4. Ma quỷ sợ nhất là những người khổ công thực hành “gác đêm (tỉnh thức), cầu nguyện, giữ chay, sống nghèo”.

(Thánh Antôn)

Lm. Giuse Maria Nhân Tài, csjb.

(Trích dịch từ tiếng Hoa trong "Cách ngôn thần học tu đức")

---------

http://www.vietcatholic.net

https://www.facebook.com/jmtaiby

http://www.nhantai.info

 

66. GIUN ĐẤT CẦU HỌC

Rắn không có chân nhưng đi rất nhanh nên giun đất rất ngưỡng mộ, bèn học cách đi của con rắn, nhưng động tác vừa vụng về vừa trì trệ.

Thế là con giun đất núp một bên đường len lén coi tư thế đi của con rắn, chỉ thấy nó uốn khúc hành động rất mau lẹ, thì cũng theo đó mà học tập, hết sức chuyển dịch, nhảy nhót, nhưng kết quả vẫn là không tiến phía trước. Hết cách, nên chỉ có cách là đi bái con rắn làm sư phụ.

Rắn tận lực giáo huấn, nhưng giun đất học cả trăm lần mà cũng không lãnh hội được, rắn bèn chú ý quan sát tỉ mỉ hình thể động tác của giun đất, cuối cùng thở dài nói:

- “Mặc dù ta không có chân, nhưng từ đầu đến đuôi từng khúc đều có xương, còn mày toàn thân không có xương thì làm sao có thể đi trên thế giới này chứ?”

(Yết hậu ngữ)

Suy tư 66:

Con người ta sa ngã phạm tội là vì coi thường sự học:

- Có một vài linh mục và tu sĩ làm bổn phận cách máy móc và đạo đức thì sa sút, bởi vì các vị ấy không thèm học thêm, bồi dưỡng thêm cách tu dưỡng đạo đức và phẩm chất của đời sống tu trì, nguyên nhân là vì họ nói mình đã đạt được mục đích rồi.

- Có những ông quan sa đọa ác độc, tham lam là vì họ không muốn học thêm cách làm quan là liêm khiết khi phục vụ nhân dân...

- Có những học sinh, sinh viên học giỏi, nhưng hạnh kiểm sa sút và cuối cùng thì thành tội phạm, một phần nguyên nhân là vì các em không học thêm nữa cách sống làm người, vì các em thỏa mãn với học lực của mình mà không vươn lên.

Học được điều gì tốt thì đó chính là ân huệ mà Thiên Chúa ban cho con người, và đó là điều mà người Ki-tô hữu tin tưởng rằng: Thiên Chúa luôn chuẩn bị cho họ một con đường đi, để họ làm sáng danh Ngài giữa thế gian này.

Khi con người coi thường sự học, thì họ trở thành tai họa cho tha nhân. Ai hiểu được thì hiểu.

Lm. Giuse Maria Nhân Tài, csjb.

(Dịch từ tiếng Hoa và viết suy tư)

--------

http://www.vietcatholic.net

https://www.facebook.com/jmtaiby

http://www.nhantai.info

 

Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Lu-ca.

9Khi ấy, Đức Giê-su nói với các môn đệ rằng: “Thầy bảo cho anh em biết: hãy dùng Tiền Của bất chính mà tạo lấy bạn bè, phòng khi hết tiền hết bạc, họ sẽ đón rước anh em vào nơi ở vĩnh cửu. Ai trung tín trong việc rất nhỏ, thì cũng trung tín trong việc lớn; ai bất lương trong việc rất nhỏ, thì cũng bất lương trong việc lớn. Vậy nếu anh em không trung tín trong việc sử dụng Tiền Của bất chính, thì ai sẽ tín nhiệm mà giao phó của cải chân thật cho anh em? Và nếu anh em không trung tín trong việc sử dụng của cải của người khác, thì ai sẽ ban cho anh em của cải dành riêng cho anh em?

“Không gia nhân nào có thể làm tôi hai chủ, vì hoặc sẽ ghét chủ này mà yêu chủ kia, hoặc sẽ gắn bó với chủ này mà khinh dể chủ nọ. Anh em không thể vừa làm tôi Thiên Chúa, vừa làm tôi Tiền Của được.”

Người Pha-ri-sêu vốn ham hố tiền bạc, nên nghe các điều ấy, thì cười nhạo Đức Giê-su. Người bảo họ: “Các ông là những kẻ làm ra bộ công chính trước mặt người đời, nhưng Thiên Chúa thấu biết lòng các ông, bởi vì điều cao trọng đối với người đời lại là điều ghê tởm trước mặt Thiên Chúa.”

 

Nicole Winfield của hãng tin A.P., ngày 7 tháng 11 năm 2026, cho hay: Đức Giáo Hoàng Leo XIV sẽ bắt đầu chuyến công du ba quốc gia tại Mỹ Latinh vào thứ Sáu, với điểm dừng chân đầu tiên là Uruguay – quốc gia có tỷ lệ người Công Giáo thấp nhất và tư tưởng thế tục cao nhất trong khu vực. Chuyến đi này diễn ra chỉ ba tuần sau khi ngài trải qua ca phẫu thuật ung thư phổi, một sự kiện từng khiến toàn bộ kế hoạch công du rơi vào tình trạng không chắc chắn.

Đức Giáo Hoàng Leo dự kiến sẽ đặt chân đến Montevideo sau chuyến bay kéo dài 13 tiếng rưỡi từ Rome. Ngài có lịch trình dày đặc trong ba ngày tại Uruguay, bao gồm chuyến thăm một khu dân cư đang bị vấn nạn bạo lực băng nhóm hoành hành, cử hành Thánh lễ tại Paysandú (cách thủ đô khoảng 375 km) và một Thánh lễ khác tại thành phố Florida (cách Montevideo khoảng 100 km).

Giáo hoàng có “sức bền tuyệt vời”

Chặng dừng chân tại Uruguay là điểm khởi đầu cho chuyến công du dài nhất và xa nhất trong thời kỳ giáo hoàng của ngài, diễn ra ngay khi vị Giáo hoàng 71 tuổi này vẫn đang trong quá trình hồi phục sức khỏe. Chuyến đi cũng sẽ đưa ngài đến quốc gia láng giềng Argentina, trước khi trở về Peru – nơi Đức Giáo Hoàng Leo từng phục vụ với tư cách là linh mục truyền giáo và giám mục trong suốt hai thập niên.

“Sức bền của ngài thật tuyệt vời. Cách ngài cất tiếng hát thật đáng kinh ngạc. Mà bạn chỉ có thể hát được nếu phổi của mình thực sự khỏe mạnh,” bà María Montserrat Alvarado, tân giám đốc truyền thông của Vatican, chia sẻ. Bà lưu ý rằng Đức Leo đã vượt qua giai đoạn hồi phục 14 ngày theo yêu cầu của bác sĩ sau ca phẫu thuật hôm 13 tháng 10, và hiện ngài đang rất nóng lòng lên đường.

“Các bác sĩ của ngài rất tự tin; hơn nữa, ngài sẽ được chăm sóc y tế đầy đủ trong suốt chuyến đi nếu có bất kỳ vấn đề gì xảy ra. Tuy nhiên, dựa trên tiên lượng y khoa cũng như tình trạng thực tế của ngài, chúng tôi không thấy có dấu hiệu đáng lo ngại nào,” bà cho biết.

Điểm dừng chân đầu tiên tại một quốc gia thế tục: Uruguay

Tại Uruguay – nơi đã không đón chuyến thăm nào của một vị Giáo hoàng kể từ năm 1988 – Đức Leo dự kiến sẽ khơi gợi lại di sản Công Giáo mạnh mẽ của 3.5 triệu người dân nơi đây, vốn bắt nguồn từ thời kỳ thuộc địa Tây Ban Nha. Nhiều khả năng, ngài sẽ giới thiệu lại đức tin như một lời giải đáp cho những thách thức và vấn đề của thời đại ngày nay.

Ngay khi đặt chân đến, Đức Leo sẽ gặp Tổng thống Yamandú Orsi – lãnh đạo liên minh trung tả vừa lên nắm quyền tại Uruguay vào tháng 3 năm 2025 – sau đó có bài phát biểu chào mừng trước các quan chức chính phủ và các nhà ngoại giao. Ngài sẽ khép lại một ngày dài bằng nghi thức kinh chiều tại nhà thờ chính tòa của thành phố.

Tại Uruguay, Đức Leo sẽ bắt gặp một quốc gia khác biệt hoàn toàn so với phần còn lại của Mỹ La-tinh – khu vực vốn là nơi sinh sống của khoảng 40% trong tổng số 1.4 tỷ tín đồ Công Giáo trên toàn thế giới. Uruguay được coi là quốc gia có tính thế tục cao nhất trong khu vực, nơi chỉ một phần nhỏ những người tự nhận là tín hữu Công Giáo thực sự tham dự thánh lễ thường xuyên.

Tính thế tục của Uruguay bắt nguồn từ sự yếu thế của Giáo hội trong thời kỳ thuộc địa. Do không có vàng hay bạc để khai thác, Tây Ban Nha chỉ coi vùng đất của các trang trại chăn nuôi gia súc này như một vùng đệm chống lại Brazil (thuộc Bồ Đào Nha) và không chú trọng phát triển định cư.

Montevideo mãi đến thập niên 1720 mới được thành lập, muộn hơn khoảng hai thế kỷ so với Thành phố Mexico hay Lima.

Với số lượng linh mục ít ỏi và không có giám mục địa phương, Giáo hội tại đây đã không bao giờ trở thành một thể chế quyền lực như ở những nơi khác trong đế chế.

Gerardo Caetano, một nhà sử học người Uruguay, nhận định: “Uruguay được khai phá muộn, và điều đó khiến Công Giáo ở đây trở nên yếu thế hơn.”

Montevideo, thủ đô của Uruguay, thức dậy trong bầu không khí tĩnh lặng thường nhật. Dọc theo bờ sông, những người chạy bộ đang thực hiện các bài tập buổi sáng, trong khi cư dân địa phương dắt chó đi dạo trên chính con đường ven sông mà Đức Giáo Hoàng dự kiến sẽ ghé thăm chỉ vài giờ sau đó.

“Chúng tôi vẫn chưa hiểu tại sao ngài lại chọn Uruguay, một quốc gia thế tục, nhưng chúng tôi hy vọng ngài sẽ để lại một điều gì đó tích cực,” bà Mary Fernández chia sẻ trong khi thưởng thức món trà mate – thức uống được ưa chuộng tại Uruguay – bên bờ sông.

Theo ông Luis Bahamondes, giáo sư tại Trung tâm Nghiên cứu Do Thái thuộc Đại học Chile, nguồn gốc của sự tách biệt giữa nhà thờ và nhà nước bắt nguồn từ thế kỷ 19, gắn liền với sự lan tỏa của các tư tưởng tự do từ các trí thức châu Âu – những người coi tôn giáo là biểu hiện của sự lạc hậu hoặc thiếu tính duy lý.

“Mặc dù các quốc gia Mỹ La-tinh khác cũng trải qua quá trình tách biệt giữa nhà thờ và nhà nước, Giáo Hội Công Giáo vẫn duy trì mối quan hệ chặt chẽ với chính quyền tại nhiều nước trong khu vực,” ông cho biết. “Trong bối cảnh đó, Uruguay nổi lên như một ví dụ điển hình về cách thức thực thi chủ nghĩa thế tục.”

Ông Bahamondes nói thêm rằng quá trình này thậm chí còn bao gồm việc đổi tên một số ngày lễ để phản ánh tính chất thế tục – chẳng hạn như “Ngày Gia đình” hay “Tuần lễ Du lịch” – cho thấy rằng “sức ảnh hưởng vốn có của Công Giáo không còn chỗ đứng trong khuôn khổ chính thức của Nhà nước.”

Kể từ đó, Uruguay đã trở thành quốc gia đầu tiên trên thế giới hợp pháp hóa cần sa cho mục đích giải trí, đồng thời là quốc gia thứ hai tại Mỹ La-tinh phi hình sự hóa việc phá thai, và là quốc gia thứ ba ở châu Mỹ hợp pháp hóa hôn nhân đồng tính.

Gần đây hơn, quốc gia này đã trở thành nước đầu tiên trong khu vực thông qua luật về hỗ trợ chấm dứt sự sống (an tử), bất chấp sự phản đối mạnh mẽ từ Giáo Hội Công Giáo. Điều này cho thấy sự tách biệt sâu xa giữa nhà thờ và nhà nước tại Uruguay – một quốc gia thậm chí cấm nhắc đến Chúa trong các lời tuyên thệ nhậm chức.

Dự kiến, Đức Giáo Hoàng sẽ nhắc lại lập trường phản đối phá thai và an tử của Giáo hội, như một phần trong lập luận rộng lớn hơn của ngài về việc đề cao phẩm giá con người trong mọi giai đoạn của cuộc đời.

