuyển dầu khí TES Terminal ở Kerch.

Các kênh Telegram cung cấp thông tin cập nhật tình hình giao thông cầu Kerch đã thông báo lúc 23:24 giờ địa phương hôm Thứ Ba, 23 Tháng Sáu, rằng giao thông xe cộ đã tạm thời bị đình chỉ.

Giao thông chỉ được khôi phục vào lúc 5 giờ 10 phút sáng Thứ Tư, 24 Tháng Sáu, khiến cây cầu bị đóng cửa trong hơn năm tiếng rưỡi.

Các vụ việc được báo cáo diễn ra trong bối cảnh chiến dịch của Ukraine đang leo thang nhằm vào cơ sở hạ tầng quân sự, năng lượng và hậu cần của Nga tại Crimea bị tạm chiếm.

Bộ quốc phòng Ukraine tuyên bố mùa tắm biển ở Crimea “đã đóng cửa”, viện dẫn một loạt các cuộc tấn công gần đây vào cơ sở hạ tầng quân sự và năng lượng trên khắp bán đảo bị Nga tạm chiếm.

Trong một tuyên bố hôm thứ Hai, Bộ Quốc phòng Ukraine cho biết lực lượng nước này đã tấn công nhiều mục tiêu ở Crimea trong những ngày gần đây, bao gồm một kho nhiên liệu, các trạm nén khí, hệ thống phòng không Pantsir và S-400, cũng như các trạm radar Nebo-U và Kasta.

“Dự báo thời tiết cho khách du lịch: không thuận lợi,” Bộ cho biết trong một tuyên bố ngắn gọn kèm theo thông báo.

Trước đó, chính quyền xâm lược của Nga tại Crimea và Sevastopol đã tuyên bố ngừng hoàn toàn việc bán nhiên liệu cho dân thường, chỉ cho phép phân phối xăng và dầu diesel cho các phương tiện khẩn cấp và do nhà nước điều hành.

Mikhail Razvozhaev, nhà lãnh đạo Sevastopol do Nga bổ nhiệm, đã thông báo về biện pháp này vào sáng sớm Chúa Nhật, lý giải quyết định này là do các vấn đề về hậu cần.

Ông Razvozhaev cho biết: “Một thông báo quan trọng dành cho người lái xe ở Sevastopol. Việc cung cấp nhiên liệu cho thành phố đang bị chậm trễ. Vì vậy, hôm nay chúng tôi buộc phải tạm ngừng việc cung cấp nhiên liệu bằng mã QR tại các trạm xăng TES. Hiện tại, việc tiếp nhiên liệu chỉ được thực hiện cho các phương tiện dịch vụ khẩn cấp.”

Ông cho biết thêm sẽ cung cấp thêm thông tin cập nhật về tình hình.

Sau tuyên bố của Razvozhaev, nhà lãnh đạo Crimea do Nga dựng lên, Sergei Aksyonov, đã công bố các biện pháp tương tự đối với phần còn lại của bán đảo bị tạm chiếm.

Theo Aksyonov, bắt đầu từ 9 giờ sáng giờ địa phương ngày Chúa Nhật, tất cả các trạm xăng ở Crimea đã ngừng bán nhiên liệu cho cả cá nhân và pháp nhân, bất kể hình thức thanh toán là tiền mặt, thẻ hay phiếu mua hàng.

Từ nay, nhiên liệu sẽ chỉ được cung cấp cho các cơ quan nhà nước chịu trách nhiệm duy trì an ninh và các hoạt động thiết yếu của khu vực.

[Kyiv Post: Half of Crimea Left Without Power After Overnight Explosions]

2. Tổng thống Iran thăm Pakistan.

Theo Bộ Ngoại giao Pakistan, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã thăm Pakistan vào thứ Ba để thảo luận về bản ghi nhớ hợp tác giữa Mỹ và Iran.

Trong một tuyên bố trên X, Bộ Ngoại giao Iran cho biết chuyến thăm của ông Pezeshkian sẽ “tạo cơ hội quan trọng để thảo luận về các hoạt động ngoại giao đang diễn ra” sau khi ký kết gia hạn thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran.

Hãng thông tấn bán chính thức Tasnim của Iran cho biết ông Pezeshkian cũng sẽ bày tỏ “sự đánh giá cao đối với những nỗ lực của Pakistan trong việc làm trung gian hòa giải giữa Iran và Hoa Kỳ”.

Bộ Tài chính Mỹ hôm thứ Hai đã bật đèn xanh cho Iran bắt đầu bán dầu và khí đốt trở lại, dỡ bỏ một số lệnh trừng phạt theo các điều kiện của thỏa thuận được Tổng thống Trump ký kết tuần trước.

[CBSNews: Iran's president to visit Pakistan on Tuesday]

3. Putin ra tín hiệu thay đổi hướng đàm phán với Ukraine, khôi phục khuôn khổ Istanbul.

Nhà độc tài Vladimir Putin cho biết Nga sẵn sàng nối lại đàm phán với Ukraine trên cơ sở các thỏa thuận Istanbul đã được thảo luận trước đó, đánh dấu một sự thay đổi đáng chú ý về giọng điệu so với lập trường công khai trước đây của ông.

Những phát ngôn này được hãng tin RBC-Ukraine của Ukraine đưa tin, đồng thời lưu ý rằng chỉ vài giờ trước đó, Putin đã khẳng định ông không thấy điều kiện nào cho cuộc đối thoại.

“Nga, như đã nói nhiều lần, sẵn sàng đàm phán với Ukraine. Sẵn sàng trên cơ sở các thỏa thuận đạt được ở Istanbul và, tôi nhắc lại, do phái đoàn Ukraine khởi xướng”, Putin nói, đồng thời cho biết thêm rằng Ukraine được tường trình “hoàn toàn hài lòng” với các thỏa thuận đó vào thời điểm đó.

Trong những bình luận rộng hơn của mình, Putin đã mô tả giới lãnh đạo Ukraine hiện tại là một chế độ “tân phát xít” và tuyên bố rằng Kyiv chỉ đang cố gắng tạo ra ấn tượng về vị thế đàm phán mạnh mẽ, trong khi “thực tế trên chiến trường hoàn toàn khác”.

Ông cũng khẳng định rằng các cuộc tấn công của lực lượng Ukraine vào lãnh thổ Nga, bao gồm cả các vụ việc ảnh hưởng đến dân thường, “chỉ khuyến khích” quân đội Nga tiếp tục các hoạt động của họ.

Các cuộc đàm phán ở Istanbul diễn ra vào năm 2022, trong những tuần đầu tiên của cuộc xâm lược toàn diện của Nga, chỉ đưa ra được những ý tưởng dự thảo về tính trung lập của Ukraine và các bảo đảm an ninh trước khi sụp đổ do những thay đổi trên chiến trường và sự phẫn nộ của công chúng trước những hành động tàn bạo của Nga.

Năm 2025, các cuộc họp ở Istanbul được nối lại sau ba năm gián đoạn, với Kyiv tìm kiếm một lệnh ngừng bắn vô điều kiện kéo dài 30 ngày và trao đổi tù binh, trong khi Mạc Tư Khoa cố gắng khôi phục khuôn khổ trước đó để phản ánh những vùng lãnh thổ mà họ giành được.

Việc Putin nhắc lại các cuộc đàm phán đó diễn ra trong bối cảnh Ukraine tiếp tục thực hiện các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn nhằm vào cơ sở hạ tầng quân sự và năng lượng của Nga.

Kyiv đã nhiều lần khẳng định rằng bất kỳ cuộc đàm phán nào trong tương lai phải dựa trên toàn vẹn lãnh thổ của Ukraine và các điều kiện được nêu trong công thức hòa bình của Tổng thống Volodymyr Zelenskiy, bao gồm việc Nga rút quân khỏi các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm.

Bằng cách gắn mọi cuộc đối thoại có thể có với khuôn khổ Istanbul trước đó và “thực tế trên chiến trường”, Putin đã phát tín hiệu rằng lập trường của Mạc Tư Khoa vẫn gắn chặt với những thành quả quân sự mà nước này đạt được.

Tờ Kyiv Post lưu ý rằng khuôn khổ được đề xuất yêu cầu Ukraine từ bỏ tham vọng gia nhập NATO, từ bỏ vũ khí hạt nhân, hạn chế quân đội và vũ khí nước ngoài trên lãnh thổ của mình, và giảm quân đội xuống còn 85.000 người.

Đổi lại, Nga, Mỹ, Anh, Pháp và Trung Quốc sẽ cung cấp các bảo đảm an ninh. Đồng thời, Mạc Tư Khoa sẽ rút quân khỏi các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm, ngoại trừ Crimea, trong khi quy chế của một số khu vực thuộc Donetsk và Luhansk sẽ được để dành cho các cuộc đàm phán riêng.

Mạc Tư Khoa phát đi những tín hiệu ngoại giao trái chiều.

Đầu tháng 6, Tổng thống Zelenskiy đã gửi một bức thư ngỏ cho Putin, đề xuất một cuộc gặp trực tiếp tại một quốc gia trung lập, một đề xuất đã bị bác bỏ và chế giễu, với việc Điện Cẩm Linh đáp trả rằng tổng thống Ukraine nên “đến Mạc Tư Khoa” nếu ông muốn gặp.

Hôm thứ Ba, Điện Cẩm Linh đã thể hiện sự cởi mở hiếm hoi đối với các cuộc tiếp xúc ngoại giao với Brussels, khi cố vấn chính sách đối ngoại Yuri Ushakov tuyên bố Nga “sẵn sàng” đối thoại với Liên Hiệp Âu Châu.

Cùng ngày thứ Ba, Lavrov tuyên bố Mạc Tư Khoa “sẵn sàng nối lại” đàm phán với Ukraine “bất cứ lúc nào khi đã dừng lại”, đồng thời bác bỏ các điều kiện của Tổng thống Zelenskiy là “phi thực tế”, đổ lỗi cho các nước ủng hộ phương Tây đã cản trở một thỏa thuận khả thi.

Nga đã cáo buộc Mỹ từ bỏ vai trò “trung gian hòa giải khách quan” đối với Ukraine, sau khi các nhà lãnh đạo G7, bao gồm cả Tổng thống Trump, ủng hộ các biện pháp trừng phạt cứng rắn hơn và tăng cường hỗ trợ phòng không cho Kyiv.

[Kyiv Post: Putin Signals Shift on Ukraine Talks, Revives Istanbul Framework]

4. Một loại thuyền điều khiển từ xa trên biển tốc độ cao mới được trang bị để săn lùng và bắn hạ máy bay chiến đấu Nga vừa được một công ty quốc phòng Ukraine công bố, giáng một đòn mạnh vào Putin.

Ukraine vừa công bố một loại máy bay điều khiển từ xa tốc độ cao mới nhằm săn lùng và bắn hạ máy bay chiến đấu Nga, giáng một đòn mạnh vào quân đội yếu kém của Vladimir Putin.

Chiếc tàu ba thân điều khiển từ xa SIRENA có thể tăng tốc với tốc độ 56 dặm/giờ và được tinh chỉnh cho các “nhiệm vụ rủi ro cao”.

Máy bay điều khiển từ xa nguy hiểm này có thể mang theo tới 300kg chất nổ và hoạt động trên biển suốt 24 giờ.

Kênh truyền hình Militarnyi đưa tin, nó sở hữu năng lực tác chiến điện tử mạnh mẽ và hỏa tiễn có thể bắn hạ máy bay của Putin.

SIRENA là sản phẩm mới nhất trong quá trình phát triển đột phá của Ukraine trong lĩnh vực chế tạo máy bay điều khiển từ xa và đã được ra mắt tại triển lãm quốc phòng Eurosatory ở Paris.

RBC-Ukraine đưa tin: “Đặc điểm nổi bật của máy bay điều khiển từ xa này là hệ thống gây nhiễu đa băng tần tích hợp, hoạt động trên dải tần rộng từ 300 đến 6000 MHz.

“Điều này cho phép hệ thống đồng thời chặn các liên lạc của đối phương, tín hiệu định vị GNSS và các kênh điều khiển của các UAV khác.”

Cỗ máy hiện đại này cũng có thể vô hiệu hóa các mục tiêu của kẻ thù trong phạm vi bán kính 18 dặm.

“Để phục vụ mục đích định vị và tự vệ, tàu ba thân được trang bị radar Pelican V1 và hệ thống tác chiến điện tử Scorpion V5, có khả năng gây nhiễu hiệu quả hệ thống lái tự động của đối phương và chống lại máy bay điều khiển từ xa cảm tử kiểu Shahed.”

Nhưng nó cũng được trang bị bệ phóng SeaDRAGON và có khả năng triển khai hỏa tiễn không đối không AIM-9M Sidewinder để tấn công vào máy bay địch.

Với khả năng thích ứng cao, nó có thể thực hiện các nhiệm vụ chiến đấu ở chế độ tự hành, bán tự hành và điều khiển từ xa.

Máy bay điều khiển từ xa SIRENA có thể cung cấp khả năng phòng thủ bờ biển cũng như trinh sát ở phạm vi lên đến 500 dặm từ sở chỉ huy của nó.

Tin tức này sẽ là một đòn giáng mạnh nữa vào Putin, người vừa phải hứng chịu một cuộc tấn công nhục nhã vào Mạc Tư Khoa trong tuần này.

Hàng trăm máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã ồ ạt tấn công nhà máy lọc dầu Kapotnya trọng yếu vào đêm thứ Tư, khiến những đám mây đen kịt bao phủ thủ đô Mạc Tư Khoa của Nga, tạo nên một khung cảnh kinh hoàng.