Các viên chức Giáo hội tại Uruguay tỏ ra ngạc nhiên trước sự hào hứng mà chuyến thăm này mang lại; theo các báo cáo, vé tham dự buổi canh thức cầu nguyện của Đức Giáo Hoàng tại sân vận động Centenario ở Montevideo đã được bán hết sạch chỉ sau hai ngày.

Ông Guzmán Carriquiry, một người Uruguay từng đứng đầu Ủy ban Giáo hoàng về Mỹ La-tinh tại Vatican, nhận định: “Có vẻ như sự hiện diện của Đức Giáo Hoàng đang tạo ra một sự thay đổi tại đây, dần dần vén bức màn vốn luôn che đậy và làm lu mờ truyền thống Công Giáo – nền tảng đặt viên gạch đầu tiên cho quốc gia này”.

Ông nói thêm: “Tôi tin rằng vị Giáo hoàng này sẽ khơi gợi những câu hỏi trong lòng người dân Uruguay – những câu hỏi đầy trăn trở về ý nghĩa cuộc sống, và hy vọng rằng, cả những câu hỏi về đức tin nữa”.

Nhìn lại cội nguồn Công Giáo trong phong trào giành độc lập

Ông Carriquiry cho biết ông kỳ vọng Đức Giáo Hoàng sẽ tìm cách khơi dậy những cội nguồn Công Giáo tại Uruguay, đặc biệt là khi ngài đến thăm thành phố Florida vào Chúa nhật để kỷ niệm một ngày lễ quan trọng của Công Giáo.

Ngày lễ 8 tháng 11 tôn vinh “Đức Trinh Nữ của Ba mươi ba vị” (Virgin of the Thirty-three) – một bức tượng gỗ nhỏ về Đức Mẹ, vốn gắn liền mật thiết với phong trào giành độc lập của Uruguay. Theo truyền thuyết, 33 nhà yêu nước đấu tranh cho độc lập đã sở hữu bức tượng của người bản địa Guaraní này và mang theo bên mình khi tuyên bố độc lập khỏi Đế quốc Brazil tại Florida vào ngày 25 tháng 8 năm 1825.

Ông Carriquiry, người từng là đại sứ Uruguay tại Tòa thánh Vatican, chia sẻ: “Vì vậy, con số 33 vừa là biểu tượng của Giáo hội, vừa là biểu tượng quốc gia”. “Vì vậy, Đức Giáo Hoàng sẽ phát biểu tại đó về truyền thống Công Giáo — vốn là cội nguồn, là khởi điểm, và là yếu tố tạo nên đất nước Uruguay — nhằm khơi dậy và làm mới lại truyền thống Công Giáo trong lòng người dân Uruguay.”

Andrew Chesnut, chủ nhiệm chương trình nghiên cứu Công Giáo và là chuyên gia về Giáo hội tại Mỹ La-tinh thuộc Đại học Virginia Commonwealth, cho biết ông không ngạc nhiên khi chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng tạo nên sự hào hứng và nhận được sự chào đón nồng nhiệt.

“Tuy nhiên, điều đó không nhất thiết đồng nghĩa với việc sẽ có thêm nhiều người đến nhà thờ,” ông nhận định. “Nếu mục tiêu bao quát là tái sinh Công Giáo tại khu vực vốn được coi là ‘Công Giáo nhất’ trên thế giới, thì Uruguay có thể xem là một trường hợp khó cứu vãn, và tình trạng này đã kéo dài suốt nhiều thập niên qua.”

 

“Đó là điểm chính mà chúng ta cần phải giải quyết: Trung thành với chính phủ và trung thành với đức tin của chúng ta.”

Edgar Beltran của tạp chí The Pillar, ngày 06 tháng 11 năm 2026, cho hay: Đức Tổng Giám Mục Joseph Li Shan của Bắc Kinh và Đức Hồng Y Stephen Chow của Hồng Kông đã bảo vệ chính sách gây tranh cãi về việc Hán hóa Giáo Hội Công Giáo ở Trung Quốc và việc tuân theo luật tôn giáo của nhà nước tại một hội nghị ngày 5 tháng 11 ở Rome, so sánh trật tự tôn giáo của nhà nước với việc thực hành tính đồng nghị trong Giáo hội Latinh.

Trong bài phát biểu tại hội nghị ngày 5 tháng 11 kỷ niệm 100 năm tấn phong các giám mục Công Giáo gốc Hoa đầu tiên tại Đại học Urbaniana, do Bộ Truyền giáo điều hành, ĐC Li nói rằng quy định của Đảng Cộng sản “đặt ra các ranh giới pháp lý cho hoạt động tôn giáo và đảm bảo đầy đủ việc truyền giáo bình thường và chăm sóc mục vụ của Giáo hội, cũng như các quyền và lợi ích hợp pháp của các tín hữu”.

Đức Hồng Y Chow cũng phát biểu tại hội nghị, nói rằng thách thức chính đối với người Công Giáo Trung Quốc là làm thế nào để vừa “trung thành với chính phủ vừa trung thành với đức tin của mình”.

Chính sách Hán hóa là một khía cạnh gây tranh cãi trong thỏa thuận năm 2018 của Vatican với chính phủ Trung Quốc, mở đường cho sự thống nhất giữa Hiệp hội Công Giáo Yêu nước Trung Quốc do nhà nước bảo trợ và ly giáo với Giáo hội hầm trú, đồng thời cho phép nhà nước xem xét và đề xuất các ứng cử viên cho chức vụ giám mục ở đại lục.

Chính sách này đòi hỏi Giáo hội, bao gồm các giám mục và linh mục, phải công nhận và chấp nhận quyền tối cao của chính quyền nhà nước và giáo điều của Đảng Cộng sản đối với hệ thống cấp bậc và giáo huấn của Giáo hội.

Trong bài phát biểu hôm thứ Năm, ĐC Li đã định hình chính sách Hán hóa trong lịch sử Giáo hội Trung Quốc, đồng thời tuyên bố rằng ý tưởng này đã có trước chế độ Cộng sản ở Trung Quốc, vì Hội đồng Quốc gia Thượng Hải vào năm 1924 đã “bác bỏ cách thực hành sai lầm của Giáo hội dựa vào quyền lực chính trị của các cường quốc phương Tây, và đưa ra nhiều ý tưởng và đề xuất vẫn còn có lợi cho đến ngày nay, một lần nữa mở ra quá trình Hán hóa Đạo Công Giáo”.

“Để cung cấp cho các sứ mệnh truyền giáo một cách phù hợp với thời đại và để thiết lập Giáo hội ở Trung Quốc một cách đầy đủ hơn, bao gồm cả các giáo sĩ giáo phận và tôn giáo, các ơn gọi tu sĩ ở Trung Quốc phải được quan tâm và nuôi dưỡng một cách nhiệt thành”, ĐC Li nói, trích dẫn tài liệu cuối cùng của Hội đồng Quốc gia.

ĐC Li nói thêm rằng Giáo hội địa phương “đã lớn tiếng tuyên bố về sự cấp thiết của việc xây dựng một Giáo hội [địa phương] và hình thành các giáo sĩ bản địa: ‘Giáo hội Trung Quốc dành cho người Trung Quốc!’”

Vị giám mục Bắc Kinh sau đó gọi cuộc cách mạng Trung Quốc, một cuộc nội chiến kéo dài 22 năm khiến khoảng 8 triệu người thiệt mạng, là “việc thành lập một Trung Quốc Mới” đã “thay đổi hoàn toàn tình hình trong đó Giáo hội ở Trung Quốc phụ thuộc vào các lực lượng chính trị phương Tây”.

“Trong khi vẫn trung thành với bản chất của đức tin và giữ nguyên giáo lý cơ bản cũng như kỷ luật giáo luật, làm thế nào Giáo hội có thể thích ứng tốt hơn – theo các chính sách và luật pháp của chính phủ Trung Quốc về quyền tự do tín ngưỡng tôn giáo – với một kiểu quan hệ Giáo hội-Nhà nước mới với đặc điểm Trung Quốc đã trở thành một câu hỏi mà tất cả các Kitô hữu phải giải quyết”, ĐC Li nói thêm.

Ngài cũng nói rằng người Công Giáo Trung Quốc “đã đón nhận một nước Trung Quốc xã hội chủ nghĩa mới ra đời và bắt đầu con đường phát triển yêu nước và yêu mến Giáo hội, độc lập, tự trị và tự quản”.

Đức Giám Mục cũng kết nối dự án Hán hóa Trung Quốc với Thượng hội đồng về tính đồng nghị, nói rằng “giống như Thượng hội đồng Giám mục gần đây nhất đã thúc đẩy việc ‘đồng hành cùng nhau’, các công việc của Giáo hội ở Trung Quốc hoàn toàn được quản lý chung bởi các giáo sĩ, nữ tu và tín hữu Trung Quốc, và tất cả các công việc thánh thiện của Giáo hội đang phát triển”.

"Giáo hội ở Trung Quốc, nơi từng bị hạn chế bởi các hình thức thuộc địa, đã có một trải nghiệm đặc biệt khó quên về điều này. Đây chính xác là ý nghĩa của việc Hán hóa Giáo hội mà chúng tôi đề xuất ngày nay", ngài nói, đồng thời gọi nó "không phải là một sự bổ sung bên ngoài cho Giáo Hội Công Giáo, như thể nó là tùy chọn, một điều mà người ta có thể làm hoặc không làm; đúng hơn, nó là nội tại đối với tính chất Công Giáo của Giáo hội".

Vào năm 2025, Cơ quan Quản lý Tôn giáo Quốc gia của ĐCSTQ đã cấm công dân nước ngoài thờ phượng chung với công dân Trung Quốc và yêu cầu tất cả du khách phải khẳng định tính độc lập dân tộc của các Giáo hội và cộng đồng tín ngưỡng Trung Quốc.

Theo quy định, “người nước ngoài tham gia các hoạt động tôn giáo ở Trung Quốc phải tuân thủ luật pháp, quy định và quy định của Trung Quốc, tuân thủ nguyên tắc độc lập và tự quản tôn giáo của Trung Quốc, đồng thời chấp nhận sự quản lý hợp pháp của chính phủ Trung Quốc”.

Các quy định cũng yêu cầu tất cả các nghi lễ phải diễn ra tại những nơi thờ phượng được chính thức phê chuẩn và được chủ trì bởi các thừa tác viên có thẩm quyền của Trung Quốc. Chỉ trong những trường hợp đặc biệt và với sự cho phép chính thức, người nước ngoài mới có thể chủ sự các nghi thức phụng vụ hoặc thờ phượng tại những không gian không được cấp phép; đồng thời, việc cử hành nghi thức thờ phượng chung giữa các tín hữu Trung Quốc và các tín hữu không phải người Trung Quốc cũng bị cấm.

Trước thềm hội nghị diễn ra trong tuần này, Đức Hồng Y Pietro Parolin, Quốc vụ khanh Tòa Thánh – người đóng vai trò chủ chốt trong thỏa thuận năm 2018 giữa Vatican và Trung Quốc, đồng thời là người lên tiếng bảo vệ chính sách “Hán hóa” (sinicization) – đã trả lời các câu hỏi từ báo giới.

Khi được hỏi về tình trạng hiện tại của thỏa thuận Vatican-Trung Quốc, Đức Hồng Y cho biết một trong những thách thức chính là làm sao để vừa giữ được bản sắc Trung Quốc – với tất cả những đặc điểm riêng biệt đi kèm – vừa duy trì sự hiệp thông sâu sắc với Đức Giáo Hoàng và Giáo hội hoàn vũ. Ngài chia sẻ: “Việc có hai vị giám mục người Trung Quốc hiện diện tại đây hôm nay mang lại cho chúng tôi niềm vui lớn, bởi điều đó cho thấy chúng ta đang đi đúng hướng.”

Đức Hồng Y Parolin nhận định: “Mọi thỏa thuận đều không hoàn hảo, và thỏa thuận với Trung Quốc cũng vậy. Hơn nữa, đây không phải là một thỏa thuận dễ dàng, xét đến sự phức tạp của các tình huống và điều kiện mà chúng ta đã và đang phải đối diện. Tuy nhiên, con đường đã mở ra… Vì vậy, chúng ta hãy tiếp tục tiến bước, nỗ lực hoàn thiện những gì còn khiếm khuyết. Dẫu biết rằng sự hoàn hảo không thuộc về thế giới này.”

Cũng tại hội nghị ở Rome tuần này, Đức Hồng Y Stephen Chow, S.J., từ Hồng Kông, đã có bài phát biểu, trong đó ngài nêu lên một trong những thách thức đối với Giáo hội tại Trung Quốc: làm sao để vừa là “những người yêu nước, công dân Trung Quốc”, vừa là “những người con trung thành của Thiên Chúa”.

Đức Hồng Y Chow bảo vệ quan điểm cho rằng “Hán hóa” thực chất là một hình thức “hội nhập văn hóa” (inculturation).

Ngài giải thích: “Hội nhập văn hóa nghĩa là Tin Mừng biến đổi một nền văn hóa, trong khi chính nền văn hóa đó – với những giá trị và cách biểu đạt riêng – lại làm phong phú thêm đức tin và đời sống Giáo hội của chúng ta.”

Ngài nói thêm: “Dưới thời Chủ tịch Tập Cận Bình, khái niệm ‘Hán hóa tôn giáo’ đã xuất hiện. Trên thực tế, quá trình Hán hóa diễn ra trong nhiều lĩnh vực khác nhau tại Trung Quốc, chứ không chỉ riêng tôn giáo, và chắc chắn không chỉ nhắm vào Giáo Hội Công Giáo. Chính sách này không nhắm vào riêng Giáo Hội Công Giáo mà áp dụng cho tất cả các tôn giáo. Mục tiêu là đưa [các tôn giáo] vào khuôn khổ phù hợp với hệ tư tưởng của Đảng Cộng sản Trung Quốc, các giá trị xã hội chủ nghĩa và tinh thần yêu nước.” Ngài cho biết mối quan tâm hàng đầu của chính phủ Trung Quốc là tôn giáo có thể bị lợi dụng làm “phương tiện cho sự can thiệp từ nước ngoài”.

“Các tôn giáo và những lĩnh vực khác cần phải có tinh thần yêu nước. Đối với Chủ tịch Tập Cận Bình, mọi tôn giáo tại Trung Quốc đều phải phù hợp với chính trị và văn hóa Trung Quốc; đó là cách duy nhất để duy trì sự ổn định cho tôn giáo tại quốc gia này,” ngài nói.

Mặc dù Giáo phận Hồng Kông không nằm trong phạm vi thỏa thuận giữa Vatican và Trung Quốc, nhưng người tiền nhiệm của ĐHY Chow là Hồng Y Joseph Zen (Trần Nhật Quân) đã bị bắt vào năm 2022 theo luật an ninh quốc gia với cáo buộc thông đồng cùng các thế lực nước ngoài. Sau đó, ngài bị kết tội không đăng ký đúng quy định một quỹ cứu trợ nhân đạo mà ngài là một trong những người quản lý.

Trong những tháng gần đây, các giáo sĩ tại địa phương cho biết tình trạng sách nhiễu nhắm vào các chức sắc Công Giáo ở Đặc khu Hành chính này đã gia tăng.

ĐHY Chow cho biết vấn đề cốt lõi trong tiến trình “Trung Quốc hóa” là làm thế nào để vừa là “người yêu nước”, vừa là “tín hữu trung thành”.

“Chúng ta thực hiện điều đó như thế nào? Làm sao để chúng ta thấu hiểu lẫn nhau? Đó chính là điểm mấu chốt mà chúng ta cần nỗ lực: vừa trung thành với chính phủ, vừa trung thành với đức tin của mình – một đức tin mang tính phổ quát,” ngài chia sẻ.

Quan điểm này tương đồng với phát biểu của ĐHY Chow vào năm 2023 trong chuyến thăm kéo dài năm ngày tới Bắc Kinh, khi ngài cầu xin “Chúa Thánh Thần sẽ dẫn dắt chúng ta, để chúng ta học cách yêu đất nước mình và yêu Giáo hội của mình cùng một lúc”.

ĐHY Chow sau đó đề xuất khái niệm “liên văn hóa” (interculturality) như một mô hình cho mối quan hệ giữa Giáo hội và nhà nước tại Trung Quốc, cũng như mối quan hệ giữa văn hóa Trung Quốc và văn hóa Công Giáo.

“Khi chúng ta gặp gỡ nhau, như hôm nay chẳng hạn, chúng ta cùng cố gắng định hình một ý nghĩa mới về việc trở thành một Kitô hữu, một người Công Giáo tại Trung Quốc… Quá trình cùng kiến tạo này khác với trước đây, nó mang tính tác động qua lại lẫn nhau… Không phải tôi chỉ trò chuyện với bạn vì muốn gây ảnh hưởng lên bạn; mà đó là sự tương tác hai chiều,” ngài nói.

ĐHY Chow kết thúc bài phát biểu của mình bằng cách so sánh khái niệm “liên văn hóa” với tinh thần “hiệp hành” (synodality). “Khi xem xét động thái liên văn hóa này, chúng ta thấy nó có nhiều điểm tương đồng với tinh thần hiệp hành… khi gặp gỡ nhau, chúng ta cần tìm cách để trở thành người Kitô hữu — một Kitô hữu đích thực — đồng thời cũng là một người Trung Hoa đích thực,” ngài nói thêm.

“Chính thông qua việc chia sẻ chân thành cùng thái độ lắng nghe tích cực và đầy tôn trọng, chúng ta mới có thể thực sự gặp gỡ nhau. Chúng ta đã nhận ra những điểm tương đồng, đồng thời cũng biết trân trọng cả những điểm khác biệt,” ngài kết luận.

Thỏa thuận giữa Vatican và Trung Quốc đã được gia hạn lần gần nhất vào năm 2024, với thời hạn bốn năm.

 

Hiệp thông hay đối đầu với Giáo hoàng? Hai diện mạo của Giáo hội Đức

Luke Coppen của tạp chí The Pillar, ngày 4 tháng 11 năm 2026, viết: Hai tuyên bố được công bố trong tuần này đã làm nổi bật những khác biệt rõ rệt giữa vị chủ tịch tiền nhiệm và vị chủ tịch đương nhiệm của Hội đồng Giám mục Đức.

Trong khi vị chủ tịch đương nhiệm nhấn mạnh sự cần thiết phải duy trì “sự hiệp thông trọn vẹn với Đức Thánh Cha và lòng trung thành với Huấn quyền” trong nỗ lực cải cách của các giám mục, thì người tiền nhiệm trực tiếp của ngài lại nhắm trực tiếp vào Đức Giáo Hoàng, cho rằng cách Đức Giáo Hoàng phản hồi các kết luận từ phía Đức – vốn được đưa ra sau cuộc khủng hoảng lạm dụng tình dục – là “chưa thỏa đáng và, xét đến những hệ lụy tiềm tàng, là vấn đề vô cùng đáng lo ngại.”

Xét ở bề nổi, Đức Giám Mục Georg Bätzing và người kế nhiệm ngài trong vai trò chủ tịch hội đồng, Đức Giám Mục Heiner Wilmer, dường như có nhiều điểm chung. Cả hai đều là những giám mục người Đức có tư tưởng thần học tiến bộ và cùng sinh vào tháng 4 năm 1961.

Tuy nhiên, khi quan sát kỹ hơn, những điểm khác biệt bắt đầu lộ rõ. Đức cha Bätzing có vóc dáng đậm đà, trong khi Đức cha Wilmer lại mảnh khảnh. Đức cha Bätzing nói giọng vùng Tây Đức với âm điệu uyển chuyển, còn Đức cha Wilmer mang chất giọng vùng Bắc Đức với âm mũi đặc trưng.

Ngoài những khác biệt về ngoại hình, họ còn có xuất thân khác nhau. Đức cha Bätzing xuất thân là linh mục giáo phận, còn Đức cha Wilmer là linh mục dòng. Đức cha Bätzing chịu ảnh hưởng chủ yếu từ văn hóa giáo hội Đức, trong khi Đức cha Wilmer từng học tập tại Paris và Rome, cũng như từng giảng dạy tại Bronx (Hoa Kỳ).

Song, những bình luận mới nhất của cả hai cho thấy sự khác biệt lớn nhất không nằm ở ngoại hình hay quá trình đào tạo, mà nằm ở phong cách lãnh đạo. Đức cha Wilmer hiện lên như một người hòa giải tận tâm giữa Giáo hội Đức và cộng đồng Công Giáo rộng lớn hơn, trong khi Đức cha Bätzing lại là người bảo vệ đầy quyết liệt cho “con đường đồng nghị” (synodal way) – một tiến trình mang tính đặc thù của Giáo hội Đức. Chúng ta hãy cùng xem xét hai tuyên bố này, rồi cân nhắc xem chúng cho thấy điều gì về quá trình chuyển giao vai trò lãnh đạo từ ĐC Bätzing sang ĐC Wilmer diễn ra vào tháng 2 năm 2026.

Những phát biểu của Giám mục Wilmer

Chúng ta nên bắt đầu với ý kiến của Giám mục Wilmer, vì đây là tuyên bố xuất hiện trước. Ngài đưa ra quan điểm này vào ngày 30 tháng 10 tại một cuộc họp của Hội đồng các Hội đồng Giám mục châu Âu ở Salzburg, Áo. Nội dung đó được công bố vào ngày 2 tháng 11 trên trang web ấn bản tiếng Đức của tạp chí thần học Communio.

Trong chưa đầy 500 từ, ĐC Wilmer đã trình bày suy nghĩ của ngài về “Con đường Đồng nghị” (Synodal Way) – một sáng kiến đề xuất những thay đổi sâu rộng đối với giáo lý và thực hành Công Giáo, nảy sinh sau bê bối lạm dụng tình dục bởi hàng giáo sĩ.

Các giám mục cùng một số giáo dân được chọn đã tham gia năm phiên họp toàn thể từ năm 2020 đến năm 2023, đưa ra 150 trang nghị quyết. Các đề xuất này bao gồm: cho phép phụ nữ làm phó tế, xem xét lại luật độc thân linh mục, để giáo dân giảng lễ, tăng cường vai trò của giáo dân trong việc lựa chọn giám mục, và sửa đổi Sách Giáo lý của Giáo Hội Công Giáo liên quan đến vấn đề đồng tính.

ĐC Wilmer đã tham gia các cuộc họp này, luôn ủng hộ và bỏ phiếu thuận cho các đề xuất từ những người khởi xướng “Con đường Đồng nghị”.

Trong bài phát biểu trước các giám mục châu Âu, ĐC Wilmer thừa nhận rằng sáng kiến này đã gây ra sự lo ngại, không chỉ ở các quốc gia láng giềng mà còn tại Vatican (Rome).

Ngài nói: “Tôi hiểu những lo ngại này và muốn xem xét chúng một cách nghiêm túc. Chính vì vậy, điều đặc biệt quan trọng đối với tôi là thúc đẩy một bầu không khí tin tưởng lẫn nhau, biết lắng nghe và hiệp thông trong Giáo hội”.

Sau đó, ĐC Wilmer đưa ra một nhận xét nghe có vẻ bình thường nhưng thực chất lại mang ý nghĩa rất quan trọng trong bối cảnh tại Đức. Ngài nói: “Con đường Đồng nghị, ở hình thức ban đầu, nay đã kết thúc”.

Xét ở một khía cạnh, đây chỉ là một tuyên bố thực tế đơn thuần. Phiên họp toàn thể thứ sáu – cũng là phiên cuối cùng – của “Con đường Đồng nghị” đã diễn ra từ ngày 29 tháng 1 đến ngày 1 tháng 2 năm 2026. Tuy nhiên, đối với những người ủng hộ nhiệt thành nhất của sáng kiến này, đây vẫn là một tiến trình còn đang tiếp diễn. Họ cho rằng con đường đồng nghị (synodal way) không có điểm kết thúc xác định. Họ hy vọng rằng, về bản chất, tiến trình này sẽ trở thành một thực thể thường trực thông qua một cơ chế được gọi là “hội đồng đồng nghị” (synodal conference). Các quy chế cho hội đồng đồng nghị này – vốn được dự kiến là một cơ quan ra quyết định bao gồm các giám mục và một số giáo dân được chọn – hiện đang chờ sự phê chuẩn từ phía Rome.

Khi tuyên bố rằng Con đường đồng nghị đã kết thúc (ít nhất là ở hình thức ban đầu), Đức cha Wilmer dường như muốn tách biệt bản thân khỏi quan điểm cho rằng Con đường đồng nghị vẫn đang là một dự án tiếp diễn trong lòng Giáo Hội Công Giáo tại Đức.

Đức cha Wilmer chia sẻ với các giám mục châu Âu rằng, điểm cốt yếu là sau cuộc khủng hoảng lạm dụng, người Công Giáo Đức mong muốn theo đuổi con đường cải cách “với tư cách là một Giáo Hội Công Giáo, trong sự hiệp thông trọn vẹn với Đức Thánh Cha và trung thành với Huấn quyền của Giáo hội”.

Khi trình bày ba điểm “thiết yếu”, ngài cho biết: “Thứ nhất: Chúng tôi hy vọng rằng mọi bước đi của mình đều được thực hiện với sự tôn trọng đầy đủ đối với giáo luật và kỷ luật của Giáo hội”.

“Thứ hai: Chúng tôi muốn tiếp tục phát triển các suy tư và sáng kiến của mình thông qua đối thoại chặt chẽ và trao đổi thường xuyên với Rome, trong tinh thần lắng nghe và hiệp thông”.