Đoạn video gây sốc từ hiện trường cho thấy một hỏa tiễn đất đối không của Nga đi lạc hướng đã khiến mái nhà kho bị thổi bay lên không trung hàng trăm mét.

Tổng thống Zelenskiy nói rằng việc khiến Mạc Tư Khoa phải chịu thiệt hại sau các cuộc tấn công vào các thành phố của Ukraine là “hoàn toàn chính đáng”.

Ông nói: “Chúng tôi không muốn cuộc chiến này, chúng tôi chưa bao giờ muốn, và mọi người đều biết điều đó, các đối tác của chúng tôi cũng biết điều đó.”

“Nhưng nếu Ukraine bốc cháy, Mạc Tư Khoa của các người cũng sẽ bốc cháy.”

Mặc dù Điện Cẩm Linh tuyên bố đã bắn hạ 180 máy bay điều khiển từ xa của Ukraine nhắm vào Mạc Tư Khoa, nhưng hệ thống phòng không được Putin hết lời ca ngợi đã bị áp đảo bởi một đàn máy bay điều khiển từ xa khổng lồ.

Nga thề sẽ trả thù “quy mô lớn” và “không khoan nhượng” sau các cuộc tấn công chưa từng có tiền lệ.

Ngoại trưởng Sergei Lavrov của chính quyền Putin cho biết: “Sau một vụ tấn công khủng bố khác ở Kyiv… chúng tôi sẽ tiến hành các cuộc tấn công quy mô lớn thường xuyên nhằm vào các mục tiêu mà tình trạng của chúng ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sẵn sàng chiến đấu của Ukraine.”

Nhà máy lọc dầu bị tàn phá này cung cấp 40% nhiên liệu cho Mạc Tư Khoa và 70% cho khu vực xung quanh.

Nga đã bắn hạ được một số máy bay điều khiển từ xa đang bay tới – được tường trình đã điều hướng một số chiếc để tấn công các tòa nhà dân cư, làm vỡ kính và gây cháy.

Trong một đòn giáng mạnh khác vào Putin, Ukraine cũng đã tấn công nhiều cây cầu đường bộ và hỏa xa, hạn chế việc tiếp cận và các tuyến đường tiếp tế đến Crimea, khu vực bị Nga xâm lược từ năm 2014.

Các cuộc tấn công có chủ đích này nhằm thử thách khả năng kiểm soát bán đảo Hắc Hải của Nga.

Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov cho biết: “Crimea đang bị cô lập bởi máy bay điều khiển từ xa.”

“Trong tương lai gần, dường như Crimea sẽ trở thành một hòn đảo, và điều này có thể dẫn đến những hậu quả rất khó lường đối với người Nga.”

Một lần nữa, Tổng thống Zelenskiy lại kêu gọi hòa bình, nói rằng: “Đã đến lúc chấm dứt cuộc chiến này, và Nga phải thực hiện những bước đi cần thiết hướng tới ngoại giao.”

[The Sun: New high-speed sea drone to hunt & shoot down Russian warplanes unveiled by Ukraine defence firm in fresh blow for Putin]

5. Ukraine đã vô hiệu hóa các tàu điều khiển từ xa của Nga được cung cấp năng lượng bởi hệ thống Starlink, một quan chức cho biết.

Hôm Thứ Tư, 24 Tháng Sáu, cố vấn Bộ Quốc phòng Serhii “Flash” Beskrestnov báo cáo rằng lực lượng Ukraine đã đẩy lùi một cuộc tấn công đường biển của Nga, phá hủy một số tàu tấn công điều khiển từ xa.

Ông Beskrestnov cho biết, các tàu bị tiêu diệt đều được cung cấp năng lượng bởi hệ thống internet vệ tinh Starlink.

Theo Beskrestnov, Nga đã cố gắng tấn công bờ biển tây nam Ukraine vào sáng ngày 23 tháng 6, bằng cách phóng nhiều tàu mặt nước điều khiển từ xa ở Hắc Hải.

Theo các nguồn tin, lực lượng Ukraine đã phát hiện và phá hủy tất cả các thuyền điều khiển từ xa trên biển.

“Như tôi đã đề cập trước đó, các tàu bị phá hủy đều được trang bị hệ thống Starlink, vì đối phương không có bất kỳ hệ thống điều khiển tầm xa nào khác”, ông Beskrestnov nói.

Vào tháng 2 năm 2026, quân đội Nga đã bị chặn hàng loạt khỏi việc vận hành các thiết bị đầu cuối Starlink trên tiền tuyến, sau khi SpaceX thiết lập “danh sách trắng” cho phép hệ thống này hoạt động trên lãnh thổ Ukraine. Các thiết bị đầu cuối chưa ghi danh của Nga đã bị ngắt kết nối ngay lập tức, làm gián đoạn liên lạc trên chiến trường.

Dịch vụ Starlink cũng bị cấm chính thức bên trong lãnh thổ Nga. Tuy nhiên, quân đội Nga đã tìm cách lách luật để tiếp tục truy cập Starlink tại các khu vực chiến sự — đôi khi dẫn họ vào bẫy do lực lượng Ukraine giăng ra.

Một cuộc điều tra của Kyiv Independent được công bố vào tháng 4 năm 2026 đã tiết lộ rằng các tàu thuộc hạm đội ngầm bất hợp pháp của Nga vẫn phụ thuộc rất nhiều vào Starlink để liên lạc và phối hợp.

Kể từ đầu năm 2025, Nga cũng đã trang bị cho một số máy bay điều khiển từ xa Shahed chuyên tấn công tầm xa của mình các thiết bị đầu cuối Starlink, cho phép chúng duy trì kết nối với người điều khiển ở sâu bên trong Ukraine hơn bất kỳ công nghệ nào khác cho phép.

[Kyiv Independent: Ukraine eliminates Russian unmanned boats powered by Starlink, official says]

6. Lãnh đạo Qatar tuyên bố eo biển Hormuz nên được giữ thông thoáng và tự do, đồng thời lực lượng Israel phải rời khỏi Li Băng.

Hôm Thứ Ba, 23 Tháng Sáu, Thủ tướng Qatar cho biết ông hy vọng eo biển Hormuz sẽ vẫn được tự do lưu thông sau khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận cuối cùng để chấm dứt chiến tranh.

Thủ tướng Mohammed Bin Abdel Rahman Al Thani phát biểu trên kênh truyền hình Al Jazeera thuộc sở hữu nhà nước của Qatar: “Tầm nhìn của chúng tôi đối với eo biển Hormuz là nó vẫn mở và việc đi lại qua đó được tự do. Lập trường nguyên tắc của chúng tôi là bác bỏ việc thay đổi hiện trạng của eo biển Hormuz so với trước chiến tranh.”

Ông Al Thani cũng lên án các cuộc tấn công gần đây của Israel nhằm vào Hezbollah ở Li Băng, nơi mà các cuộc xung đột đang diễn ra giữa hai bên đã đe dọa làm đổ vỡ các cuộc đàm phán giữa Iran và Mỹ.

Ông nói: “Việc Israel giết hại khoảng 100 người Li Băng chỉ trong vài ngày trong thời gian ngừng bắn là điều không thể chấp nhận được. Việc tiếp tục xâm lược lãnh thổ Li Băng phải chấm dứt và chủ quyền của Li Băng phải được tôn trọng.”

Căng thẳng đã diễn ra giữa Tổng thống Trump và Thủ tướng Israel, Benjamin Netanyahu khi Tổng thống Mỹ yêu cầu Israel ngưng các hoạt động ở Li Băng vì có nguy cơ phá vỡ thỏa thuận hòa bình với Iran.

Tỏ thái độ bất chấp những đề nghị của Tổng thống Trump, ông Netanyahu nói rằng lực lượng Israel sẽ tiếp tục hiện diện ở miền nam Li Băng “chừng nào còn cần thiết”.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu hôm thứ Hai tuyên bố rằng lực lượng Israel sẽ tiếp tục hiện diện ở miền nam Li Băng, nơi họ hiện đang kiểm soát một vùng lãnh thổ trải dài khoảng 15 km vào lãnh thổ Li Băng từ biên giới Israel.

“Chỉ thị của tôi và của Bộ trưởng Quốc phòng gửi đến Lực lượng Phòng vệ Israel, gọi tắt là IDF rất rõ ràng và không thay đổi: Các chiến binh của chúng ta ở miền nam Li Băng có toàn quyền hành động để ngăn chặn bất kỳ mối đe dọa trực tiếp hoặc tiềm tàng nào đối với họ hoặc đối với cư dân phía bắc [của Israel]. IDF không bị hạn chế nào trong vấn đề này”, ông Netanyahu tuyên bố.

Iran đã nhiều lần tuyên bố rằng, theo thỏa thuận với Mỹ, lực lượng Israel phải rút khỏi Li Băng. Họ nhắc lại rằng bản ghi nhớ giữa Mỹ và Iran bao gồm điều khoản “chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn các hoạt động quân sự trên tất cả các mặt trận, kể cả ở Li Băng”.

“Tôi kiên quyết rằng chúng ta sẽ tiếp tục hiện diện trong khu vực an ninh ở miền nam Li Băng chừng nào còn cần thiết để bảo vệ cư dân miền bắc và tất cả công dân của đất nước”, ông Netanyahu nói.

Sau tuyên bố của ông Netanyahu, Bộ trưởng quốc phòng Israel nói thêm rằng IDF có “quyền tự do hành động hoàn toàn”.

Bộ trưởng Quốc phòng Israel, Israel Katz, đã nhắc lại tuyên bố của Thủ tướng Benjamin Netanyahu hôm thứ Hai, nói rằng Lực lượng Phòng vệ Israel có “quyền tự do hành động hoàn toàn để hành động quyết đoán chống lại bất kỳ mối đe dọa nào: ở miền nam Li Băng, ở Dải Gaza và bất cứ nơi nào cần thiết để bảo vệ Nhà nước Israel”.

“Lực lượng IDF sẽ tiếp tục hiện diện trong khu vực an ninh ở Li Băng để bảo vệ các cộng đồng phía bắc, ngăn chặn các mối đe dọa và phá hủy cơ sở hạ tầng khủng bố trong khu vực - cả trên mặt đất và dưới lòng đất”, ông Katz nói trong một thông điệp video.

[CBSNews: Qatar's leader says Strait of Hormuz should remain open and free, and Israeli forces must leave Lebanon]

7. Nhóm Atesh tuyên bố các chiến binh ủng hộ Ukraine đã phá hoại trạm biến điện cung cấp điện cho một nhà máy quân sự ở miền nam nước Nga.

Nhóm Atesh tuyên bố các phần tử du kích ủng hộ Ukraine đã phá hoại một trạm biến điện cung cấp điện cho một nhà máy quân sự ở thành phố Taganrog, miền nam nước Nga.

Nhóm Atesh tuyên bố: “(Các) đặc vụ đã thực hiện một hành động phá hoại ở Taganrog, làm hư hại một trạm biến áp cung cấp điện cho nhà máy quốc phòng “Atlant-Aero”“.

“Doanh nghiệp này tham gia vào toàn bộ chu trình sản xuất máy bay điều khiển từ xa trinh sát tấn công “Molniya”, sản xuất các phụ tùng cho hệ thống hạng nặng “Orion”, và tạo ra các hệ thống điều khiển cho máy bay điều khiển từ xa FPV (góc nhìn thứ nhất) sản xuất hàng loạt.”

Nhóm du kích Atesh thường xuyên phá hoại cơ sở hạ tầng quân sự của Nga tại các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm của Ukraine và trên khắp nước Nga.

“Việc hư hỏng trạm biến áp đã làm gián đoạn hoạt động ổn định của các dây chuyền sản xuất tại nhà máy 'Atlant-Aero'. Nếu không có nguồn điện ổn định, nhà máy không thể tiếp tục lắp ráp các hệ thống điều khiển từ xa và sản xuất phụ tùng điện tử cho các lô máy bay điều khiển từ xa mới dành cho lực lượng xâm lược”, ông Atesh tuyên bố.

Theo thông báo, nhà máy quân sự đã phải ngừng hoạt động khẩn cấp do mất điện, tạm thời đình chỉ việc lắp ráp vũ khí.

Nhóm Atesh tuyên bố rằng vào ngày 7 tháng 6, họ đã phá hoại cơ sở hạ tầng hỏa xa tại thành phố Voronezh của Nga.

“Các thành viên của phong trào chúng tôi đã thực hiện một vụ phá hoại tại một nhà ga xe lửa ở Voronezh. Kết quả của vụ việc là một cần cẩu hỏa xa hạng nặng loại EDK-300/5 đã bị phá hủy - một thiết bị cực kỳ hiếm đã ngừng sản xuất”, nhóm này cho biết.

[Kyiv Independent: Pro-Ukrainian partisans sabotage electric substation powering military plant in southern Russia, Atesh group claims]

8. Crimea bị Nga tạm chiếm cắt nguồn cung cấp nhiên liệu cho dân thường sau các cuộc tấn công của Ukraine.

Giới lãnh đạo Crimea do Điện Cẩm Linh dựng lên hôm Chúa Nhật đã quyết định cắt đứt nguồn cung nhiên liệu cho dân thường, một dấu hiệu cho thấy chiến dịch của Ukraine nhằm vào hoạt động hậu cần của Nga đang gây áp lực lên bán đảo bị tạm chiếm, vượt xa cả chiến tuyến.

Sergey Aksyonov, quan chức cao cấp của Mạc Tư Khoa tại Crimea, cho biết như trên rằng từ 9 giờ sáng giờ địa phương, các trạm xăng trên toàn bán đảo sẽ ngừng bán nhiên liệu cho cá nhân và doanh nghiệp - bất kể thanh toán bằng tiền mặt, thẻ hay phiếu nhiên liệu. Ông cho biết nhiên liệu sẽ chỉ được dành cho các dịch vụ nhà nước chịu trách nhiệm duy trì “sự sống còn và an ninh” ở Crimea.