“Thứ ba: Chúng tôi không mong muốn dấn thân vào một lộ trình tách biệt hay biệt lập”. Chúng tôi không mong muốn một con đường mang tính đặc thù Đức, tách biệt chúng tôi khỏi Giáo hội phổ quát. Ngược lại, chúng tôi mong muốn đóng góp vào đời sống và sứ mạng của Giáo hội bằng cách cùng tiến bước với các anh chị em trong đức tin.”

Những phát biểu của Giám mục Bätzing

Vào ngày 3 tháng 11, Giáo phận Limburg đã công bố một bài bình luận của Giám mục Bätzing với tiêu đề: “Giải quyết vấn nạn lạm dụng: Không được lùi bước!”

Trong bài viết dài 1,150 từ này, ở một khía cạnh, tác giả đưa ra những chỉ trích mạnh mẽ đối với các bình luận của Đức Giáo Hoàng Phanxicô về vấn nạn lạm dụng, được đưa ra trong một cuộc họp báo trên chuyến bay vào tháng 9.

Ở một khía cạnh khác, bài viết đóng vai trò như một sự bảo vệ cho toàn bộ tiến trình “con đường đồng nghị” (synodal way) – một sáng kiến mà những người ủng hộ coi là phản ứng cần thiết trước cuộc khủng hoảng lạm dụng.

Giám mục Bätzing bày tỏ sự “bối rối” khi Đức Giáo Hoàng Leo XIV tỏ ra ngần ngại trong việc đề cập đến tình trạng lạm dụng mang tính “hệ thống” trong Giáo Hội Công Giáo, thay vào đó, ngài nhấn mạnh rằng lạm dụng “trước hết và quan trọng nhất là một vấn đề thuộc về con người.”

Giám mục Bätzing dẫn chứng từ Nghiên cứu MHG – một công trình được các giám mục Đức ủy quyền thực hiện và công bố vào năm 2018. Theo bản tóm tắt chính thức bằng tiếng Anh, nghiên cứu này kết luận rằng: “lạm dụng tình dục luôn đồng thời là sự lạm dụng quyền lực, và điều này có thể bị tạo điều kiện bởi các cấu trúc giáo sĩ trị độc đoán trong Giáo Hội Công Giáo.”

Giám mục Bätzing lưu ý rằng những “phát hiện mang tính học thuật” này chính là nền tảng cho “con đường đồng nghị” cũng như các thay đổi tại giáo phận Limburg.

Ngài viết: “Có một điều trở nên rõ ràng: việc quy trách nhiệm cho những kẻ phạm tội, cung cấp các khóa đào tạo về bảo vệ an toàn, hay cải thiện các quy định thủ tục là chưa đủ. Tất cả những điều đó đều cần thiết, nhưng vẫn chưa đủ.”

“Chúng ta cũng phải thay đổi các cấu trúc – nơi quyền lực được thực thi, trách nhiệm được đảm nhận và các quyết định được đưa ra. Thẩm quyền thánh thiêng tuyệt đối không được phép tạo điều kiện cho bất cứ ai đứng ngoài sự giám sát. Ban lãnh đạo Giáo hội cần có các yêu cầu về trách nhiệm giải trình mang tính ràng buộc, các quy trình ra quyết định minh bạch, cùng những cơ chế giám sát hiệu quả và độc lập nhất có thể.”

Giám mục Bätzing nói thêm: “Tôi nhận thấy nhiều nỗ lực nghiêm túc đang được thực hiện tại nhiều giáo phận ở Đức nhằm theo đuổi con đường này. ‘Con đường đồng nghị’ đã đóng góp một phần đáng kể vào nỗ lực đó.” Điều này đã đặt các vấn đề về quyền lực, trách nhiệm và sự giám sát vào trọng tâm của những nỗ lực cải cách trong Giáo hội.”

Vị giám mục cho biết, trong bối cảnh đó, ngài nhận thấy nhận định của Đức Giáo Hoàng Leo XIV – cho rằng lạm dụng trước hết và quan trọng nhất là một vấn đề thuộc về con người – là “chưa thỏa đáng, và xét đến những hệ lụy tiềm tàng, thì đây là một vấn đề vô cùng đáng lo ngại.”

“Tôi không có ý cho rằng Đức Giáo Hoàng hoàn toàn bác bỏ các kết quả nghiên cứu học thuật,” ngài viết. “Tuy nhiên, những bình luận của ngài vẫn để ngỏ một câu hỏi then chốt: liệu ngài có thừa nhận rằng không chỉ các cá nhân hay tổ chức, mà ngay cả những cấu trúc cụ thể bên trong Giáo Hội Công Giáo cũng đã tạo điều kiện cho hành vi lạm dụng và việc che đậy các hành vi đó xảy ra hay không?”

“Câu hỏi này có tầm quan trọng cốt yếu. Bởi lẽ, nếu không xác định rõ các nguyên nhân, chúng ta sẽ không thể giải quyết chúng một cách triệt để.”

ĐC Bätzing nói thêm: “Giáo triều Rôma và các cấu trúc lãnh đạo của Giáo hội hoàn vũ cũng cần được đánh giá dựa trên việc liệu quyền lực có được thực thi một cách minh bạch hay không, trách nhiệm có được xem xét kỹ lưỡng hay không, và liệu có đảm bảo được cơ chế giám sát hiệu quả hay không. Riêng đối với Giáo triều Rôma, cho đến nay, tôi vẫn thấy quá ít bằng chứng về một sự thay đổi văn hóa căn bản mà chúng ta đang cần.”

Ngài kêu gọi Đức Giáo Hoàng Leo đưa ra lời làm rõ về việc liệu ngài có tin rằng các hành vi lạm dụng bắt nguồn từ những nguyên nhân mang tính hệ thống hay không.

“Do đó, bất cứ ai thực sự muốn ngăn chặn lạm dụng đều phải thay đổi nhiều hơn là chỉ hành vi của các cá nhân,” ngài lập luận. “Họ còn phải thay đổi cả những cấu trúc tạo điều kiện cho hành vi lạm dụng. Đây chính là tiêu chuẩn để đánh giá Giáo hội của chúng ta — tại Đức, tại Rôma và trên toàn thế giới.”

Ý nghĩa của các tuyên bố

Trong bài phát biểu gửi tới các giám mục châu Âu đồng nghiệp, ĐC Wilmer đã tìm cách xoa dịu những lo ngại rằng phong trào cải cách tại Đức là một lực lượng mang tính phá hủy, tách biệt khỏi Giáo hội rộng lớn hơn.

Mặc dù không bác bỏ bất cứ nghị quyết nào của “Con đường Đồng nghị” (synodal way), ngài ngụ ý rằng giai đoạn cấp tiến của tiến trình này đã kết thúc. Ngài bày tỏ hy vọng có thể xây dựng lòng tin giữa người Công Giáo Đức với người Công Giáo ở các quốc gia lân cận – những người vốn cảm thấy bất an trước sáng kiến này.

Neuer Anfang, một nhóm giáo dân Đức phản đối “Con đường Đồng nghị”, đã mô tả bài phát biểu của ĐC Wilmer là một sự kiện đáng chú ý.

Nhóm này nhận định: “ĐC Heiner Wilmer muốn phản hồi những mối lo ngại – vốn dường như vẫn còn rất nghiêm trọng – mà ‘Con đường Đồng nghị’ tiếp tục gây ra trong Giáo hội ở nước ngoài. Trước đây, ĐC Georg Bätzing thường gạt bỏ thẳng thừng những lo ngại như vậy; còn người kế nhiệm ngài lại chọn cách tiếp cận hoàn toàn trái ngược: thể hiện sự thấu hiểu đối với những lo ngại đó.”

Neuer Anfang đặt câu hỏi tại sao bài phát biểu của ĐC Wilmer lại được đăng tải trên tạp chí Communio thay vì trên katholisch.de – trang tin chính thức của Giáo hội Đức.

Nhóm này viết: “Chúng ta chỉ có thể hoan nghênh chương trình nghị sự về việc đổi mới lòng trung thành với Giáo hội được trình bày một cách rõ ràng như vậy. Tuy nhiên, tại phiên họp toàn thể gần đây nhất của các giám mục Đức, quyết tâm của phe ủng hộ một lộ trình riêng biệt cho nước Đức vẫn thể hiện rất rõ ràng. Do đó, liệu chương trình về việc đổi mới lòng trung thành với Giáo hội mà ĐC Wilmer vừa công bố có chiếm ưu thế hay không vẫn còn là một câu hỏi mở.”

Giọng điệu ôn hòa của ĐC Wilmer hoàn toàn trái ngược với ĐC Bätzing – người đã viết một bài bình luận đưa ra những lời chỉ trích trực diện một cách bất thường nhắm vào Đúc Giáo hoàng, dù bản thân ngài vẫn đang là một giám mục đương nhiệm.

Cách tiếp cận mạnh mẽ này từng thể hiện rõ trong nhiệm kỳ chủ tịch Hội đồng Giám mục Đức của ĐC Bätzing. Chẳng hạn, vào năm 2023, ngài đã khiển trách người đồng cấp phía Ba Lan vì không tham khảo ý kiến ngài trước khi gửi thư cho Đức Giáo Hoàng Phanxicô để bày tỏ lo ngại về “Con đường Đồng nghị” (synodal way).

Tuy nhiên, bài bình luận mới này đặt ra một câu hỏi đáng lưu ý: tại sao lại là lúc này? Tại sao ngài chấp nhận rủi ro tạo ra một tình huống gây mất thiện cảm – điều mà người Ý gọi là brutta figura – khi công khai chỉ trích Đức Giáo Hoàng chỉ vài tuần sau khi ngài trải qua ca phẫu thuật cắt bỏ khối u ung thư?

Một khả năng là ĐC Bätzing đơn giản tin rằng việc làm sáng tỏ các nguyên nhân mang tính hệ thống dẫn đến tình trạng lạm dụng quan trọng hơn là tuân thủ các quy tắc ứng xử trong Giáo hội. Nhưng nếu vậy, tại sao ngài lại đợi đến một tháng sau khi Đức Giáo Hoàng đưa ra những phát biểu đó mới lên tiếng?

Phải chăng đối tượng mà ngài hướng tới không chỉ ở Rome mà còn ở ngay tại nước Đức? Liệu ngài có đang cố gắng tác động đến cuộc tranh luận giữa các giám mục Đức về việc liệu “Con đường Đồng nghị” có nên tiếp tục là trọng tâm trong đời sống Giáo hội, hay ưu tiên hiện nay nên là hàn gắn các mối quan hệ đã rạn nứt với các hội đồng giám mục khác và với Vatican?

 

I.Media, trong bản tin ngày 06/11/2026, cho hay: Đức Giáo Hoàng Lêô XIV hiện đang trong chuyến bay kéo dài 13 tiếng rưỡi đến Uruguay; ngay khi đặt chân đến nơi, ngài sẽ bắt tay vào công việc với một vài cuộc gặp gỡ đã được lên lịch trong tối nay.

Máy bay chở Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã cất cánh lúc 7 giờ 05 phút sáng ngày 6 tháng 11 năm 2026 từ sân bay Fiumicino (Rome), hướng tới Sân bay Quốc tế Montevideo-Carrasco tại Uruguay. Uruguay là điểm dừng chân đầu tiên trong chuyến tông du thứ sáu của ngài trên cương vị Giáo hoàng. Chuyến đi kéo dài 12 ngày này cũng bao gồm các chặng dừng chân tại Argentina và một khoảng thời gian lưu lại lâu hơn tại Peru – quốc gia mà ngài coi như quê hương thứ hai của ngài.

Tổng cộng có 83 nhà báo từ các tờ báo, đài truyền hình, đài phát thanh và các hãng thông tấn quốc tế tháp tùng Đức Giáo Hoàng trong suốt hành trình xuyên lục địa này. Phái đoàn đi cùng ngài bao gồm Đức Hồng Y Quốc vụ khanh Pietro Parolin – nhân vật số hai tại Vatican; Đức Hồng Y Luis Antonio Tagle (người Philippines), Quyền Bộ trưởng Bộ Loan báo Tin Mừng; và Đức Tổng Giám Mục Filippo Iannone, Bộ trưởng Bộ Giám mục.



Trên chiếc Airbus A330-900 của hãng hàng không Ý ITA Airways, Đức Giáo Hoàng đang thực hiện hành trình dài gần 7,000 dặm (11,123 km) để đến thủ đô của Uruguay, với thời gian bay dự kiến là 13 giờ 30 phút. Ngài sẽ bay qua sáu quốc gia – Ý, Pháp, Algeria, Mauritania, Senegal và Brazil – trước khi hạ cánh vào lúc 16:30 giờ địa phương (20:30 giờ Rome).

Bất chấp sự chênh lệch múi giờ, ngay trong ngày đầu tiên tại Montevideo, Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã có một số chương trình nghị sự chính thức: Sau lễ đón tiếp tại Quảng trường Độc lập (Plaza Independencia), vị Giáo hoàng 71 tuổi này sẽ gặp gỡ Tổng thống Cộng hòa Yamandú Orsi và có bài phát biểu trước các nhà lãnh đạo chính trị. Sau đó, ngài sẽ đến thăm Nhà thờ Chính tòa Đức Mẹ Vô nhiễm Nguyên tội để gặp gỡ các giáo sĩ tại quốc gia này.

 

Trong một chuyến thăm Vương quốc Anh, một linh mục giáo xứ tại thị trấn Kitô giáo cuối cùng còn sót lại ở Bờ Tây đã cảnh báo về "các cuộc tấn công bạo lực" nhằm vào cộng đồng của ngài bởi những người định cư Do Thái.

Cha Bashar Fawadleh, linh mục Công Giáo thuộc Giáo hội Latinh tại giáo xứ Chúa Cứu Thế ở Taybeh, đã mô tả với các nhà báo và sau đó là các Dân biểu Quốc hội Anh về những gì "những người định cư cực đoan" đang làm để đuổi người Kitô hữu ra khỏi nhà của họ.

"16 gia đình đã rời Taybeh; điều đó có nghĩa là khoảng 70 đến 75 người đã rời đi trong 3 năm qua… Nếu nơi này trở nên trống rỗng người Kitô hữu, các bạn sẽ đánh mất cội nguồn của mình trên mảnh đất này, bởi vì chúng tôi chính là cội nguồn của người Kitô hữu," ông nói tại một cuộc họp báo với các nhà báo vào cuối tháng 10 năm ngoái.

Ngài nói tiếp mô tả một vụ tấn công gần đây mà ngài có mặt.

"Ngọn lửa đang tiến gần đến nhà chúng tôi, vì vậy chúng tôi đã chủ động hành động," Fawadleh nói.

"Lúc đó tôi ở cùng mọi người và rất sợ hãi, nhưng tôi vẫn đi cùng họ dùng máy kéo đến bể chứa nước nhỏ để dập lửa… Những người dân định cư quay lại với máy bay điều khiển từ xa và điện thoại để quay phim," ngài giải thích.

"Họ lấy trộm điện thoại và phá hỏng xe của chúng tôi… Khi chúng tôi bỏ chạy, họ đuổi theo và… họ [bắn] vào chúng tôi ba lần… Đó là một việc rất nguy hiểm và nghiêm trọng," anh ta nói thêm.

Fawadleh cho biết khu vực phía Tây của Taybeh cũng đang gặp vấn đề với người Bedouin.

"Chúng tôi không chỉ phải đối mặt với sự xâm lược, các cuộc tấn công của những người định cư, mà còn phải đối mặt với những người Bedouin vẫn đang ăn cắp đất đai của chúng tôi, ăn cắp những vườn ô liu của chúng tôi, và họ hái ô liu mà không có bất kỳ sự cho phép nào… và chính phủ Palestine thì không làm gì cả," ông nói.

"Tôi không ngại chia sẻ điều này với các bạn vì đây là thực tế… Đây là một vấn đề khác mà chúng ta, với tư cách là người Palestine và người Kitô hữu, đang phải đối mặt, bởi vì tình cảnh tương tự cũng xảy ra ở các làng khác với người Bedouin," ông nói thêm.

Cha Fawadleh cũng giải thích những gì đã xảy ra gần đây khi một phái đoàn ngoại giao bị cuốn vào vòng xoáy bạo lực.

"Chúng tôi đều rất sốc vì đây là lần đầu tiên chúng tôi phải đối mặt với chuyện như vậy. Chúng tôi tự hỏi, liệu có chuyện gì xảy ra với các phái đoàn ngoại giao không? Điều gì sẽ xảy ra nếu chúng tôi ở một mình mà không có bất kỳ phái đoàn ngoại giao nào?", ngài nói.

Vào tháng 10, cảnh sát Israel cho biết họ đã bắt giữ 10 người liên quan đến bạo lực do người định cư gây ra, trong đó có cả các nhà báo nước ngoài bị tấn công ở Bờ Tây.

Tuy nhiên, bất chấp mọi áp lực mà người Kitô hữu đang phải chịu đựng, Cha Fawadleh cho rằng sự hiện diện của họ trong khu vực là vô cùng quan trọng.

"Đây là hoàn cảnh của chúng tôi, nhưng chúng tôi vẫn là một cộng đoàn. Giáo hội vẫn hiện diện. Chúng to6i không chỉ khoanh tay và nói rằng chúng ta không thể làm gì. Không, Giáo hội vẫn hiện diện. Chúng to6i đang lên tiếng, chúng tôi đang mời gọi mọi người đến Taybeh," ngài nói.

"Chúng tôi không đòi hỏi gì cả, chúng tôi không đòi hỏi bất kỳ đặc ân nào chỉ vì chúng tôi là người Kitô hữu. Không, chúng tôi chỉ đòi hỏi nhân quyền. Chúng tôi chỉ đòi hỏi những quyền cơ bản, được sống trong an ninh và an toàn. Chỉ vậy thôi," ngài nói thêm.

---

Source:CRUXNOW

Taybeh parish priest warns of ‘violent attacks’ on Christians during UK visit

 

Giám mục của giáo phận Tenerife sẽ chủ trì lễ tang của một cầu thủ túc cầu người Tây Ban Nha, người đã qua đời hôm thứ Ba sau một pha va chạm với thủ môn của đội đối phương.

Hôm thứ Hai, Jesús de Miguel của CD Tenerife đã bị thủ môn Jesús Owono của FC Andorra phạm lỗi. Owono đã lao ra khỏi khung thành và tung cú đánh mạnh vào De Miguel - pha phạm lỗi này sau đó đã khiến Owono bị truất quyền thi đấu.

De Miguel bị ngừng tim ngay trên sân và qua đời tại bệnh viện vào sáng sớm thứ Ba.

Đức Cha Eloy Santiago của Tenerife cho biết ngài sẽ chủ trì Thánh lễ tang vào thứ Bảy tuần này tại sân vận động của câu lạc bộ CD Tenerife, sân vận động Heliodoro Rodríguez López.

"Đức Cha Eloy Santiago chia sẻ nỗi đau buồn và sự bàng hoàng mà gia đình của Jesús de Miguel, Câu lạc bộ Thể thao Tenerife và toàn thể xã hội quần đảo Canary đang cảm nhận", một tuyên bố trên mạng xã hội của giáo phận cho biết.

"Ngài cũng bày tỏ lời chia buồn sâu sắc nhất trước sự mất mát to lớn này. Cầu mong Chúa ở cùng và nâng đỡ gia đình và bạn bè của Jesús de Miguel. Mong anh được yên nghỉ", thông báo cho biết thêm.

Sau Thánh lễ, thi hài của anh De Miguel sẽ được chuyển đến Navahermosa, Toledo để an táng.

Toàn bộ đội CD Tenerife dự kiến sẽ có mặt tại lễ tang.

CD Tenerife cũng đưa ra một tuyên bố nói rằng "không có lời nào có thể an ủi" cũng như "không có gì có thể xoa dịu được cảm giác buồn bã này."

"Chúng tôi sát cánh cùng gia đình anh ta, những người thân yêu của anh ta, và toàn thể người dân Tenerife đang thương tiếc trước kết cục nghiệt ngã này ngày hôm nay", tuyên bố cho biết.

Owono đã vô hiệu hóa tài khoản Instagram của mình sau khi nhận được vô số bình luận lăng mạ, trong đó nhiều bình luận gọi anh là "kẻ giết người".

Lautaro Spatz, đồng đội của anh ta, đã lên mạng xã hội để bảo vệ anh ta.

"Tôi cũng muốn nói vài lời về đồng đội, thủ môn và người bạn của tôi, người đang bị ảnh hưởng sâu sắc bởi những gì đã xảy ra. Những ai quen biết anh ta đều biết anh ta là người như thế nào, anh ta đang đau khổ ra sao vào lúc này, và anh ta sẽ không bao giờ cố ý làm tổn thương bất cứ ai," anh ta nói.

" Trong túc cầu, những sự việc không may có thể xảy ra, nhưng không ai có thể tưởng tượng rằng một trong số đó lại có thể kết thúc với hậu quả bi thảm như vậy", ông nói thêm.

Cảnh sát quốc gia Tây Ban Nha đã mở cuộc điều tra về cái chết của De Miguel. Tuy nhiên, José Luis Sénchez-Jáuregui, trưởng công tố viên Santa Cruz de Tenerife, nói với hãng thông tấn EFE của Tây Ban Nha rằng thủ tục tố tụng hình sự "rất khó xảy ra".

---

Source:CRUXNOW

Spanish bishop will preside over the funeral for soccer player killed after on-field horror collision

 

Xưa nay trong mọi nền văn hóa, trong đời sống con người, nếp sống khôn ngoan luôn hằng được đề cao, trân trọng tôn qúy.

Sự khôn ngoan con người học hỏi được qua kinh nghiệm, qua trải nghiệm trong suốt đời sống.

Sự khôn ngoan là cung cách lối sống tinh thần, không là món hàng có thể mua được ở ngoài chợ, nơi cửa hàng nào trên trần gian. Sự khôn ngoan không là một mô thức chung đồng dạng giống nhau của mọi người. Nhưng là cách lối sống riêng từng người, mà Đấng Tạo Hóa phú bẩm ban cho. Mỗi người có lối sống khôn ngoan khác nhau. Lối sống khôn ngoan vì thế thể hiện sự gì là đặc điểm của nếp sống riêng mỗi người. Tinh thần nếp sống khôn ngoan theo đức tin Công gíao là một Ơn, ơn khôn ngoan trong bảy ơn Đức Chúa Thánh Thần. Ơn khôn ngoan là kết qủa, hoa trái từ nếp sống của một tâm hồn liên kết với Thiên Chúa, Đấng là nguồn ơn khôn ngoan hướng về sự thiện hảo sự gì là sâu xa và vĩnh cửu bền vững. Một người có lối sống theo ơn khôn ngoan biết đặt gía trị tinh thần hướng về Thiên Chúa trên hết mọi sự. Cùng là một lối sống khiêm nhượng biết kính trọng gía trị người khác, có tầm nhìn suy nghĩ không chỉ cho hiện tại đang xảy ra, nhưng còn hướng xa hơn về phía trước. Bậc cha mẹ, nhất là người mẹ được Trời cao phú bẩm ban cho ơn khôn ngoan tuyệt vời trong nhiệm vụ vai trò nuôi dưỡng gíao dục người con của mình. Có thể người mẹ không biết đó là một ơn, một khả năng thiên phú Trời ban cho. Nhưng người mẹ nào cũng dùng ơn đức tự nhiên đó trong đời sống cho con mình. Và chính vì thế người con sống lớn lên về thể xác cũng như tinh thần nhờ sự khôn ngoan mẹ đã săn sóc nuôi dưỡng đào tạo giáo dục mình trong suốt dọc đời sống. Và cũng qua đó

người con dần cảm nhận học hỏi được lối sống khôn ngoan. Thế giới xưa nay luôn hằng xảy ra sự khủng hoảng về năng lượng dầu khí đốt thiên nhiên. Nguồn cung cấp bị chặn khựng lại, dầu khí trở nên khan hiếm khiến giá cả tăng vọt lên cao, như đang xảy ra thời sự trên thế giới.

Quốc gia đất nước nào biết dự phòng tích trữ, hay tìm phương thức tiết kiệm hạn chế dùng năng lượng, hay tìm nguồn mua thêm dầu khí năng lượng…có thể vượt qua được cơn khủng hoảng thiếu ít dầu khí đốt. Nhưng cái gía phải trả không rẻ! Chúa Giêsu Kitô đã dùng hình ảnh bình dầu của năm cô có lối sống khôn ngoan, và của năm cô không có lối sống khôn ngoan so ví nói về Nước Trời. (Mt 25, 1-13) Năm cô có bình dầu dự trữ mang theo được cho là người có lối sống khôn ngoan. Còn năm cô không mang theo bình dầu dự trữ, bị cho là người không có nếp sống khôn ngoan. Khi đèn hết dầu, năm cô khôn ngoan có dầu dự trữ châm đổ thêm vào đèn không bị tắt. Có ánh sáng soi đường, ánh sáng mừng vui luôn lan tỏa. Năm cô khôn ngoan vì thế không lỡ chuyến tầu, không lỡ giờ cánh cổng cửa tiệc được mở ra. Còn năm cô không khôn ngoan kia, không còn dầu nữa cho đèn cháy sáng, không còn ánh sáng niềm vui. Trong cơn khủng hoảng phải chạy đi tìm mua thêm dầu... Vì thế bị lỡ chuyến tầu, lỡ giờ cánh cổng cửa nhà tiệc mở ra. Trong đời sống con người xưa nay, sự chuẩn bị dự phòng cho đầy đủ như có thể là một nếp sống khôn ngoan. Lẽ dĩ nhiên không ai là con người có thể tiên liệu được hết mọi sự cho mọi hoàn cảnh. Nhưng sự sẵn sàng tỉnh thức, cung cách lối sống khôn ngoan biết lo liệu dự phòng luôn là điều cần thiết.