Động thái này diễn ra sau một loạt các vụ tấn công được báo cáo từ phía Ukraine nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng và giao thông vận tải ở Crimea và khu vực xung quanh, bao gồm cả các cuộc tấn công gần Kerch, thành phố cảng phía đông Crimea, nơi đóng vai trò then chốt trong hành lang cung cấp hàng hóa cho Nga.

Các cơ sở nằm bên kia eo biển Kerch thuộc vùng Krasnodar của Nga cũng đã bị tấn công, cho thấy nỗ lực của Kyiv nhằm đánh vào các tuyến đường duy trì sự xâm lược của Mạc Tư Khoa.

Đối với Điện Cẩm Linh, việc hạn chế nhiên liệu cho thấy tác động ngày càng tăng của chiến dịch tấn công tầm xa của Ukraine, vốn ngày càng tấn công vào cơ sở hạ tầng mà Nga sử dụng để cung cấp cho quân đội của mình.

Kyiv ngày càng tấn công vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ mà họ cho là hỗ trợ cỗ máy chiến tranh của Nga, nhằm làm suy yếu hệ thống phòng thủ của Mạc Tư Khoa và làm gián đoạn dòng chảy nhiên liệu đến quân đội, tàu chiến và các trung tâm hậu cần quân sự.

Ông Aksyonov kêu gọi người dân giữ bình tĩnh và cho biết các quyết định tiếp theo sẽ được công bố thông qua các kênh chính thức. Nhưng thông báo này chỉ ra một thực tế khắc nghiệt hơn - sau nhiều tháng Ukraine tấn công các kho chứa, nhà máy lọc dầu, cảng và tuyến đường tiếp tế, chính quyền xâm lược hiện đang ưu tiên nhà nước hơn là người lái xe bình thường.

[Europe Maidan: Russian-occupied Crimea cuts off civilian fuel sales after Ukrainian strikes]

9. Vance nói rằng người Iran có thể “cực kỳ khó hiểu trong vai trò người đàm phán”.

Phó Tổng thống Vance cho biết ông không cảm thấy bị Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi coi thường khi ông này dường như đã bỏ qua buổi chụp ảnh chung với ông hôm Chúa Nhật.

“Hãy tin tôi, tôi đã dành rất nhiều thời gian làm việc với người Iran trong vài tháng qua. Đôi khi tôi thấy họ cực kỳ khó hiểu trong vai trò nhà đàm phán,” ông nói với các phóng viên hôm sau nhiều giờ gặp gỡ với các nhà đàm phán và trung gian hòa giải người Iran tại Thụy Sĩ.

Vance cho biết đã có một “làn sóng phản ứng dữ dội trên mạng xã hội” cho rằng phía Iran sẽ rút khỏi các cuộc đàm phán.

“Và sau đó chúng tôi tiếp tục đàm phán với họ trong khoảng chín tiếng đồng hồ. Vì vậy, tôi chỉ muốn khuyến khích giới truyền thông hãy thận trọng một chút với những gì các bạn thấy trên mạng xã hội Iran. Họ có thể là những nhà đàm phán khó hiểu, nhưng chúng tôi cảm thấy mình đang đạt được tiến triển,” ông nói.

Phát biểu trên đường băng trước khi rời Thụy Sĩ, Phó Tổng thống JD Vance cho biết ông chỉ tin tưởng vào hành động trong các cuộc đàm phán với Iran.

“Bạn không thể tin lời nói của bất cứ ai. Bạn phải tin vào những gì họ thực sự làm,” ông nói với các phóng viên.

Trước đó, phó tổng thống cho biết Iran sẽ cho phép các thanh tra hạt nhân quay trở lại nước này.

“Việc cho phép các thanh tra viên vào là một vấn đề lớn,” ông nói trên đường băng. “Nhưng một lần nữa, chúng ta sẽ xem họ thực sự cho phép các thanh tra viên làm gì khi họ đã ở trong nước. Đó sẽ là một phần liên tục trong quá trình đàm phán của chúng ta.”

“Ý tôi không phải là tôi tin tưởng hay không tin tưởng ai cả,” ông tiếp tục. “Ý tôi là tôi tin tưởng vào hành động và điều mà tổng thống yêu cầu chúng ta làm là xác minh những gì họ đang làm, hãy tập trung ít hơn vào những gì họ nói.”

[CBSNews: Vance says Iranians can be “extremely confusing as negotiators”]

10. Bộ trưởng Quốc phòng Đức đổ lỗi cho Tổng thống Trump về việc Iran đóng cửa eo biển Hormuz.

Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius hôm Chúa Nhật đã đổ lỗi cho Tổng thống Donald Trump về việc đóng cửa eo biển Hormuz, đồng thời kêu gọi mở lại tuyến đường thủy quan trọng này.

“Cuối cùng, nút chai ở eo biển Hormuz đã bị Ông Donald Trump ấn vào, chứ không phải chúng tôi, nhưng chúng tôi có lợi ích trong việc mở nó ra”, Pistorius nói trong một cuộc phỏng vấn với đài truyền hình ARD.

“Việc mở cửa eo biển Hormuz, hay nói đúng hơn là việc bảo đảm an toàn cho việc đi lại qua đó, là vì lợi ích của Âu Châu, vì lợi ích của nguồn cung năng lượng và sự phục hồi kinh tế của chúng ta”, Pistorius nói thêm.

Bộ trưởng lưu ý rằng bất kỳ thỏa thuận nào nhằm mở lại eo biển đều cần sự ủng hộ của Iran và Oman.

Berlin đã nhiều lần giữ khoảng cách với chiến dịch chống Iran của Tổng thống Trump, mặc dù các quan chức không trực tiếp đổ lỗi cho Mỹ về cuộc xung đột. Khi Tổng thống Trump thúc giục các đồng minh giúp mở lại hoặc bảo đảm an ninh eo biển Hormuz vào tháng 4, Thủ tướng Đức Friedrich Merz nói rằng cuộc chiến “không phải là vấn đề của NATO”. Ông Merz và Pistorius cũng chỉ trích Hoa Kỳ vì không tham khảo ý kiến các đồng minh trước khi bắt đầu các cuộc tấn công vào Iran.

[CBSNews: Germany's defense minister blames Trump for Strait of Hormuz closure]

11. Nhà phân tích năng lượng cho biết, giá khí đốt trở lại mức trước chiến tranh Iran “có thể sẽ mất một thời gian”.

Giám đốc điều hành của ClearView Energy Partners, Kevin Book, cho biết trên chương trình “Face the Nation with Margaret Brennan” rằng “có thể sẽ mất một thời gian” trước khi giá khí đốt tại Mỹ giảm xuống mức trước chiến tranh Iran.

Giá xăng thông thường hiện nay ở mức thấp hơn 4 đô la một gallon, thấp hơn mức cao nhất thời chiến là hơn 4,50 đô la nhưng vẫn cao hơn nhiều so với một năm trước, khi giá xăng dao động trên 3 đô la, theo dữ liệu của AAA. Giá dầu tương lai cũng thấp hơn nhiều so với mức đỉnh hồi tháng Tư, nhưng cao hơn một chút so với mức trước chiến tranh.

Ông Book dự đoán giá xăng có thể giảm thêm từ 5 đến 7 xu nếu giá dầu giữ ổn định, nhưng ông cho rằng sau đó sẽ có “sự không chắc chắn”. Ông lưu ý rằng có thể phải đến cuối năm mới có thể bổ sung lượng dầu dự trữ đã cạn kiệt và quay trở lại trạng thái dư thừa.

“Để trở lại trạng thái như trước chiến tranh, chúng ta cần bổ sung kho dự trữ,” ông nói. “Chúng ta đã sử dụng hết kho dự trữ rất nhiều, và việc này sẽ mất một thời gian.”

[CBSNews: Return to pre-Iran war gas prices “might be a while,” energy analyst says]

12. Quân đội Mỹ cho biết “giao thông vẫn tiếp tục lưu thông” qua eo biển Hormuz.

Hôm Thứ Ba, 23 Tháng Sáu, Bộ Chỉ huy Trung tâm của quân đội Mỹ tuyên bố rằng eo biển Hormuz vẫn mở, bất chấp mọi tuyên bố trái ngược của Iran.

“Iran không kiểm soát eo biển Hormuz,” phát ngôn viên của CENTCOM cho biết. “Giao thông vẫn tiếp tục lưu thông, và lực lượng Mỹ đang theo dõi tình hình để bảo đảm điều này vẫn không thay đổi.”

CENTCOM cho biết không có sự giảm bớt hoặc tái bố trí đáng kể nào về các khí tài quân sự của Mỹ trong khu vực, nhưng ông nói thêm rằng các chỉ huy đang liên tục đánh giá tình hình.

Iran cho biết tất cả các tàu thương mại phải phối hợp với chính quyền nước này để đi qua eo biển, nhưng nước này sẽ không thu phí từ các chủ hàng trong thời gian đàm phán 60 ngày được quy định trong bản ghi nhớ được hai nước ký kết tuần trước.

Lưu lượng giao thông qua tuyến đường thủy quan trọng này đã tăng lên trong tuần qua, nhưng vẫn còn rất xa so với mức trung bình khoảng 135 tàu mỗi ngày trước khi Mỹ và Israel cùng phát động chiến tranh với Iran vào ngày 28 tháng 2.

Nhóm giám sát giao thông hàng hải MarineTraffic cho biết hôm thứ Hai rằng hoạt động của tàu thuyền qua eo biển đã tăng mạnh từ ngày 19 đến 21 tháng 6, với 71 lượt tàu đi qua được xác nhận, bao gồm cả đỉnh điểm 35 lượt tàu vào ngày 20 tháng 6.

Trong khi đó, cơ quan hàng hải của Liên Hiệp Quốc cho biết các yêu cầu bảo hiểm eo biển Hormuz của Tehran không phải là “chính thức”.

Tổ chức Hàng hải Quốc tế, gọi tắt là IMO đã bác bỏ nỗ lực được tường trình của Iran nhằm đưa ra yêu cầu mới đối với tất cả các tàu thương mại, theo đó tất cả phải có chính sách bảo hiểm được Tehran phê duyệt trước khi đi qua eo biển Hormuz.

Cơ quan Quản lý Eo biển Vịnh Ba Tư, gọi tắt là PGSA, một cơ quan do Iran thành lập trong thời chiến mà chính quyền này tuyên bố có trách nhiệm duy nhất trong việc điều tiết giao thông qua tuyến đường thủy quan trọng này, cho biết trong các tài liệu được công bố vào tuần trước rằng các tàu đi qua eo biển Hormuz cần có bảo hiểm được cơ quan này phê duyệt.

Tổ chức Hàng hải Quốc tế, gọi tắt là IMO, một cơ quan của Liên Hiệp Quốc điều chỉnh vận tải biển, hôm thứ Hai cho biết họ không công nhận yêu cầu này. Trong một tuyên bố, IMO cho biết các tài liệu nêu rõ yêu cầu của PGSA “chưa được chính thức đệ trình lên IMO và không phải là một phần của bất kỳ quy trình hoặc hồ sơ chính thức nào”.

“Tất cả các tàu thuyền đều được hưởng quyền đi lại tự do qua các eo biển được sử dụng cho hoạt động hàng hải quốc tế. Quyền này không thể bị đình chỉ hoặc cản trở bởi các quốc gia ven biển”, cơ quan Liên Hiệp Quốc cho biết, đồng thời nhấn mạnh: “ Không có cơ sở pháp lý nào trong luật quốc tế cho phép áp đặt phí hoặc lệ phí bắt buộc”.

[CBSNews: U.S. military says “traffic continues to flow” through Strait of Hormuz]

13. Thượng Nghị Sĩ Lindsey Graham về giải pháp ngoại giao: “Tôi nghĩ nó sẽ thất bại”.

Thượng Nghị Sĩ đảng Cộng hòa Lindsey Graham của bang Nam Carolina phát biểu trên chương trình “Face the Nation” hôm Chúa Nhật rằng ông dự đoán giải pháp ngoại giao với Iran sẽ thất bại, mặc dù ông lưu ý rằng ông “thà thử ngoại giao còn hơn là loại bỏ hoàn toàn phương án này”.

“Hãy thử một giải pháp ngoại giao,” Graham nói. “Tôi nghĩ nó sẽ thất bại. Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?”

Ông Graham, người cho biết đã dành bốn tiếng rưỡi nói chuyện với tổng thống hôm thứ Sáu, đã vạch ra những gì ông dự đoán sẽ xảy ra nếu một giải pháp ngoại giao thất bại.

“Nếu thỏa thuận này thất bại, Tổng thống Trump sẽ chiếm eo biển Hormuz bằng vũ lực,” ông nói. “Hoa Kỳ sẽ kiểm soát eo biển Hormuz, chúng tôi sẽ thu phí từ tất cả những người đi qua để trang trải chi phí cho hoạt động này, và chúng tôi sẽ mở rộng Hiệp định Abraham vào năm 2026.”

Graham nói rằng “nếu Iran tranh giành quyền kiểm soát eo biển Hormuz với Hoa Kỳ, chúng ta sẽ tiêu diệt họ”.

“Vậy nên, gửi đến tất cả những người đang lắng nghe, nếu nỗ lực ngoại giao này thất bại, Tổng thống Trump sẽ chiếm eo biển Hormuz. Chúng ta sẽ kiểm soát nó,” Graham nói. “Chúng ta sẽ cố gắng thuyết phục Ả Rập Xê Út tham gia Hiệp định Abraham, chấm dứt xung đột Ả Rập-Israel vào năm 2026. Và nếu Iran tiếp tục tấn công Israel và Li Băng, chính sách mới sẽ là, chúng ta sẽ tấn công Iran.”