Chúa Giêsu qua dụ ngôn bình dầu của năm cô khôn ngoan muốn hướng nói đến thành qủa tốt đẹp thánh thiện của một lối sống có tinh thần sửa soạn cho con đường ngày mai, một khi đời sống trên trần gian chấm dứt, như tổ tiên ông bà cha mẹ, anh chị em, bạn bè của chúng ta đã ra đi trước về đời sau : “Vậy hãy tỉnh thức, vì các ngươi không biết ngày nào, giờ nào”.

Lm. Daminh Nguyễn ngọc Long

 

1. Ukraine phá hủy 15 nhà máy lọc dầu của Nga, gây thiệt hại 23 tỷ đô la.

Cơ quan tình báo quân sự Ukraine, gọi tắt là HUR cho biết các cuộc tấn công của Ukraine đã khiến 15 trong số 38 nhà máy lọc dầu lớn của Nga ngừng hoạt động, trong khi 12 nhà máy khác giảm sản lượng.

Báo cáo đánh giá tình hình tính đến cuối tháng 9 năm 2026 cho biết tổng khối lượng chế biến dầu thô tại các cơ sở bị ảnh hưởng đã giảm 55,4% so với đầu năm.

Cơ quan này ước tính các cuộc tấn công chính xác của Ukraine vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Nga đã gây thiệt hại kinh tế hơn 23,2 tỷ đô la. Họ so sánh con số này với tổng thu nhập của ngành này dự kiến là 26,6 tỷ đô la vào năm 2025.

Các cơ sở lọc dầu lớn bị gián đoạn hoạt động.

HUR đã xác định các khu vực liên bang Volga, Trung tâm và phía Nam là những khu vực đang phải đối mặt với điều kiện khó khăn nhất do việc đóng cửa các nhà máy lọc dầu.

Trong số các cơ sở lớn bị ảnh hưởng bởi sự gián đoạn, có thể kể đến Slavneft-YANOS, Kirishinefteorgsintez, Công ty lọc dầu Ryazan, nhà máy lọc dầu Mạc Tư Khoa của Gazprom Neft và Permnefteorgsintez của Lukoil.

Năm cơ sở này cộng lại chiếm khoảng 33% tổng sản lượng lọc dầu của Nga.

Theo HUR, các nhà máy lọc dầu nằm xa Ukraine hơn vẫn tiếp tục hoạt động, giúp Mạc Tư Khoa tạm thời bù đắp sự thiếu hụt nhiên liệu.

Cơ quan này đã liệt kê các nhà máy lọc dầu Omsk của Gazprom Neft, nhà máy lọc dầu Achinsk, NefteKhimServis, và các nhà máy lọc dầu Khabarovsk, Mari và Vanino trong số các cơ sở đang hoạt động. Tổng sản lượng chế biến của các nhà máy này đạt 906.000 thùng/ngày trong tháng 9, tăng 147.000 thùng/ngày so với đầu năm. Chúng chiếm khoảng 24% tổng sản lượng lọc dầu của Nga trong tháng đó.

Ukraine sẽ gửi thêm 10 máy phát điện cho công ty cấp nước Kyiv sau khi các cuộc tấn công của Nga làm gián đoạn nguồn cung cấp điện và nước.

Tuy nhiên, vị trí địa lý hạn chế khả năng bù đắp sản lượng bị mất ở những nơi khác. Tình trạng thiếu toa xe lửa và xe bồn chở dầu làm phức tạp việc vận chuyển các sản phẩm dầu mỏ đến những khu vực cần chúng.

Cơ quan này cho biết sản lượng tại các nhà máy đó cũng có thể giảm vào năm 2027 vì công tác bảo trì dự kiến ban đầu trong năm nay đã bị hoãn lại đến thời điểm đó.

Mặc dù đã nỗ lực chuyển sản xuất sang các cơ sở còn hoạt động, Nga vẫn không thể đáp ứng đầy đủ nhu cầu tiêu thụ sản phẩm dầu mỏ trong nước đồng thời thực hiện các cam kết xuất khẩu của mình.

Cơ quan này cũng cáo buộc Nga đã bắt đầu nhập khẩu nhiên liệu từ các nước khác thông qua các thỏa thuận mờ ám nhằm né tránh các lệnh trừng phạt quốc tế.

Đầu tháng 11, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết Ukraine có thể ngừng tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga nếu Mạc Tư Khoa ngừng các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine hoặc Mỹ cung cấp cho Kyiv hỏa tiễn phòng không Patriot, kể cả trong ngắn hạn.

Tổng thống Zelenskiy nói: "Chúng tôi đã nói rằng nếu các ông muốn chúng tôi không tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga, thì họ cũng không được tấn công hệ thống năng lượng của chúng tôi."

Ông cũng đề xuất một phương án khác: Washington có thể cung cấp cho Ukraine một gói hỏa tiễn Patriot trong một tháng, với điều kiện Kyiv sẵn sàng trả tiền cho số vũ khí này thay vì nhận chúng như viện trợ quân sự.

"Hãy đưa cho chúng tôi gói cứu trợ này. Chúng tôi cần gói cứu trợ này, và các ông có thể đưa cho chúng tôi trong một tháng, chứ không phải ba tháng," Tổng thống Zelenskiy nói. "Trong một tháng, nếu các ông cần chúng tôi không tấn công các nhà máy lọc dầu của họ trong một tháng, thì hãy đưa cho tôi lực lượng Patriot trong một tháng."

[Kyiv Post: Ukraine Knocks Out 15 Russian Refineries, $23 Billion in Damage]

2. Kế hoạch phòng thủ mới của NATO bao gồm các cuộc tấn công sâu vào lãnh thổ Nga.

NATO đang xây dựng các kế hoạch phòng thủ dự kiến tấn công sâu vào lãnh thổ Nga nếu Mạc Tư Khoa tấn công vùng lãnh thổ của liên minh, nhắm vào các căn cứ, mạng lưới tiếp tế và các cơ sở công nghiệp hỗ trợ cuộc xâm lược.

Phương pháp này, được phát triển dưới sự chỉ đạo của tướng Alexus Grynkewich, tổng tư lệnh tối cao của NATO tại Âu Châu, phản ánh những bài học từ cuộc xâm lược Ukraine của Nga: Theo tờ Wall Street Journal, việc ngăn chặn bước tiến của quân đội đòi hỏi phải phá vỡ hệ thống quân sự đứng sau họ.

Trong nhiều thập niên, kế hoạch phòng thủ của Âu Châu tập trung vào việc ngăn chặn lực lượng Liên Xô hoặc Nga tiến quân sau khi vượt qua biên giới NATO. Các nhà chiến lược của liên minh hiện cho rằng đường lối đó là không đủ.

Thiếu tướng Ireneusz Nowak của Ba Lan nói với tờ Journal rằng phòng thủ cũng đòi hỏi khả năng phản công.

Trong trường hợp xảy ra xung đột với Nga, chúng ta chắc chắn sẽ muốn tấn công vào cơ sở công nghiệp quân sự của nước này, ông nói, mô tả các cuộc tấn công chính xác sâu bên trong lãnh thổ Nga như một biện pháp răn đe.

Nowak lập luận rằng nếu Ukraine sở hữu khả năng đó ngay từ đầu cuộc xâm lược, chiến tranh đã không leo thang thành những trận đánh chiếm cứ điểm giống như Thế chiến I.

Theo tờ báo này, kế hoạch dự kiến các cuộc tấn công diễn ra ở vị trí cách tiền tuyến khoảng 150 km đến hàng ngàn km, sử dụng hỏa tiễn chính xác và các loại vũ khí ít tốn kém hơn như máy bay điều khiển từ xa.

Các mục tiêu tiềm năng không chỉ giới hạn ở phi trường và căn cứ quân sự mà còn bao gồm các cơ sở công nghiệp, cơ sở hạ tầng trọng yếu và các nguồn nguyên liệu thô hỗ trợ nỗ lực chiến tranh của Nga. Mục tiêu là biến các cuộc tấn công như vậy thành một phần tự động trong phản ứng của NATO đối với một cuộc tấn công của Nga.

Ukraine ngày càng sử dụng máy bay điều khiển từ xa chiến trường cho nhiều nhiệm vụ sáng tạo nhằm giảm thiểu rủi ro cho binh lính của mình.

Grynkewich đã trình bày phương pháp này tại một hội nghị an ninh gần đây ở Warsaw như một phần của cái mà ông gọi là "lý thuyết chiến thắng" của mình.

Lực lượng NATO trước tiên sẽ ngăn chặn đợt tấn công đầu tiên, sau đó làm suy yếu khả năng duy trì các hoạt động tiếp theo của kẻ thù. Nếu cuộc tấn công nói tiếp, liên minh sẽ tấn công cả lực lượng tấn công và các mạng lưới cung cấp, hỗ trợ và chỉ đạo chúng.

Chiến lược này không dự kiến leo thang đến vũ khí hạt nhân. NATO cũng đã tổ chức hội thảo đầu tiên dành riêng cho các cuộc tấn công tầm xa vào tháng Sáu.

Vũ khí chính xác là yếu tố cốt lõi trong đường lối này, bao gồm các hệ thống đã được khẳng định như hỏa tiễn hành trình Tomahawk và hỏa tiễn đạn đạo ATACMS, cùng với các loại vũ khí vẫn đang trong quá trình phát triển.

Các quốc gia Âu Châu đang tìm cách mở rộng kho dự trữ hỏa tiễn hành trình Storm Shadow, SCALP và Taurus, đồng thời phát triển thêm các hệ thống khác.

Fabian Hoffmann, một nhà nghiên cứu cao cấp tại Viện Nghiên cứu Quốc phòng Na Uy, cho biết với tờ báo rằng 20 nhà sản xuất Âu Châu đang theo đuổi ít nhất 48 dự án phát triển hỏa tiễn hành trình giá rẻ, mặc dù không phải tất cả đều thành công.

Theo báo cáo, Ukraine ngày càng theo đuổi đường lối tương tự, tấn công các mục tiêu quân sự và kinh tế bên trong lãnh thổ Nga bằng vũ khí tầm xa, bao gồm cả hỏa tiễn hành trình Flamingo do nước này tự phát triển.

Các nhà phân tích cảnh báo rằng chỉ riêng việc lập kế hoạch quân sự sẽ không bảo đảm sự chấp thuận về mặt chính trị để thực hiện các cuộc tấn công.

Nico Lange, một cựu quan chức cao cấp của Bộ Quốc phòng Đức, nói với tờ Journal rằng vẫn còn một khoảng cách giữa các kế hoạch quân sự bao gồm hành động tấn công để phòng thủ chống lại Nga và các quan điểm chính trị coi phòng thủ chủ yếu là xây dựng các rào chắn hoặc "bức tường máy bay điều khiển từ xa".

Theo báo cáo, câu hỏi chưa được giải đáp là liệu các nhà lãnh đạo Âu Châu có cho phép tiến hành các hoạt động mà các nhà hoạch định quân sự của họ cho là cần thiết để ngăn chặn và đánh bại một cuộc tấn công hay không.

[Kyiv Post: NATO’s New Defense Plan Includes Strikes Deep Into Russia]

3. Putin và nhà lãnh đạo an ninh Iran thảo luận về việc xây dựng đường ống dẫn dầu từ Nga sang Iran.

Putin đã tiếp kiến nhà lãnh đạo an ninh Iran, Mohsen Rezaei, tại Mạc Tư Khoa hôm thứ Năm để thảo luận về việc tăng cường quan hệ giữa hai nước, bao gồm cả đường ống dẫn khí đốt nhập khẩu từ Nga.

Theo thông tin từ đại sứ quán Iran, phát biểu với các nhà báo sau cuộc gặp, ông Rezaei, thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran, gọi đây là "một cuộc trao đổi vô cùng quan trọng".

"Trong cuộc gặp với ông Vladimir Putin, hai bên đã thảo luận về việc xây dựng đường ống dẫn khí đốt từ Nga sang Iran", đài truyền hình nhà nước Iran đưa tin.

Ông lưu ý rằng mục tiêu là để cho phép Iran "giải quyết tình trạng thiếu khí đốt của chính mình đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho việc bán khí đốt của Nga cho các nước láng giềng."

Mặc dù là một nhà sản xuất lớn, Iran từ lâu đã phải đối mặt với tình trạng thiếu khí đốt tự nhiên, một nguyên liệu thiết yếu để vận hành hệ thống sưởi ấm, tình trạng này càng trở nên trầm trọng hơn do cuộc chiến với Hoa Kỳ và Israel.

Theo Tehran, trong giai đoạn giao tranh dữ dội nhất kéo dài gần 40 ngày, Mỹ và Israel đã tấn công các cơ sở hạ tầng trọng yếu của Iran, bao gồm cả các nhà máy lọc khí đốt tự nhiên.