[CBSNews: Sen. Lindsey Graham on a diplomatic solution: “I think it's going to fail”]

14. Ngân hàng Trung ương Iran hoan nghênh “tiến triển” trong việc giải tỏa tài sản bị đóng băng.

Hôm Thứ Ba, 23 Tháng Sáu, Ngân hàng Trung ương Iran cho biết đã đạt được “tiến triển đáng kể” trong việc giải phóng các tài sản tài chính bị đóng băng của Tehran trong vòng đàm phán đầu tiên với Mỹ tại Thụy Sĩ.

Thống đốc ngân hàng, ông Abdolnaser Hemmati, trả lời hãng thông tấn bán chính thức Tasnim: “Nếu Chúa cho phép, trong những ngày tới, việc tiếp cận các nguồn lực sẽ được triển khai dần dần theo một số điều kiện nhất định.”

Điều khoản 11 của bản ghi nhớ quy định rằng Mỹ sẽ cho phép Iran sử dụng hoàn toàn số tiền bị đóng băng hoặc hạn chế sau khi thỏa thuận được thực hiện.

Tờ Wall Street Journal đưa tin, và đài CBS News cũng được biết, rằng Mỹ đang hợp tác với Qatar trong một kế hoạch nhằm cung cấp hàng tỷ đô la tài sản bị đóng băng của Iran cho chế độ này vì mục đích nhân đạo, có thể bắt đầu với 6 tỷ đô la đang được giữ tại Qatar.

Các quan chức trước đó đã xác nhận với CBS News rằng 6 tỷ đô la Mỹ đang được giữ tại Qatar sẽ là một trong những tài sản đầu tiên được giải phóng cho Iran theo một thỏa thuận, và số tiền này đã được điều chỉnh bởi một cơ chế của Bộ Tài chính Hoa Kỳ được thiết lập dưới thời chính quyền Tổng thống Biden để bảo đảm rằng số tiền đó chỉ có thể được sử dụng cho mục đích nhân đạo.

Phó Tổng thống JD Vance nói với các phóng viên ở Thụy Sĩ rằng mặc dù ông sẽ trở về Mỹ, nhưng các cuộc đàm phán kỹ thuật với Iran sẽ tiếp tục “trong những tuần và ngày tới”.

“Chúng tôi đã đặt nền móng rất tốt cho một thỏa thuận cuối cùng thành công,” Vance nói. “Thỏa thuận cuối cùng giống như một ngôi nhà — chúng tôi đã đặt nền móng, chúng tôi chưa xây xong ngôi nhà, nhưng chúng tôi đã đặt nền móng vững chắc để đưa người dân Mỹ đến một vị trí tốt đẹp.”

Vance nói rằng “vẫn còn rất nhiều việc phải làm”, nhưng ông cũng ca ngợi “đã có nhiều tiến bộ”.

[CBSNews: Iran's Central Bank hails “progress” on frozen assets]

15. Bắn vào đầu gối và án tử hình: chế độ Belarus trừng phạt người dân ủng hộ Ukraine như thế nào?

Aliaksandra Pulinovich là một thiếu niên ở thành phố Baranavichi khi cô và năm người trẻ khác đã dùng sơn xịt viết các khẩu hiệu chống chiến tranh và chống chế độ độc tài lên tường. Chính quyền Belarus cáo buộc họ thành lập một “tổ chức vô chính phủ” dưới sự chỉ đạo của các cơ quan tình báo Ukraine. Tòa án đã kết án Pulinovich 10 năm và 3 tháng tù giam. Đặc phái viên Mỹ tại Belarus, John Coale, hứa sẽ nêu vấn đề Pulinovich trong chuyến thăm Minsk sắp tới. Khoảng 500 tù nhân đã được trả tự do nhờ các cuộc đàm phán của Coale kể từ khi chính quyền Trump bắt đầu đối thoại với Lukashenko vào năm 2025.

Trung tâm Nhân quyền Viasna cho biết Pulinovich là một trong hơn 200 tù nhân chính trị ở Belarus đang bị giam giữ vì phản đối cuộc chiến của Nga ở Ukraine. Trong số đó có những người phá hoại hỏa xa đã cản trở việc di chuyển quân đội Nga về Kyiv, các chiến binh tình nguyện bị truy lùng khắp các châu lục, và cả những công dân bình thường đã quyên góp tiền. Belarus đã biến lòng đoàn kết thời chiến thành tội ác có thể bị trừng phạt bằng án tù hàng chục năm – và trong một trường hợp, là tử hình. Trong khi Mỹ đang đàm phán để thả họ thông qua việc nới lỏng trừng phạt, những người đào tẩu Belarus cảnh báo rằng các kênh tài chính được mở lại đang tài trợ cho việc sản xuất vũ khí của Nga.

Mười năm ngồi tù vì vẽ graffiti phản chiến

Giới chức Belarus tuyên bố rằng sáu thiếu niên này đã thành lập một nhóm có tên “Chim họa mi đen” dưới sự chỉ đạo của Maryia Misiuk, một công dân Ukraine 16 tuổi, được tường trình hoạt động nhân danh “Quân đội Giải phóng Quốc gia Ukraine”. Trên thực tế, nhóm này đã viết những dòng chữ phản chiến lên các tòa nhà ở Baranavichi. Giới chức cũng cáo buộc họ âm mưu chế tạo thiết bị nổ.

Misiuk, công dân Ukraine, đã được ân xá và trả tự do vào tháng 11 năm 2025 theo yêu cầu của Hoa Kỳ. Pulinovich, cùng với Trafim Barysau, Siarhei Zhyhaliou và Dzmitry Zakharoshka, vẫn đang bị giam giữ. Bản án của họ dao động từ 10 đến 12 năm.

Bị bắn vào cả hai đầu gối vì vô hiệu hóa tín hiệu hỏa xa.

Trong những tháng đầu tiên của cuộc xâm lược toàn diện của Nga, lực lượng Nga đã sử dụng lãnh thổ Belarus để tấn công Kyiv. Một số người Belarus đã cố gắng can thiệp – vô hiệu hóa thiết bị tín hiệu và cơ sở hạ tầng hỏa xa để làm chậm sự di chuyển của quân đội và khí tài quân sự.

Vital Melnik bị bắt giữ vào ngày 30 tháng 3 năm 2022, bị cáo buộc phóng hỏa một tủ tiếp sóng trên tuyến hỏa xa Navasady-Barysau. Một video được phát tán trên Telegram cho thấy ông nằm bất động với cả hai chân đều bị băng bó. Văn phòng tổng công tố Belarus tuyên bố xe của ông chứa vũ khí và các sĩ quan đã “có lý do chính đáng để bắn ông” vì “nguy cơ thực sự về sự chống cự bằng vũ khí”. Melnik bị kết án 13 năm tù giam tại nhà tù an ninh tối cao.

Ba người đàn ông đến từ thành phố Svietlahorsk—Dzianis Dzikun, Dzmitry Ravich và Aleh Malchanau—đã bị buộc tội phóng hỏa đốt tủ rơle vào ngày 28 tháng 2 năm 2022, làm tê liệt đèn giao thông và các đường ray xe lửa. Họ đang thụ án từ 21 đến 25 năm tù.

Tờ Washington Post đưa tin rằng một mạng lưới bí mật gồm các công nhân hỏa xa, tin tặc và lực lượng an ninh bất đồng chính kiến đã giúp ngăn chặn cuộc tấn công của Nga vào Kyiv. Nhóm Cyber Partisans của Belarus đã tấn công hệ thống hỏa xa Belarus trước khi cuộc tấn công toàn diện diễn ra, làm tê liệt hệ thống và giúp lực lượng phòng thủ Ukraine có thêm thời gian.

Chính quyền đã dán nhãn những hành vi đó là “khủng bố” và sửa đổi luật hình sự. Án tử hình giờ đây có thể được áp dụng không chỉ cho chính “hành vi khủng bố” mà còn cho cả hành vi âm mưu thực hiện khủng bố. Vào tháng 6 năm 2024, công dân Đức Rico Krieger bị kết án tử hình bằng cách bắn súng vì tội “chuẩn bị các hành vi khủng bố” cho tình báo Ukraine. Ông được ân xá và thả tự do như một phần của cuộc trao đổi tù nhân vào ngày 1 tháng 8 năm 2024.

Tính đến tháng 2 năm 2026, Trung tâm Nhân quyền Viasna đã thống kê được ít nhất 41 người bị kết tội phá hoại. Trong số đó có những người liên quan đến một trong những hành động kháng chiến táo bạo nhất của Belarus.

Ngày 26 tháng 2 năm 2023, một máy bay cảnh báo sớm A-50 của Nga bị hư hại tại phi trường quân sự Machulishchy gần Minsk. Nhóm đối lập BYPOL nhận trách nhiệm, cho biết máy bay điều khiển từ xa đã được sử dụng trong một chiến dịch được chuẩn bị trong nhiều tháng. Lực lượng du kích Belarus đã tiến hành trinh sát trên không tại phi trường này trong hai tuần trước khi vụ tấn công xảy ra. Máy bay A-50 được sử dụng để dẫn đường cho các cuộc tấn công hỏa tiễn của Nga vào cơ sở hạ tầng của Ukraine, và Nga không có khả năng chế tạo máy bay thay thế do lệnh trừng phạt.

Các tòa án đã đưa ra phán quyết chống lại khoảng 12 cá nhân, nhiều người bị kết án vắng mặt. Maksim Lapatsin, hiện vẫn đang bị giam giữ, đã bị kết án 8 năm tù. Tội của anh ta: đưa một người lên xa lộ. Anh ta đã bị đánh đập dã man trong lúc bị bắt. Một đoạn video được phát sóng trên truyền hình nhà nước Belarus cho thấy anh ta đeo răng giả - cho thấy hàm của anh ta đã bị gãy.

Các đơn vị tình nguyện Belarus đã chiến đấu trong quân đội Ukraine từ năm 2014. Nổi bật nhất là Trung đoàn Kalinouski, mà chỉ huy Pavel Shurmei đã bị kết án vắng mặt 25 năm tù. Hơn 300 công dân Belarus đã thiệt mạng khi chiến đấu cho Nga - nhưng chính những người chiến đấu cho Ukraine lại bị chế độ trừng phạt.

Sự đàn áp không chỉ giới hạn trong biên giới Belarus. Vasil Verameichyk, một cựu chiến binh thuộc Trung đoàn Kalinouski, đã bị bắt giữ tại Việt Nam và dẫn độ về Belarus vào tháng 11 năm 2024 trong một chiến dịch được tường trình phối hợp của các cơ quan an ninh của Lukashenka. Ông bị đưa lên truyền hình nhà nước để công khai hình ảnh và bị kết án 13 năm tù.

Một cựu chiến binh khác, Vasil Hrachykha, bị một số sĩ quan KGB bắt giữ bằng súng tự động tại một khu vực đầm lầy ngoại ô thành phố, bị đưa đi bằng trực thăng với một chiếc túi đen trùm đầu và hai tay bị trói bằng dây nhựa. Ông bị kết án 5 năm tù. Maksim Ralko, một cựu binh của Kalinouski, bị bắt giữ tại biên giới Belarus-Ba Lan vào năm 2024 khi đang nhập cảnh vào nước này. Ông nhận án 10 năm tù.

Ngay cả người thân cũng trở thành mục tiêu. Mẹ của Vasil Parfyankou, một binh sĩ thuộc Trung đoàn Kalinouski đã hy sinh, bị buộc phải từ bỏ con trai mình trước ống kính truyền thông nhà nước.

Năm năm cho một khoản quyên góp

Belarus không chỉ trừng phạt những người tham chiến. Theo Viasna, ít nhất 40 người, trong đó có nhiều phụ nữ, đã bị kết án vì quyên góp cho quân đội Ukraine.

Chuyên gia công nghệ thông tin Maryna Leanovich đã bị bắt giữ sau khi trở về Belarus từ Georgia. Bà bị kết tội “tài trợ cho các hoạt động cực đoan” và “tài trợ hoặc hỗ trợ tài chính khác cho chiến tranh” và bị kết án 5 năm tù. Aliaksandr Darahakupets, cũng là một chuyên gia công nghệ thông tin, nhận án 5 năm 6 tháng tù cộng với khoản tiền phạt 2,1 triệu rúp (hơn 620.000 đô la Mỹ).

Vì sao điều này lại quan trọng đối với Ukraine

Tính đến ngày 1 tháng 6 năm 2026, tổ chức nhân quyền Viasna thống kê có 874 tù nhân chính trị ở Belarus. Một số người có khả năng sẽ được thả trong vòng đàm phán tiếp theo do Mỹ làm trung gian. Viasna khuyến khích mọi người viết thư cho các tù nhân để động viên tinh thần.

[Europe Maidan: Shot knees and a death sentence: how the Belarusian regime punishes people for supporting Ukraine]

 

1. Ukraine phá hủy cây cầu hỏa xa quan trọng ở Crimea bị tạm chiếm.

Theo các quan chức quân đội Ukraine, từ sáng ngày 23 tháng 6, một cây cầu hỏa xa bắc qua kênh đào Bắc Crimea, các kho nhiên liệu và cơ sở hạ tầng quân sự trên khắp bán đảo Crimea bị Nga tạm chiếm đã bị tấn công trong một chiến dịch quy mô lớn của Ukraine diễn ra suốt đêm.

Các cuộc tấn công này là một phần trong nỗ lực rộng lớn hơn của Ukraine nhằm phá vỡ hoạt động hậu cần quân sự của Nga tại Crimea bị tạm chiếm, vốn đã leo thang trong những tuần gần đây.

Lực lượng đặc nhiệm Ukraine đã tấn công cây cầu hỏa xa bắc qua kênh đào Bắc Crimea tại thị trấn Razdolne vào đêm 23 tháng 6, lần đầu tiên nhắm vào tuyến đường huyết mạch dùng để vận chuyển hàng hóa nặng, bao gồm cả tiếp tế cho quân đội Nga. Cuộc tấn công đã phá hủy một phần đường ray và khiến một nhịp cầu bị sập, theo tuyên bố.

Sau khi thiết bị sửa chữa hỏa xa được đưa đến hiện trường, lực lượng Ukraine, cùng với các thành viên của mạng lưới kháng chiến thân Ukraine địa phương, đã tiến hành giai đoạn thứ hai của chiến dịch. Vào đêm 23 tháng 6, máy bay điều khiển từ xa của Lực lượng Đặc nhiệm đã tấn công cả thiết bị sửa chữa và các đoạn cầu bị hư hỏng còn lại.

Thông cáo cho biết: “Cầu hỏa xa bắc qua kênh đào Bắc Crimea ở Crimea không còn tồn tại nữa.”

Trong cuộc tấn công mới nhất đêm 23 tháng 6, Ukraine cũng đã tấn công hơn 60 mục tiêu quân sự của Nga trên các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm của Ukraine bằng máy bay điều khiển từ xa tầm trung có khả năng tấn công mục tiêu ở khoảng cách xấp xỉ 30 đến 200 km, Tư lệnh Lực lượng Hệ thống Điều khiển từ xa Robert “Madyar” Brovdi cho biết.

Theo Brovdi, các mục tiêu ở Crimea bị tạm chiếm bao gồm ba máy bay điều khiển từ xa trinh sát và tấn công Orion, một trạm radar Nebo-U, một hệ thống phòng không Pantsir-S1, một bệ phóng S-300 và một khẩu pháo phòng không ZU-23.

[Kyiv Independent: Ukraine destroys key railway bridge in occupied Crimea]

2. Lavrov cho biết Nga sẵn sàng nối lại đàm phán với Ukraine.

Theo Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov, Nga sẵn sàng nối lại đàm phán với Ukraine bất cứ lúc nào.

“Chúng tôi sẵn sàng nối lại các cuộc đàm phán bất cứ lúc nào, từ điểm mà chúng đã tạm dừng”, Lavrov nói hôm thứ Ba, phát biểu tại một cuộc thảo luận bàn tròn về Ukraine tại Học viện Ngoại giao thuộc Bộ Ngoại giao Nga.

Tuy nhiên, ông đã chỉ trích gay gắt Tổng thống Volodymyr Zelenskiy vì đã đưa ra những điều kiện “thô thiển và phi thực tế” cho Mạc Tư Khoa và các “cố vấn” Âu Châu của ông ta về việc giải quyết xung đột.

Lavrov lập luận rằng Mỹ cũng đang rút lui khỏi vai trò là một nhà trung gian hòa giải hiệu quả do các biện pháp trừng phạt và áp lực gia tăng đối với Nga.

Theo ông, các cuộc tiếp xúc trước đây giữa Nga và Mỹ ở Alaska có thể nhằm mục đích “câu giờ để trang bị vũ khí” cho Ukraine.

“Tôi thậm chí không muốn nghi ngờ rằng hội nghị thượng đỉnh Alaska được thiết kế để câu giờ cho Kyiv tự trang bị vũ khí, nhưng sự thật lại diễn ra đúng như vậy”, Lavrov nói.

Ông cũng cáo buộc Ukraine tìm cách lôi kéo Belarus vào cuộc xung đột bằng cách mở rộng phạm vi hoạt động quân sự, đồng thời khẳng định Nga vẫn sẵn sàng thực hiện “toàn bộ các biện pháp” để bảo vệ lãnh thổ của mình.

Lavrov nói thêm: “Mọi hy vọng về việc phương Tây đóng vai trò trung gian hòa giải trung thực trong việc giải quyết xung đột ở Ukraine đã tan biến; không cần thiết phải coi trọng những hy vọng đó nữa”.

Đáng chú ý là cố vấn chính sách đối ngoại của Điện Cẩm Linh, Yuri Ushakov, cho biết Nga sẵn sàng đối thoại với Liên Hiệp Âu Châu, theo hãng thông tấn nhà nước RIA Novosti.

Tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh Mạc Tư Khoa tiếp tục phát tín hiệu về khả năng hợp tác ngoại giao với Âu Châu, bất chấp những lời chỉ trích liên tục đối với chính sách của Liên Hiệp Âu Châu.

“Người Âu Châu có một quan niệm sai lầm rất lớn – họ cho rằng các cuộc đàm phán với Nga nên được tiến hành từ vị thế mạnh”, ông Peskov nói trong một cuộc họp báo tuần trước.

Bất chấp những lời chỉ trích, Peskov khẳng định Mạc Tư Khoa vẫn mở cửa cho các cuộc liên lạc và bác bỏ những cáo buộc cho rằng Nga phải chịu trách nhiệm về sự đổ vỡ các kênh liên lạc với Liên Hiệp Âu Châu.

Điện Cẩm Linh đã nhiều lần khẳng định rằng bất kỳ cuộc đối thoại nào trong tương lai cũng phải diễn ra mà không có tối hậu thư hoặc giọng điệu mà họ mô tả là “giáo điều” từ các nhà lãnh đạo Âu Châu.

Tín hiệu mới nhất từ Mạc Tư Khoa được đưa ra sau khi nước này bác bỏ một số sáng kiến ngoại giao gần đây, bao gồm đề xuất của Tổng thống Zelenskiy về một cuộc gặp trực tiếp với Putin, và lời mời đàm phán bên lề hội nghị thượng đỉnh G7 tại Pháp.

Các quan chức Nga cho biết họ không nhận được lời mời chính thức nào đối với đề xuất của G7 và tiếp tục bác bỏ lời kêu gọi ngừng bắn vô điều kiện.

Những phát ngôn mới này xuất hiện trong bối cảnh cuộc tranh luận ngày càng gay gắt trong Liên Hiệp Âu Châu về việc có nên mở lại các kênh liên lạc trực tiếp với Mạc Tư Khoa hay không.

Tuần trước, một cuộc thảo luận kín của Hội đồng Âu Châu được tường trình đã làm lộ ra những bất đồng giữa các nhà lãnh đạo Liên Hiệp Âu Châu sau khi các trợ lý của Chủ tịch Hội đồng Âu Châu António Costa thiết lập liên lạc với các quan chức Nga.

Theo Politico, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Đức Friedrich Merz đã phản đối những nỗ lực nhằm đưa Liên Hiệp Âu Châu vào vai trò trung gian hòa giải với Mạc Tư Khoa.

Cả hai đều cho rằng thời điểm này không thích hợp và bất kỳ cuộc đàm phán nào trong tương lai nên có sự tham gia của một nhóm nhỏ các cường quốc Âu Châu, cùng với Ukraine và Mỹ.

Tuy nhiên, một số lãnh đạo Liên Hiệp Âu Châu đã ủng hộ nỗ lực tiếp cận của Costa, cho rằng khối này nên duy trì các kênh liên lạc với Nga trong trường hợp có cơ hội ngoại giao phát sinh.

[Kyiv Post: Russia Open to Restarting Ukraine Talks, Lavrov Says]

3. Putin lần đầu tiên lên tiếng về các cuộc tấn công vào Ukraine kể từ sau các vụ tấn công nhằm vào Mạc Tư Khoa.

Putin đã công khai lên tiếng về các cuộc tấn công của Ukraine vào cơ sở hạ tầng trong một cuộc họp báo tại Điện Cẩm Linh vào ngày 23 tháng 6.

Tuyên bố này đánh dấu những bình luận đầu tiên của nhà lãnh đạo về vấn đề này kể từ khi Ukraine tiến hành hai cuộc tấn công liên tiếp gây chấn động vào Nhà máy lọc dầu Mạc Tư Khoa vào ngày 16 và 18 tháng 6. Cuộc tấn công ngày 18 tháng 6 là cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa lớn nhất nhằm vào Mạc Tư Khoa kể từ khi Nga bắt đầu cuộc xâm lược toàn diện.

“Trước khi chuyển sang nội dung chính, tôi muốn nói vài lời về những vấn đề không liên quan trực tiếp đến các mục cụ thể trong chương trình nghị sự hôm nay”, Putin phát biểu mở đầu cuộc họp của chính phủ, vốn tập trung vào các vấn đề về y tế, giao thông và giáo dục của Nga.

Hội nghị diễn ra trong bối cảnh Putin đang phải đối mặt với áp lực chính trị ngày càng gia tăng trong nước, với các cuộc tấn công của Ukraine, tình trạng thiếu nhiên liệu và việc cắt mạng internet làm trầm trọng thêm tác động của chiến tranh đến đời sống người dân Nga.

Dù vậy, Putin vẫn cố gắng hết sức để biến những thành công ngày càng tăng của Ukraine trong việc tấn công các cơ sở năng lượng của Nga thành một chiến thắng cho Mạc Tư Khoa.

“Chúng tôi nhận thức được – và có thể thấy – rằng khi tình hình ở mặt trận nhanh chóng xấu đi đối với chính quyền Kyiv, và khi đối phương mất dần lãnh thổ trong khi quân đội chúng ta chiếm được hết khu dân cư này đến khu dân cư khác, chính quyền này đã áp dụng chiến thuật tấn công các mục tiêu dân sự và cơ sở hạ tầng của chúng ta “, ông ta nói.

“Họ đang cố gắng làm gián đoạn nguồn cung năng lượng và ảnh hưởng đến mùa du lịch — những ý định mà họ đã công khai thông báo cho chúng tôi thông qua nhiều kênh khác nhau.”

Những tuyên bố của Putin vừa phóng đại đà tiến của quân đội Nga trên chiến trường, vừa giảm thiểu tác động của các cuộc tấn công sâu vào lãnh thổ Ukraine đối với xã hội Nga.

Chiến dịch tấn công mùa xuân năm 2026 của Nga phần lớn là một thất bại, với Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov báo cáo rằng 35.203 binh sĩ Nga đã “tử vong hoặc bị thương nặng” trong tháng Tư. Đổi lại những tổn thất nặng nề này, Nga chỉ chiếm được thêm 141 km vuông lãnh thổ Ukraine, theo nhóm giám sát DeepState. Trong khi đó, Ukraine tái chiệm lại 280 km vuông trong cùng thời gian.

Các cuộc tấn công của Ukraine đã làm ngừng hoạt động tại nhiều nhà máy lọc dầu của Nga, làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng nhiên liệu dẫn đến việc hạn chế bán xăng ở một số khu vực. Phó Thủ tướng Alexander Novak cũng cho biết vào ngày 23 tháng 6 rằng Nga đang xem xét lệnh cấm xuất khẩu các sản phẩm dầu diesel do tình trạng thiếu hụt.

Putin không thảo luận chi tiết về những hậu quả này. Thay vào đó, ông nói rằng ông đang ra lệnh cho chính phủ thực hiện các bước bổ sung để giảm thiểu hậu quả của các cuộc tấn công vào Ukraine. Ông không nói rõ những biện pháp đó sẽ bao gồm những gì.

“Dĩ nhiên, trách nhiệm chính trong việc đối phó với những mối đe dọa này thuộc về Bộ Quốc phòng và các cơ quan an ninh khác,” ông nói. “Đồng thời, chính phủ Liên bang Nga cũng phải thực hiện các biện pháp bổ sung để giảm thiểu – hoặc loại bỏ hoàn toàn – hậu quả của những hành động đó.”

Tỷ lệ ủng hộ Putin đã giảm mạnh trong những tuần gần đây, xuống mức thấp nhất kể từ thời chiến do các cuộc tấn công của Ukraine vào Nga đã làm thay đổi cán cân chiến tranh. Các nhà phân tích cho rằng những kết quả này có thể cho thấy sự rạn nứt ngày càng lớn trong giới tinh hoa chính trị của Điện Cẩm Linh.

[Kyiv Independent: Putin comments on Ukrainian strikes for first time since attacks on Moscow]

4. Ông Vance cho biết Mỹ và Qatar sẽ bảo đảm các tài sản của Iran được trả lại không được sử dụng để tài trợ cho khủng bố.

Phó Tổng thống JD Vance cho biết Washington có thể bảo đảm rằng bất kỳ khoản tiền nào của Iran bị đóng băng được giải phóng do kết quả của các cuộc đàm phán đang diễn ra sẽ không được dùng để tài trợ cho khủng bố.

“Nếu chúng tôi giải tỏa các tài sản bị đóng băng của Iran, chúng tôi có thể bảo đảm rằng… tiền của Iran sẽ được dùng để giúp đỡ người dân Iran chứ không phải để tài trợ cho khủng bố,” Vance nói với các phóng viên, sau vòng đàm phán trực tiếp đầu tiên với Iran kể từ khi Tổng thống Trump và người đồng cấp Iran ký biên bản ghi nhớ hồi tuần trước.

Ông Vance cho biết con rể kiêm cố vấn cao cấp của Tổng thống Trump, Jared Kushner, cùng với Qatar, quốc gia làm trung gian hòa giải cùng với Pakistan, đã đưa ra “một giải pháp rất thú vị” để bảo đảm rằng bất kỳ tài sản tài chính bị tịch thu nào được trả cho Iran sẽ không bị sử dụng sai mục đích.