[CBSNews: Putin, Iran's security chief discuss building oil pipeline from Russia to Iran]

4. ‘Nhiều đảng viên Cộng hòa đã im lặng’ nhưng sự phẫn nộ đối với Tổng thống Trump đang ngày càng gia tăng.

Đảng Cộng hòa đang ngầm đổ lỗi cho Tổng thống Trump khi họ chuẩn bị tinh thần cho những thất bại vào thứ Ba.

Ngay cả khi họ đang cố gắng tách mình khỏi các hành động của ông về thuế quan, cuộc chiến tranh Iran không được lòng dân và chương trình trục xuất hàng loạt, rất ít người sẵn lòng chỉ trích ông công khai — một dấu hiệu rõ ràng cho thấy quyền lực của Tổng thống Trump vẫn còn mạnh mẽ đến mức nào đối với đảng Cộng hòa. Nhưng các cuộc phỏng vấn với khoảng một chục ứng cử viên, quan chức chiến dịch và các nhà lập pháp cho thấy họ nhận thức rõ ràng ai là người đã khiến họ gặp bất lợi trong suốt chu kỳ bầu cử này.

"Đầu năm nay, đã có lúc chúng tôi thực sự cảm thấy mình có thể thách thức lịch sử," một Dân biểu Cộng hòa tại Hạ viện, người cũng như những người khác trong bài báo này, được giấu tên để có thể thẳng thắn thảo luận về diễn biến cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, cho biết. "Và rồi Tổng thống Trump ném bom Iran. Và cứ thế, hết chuyện này đến chuyện khác xảy ra."

Đảng Cộng hòa đang ngang bằng hoặc tụt hậu trong các cuộc thăm dò dư luận ở nhiều bang chiến trường quan trọng và dự kiến sẽ mất một số ghế từng được coi là an toàn của đảng này. Và thông điệp cuối cùng thiếu tập trung của Tổng thống Trump — bao gồm những bình luận lặp đi lặp lại về ngoại hình của các ứng cử viên nam — càng làm cho đảng vốn đã căng thẳng càng thêm thất vọng.

" Tôi nghĩ việc nhắc đến vòng ba của Jon Husted và Nicki Minaj là một thông điệp kết thúc tuyệt vời," TW Arrighi, một chiến lược gia đảng Cộng hòa đang làm việc cho cuộc đua vào Thượng viện Nam Carolina và các cuộc đua khác, đã nói một cách mỉa mai trong một cuộc phỏng vấn trên chương trình The Conversation với Dasha Burns. "Bạn phải chấp nhận cả điều tốt lẫn điều xấu ở Tổng thống Trump, trừ khi bạn muốn tự làm mình phát điên mỗi ngày."

"Mọi người sẽ chỉ trích tổng thống. Trách nhiệm cuối cùng thuộc về ông ấy. Tỷ lệ ủng hộ của ông ấy không cao," ông ấy nói thêm.

Trong nội bộ, một số đảng viên Cộng hòa thậm chí còn gay gắt hơn. "Ít nhất khi Barack Obama làm tổng thống, ông ấy chỉ gây khó dễ cho kẻ thù chứ không bao giờ làm hại bạn bè", một Dân biểu Cộng hòa khác tại Hạ viện cho biết.

Tòa Bạch Ốc đã bảo vệ sự can thiệp của mình vào cuộc chiến với Iran, chế độ thuế quan và đường lối việc thực thi luật nhập cư. Davis Ingle, phát ngôn nhân của Tòa Bạch Ốc, cho biết trong một tuyên bố rằng Tổng thống Trump "là nhà lãnh đạo không thể bàn cãi, người truyền đạt thông điệp tốt nhất và là người tạo động lực vô song cho Đảng Cộng hòa, và ông ấy cam kết duy trì đa số của Đảng Cộng hòa trong Quốc hội."

Một quan chức Tòa Bạch Ốc, giấu tên để có thể phát biểu thẳng thắn, gọi trò đổ lỗi này là "một cuộc phiêu lưu ngớ ngẩn" và nói rằng Tổng thống Trump "rõ ràng đã dốc hết sức mình".

Nếu đảng Cộng hòa sụp đổ vào thứ Ba, những lời kêu gọi ngầm đổ lỗi cho ông có thể biến thành một cuộc tấn công công khai khi Tổng thống Trump tiến gần đến giai đoạn cuối nhiệm kỳ tổng thống, các đảng viên Cộng hòa tập trung lại vào việc làm thế nào để giành lại phiếu bầu cho năm 2028 và tranh giành vị trí của riêng họ trong tương lai của đảng.

"Tôi không chắc Đảng Cộng hòa sẽ như thế nào trong sáu tháng tới. Nhìn xem, nhiều đảng viên Cộng hòa đã giữ im lặng. Nhiều đảng viên Cộng hòa thực sự có vấn đề với cách mọi việc diễn ra trong hai năm qua đã là những người lính trung thành," một chiến lược gia của Đảng Cộng hòa tham gia vào các cuộc đua giữa nhiệm kỳ gay cấn trên khắp cả nước cho biết. "Nhưng điều gì sẽ xảy ra nếu chúng ta mất 35 ghế Hạ viện và 6 ghế Thượng viện?"

"Chúng ta đều biết vấn đề nằm ở đâu. Đó là Tổng thống Trump. Và liệu chúng ta có tiếp tục đi theo con đường thất bại này không?" chiến lược gia nói thêm.

Tại Georgia, một số đảng viên Cộng hòa đã cảnh báo rằng tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu sớm thấp ở các vùng nông thôn của tiểu bang có thể kéo toàn bộ danh sách ứng cử viên của họ xuống. "Nếu bạn sống ở vùng nông thôn Georgia, bạn sẽ bị ảnh hưởng nặng nề hơn bởi giá cả tăng cao - đặc biệt là giá dầu diesel," Jason Shepherd, cựu chủ tịch đảng Cộng hòa của hạt Cobb ngoại ô, cho biết. "Lời hứa về nền kinh tế vĩ mô dưới thời Tổng thống Trump đã không thành hiện thực."

Các thành viên cao cấp của đảng Cộng hòa tại Quốc hội đã âm thầm làm việc trong nhiều tháng để cố gắng giảm thiểu một số hậu quả chính trị từ các động thái chính sách của Tổng thống Trump trong năm bầu cử, bao gồm cả việc lập luận với các quan chức Tòa Bạch Ốc rằng Thượng Nghị Sĩ Susan Collins của Maine và ứng cử viên Thượng Nghị Sĩ Mike Rogers của Michigan có thể thua cuộc đua nếu chính quyền không tìm được lối thoát khỏi cuộc chiến thương mại với Canada, theo ba thành viên đảng Cộng hòa nắm rõ vấn đề này. Cuối cùng, Tổng thống Trump đã đồng ý giảm bớt một số thuế quan và bổ sung thêm các loại thuế mới, tạo lợi thế cho bà Collins.

Đảng Cộng hòa cũng gây áp lực lên Tòa Bạch Ốc để hủy bỏ một số động thái gây tranh cãi khác của Tổng thống Trump, chẳng hạn như sắc lệnh hành pháp nhập khẩu thêm thịt bò nước ngoài, điều đã gây phẫn nộ cho các chủ trang trại và nông dân ở các bang ủng hộ đảng Cộng hòa như Kansas, Iowa và Texas. Nhưng sự nhượng bộ đó đã không bao giờ đến.

"Đảng Cộng hòa luôn ý thức được tiền lệ lịch sử của cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, và đó là lý do tại sao chúng tôi đang ráo riết vận động tranh cử khắp cả nước để ca ngợi những thành tựu của tổng thống trong việc cắt giảm thuế, bảo vệ biên giới và giảm giá thuốc, " Natalie Baldassarre, phát ngôn nhân của Ủy ban Quốc gia Đảng Cộng hòa, cho biết. "Bất kỳ chiến lược gia nào giấu tên nói rằng tổng thống không giúp ích gì trong việc thu hút cử tri Cộng hòa đều không hiểu gì cả, và các ứng cử viên của họ nên yêu cầu hoàn tiền cho dịch vụ tư vấn tồi tệ đó."

Nhưng các hành động của Tổng thống Trump đang gây ảnh hưởng nặng nề đến nhiều khu vực khác nhau trên cả nước. Họ lập luận rằng cuộc chiến tranh với Iran là một sai lầm nghiêm trọng của Tổng thống Trump, làm gia tăng cơ hội nắm quyền cho đảng Dân chủ tại cả Hạ viện và Thượng viện bằng cách đẩy giá nhiên liệu và phân bón lên cao - đặc biệt ảnh hưởng đến các cuộc đua tranh cử ở vùng Trung Tây.

Chế độ thuế quan của Tòa Bạch Ốc là một mối lo ngại lớn tại các khu vực tranh chấp dọc biên giới Canada như Maine và Michigan.

Việc thực thi luật nhập cư cứng rắn dẫn đến việc trục xuất hàng ngàn người đã gây ảnh hưởng nặng nề, đặc biệt là ở các bang biên giới có đông người gốc Latinh như Arizona và Texas, và việc hủy bỏ Tình trạng Bảo vệ Tạm thời, gọi tắt là TPS cho người Haiti và Venezuela đã khiến cử tri Nam Florida phẫn nộ. Nữ Dân biểu Maria Elvira Salazar, một đảng viên Cộng hòa đến từ Miami, đã cảnh báo tổng thống trong một quảng cáo tranh cử hồi đầu năm nay rằng chiến thuật nhập cư của ông đã đi quá xa.

"Tổng thống Trump thắng ở Miami, vậy mà ông ấy lại đến nơi đã ủng hộ ông ấy nhiều nhất, và thành thật mà nói, ông ấy đã làm mọi người thất vọng", một nhà hoạt động chính trị thuộc đảng Cộng hòa ở Florida cho biết.

Kết quả mới nhất từ cuộc thăm dò của POLITICO cho thấy cử tri Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đang chia rẽ về việc họ sẽ đổ lỗi cho ai nếu đảng Cộng hòa có kết quả tệ hơn năm 2024: Có đến 29% đổ lỗi cho Tổng thống Trump vì đã khiến đảng Cộng hòa mất đi sự ủng hộ, trong khi 30% cho rằng đó là vì bản thân Tổng thống Trump không có tên trong danh sách ứng cử viên. Mười bốn phần trăm cho rằng đó là do đảng Dân chủ trở nên phổ biến hơn, trong khi khoảng một phần tư cho biết họ không biết.

Một số người trong đảng đặt câu hỏi liệu những chuyến đi vận động tranh cử vào phút chót của Tổng thống Trump khắp cả nước và hàng triệu đô la mà bộ máy chính trị của ông đã đổ vào các bang tranh chấp có đủ hiệu quả hay không. Họ cho rằng ông quan tâm đến việc bảo vệ di sản của mình hơn là thực hiện những thay đổi chính sách thiết thực để giúp đảng của ông duy trì quyền lực.

"Ông ấy quan tâm đến phòng khiêu vũ hơn là việc đảng Cộng hòa giành chiến thắng trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ," một chiến lược gia đảng Cộng hòa thứ ba làm việc trong các cuộc đua sát nút cho biết. "Ông ấy muốn giải Nobel Hòa bình, những điều lớn lao định hình di sản dường như đang chiếm nhiều sự chú ý của ông ấy hơn là việc thực sự làm tổng thống."

Một nhân viên khác của đảng Cộng hòa đang làm việc cho các cuộc đua giữa nhiệm kỳ có một thông điệp ngắn gọn nếu đảng Cộng hòa thua đậm: "Cảm ơn ông, Ông Donald Trump."

[Politico: ‘A lot of Republicans have held their tongues’: Anger at Trump is growing]

5. Tổng thống Trump nói với Fox News rằng viện trợ của Mỹ cho Israel trị giá 4 tỷ đô la mỗi năm sẽ chấm dứt vào năm 2027.

Tổng thống Trump nói với Fox News sáng thứ Ba rằng viện trợ của Mỹ cho Israel, mà ông cho biết trị giá 4 tỷ đô la mỗi năm, sẽ chấm dứt vào cuối năm nay.

Tổng thống Trump không đưa ra nhiều chi tiết về thông báo này, dường như ám chỉ đến sự hỗ trợ quân sự lâu dài của Mỹ dành cho Israel, nhưng ông nói rằng việc chấm dứt thỏa thuận viện trợ đã được thống nhất trước đó với Thủ tướng Benjamin Netanyahu.

"Tôi và ông Netanyahu đã đạt được thỏa thuận viện trợ cho Israel 4 tỷ đô la mỗi năm, và vài tháng trước chúng tôi đã đạt được thỏa thuận ngừng viện trợ, và họ cũng đồng ý vì họ đã trở thành một quốc gia rất thành công. Họ không cần khoản tiền đó nữa", Tổng thống Trump nói với Fox trong một cuộc phỏng vấn qua điện thoại. "Chúng tôi đã đồng ý rằng đến cuối năm nay, chúng tôi sẽ không trả tiền cho Israel nữa. Tuy nhiên, chúng tôi sẽ giúp đỡ Israel nếu họ cần. Họ là một đồng minh tuyệt vời."