“Nếu có bất kỳ tài sản nào của Iran bị đóng băng được giải phóng, thì chúng tôi có quyền phê duyệt quy trình đó; phía Qatar cũng có quyền phê duyệt quy trình đó”, ông nói.

Vance gọi đó là “một thỏa thuận điển hình của Tổng thống Trump, trong đó nếu tài sản của Iran được giải tỏa, chúng sẽ được dùng để làm giàu cho nông dân Mỹ và nuôi sống người dân Iran”, ám chỉ rằng một phần tiền có thể được sử dụng để mua ngô, đậu nành và lúa mì của Mỹ.

[CBSNews: U.S. and Qatar will ensure released Iranian assets do not finance terrorism, says Vance]

5. Nga cho rằng Mỹ đang xa rời vai trò “trung gian hòa giải khách quan” trong cuộc chiến tranh Ukraine.

Hôm thứ Ba, Nga tuyên bố rằng Hoa Kỳ không còn cố gắng đóng vai trò là “người trung gian khách quan” trong nỗ lực dàn xếp chấm dứt cuộc chiến ở Ukraine, cuộc chiến do Mạc Tư Khoa phát động năm 2022.

Các cuộc đàm phán do Mỹ dẫn đầu nhằm chấm dứt cuộc xung đột đẫm máu nhất ở Âu Châu kể từ Thế chiến II vẫn đang bị đình trệ trên thực tế do Tổng thống Trump đã chuyển sự chú ý sang Trung Đông sau khi ra lệnh tấn công Iran vào cuối tháng Hai.

Nhưng trong một hội nghị thượng đỉnh ở Pháp hồi đầu tháng này, các nhà lãnh đạo G7 - bao gồm cả tổng thống Mỹ - đã đồng ý về một tuyên bố cuối cùng có đề cập đến cuộc chiến ở Ukraine, trái ngược với cuộc họp năm ngoái, khi Tổng thống Trump bỏ đi sớm.

Bên cạnh việc tăng cường cung cấp thiết bị phòng không cho Ukraine, các nhà lãnh đạo cũng đồng ý gia tăng áp lực lên “nền kinh tế chiến tranh” của Nga bằng cách tăng cường các biện pháp trừng phạt, bao gồm cả doanh thu từ nhiên liệu hóa thạch của Mạc Tư Khoa.

“Về phần Hoa Kỳ, xét theo hành động của họ, dường như họ đang từ bỏ bất kỳ tuyên bố nào về vai trò trung gian hòa giải khách quan và thay vào đó đang theo đuổi con đường leo thang áp lực trừng phạt đối với Nga”, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov nói với các phái viên nước ngoài tại Mạc Tư Khoa hôm thứ Ba.

Lavrov cũng nói rằng việc cung cấp hỗ trợ quân sự cho Ukraine, “Âu Châu một lần nữa trở thành mối đe dọa lớn đối với hòa bình và an ninh quốc tế.”

Kể từ khi trở lại Tòa Bạch Ốc vào năm 2025, Tổng thống Trump - người từng cam kết sẽ chấm dứt chiến tranh Ukraine trong vòng một ngày sau khi nhậm chức - đã thúc đẩy cả hai bên tham gia đàm phán.

Đã có rất ít tiến triển trong các cuộc đàm phán con thoi do Mỹ làm trung gian giữa hai nước láng giềng, khi Kyiv từ chối nhượng bộ trước những yêu cầu cực đoan của Mạc Tư Khoa và Nga cũng không chịu từ bỏ chúng.

Nga, quốc gia đã phát động cuộc tấn công vào năm 2022, yêu cầu Ukraine rút quân khỏi khu vực Donbas phía đông - một phần trong đó quân đội Kyiv vẫn kiểm soát - như một điều kiện tiên quyết cho các cuộc đàm phán hòa bình.

Ukraine đã bác bỏ khả năng này, cho rằng động thái đó chỉ càng làm cho Mạc Tư Khoa thêm tự tin.

[Kyiv Post: Russia Says US Drifting From Role as ‘Objective Mediator’ in Ukraine War]

6. Bộ Tài chính Mỹ cho phép Iran bán dầu trên thị trường toàn cầu đến hết tháng 8.

Bộ Tài chính Mỹ, thực hiện đúng điều kiện trong bản ghi nhớ thỏa thuận với Iran được Tổng thống Trump ký kết tuần trước, đã cho phép Iran bắt đầu bán dầu và khí đốt trở lại vào thứ Hai.

Bộ Tài chính Mỹ đã xác nhận trong một tuyên bố rằng họ sẽ bãi bỏ tất cả các lệnh trừng phạt hiện hành của Mỹ đối với “việc sản xuất, vận chuyển và bán dầu thô, các sản phẩm hóa dầu và các sản phẩm dầu mỏ có nguồn gốc từ Iran cho đến ngày 21 tháng 8 năm 2026”.

Việc miễn trừ này cũng có nghĩa là Mỹ có thể nhập khẩu dầu thô và các “sản phẩm hóa dầu và dầu mỏ khác có nguồn gốc từ Iran” để sử dụng trong nước.

Việc bán dầu và khí đốt của Iran đã bị chính phủ Mỹ trừng phạt nặng nề kể từ khi Tổng thống Trump phát động chiến dịch “áp lực tối đa” lên Tehran sau khi Mỹ đơn phương rút khỏi thỏa thuận hạt nhân trước đó do chính quyền Obama đàm phán.

Việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt sẽ mang lại cho Iran một nguồn lực tài chính khổng lồ trong khi nước này tiếp tục đàm phán với Mỹ để đòi lại khoảng 100 tỷ đô la tài sản tài chính bị đóng băng - số tiền mà Tòa Bạch Ốc cho biết họ có thể bảo đảm chỉ được sử dụng cho mục đích nhân đạo.

[CBSNews: U.S. Treasury clears Iran to sell its oil on global markets through August]

7. Nam Hàn cho biết nước này sẽ tiếp nhận tất cả tù binh chiến tranh Bắc Hàn từ Ukraine theo yêu cầu của họ.

Bộ Ngoại giao Nam Hàn cho biết ngày 23 tháng 6 rằng Nam Hàn sẽ tiếp nhận tất cả tù binh chiến tranh, gọi tắt là POW Bắc Hàn bị Ukraine bắt giữ khi chiến đấu cho Nga nếu họ có nguyện vọng như vậy.

Thông báo này được đưa ra trong bối cảnh Ukraine vẫn đang giam giữ hai binh sĩ Bắc Hàn bị lực lượng Ukraine bắt giữ vào đầu năm 2025 sau khi họ được triển khai đến tỉnh Kursk của Nga để chiến đấu cùng với quân đội Nga.

Hai binh sĩ này trước đó đã bày tỏ ý định đào tẩu sang Nam Hàn thay vì trở về Bắc Hàn.

Bộ này cho biết họ phản đối bất kỳ việc cưỡng bức chuyển giao tù binh chiến tranh Bắc Hàn nào cho Nga hoặc Bắc Hàn và đã thông báo lập trường này cho chính quyền Ukraine.

Dự kiến, các Ngoại trưởng Nam Hàn và Ukraine sẽ có cuộc hội đàm tại Hán Thành vào ngày 30 tháng 6.

[Kyiv Independent: South Korea to accept all North Korean POWs from Ukraine at their request, ministry says]

8. Ông Rubio sẽ thăm các nước vùng Vịnh bị Iran tấn công trong chiến tranh để thảo luận về các cuộc đàm phán đang diễn ra.

Tuần này, Ngoại trưởng Marco Rubio sẽ thăm một số quốc gia đồng minh của Mỹ ở vùng Vịnh Ba Tư, những nước đã bị Iran tấn công bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa trong vài tháng qua, để thảo luận về các cuộc đàm phán đang diễn ra với Tehran.

Ông Rubio sẽ thăm Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Kuwait và Bahrain từ thứ Ba đến thứ Năm để thảo luận về bản ghi nhớ được ký kết giữa Tổng thống Trump và người đồng cấp Iran tuần trước, cũng như “những nỗ lực nhằm bảo đảm việc đi lại an toàn và tự do hoàn toàn qua eo biển Hormuz, và tầm quan trọng của hòa bình và ổn định trong khu vực “, theo phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Tommy Pigott.

Sáu binh sĩ Mỹ đã thiệt mạng trong một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Iran tại Kuwait hồi tháng 3. Đại sứ quán Mỹ tại thành phố Kuwait vẫn đóng cửa và tạm ngừng mọi hoạt động.

[CBSNews: Rubio to visit Gulf countries struck by Iran during war to discuss ongoing negotiations]

9. Máy bay điều khiển từ xa của Ukraine sử dụng ăng-ten tập trung để tránh bị Nga phát hiện.

Công nghệ máy bay điều khiển từ xa tấn công của Ukraine đang chạy đua để trở nên khó bị đánh chặn hơn. Gần đây, các blogger quân sự Nga đã nêu bật một bước phát triển khác: việc sử dụng ăng-ten định hướng được gắn trên một hệ thống gimbal động – là điều mà các nguồn tin Ukraine đã xác nhận.

Không giống như các ăng-ten đa hướng, loại ăng-ten này phát tín hiệu theo một chùm hẹp giữa máy bay điều khiển từ xa và bộ khuếch đại tín hiệu, trong khi hệ thống gimbal giữ cho ăng-ten luôn hướng đúng hướng để tránh mất liên lạc. Điều này củng cố kết nối giữa máy bay điều khiển từ xa và người điều khiển, đồng thời khiến kẻ thù khó phát hiện sự hiện diện của nó hơn.

“Ăng-ten đa hướng giống như một người bơi kém. Vùng vẫy lung tung tạo ra sóng nước theo mọi hướng. Có thể nó di chuyển đúng hướng, nhưng không hiệu quả lắm và ai cũng biết điều đó,” James, một kỹ sư người Mỹ đứng đầu phòng thí nghiệm của Quân đoàn Azov, cho biết. Ông yêu cầu giấu tên vì lý do an ninh hoạt động.

“Ăng-ten định hướng giống như một con cá voi. Bơi giỏi hơn bạn và tôi, nhưng vẫn tạo ra nhiều sóng và cần rất nhiều năng lượng để di chuyển trong nước. Ăng-ten Yagi-Uda (một loại ăng-ten định hướng được phát triển lần đầu tiên cách đây một thế kỷ) giống như một con cá mập—mượt mà và tập trung. Chúng có thể bất ngờ tiếp cận bạn.”

Theo một thành viên thuộc Lực lượng Hệ thống Điều khiển từ xa, giấu tên, người Ukraine đang sử dụng công nghệ này trên máy bay điều khiển từ xa ném bom hạng nặng Vampire và máy bay điều khiển từ xa tấn công cỡ nhỏ Baton của họ.

“Về mặt kỹ thuật, đây là một nhiệm vụ khá đơn giản,” họ nói. “Và dĩ nhiên, nó giúp tăng cường mối liên kết.”

Họ nói thêm rằng việc sử dụng Starlink thường đơn giản hơn. Tuy nhiên, Nga một lần nữa bắt đầu triển khai các thiết bị gây nhiễu lớn có thể vô hiệu hóa Starlink trong phạm vi 20 km, khiến việc trang bị thêm các công cụ khác cho quân đội trở nên hữu ích.

Các blogger quân sự Nga viết rằng công nghệ này cũng đang được sử dụng cho các máy bay điều khiển từ xa cảm tử tầm trung Darts, cùng với các máy bay điều khiển từ xa Hornet được tăng cường trí tuệ nhân tạo, đã gây ra thiệt hại nghiêm trọng cho các mạng lưới hậu cần của Nga.

Kênh Telegram Ruporofbattle của Nga viết: “Với những khả năng kỹ thuật này, cùng với tín hiệu ổn định và phẩm chất cao (do tổn thất tối thiểu nhờ tính định hướng), đối phương còn loại bỏ được khả năng phát hiện UAV của chúng bởi các cảm biến và thiết bị chặn tín hiệu video”.

“Nói cách khác, nếu UAV này bay gần bạn, ngay cả với bộ phát tín hiệu analog tiêu chuẩn, trên tần số tương đối chuẩn, thiết bị dò tìm hiện có của bạn sẽ không cảnh báo bạn về sự hiện diện của nó.”

James cho biết công nghệ này, trong một thời gian, không hoàn toàn khả thi để sử dụng trên máy bay điều khiển từ xa do kích thước và hình dạng của nó. Tuy nhiên, việc thu nhỏ thành công đã cho phép nó được sử dụng trên các thiết bị phần cứng ngày càng nhỏ hơn.

Công ty Chupakabra của Ukraine cung cấp nhiều ví dụ. Trang web của họ giới thiệu các ăng-ten Yagi-Uda, bệ xoay để tự động điều chỉnh góc ăng-ten và một máy bay điều khiển từ xa gắn bộ khuếch đại tín hiệu FlyMonkey độc quyền của họ.

“Đừng cho các nhà sản xuất trạm kiểm soát mặt đất của chúng tôi xem cái này, họ vẫn chưa sao chép được công nghệ của Ukraine từ năm 2023, hãy thương hại họ đi,” Ruporofbattle mỉa mai nhận xét.

James nói rằng anh ta rất vui vì công nghệ này cuối cùng cũng được công nhận. “Tôi rất vui vì cuối cùng họ cũng làm điều này. Tôi đã kêu gọi điều này suốt nhiều năm trong cuộc chiến này.”

[Europe Maidan: Ukrainian drones adopt focused antennas to slip by Russian detection]

10. Bộ trưởng an ninh cánh hữu cực đoan của Israel: Chúng tôi “yêu mến Tổng thống Trump”, nhưng “an ninh của công dân Israel là ưu tiên hàng đầu”.

Israel yêu mến Tổng thống Trump, nhưng “an ninh của công dân Israel là ưu tiên hàng đầu”, Bộ trưởng An ninh quốc gia cực hữu của nước này tuyên bố.

“Chúng tôi yêu mến Tổng thống Trump nhưng trên hết, binh lính Israel, các chiến binh của chúng tôi, cư dân của chúng tôi, an ninh của công dân Israel là ưu tiên hàng đầu”, Itamar Ben-Gvir nói trong một tuyên bố.

“Không còn thỏa thuận ngừng bắn liều lĩnh nào nữa,” ông nói thêm.

Ben-Gvir, người đã bị Anh, Canada, Úc và một số quốc gia khác trừng phạt vì kích động bạo lực của những người định cư Israel chống lại người Palestine, cho biết cái chết của các binh sĩ Israel tham gia các chiến dịch chống lại Hezbollah do Iran hậu thuẫn ở miền nam Li Băng tuần trước cho thấy “chính sách kiềm chế đã thất bại”.

Ông chỉ trích “nhiều năm phản ứng thận trọng” và “những nỗ lực mua chuộc hòa bình tạm thời” với Iran và các lực lượng ủy nhiệm của nước này - trong đó Hezbollah là mối đe dọa nghiêm trọng nhất đối với Israel - và cho rằng những sáng kiến đó đã bị kẻ thù của Israel hiểu là “sự yếu đuối”.

“Nhà nước Israel phải được an toàn, nếu không Beirut sẽ trông giống như Beit Hanun,” ông nói, ám chỉ một thành phố ở Gaza từng là nơi sinh sống của hơn 50.000 người Palestine. Theo nhà lãnh đạo quốc phòng Israel, thành phố này đã bị “san bằng hoàn toàn” trong cuộc chiến của Israel với Hamas, một lực lượng ủy nhiệm khác của Iran.

Ông Ben-Gvir nói: “Chúng tôi trân trọng mọi tình bạn và sự hợp tác với người bạn Hoa Kỳ, nhưng cuối cùng, trách nhiệm bảo đảm an ninh cho công dân Israel hoàn toàn thuộc về chính phủ Israel.”

[CBSNews: Far-right Israeli security minister: We “love President Trump,” but “security of Israeli citizens comes first”]

11. Thượng viện thông qua nghị quyết về Iran do Hạ viện đề xuất, một động thái khiển trách Tổng thống Trump mang tính biểu tượng.

Hôm thứ Ba, Thượng viện đã thông qua một nghị quyết do Hạ viện đề xuất nhằm kiềm chế Tổng thống Trump về vấn đề Iran, đánh dấu lần đầu tiên một biện pháp như vậy được cả hai viện thông qua và thể hiện sự chỉ trích hiếm hoi đối với cách giải quyết xung đột của tổng thống.

Trong cuộc bỏ phiếu với tỷ lệ 50 phiếu thuận và 48 phiếu chống, bốn Thượng Nghị Sĩ đảng Cộng hòa — Susan Collins của Maine, Bill Cassidy của Louisiana, Lisa Murkowski của Alaska và Rand Paul của Kentucky — đã cùng với đa số các Thượng Nghị Sĩ đảng Dân chủ ủng hộ dự luật. Một Thượng Nghị Sĩ đảng Dân chủ, John Fetterman của Pennsylvania, đã phản đối. Hai Thượng Nghị Sĩ đảng Cộng hòa — Mitch McConnell và Dave McCormick — đã không bỏ phiếu.

Nghị quyết chỉ thị tổng thống “rút quân đội Hoa Kỳ khỏi các hành động thù địch chống lại Cộng hòa Hồi giáo Iran”, trừ khi Quốc hội tuyên chiến hoặc cho phép sử dụng vũ lực. Biện pháp này là một nghị quyết đồng thời, có nghĩa là nó không cần chữ ký của tổng thống. Nghị quyết về Quyền lực Chiến tranh năm 1973 quy định rằng tổng thống phải rút quân khỏi các hành động thù địch “nếu Quốc hội chỉ thị như vậy bằng nghị quyết đồng thời”.

Tuy nhiên, nghị quyết được thông qua hôm thứ Ba có lẽ chỉ mang tính biểu tượng, vì chính quyền cho rằng lực lượng Mỹ hiện không tham gia vào các cuộc xung đột với Iran. Một số quan chức chính quyền cũng cho rằng Nghị quyết về Quyền lực Chiến tranh tự nó là vi hiến.

Dân biểu Gregory Meeks của New York, lãnh đạo phe Dân chủ tại Ủy ban Đối ngoại Hạ viện, người đã đề xuất dự luật, cho biết ông dự định “khám phá mọi con đường pháp lý để bảo đảm nhánh hành pháp tuân thủ ý chí của Quốc hội.”

“Bất kể Tổng thống Trump nói gì, biện pháp này vẫn có tính ràng buộc theo Nghị quyết về Quyền lực Chiến tranh,” ông nói trong một tuyên bố sau khi Thượng viện thông qua. “Quốc hội chưa bao giờ cho phép cuộc chiến thất bại này, và tổng thống chắc chắn không có thẩm quyền để tiếp tục nó vô thời hạn mà không có sự đồng ý của chúng ta như Hiến pháp yêu cầu.”

Lãnh đạo phe thiểu số tại Thượng viện Chuck Schumer đã khuyến khích các đảng viên Cộng hòa cùng với các đảng viên Dân chủ ủng hộ dự luật trước cuộc bỏ phiếu sáng thứ Ba, đồng thời báo trước nỗ lực này nhằm “một lần nữa buộc các đảng viên Cộng hòa phải ghi lại lập trường của họ về việc liệu họ có muốn cuộc chiến tranh tai hại của Tổng thống Trump tiếp tục hay không.”

“Các đảng viên Cộng hòa có thể phàn nàn về cuộc chiến của Tổng thống Trump, sự bí mật của ông ta và thỏa thuận tai hại với Iran bao nhiêu tùy thích sau cánh cửa đóng kín,” một Dân biểu Dân chủ đến từ New York nói. “Nhưng cách duy nhất để bảo đảm cuộc chiến này kết thúc một lần và mãi mãi là các đảng viên Cộng hòa phải hành động.”

Khi Hạ viện thông qua dự luật vào ngày 3 tháng 6, bốn đảng viên Cộng hòa và tất cả các đảng viên Dân chủ đã bỏ phiếu ủng hộ, sau ba nỗ lực thất bại trước đó nhằm kiềm chế Tổng thống Trump về vấn đề Iran. Việc thông qua dự luật cũng diễn ra sau khi các lãnh đạo đảng Cộng hòa đột ngột rút lại cuộc bỏ phiếu trước Ngày Tưởng niệm khi rõ ràng là họ không có đủ phiếu để ngăn chặn nó.

Các Dân biểu đảng Cộng hòa Thomas Massie của Kentucky, Brian Fitzpatrick của Pennsylvania, Tom Barrett của Michigan và Warren Davidson của Ohio đã bỏ phiếu cùng với các Dân biểu đảng Dân chủ để thông qua dự luật. Dân biểu đảng Dân chủ Jared Golden của Maine, người đã bỏ phiếu chống lại ba lần nỗ lực thất bại trước đó, cũng đã từ bỏ sự phản đối của mình và bỏ phiếu ủng hộ dự luật, mang lại sự đồng ý tuyệt đối cho đảng của ông về vấn đề này lần đầu tiên.

Tại Thượng viện, cuộc bỏ phiếu hôm thứ Ba đánh dấu lần thứ mười các Thượng Nghị Sĩ Dân chủ buộc phải tiến hành bỏ phiếu về quyền lực chiến tranh kể từ khi cuộc chiến bắt đầu vào cuối tháng Hai, gây áp lực lên đảng Cộng hòa khi sự ủng hộ dành cho cuộc chiến ngày càng lung lay. Trong lần thử thứ tám, Thượng viện đã thông qua nghị quyết do Thượng Nghị Sĩ Dân chủ Tim Kaine của Virginia dẫn đầu nhằm hạn chế quyền lực chiến tranh của Tổng thống Trump ở Iran với tỷ lệ 50 phiếu thuận và 47 phiếu chống. Bốn Thượng Nghị Sĩ Cộng hòa đã ủng hộ nghị quyết chung hôm thứ Ba cũng chính là những người đã bỏ phiếu thông qua biện pháp hạn chế quyền lực chiến tranh của ông Kaine vào tháng trước, trong khi sự vắng mặt của ba thành viên đảng Cộng hòa đã làm nghiêng cán cân về phía đảng Dân chủ.

Dự luật của Kaine cần phải vượt qua thêm các cuộc bỏ phiếu tại Thượng viện trước khi được chuyển đến Hạ viện. Thời điểm diễn ra cuộc bỏ phiếu tiếp theo vẫn chưa rõ ràng, nhưng Schumer tuần trước cho biết đảng Dân chủ đang cố gắng thuyết phục thêm nhiều đảng viên Cộng hòa chấp thuận trước khi tiến hành. Kết quả hôm thứ Ba có thể là động lực mà đảng Dân chủ cần để thúc đẩy cuộc bỏ phiếu tiếp theo về dự luật của Kaine, một nghị quyết chung, vốn cần chữ ký của tổng thống.

Cuộc bỏ phiếu cuối cùng về quyền lực thời chiến tại Thượng viện đối với nghị quyết của Thượng Nghị Sĩ đảng Dân chủ Raphael Warnock đến từ Georgia đã thất bại sát nút do ba Thượng Nghị Sĩ đảng Dân chủ vắng mặt.

[CBSNews: Senate adopts House-passed Iran resolution in symbolic rebuke of Trump]

12. Tình trạng thiếu nhiên liệu lan đến Mạc Tư Khoa và St. Petersburg khi các cuộc tấn công của Ukraine gây áp lực lên hoạt động lọc dầu của Nga.

Cuộc chiến máy bay điều khiển từ xa của Ukraine nhằm vào các nhà máy lọc dầu của Nga đã lan đến các trạm xăng ở Mạc Tư Khoa và St. Petersburg. Việc hạn chế bán xăng đã ảnh hưởng đến hai thủ đô này vào giữa tháng 6, một phần của tình trạng thiếu hụt mà theo tờ báo độc lập The Moscow Times hiện đang lan rộng trên hơn 25 khu vực của Nga.

Máy bay điều khiển từ xa của nước này đã tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga ít nhất 16 lần trong tháng 5, trong đó có 8 nhà máy lớn nhất nước này.

Các cuộc tấn công đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến ngành lọc dầu của Nga trong nhiều tháng. Điều mới mẻ là tình trạng thiếu hụt này đã lan rộng đến hai thành phố lớn nhất và ảnh hưởng đến chi phí sinh hoạt.

Theo một báo cáo của Bloomberg, Kyiv đã tấn công các nhà máy lọc dầu để cắt nguồn thu từ dầu mỏ dùng để tài trợ cho cuộc chiến và ngăn Mạc Tư Khoa thu được lợi nhuận khổng lồ từ giá dầu tăng vọt trong cuộc chiến với Iran năm nay. Máy bay điều khiển từ xa của họ đã tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga ít nhất 16 lần trong tháng 5, trong đó có 8 trong số 10 nhà máy lớn nhất nước này, với tổng cộng ít nhất 30 cuộc tấn công vào các cơ sở dầu mỏ của Nga - nhiều nhất so với bất kỳ tháng nào kể từ khi cuộc xâm lược toàn diện diễn ra.

Tình trạng thiếu hụt diễn ra như thế nào?

Tờ Moscow Times đưa tin, tình trạng thiếu hụt bắt đầu từ Crimea bị tạm chiếm và lan rộng vào nội địa. Hiện tại, Tatneft chỉ bán tối đa 20 lít xăng cho mỗi khách hàng ở ít nhất sáu khu vực. Đồng thời, tình trạng mất điện cũng xảy ra tại các trạm xăng ở Kuzbass, Tatarstan, và các tỉnh Ulyanovsk và Nizhny Novgorod.

Sáu thành phố, bao gồm Nizhny Novgorod và Krasnodar, đã hạn chế việc tiếp nhiên liệu cho máy bay chở khách vào giữa tháng Sáu.

Nông dân báo cáo tình trạng thiếu hụt nguồn cung dầu diesel trên khắp miền nam nước Nga, khu vực đất đen miền Trung và vùng Volga vào đầu mùa gieo trồng.

Ngành hàng không là nạn nhân mới nhất. Sáu thành phố, bao gồm Nizhny Novgorod và Krasnodar, đã hạn chế việc tiếp nhiên liệu cho máy bay chở khách vào giữa tháng 6, sau khi các phi trường ở St. Petersburg, Yekaterinburg và Ufa thiếu nhiên liệu máy bay phản lực vào cuối tháng 5. Mạc Tư Khoa đã cấm xuất khẩu nhiên liệu máy bay phản lực cho đến cuối tháng 11 để bảo vệ nguồn cung trong nước.

“Mất một phần ba” thực sự có nghĩa là gì

Một con số đang được lan truyền trong chiến dịch này cần được xem xét cẩn thận. Theo ước tính của Energy Intelligence, gần một phần ba công suất lọc dầu của Nga, khoảng 2,14 triệu thùng mỗi ngày, đã không hoạt động vào đầu tháng 6, tờ Moscow Times đưa tin. Con số này là công suất không hoạt động tại một thời điểm nhất định, chứ không phải sản lượng bị mất, và nó sẽ thay đổi mỗi khi một tổ máy bị hư hỏng khởi động lại.

Sản lượng lọc dầu trung bình của Nga trong tháng 5 đạt 4,58 triệu thùng/ngày, giảm khoảng 13% so với cùng kỳ năm ngoái và là mức thấp nhất kể từ năm 2009.

Sản lượng thực tế giảm ít hơn. Theo ước tính của công ty phân tích OilX, sản lượng lọc dầu trung bình của Nga đạt 4,58 triệu thùng/ngày trong tháng 5, giảm khoảng 13% so với cùng kỳ năm ngoái và là mức thấp nhất kể từ năm 2009, như báo cáo của Bloomberg cho biết. Đến tuần đầu tiên của tháng 6, tờ Moscow Times viết, sản lượng đã giảm xuống dưới 4 triệu thùng/ngày, mức thấp nhất trong 21 năm.

Điểm khác biệt trong đợt tấn công này là vị trí máy bay điều khiển từ xa rơi xuống. Các cuộc tấn công trước đó nhắm vào các đơn vị chưng cất sơ cấp, mà Nga đã nhanh chóng sửa chữa. Giờ đây, Ukraine đang tấn công các đơn vị thứ cấp, thiết bị chuyển hóa dầu thô thành xăng và dầu diesel, việc sửa chữa mất nhiều tháng và phụ thuộc vào các bộ phận nhập khẩu mà lệnh trừng phạt đã làm gián đoạn, Sergey Vakulenko nói với Bloomberg. Vakulenko từng điều hành chiến lược tại Gazprom Neft cho đến tháng 2 năm 2022 và hiện đang nghiên cứu ngành công nghiệp này tại Quỹ Carnegie.

Nga đã từng hứng chịu các cuộc tấn công trước đây, chuyển hướng nguồn cung dầu thô sang xuất khẩu và do đó làm giảm bớt tác động đến nguồn cung trong nước.

Tuy nhiên, cũng có một ngoại lệ. Nga đã từng gánh chịu những đợt tấn công trước đây, chuyển hướng nguồn cung dầu thô sang xuất khẩu và do đó làm giảm bớt tác động đến nguồn cung trong nước vào tháng Tư.

Cảnh báo của Energy Intelligence về cuộc khủng hoảng nhiên liệu tồi tệ nhất trong lịch sử Nga chỉ là dự báo, chứ không phải là kết luận; bài báo của Bloomberg hồi đầu tháng 6 cho thấy Nga vẫn chưa đạt đến mức độ khủng hoảng năm 2023.

Mạc Tư Khoa đánh đổi phẩm chất lấy số lượng.

Chính phủ đang chi tiêu và nới lỏng các quy định để bảo đảm nguồn cung nhiên liệu. Các công ty dầu mỏ đã nhận được 700 tỷ rúp (khoảng 9,7 tỷ đô la) tiền trợ cấp trong tháng 4 và tháng 5. Vào tháng 6, chính quyền cho phép bán xăng Euro-3 phẩm chất thấp hơn thay cho Euro-5 - đánh đổi phẩm chất nhiên liệu lấy số lượng.

Giá cả vẫn đang tăng bất chấp mọi yếu tố. Theo báo Moscow Times, trên thị trường năm nay, giá dầu diesel tăng 43% và nhiên liệu máy bay tăng 40%. Giá xăng bán lẻ tăng 3,93% trong tháng tính đến đầu tháng 6, mức tăng mạnh nhất kể từ năm 2018, và trung tâm dự báo TsMAKP nhận định rằng lạm phát chung có thể vượt quá 6% so với cùng kỳ năm trước lần đầu tiên vào năm 2026.

Ngày 21 tháng 5, Dmitry Peskov cho biết cung và cầu đang cân bằng và nguyên nhân là do sản lượng giảm là do bảo trì theo mùa.

TsMAKP cho rằng việc giá nhiên liệu tăng là do sự kết hợp của giá dầu thế giới tăng cao, mùa du lịch và nông nghiệp hè, và hậu quả từ các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa ở miền nam nước Nga. Cơ quan này nhấn mạnh rằng sự tăng giá tập trung ở một vài mặt hàng chứ không phải là vấn đề mang tính hệ thống, và vẫn đánh giá tỷ lệ lạm phát cuối năm ở mức 5% là hoàn toàn khả thi.

Điện Cẩm Linh phủ nhận vấn đề này. Phát ngôn nhân Dmitry Peskov cho biết vào ngày 21 tháng 5 rằng cung và cầu đang cân bằng và đổ lỗi cho việc sản lượng thấp hơn là do bảo trì theo mùa.

Yaroslav Kabakov, một chiến lược gia tại công ty môi giới Finam của Nga, lại có quan điểm khác. Ông lập luận rằng cú sốc đến từ phía cung và cuộc khủng hoảng chỉ mới bắt đầu, với nhu cầu cao điểm vẫn còn ở phía trước vào tháng 8 và tháng 9.

[Politico: Fuel shortages reach Moscow and St. Petersburg as Ukraine’s strikes squeeze Russian refining]

13. Thị trường chứng khoán Mỹ phần lớn tăng điểm trong bối cảnh có thông tin về tiến triển trong các cuộc đàm phán Mỹ-Iran.

Hầu hết các cổ phiếu trên phố Wall đều tăng điểm vào đầu ngày thứ Hai, sau những bình luận lạc quan từ Phó Tổng thống JD Vance về các cuộc đàm phán hòa bình, khi căng thẳng giữa Mỹ và Iran lại leo thang vào cuối tuần.

Ông Vance cho biết “một nền tảng rất tốt” đã được thiết lập cho một thỏa thuận cuối cùng với Iran sau một ngày đàm phán kéo dài ở Thụy Sĩ. Các quan chức Iran cũng mô tả các cuộc đàm phán là mang tính xây dựng.

Khoảng 15 phút sau khi mở cửa giao dịch, chỉ số Dow Jones Industrial Average tăng 0,4% lên 51.775,51 điểm. Chỉ số S&P 500 tăng 0,1% lên 7.509,47 điểm, trong khi chỉ số Nasdaq Composite giảm 0,3% xuống 26.446,41 điểm.

Giá dầu giảm nhẹ khi lưu lượng giao thông tại eo biển Hormuz tăng trở lại, sau khi eo biển này bắt đầu mở cửa trở lại vào tuần trước sau khi Iran và Mỹ công bố thỏa thuận về một bản ghi nhớ hợp tác.

Hôm thứ Bảy, Tehran tuyên bố đã đóng cửa tuyến đường thủy chiến lược này một lần nữa để đáp trả các cuộc tấn công liên tục của Israel tại Li Băng. Tuy nhiên, trong cuộc đàm phán hôm Chúa Nhật, Tehran và Washington đã đồng ý về một cơ chế nhằm bảo đảm hòa bình ở Li Băng và tăng cường an ninh tại eo biển, nơi thường vận chuyển một phần năm lượng dầu mỏ của thế giới trước khi chiến tranh nổ ra.

Adam Sarhan của 50 Park Investments nhận xét về những cuộc đàm phán qua lại gần đây: “Thị trường đang 'phản ứng rất tích cực'. 'Mỗi ngày trôi qua, thị trường lại càng tiến gần hơn đến một thỏa thuận.'“

[CBSNews: U.S. stocks mostly rise amid reports of progress in U.S.-Iran talks]

14. Ngành công nghiệp quốc phòng Nga hút cạn nguồn lao động dân sự, làm tăng lương một cách giả tạo.

Việc phân bổ lại quy mô lớn các nguồn lực tài chính và nhân lực cho tổ hợp công nghiệp quân sự Nga đã làm quá tải một số phân khúc thị trường lao động cụ thể, dẫn đến sự suy giảm nghiêm trọng ngành sản xuất dân dụng.

Theo một báo cáo của Cơ quan Tình báo Đối ngoại Ukraine, gọi tắt là SZRU, số liệu thống kê chính thức của Nga đưa ra một bức tranh sai lệch về tình hình kinh tế của đất nước, che giấu những thách thức cấu trúc đáng kể.

Chênh lệch tiền lương và sự trì trệ của ngành

Cơ quan thống kê nhà nước Nga, Rosstat, báo cáo mức lương danh nghĩa bình quân đã tăng lên 1.460 đô la trong quý đầu tiên năm 2026. Giải thích chính thức cho điều này là do kế hoạch điều chỉnh lương theo chỉ số lạm phát trong khu vực công và việc tăng lương cạnh tranh tại các doanh nghiệp lớn, cùng với tỷ lệ thất nghiệp chính thức ở mức thấp kỷ lục 2,2%.

Tuy nhiên, nguồn tin tình báo lưu ý rằng những con số này khác biệt đáng kể so với dữ liệu được ghi nhận bởi ngành ngân hàng Nga. Sberbank, sử dụng phương pháp giám sát giao dịch, ước tính mức lương trung bình thực tế là 900 đô la.

Nguồn tin tình báo cho rằng khoảng cách 560 đô la giữa mức lương trung bình chính thức và mức lương trung vị thực tế là do sự tập trung thu nhập cao ở các lĩnh vực liên quan trực tiếp đến quốc phòng, tài chính và nguyên vật liệu. Về mặt thống kê, các lĩnh vực có mức lương cao này làm tăng mức lương trung bình chung, che khuất tình trạng trì trệ tiền lương trong toàn bộ nền kinh tế.

Các ngành công nghiệp sử dụng phần lớn lực lượng lao động cho thấy tốc độ tăng trưởng chậm nhất. Tiền lương trong ngành đánh bắt cá, khai thác than, sản xuất xe hơi, chế biến gỗ và vận tải hỏa xa chỉ tăng 6%, duy trì ở mức trung bình 1.091 đô la. Ngành công nghiệp nhẹ thậm chí còn ghi nhận mức lương thấp hơn, với sản xuất may mặc trung bình 791 đô la, chăm sóc sức khỏe là 764 đô la và giáo dục là 737 đô la. Cơ quan tình báo Ukraine lưu ý rằng ngay cả những con số này cũng dựa trên dữ liệu chính thức và có thể đã bị thổi phồng.

Ngành sản xuất dân dụng đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt lao động.

Tình trạng chảy máu chất xám đã ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh của người dân. Đầu tháng 6, Gloria Jeans, nhà sản xuất và bán lẻ quần áo lớn nhất nước Nga, đã tuyên bố thanh lý hoàn toàn các cơ sở sản xuất của mình. Công ty cho biết sẽ chuyển sang mô hình bán lẻ thuần túy, bán quần áo nhập khẩu, với lý do không thể tuyển đủ nhân viên cho các dây chuyền sản xuất trong nước.

“Việc tìm kiếm thợ may và công nhân lắp ráp ở Nga hiện nay khó khăn hơn so với ba năm trước, bởi vì các tổ hợp quốc phòng đang chiếm ưu thế trong cuộc cạnh tranh giành nhân công, đưa ra mức lương cao hơn thông qua nguồn tài trợ của nhà nước”, báo cáo tình báo cho biết.

Điều này phản ánh một xu hướng hệ thống rộng hơn. Trong quý đầu tiên, số lượng vị trí tuyển dụng còn trống ở Nga giảm 20-25%, trong khi số lượng hồ sơ xin việc tăng 34%. Các doanh nghiệp phần lớn đã ngừng tuyển dụng nhân sự mới, tập trung hoàn toàn vào việc giữ chân nhân viên hiện tại. Các doanh nghiệp đang tăng lương nhanh hơn tốc độ tăng trưởng năng suất lao động, điều này làm giảm lợi nhuận và cản trở đầu tư vào hiện đại hóa.

“Bức tranh hiện ra cho thấy nền kinh tế hiện tại còn xa mới đạt đến mức độ thành công với tỷ lệ thất nghiệp thấp”, báo cáo kết luận.

Sự thay đổi trong dư luận

Tình trạng căng thẳng kinh tế trùng hợp với những dấu hiệu cho thấy dư luận Nga đang thay đổi về cuộc chiến tranh đang diễn ra.

Trước đó, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy tuyên bố rằng hơn 60% người Nga muốn chấm dứt chiến tranh với Ukraine. Tổng thống Zelenskiy cho rằng sự thay đổi này là do thương vong quân sự ngày càng tăng và thiếu những thắng lợi đáng kể trên chiến trường, đồng thời nhấn mạnh rằng “quyền chủ động trong cuộc chiến không còn thuộc về Mạc Tư Khoa nữa”.

Tổng thống Zelenskiy nói thêm rằng trong khi các thành viên trong vòng thân cận của Điện Cẩm Linh tiếp tục thúc đẩy một cuộc huy động quân sự khác, công chúng Nga ngày càng nhận thức rõ rằng các mục tiêu quân sự không đạt được. Ông nhấn mạnh sự cần thiết phải tiếp tục gây áp lực chính trị, kinh tế và quân sự lên Nga để buộc nước này phải tiến hành các cuộc đàm phán có ý nghĩa.

Những thách thức về kinh tế và quân sự cũng trùng khớp với sự sụt giảm đáng kể về tỷ lệ ủng hộ trong nước đối với giới lãnh đạo Nga. Theo dữ liệu từ Trung tâm Nghiên cứu Dư luận Nhà nước Nga (VTsIOM), vào tháng 4, tỷ lệ ủng hộ Putin đã giảm xuống còn 65,6%, mức thấp nhất kể từ trước khi phát động cuộc xâm lược toàn diện Ukraine năm 2022.

Con số này thể hiện mức giảm 4,5 điểm phần trăm kể từ cuối tháng 3 và thấp hơn hơn 12 điểm so với cuối năm ngoái. Các nhà phân tích lưu ý rằng sự sụt giảm này trùng hợp với lần suy thoái kinh tế đầu tiên của Nga kể từ năm 2023 và sự bất mãn ngày càng tăng của công chúng đối với việc siết chặt kiểm soát internet.

[Kyiv Post: Russian Defense Sector Drains Civilian Labor Market, Artificially Inflating Wages]