Việc Mỹ ủng hộ Israel là một vấn đề gây tranh cãi lớn trong chính trường Mỹ trong nhiều năm qua, nhưng mức độ viện trợ quân sự nói riêng đã trở thành chủ đề tranh luận gay gắt hơn ở Washington kể từ cuộc tấn công của Hamas vào ngày 7 tháng 10 năm 2023, sự kiện đã châm ngòi cho cuộc chiến ở Gaza.

Sau cuộc chiến đó, Israel và Mỹ đã cùng nhau phát động cuộc chiến chống lại Iran, đẩy giá khí đốt và dầu mỏ lên mức kỷ lục trong tám tháng qua, gây áp lực rất lớn lên đảng Cộng hòa của Tổng thống Trump trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào thứ Ba.

Đầu năm nay, ông Netanyahu đã nói với chương trình 60 Minutes của đài CBS rằng ông muốn từng bước chấm dứt viện trợ quân sự của Mỹ cho Israel, như ông đã từng tuyên bố nhiều lần trước đây.

Hôm thứ Hai, Tổng thống Trump thừa nhận với Fox News rằng thông báo của ông được đưa ra sau khi các chính trị gia cánh tả sử dụng vấn đề này như một "cốt truyện tranh luận", đặt câu hỏi: "Tại sao chúng ta phải chịu những lời chỉ trích" từ các ứng cử viên đảng Dân chủ khi Israel không cần viện trợ.

[CBSNews: Trump tells Fox News U.S. aid for Israel worth $4 billion per year to end by 2027]

6. Số người thiệt mạng tăng lên 40 sau vụ Nga ném bom trường học Komyshuvakha.

Số người thiệt mạng trong vụ tấn công bằng bom dẫn đường, gọi tắt là KAB của Nga vào một trường học ở Komyshuvakha, vùng Zaporizhzhia, đã tăng lên 40 người vào tối thứ Tư, khi các hoạt động tìm kiếm và cấp cứu bước sang ngày thứ ba.

Ngày 2 tháng 11, lực lượng Nga đã thả chín quả bom KAB, đầu tiên nhắm vào những người dân đến nhận viện trợ nhân đạo tại trường học, và sau đó, trong một cuộc tấn công "kép", nhắm vào lực lượng cấp cứu và cảnh sát đến hiện trường. Hầm trú ẩn của trường, nơi người dân ẩn náu, cũng bị tấn công.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy lên án vụ tấn công và cung cấp số liệu thương vong cập nhật. Ông cho biết có thể vẫn còn khoảng 30 người bị mắc kẹt dưới đống đổ nát.

Chiến dịch tìm kiếm và cấp cứu đã chứng tỏ là vô cùng khó khăn, đặc biệt là khi nó được thực hiện trong bối cảnh luôn bị đe dọa bởi các cuộc tấn công tiếp theo của Nga.

"Thật không may, thế giới đã có rất ít phản ứng trước cuộc tấn công điên rồ này," Tổng thống Zelenskiy nói. "Cái ác sẽ càng lan rộng nếu không bị đáp trả. Chúng tôi đang trông chờ một phản hồi: hỗ trợ Ukraine bằng hệ thống phòng không là điều cần thiết ngay bây giờ."

Trong khi đó, Latvia, quốc gia lần đầu tiên trong lịch sử đảm nhiệm chức chủ tịch luân phiên của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc vào tháng 11, đã kêu gọi triệu tập phiên họp bất thường của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc về cuộc tấn công.

Nếu được triệu tập, phiên họp này sẽ đưa vấn đề cuộc tấn công ra trước tất cả 15 thành viên hội đồng – bao gồm cả Nga, một trong năm thành viên thường trực, có quyền phủ quyết các nghị quyết của hội đồng và có thể ngăn chặn hành động trong cuộc chiến của chính họ chống lại Ukraine.

Dựa trên kinh nghiệm của Ukraine, các nhà hoạch định chiến lược của NATO hình dung các cuộc tấn công vào các mạng lưới quân sự và công nghiệp hỗ trợ cho một cuộc tấn công của Nga.

Chính quyền cam kết chi trả chi phí mai táng và hỗ trợ tài chính.

Ngân sách khu vực Zaporizhzhia sẽ chi trả chi phí mai táng cho những người thiệt mạng trong vụ tấn công, ông Mykhailo Semikin, nhà lãnh đạo Cơ quan Hành chính Quân sự Khu vực Zaporizhzhia, cho biết vào sáng thứ Tư.

Nạn nhân bị thương nhẹ sẽ nhận được 20.000 Hr (khoảng 440 đô la), trong khi những người bị thương nặng sẽ được trả thêm 30.000 Hr (khoảng 670 đô la) – tổng cộng lên đến 50.000 Hr (khoảng 1.100 đô la) cho mỗi người.

"Chúng tôi sẽ hỗ trợ mọi thủ tục giấy tờ cần thiết. Người dân không nên phải đối mặt với những khó khăn về thủ tục hành chính trong thời điểm khó khăn này", ông Semikin nói.

Tìm lại thi thể

Các chuyên gia từ trung tâm cảnh sát khu vực chịu trách nhiệm tìm kiếm những người mất tích trong các trường hợp đặc biệt đang phối hợp với gia đình các nạn nhân để thu thập mẫu sinh học và lập hồ sơ ADN để so sánh với ADN của người đã khuất.

Các viên chức cảnh sát cũng hỗ trợ người thân trong suốt quá trình nhận dạng, giải thích các thủ tục và cung cấp sự trợ giúp.

Giới chức cho biết các chuyên gia đang nỗ lực hết sức để xác định danh tính các nạn nhân nhanh nhất có thể và đưa thi thể về cho gia đình để mai táng.

Hầu hết cư dân đã được di tản khỏi Komyshuvakha.

Theo ông Semikin, tính đến tháng 6, cảnh sát đã thực hiện một cuộc di tản bắt buộc trẻ em khỏi Komyshuvakha, đưa toàn bộ 11 em vẫn còn ở trong làng đi nơi khác.

Mặc dù không có lệnh di tản bắt buộc nào đối với người lớn, nhưng chính quyền cam kết sẽ hỗ trợ bất cứ ai chọn rời đi.

Từ đầu năm đến nay, cảnh sát đã di tản 166 người khỏi làng, trong đó có 77 người cao tuổi và 33 người khuyết tật. Hiện tại, khoảng 200 cư dân vẫn đang sinh sống tại thị trấn này.

Ông Semikin nói: "Tôi kêu gọi cư dân các cộng đồng tiền tuyến không nên trì hoãn việc di tản", đồng thời cảnh báo rằng lực lượng Nga đang tăng cường các cuộc tấn công vào các cộng đồng tiền tuyến trong khu vực.

Làn sóng thứ hai nhắm vào những người cấp cứu.

Hôm thứ Ba, Tổng thống Zelenskiy cho biết ít nhất 33 người đã thiệt mạng và hơn 50 người khác có thể vẫn còn bị mắc kẹt dưới đống đổ nát.

Lực lượng Nga đã tấn công thị trấn bằng ít nhất chín quả bom dẫn đường, tấn công vào một trường học nơi phân phát viện trợ nhân đạo mỗi thứ Hai.

Sau đợt tấn công đầu tiên, máy bay Nga đã phát động đợt tấn công thứ hai vào hầm trú ẩn nơi thường dân đang ẩn náu. Trong số những người thiệt mạng có ít nhất bốn viên chức cảnh sát và hai nhân viên cấp cứu thuộc Cơ quan Dịch vụ Khẩn cấp Nhà nước, gọi tắt là DSNS.

Vụ tấn công cũng làm bị thương một số người, trong đó có hai nhân viên cấp cứu phải vào bệnh viện.

Lực lượng cấp cứu cho biết máy bay điều khiển từ xa của Nga, pháo kích và khói dày đặc bên trong tòa nhà bị hư hại đã làm phức tạp công tác tìm kiếm, trong khi mối đe dọa từ các cuộc tấn công tiếp theo vẫn tiếp tục gây nguy hiểm cho các đội cấp cứu.

Cuộc tấn công diễn ra một ngày sau khi thỏa thuận ngừng bắn cục bộ xung quanh Oleshky bị Nga tạm chiếm ở vùng Kherson kết thúc.

Tổng thống Zelenskiy cho rằng vụ tấn công đã làm suy yếu hy vọng giảm leo thang căng thẳng, đồng thời cáo buộc Mạc Tư Khoa phát tín hiệu rằng họ có ý định tiếp tục các vụ giết người.

Chính quyền vùng Zaporizhzhia đã tuyên bố ba ngày quốc tang, từ ngày 3 đến ngày 5 tháng 11.

Trước đây, Komyshuvakha từng là mục tiêu tấn công trong các đợt phân phát viện trợ nhân đạo. Vào tháng 6, một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Nga đã làm bị thương bốn người trong khi viện trợ đang được phân phát tại thị trấn này.

[Kyiv Post: Death Toll Rises to 40 After Russian Bombing of Komyshuvakha School]

7. Nga và Ukraine thực sự muốn gì từ cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ?

Việc Tổng thống Cộng hòa Ông Donald Trump sẵn sàng đàm phán với Vladimir Putin đã mang lại cho Mạc Tư Khoa cơ hội giảm nhẹ trừng phạt và thắt chặt quan hệ kinh tế. Trong khi đó, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã chứng kiến chính quyền giảm bớt áp lực lên Nga đồng thời hạn chế hỗ trợ cho Ukraine.

Nhưng liệu mọi chuyện có thực sự đơn giản như vậy? Hãy xem xét kỹ hơn những gì những người điều hành nước Nga và Ukraine đang thực sự nói, và ranh giới rõ ràng giữa phe đỏ và phe xanh sẽ trở nên mờ nhạt.

Giờ đây, khi các phái đoàn Nga, Ukraine và Mỹ chuẩn bị cho các cuộc đàm phán hòa bình ở Abu Dhabi vào tuần tới—và một cuộc gặp tiềm năng tại Tòa Bạch Ốc nhờ Melania Trump—thì Mạc Tư Khoa và Kyiv thực sự muốn gì từ cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ?

Nga ưa chuộng Đảng Cộng Hòa đến mức nào?

Không thể phủ nhận rằng các nhân vật có ảnh hưởng ở Mạc Tư Khoa nhận thấy lợi ích khi đảng Cộng hòa tiếp tục kiểm soát Quốc hội, đặc biệt là khi muốn biến thiện chí đàm phán của Tổng thống Trump thành việc nới lỏng các lệnh trừng phạt.

"Nếu Tổng thống Trump mất quyền kiểm soát Quốc hội, chắc chắn ông ấy sẽ gặp khó khăn trong việc đưa ra quyết định, ngay cả khi có luật cho phép ông ấy áp đặt và dỡ bỏ các lệnh trừng phạt," Alexander Shokhin, nhà lãnh đạo Liên minh các nhà công nghiệp và doanh nhân quyền lực của Nga, cảnh báo hôm thứ Hai, đồng thời cho biết thêm rằng một Quốc hội do đảng Dân chủ kiểm soát có thể phản đối "hầu như bất kỳ sáng kiến nào trong lĩnh vực này."

Ông Shokhin hy vọng Tổng thống Trump sẽ dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với Quỹ Đầu tư Trực tiếp Nga, do đặc phái viên kinh tế của Putin, Kirill Dmitriev, đứng đầu, mở đường cho sự giảm nhẹ áp lực đối với tổ chức của ông. Cố vấn cao cấp của Điện Cẩm Linh, Yuri Ushakov, đã xác nhận tuần trước rằng các cuộc thảo luận về các hạn chế đối với quỹ này đã được tiến hành.

Hôm thứ Hai, Dmitriev cũng thể hiện rõ sự đồng cảm của mình, cáo buộc Tổng thống Zelenskiy đang cố gắng "làm suy yếu vị thế của đảng Cộng hòa" trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sau khi tổng thống Ukraine đề xuất rằng Tổng thống Trump nên kêu gọi ngừng bắn trong lĩnh vực năng lượng.

Phát ngôn nhân của Putin, Dmitry Peskov, cho biết hôm thứ Hai rằng Mạc Tư Khoa đang theo dõi cuộc bầu cử "rất sát sao" nhưng nhấn mạnh rằng bất kể kết quả thế nào, Tổng thống Trump vẫn sẽ giữ chức tổng thống và "thực hiện chính sách đối ngoại" cho đến hết nhiệm kỳ.

Thứ trưởng Ngoại giao Sergei Ryabkov cũng tỏ ra thận trọng, phát biểu vào ngày 28 tháng 10 rằng Mạc Tư Khoa "không ảo tưởng" rằng cuộc bỏ phiếu sẽ cải thiện đáng kể quan hệ, xét đến "sự đồng thuận lưỡng đảng chống Nga đã ăn sâu" của Washington.

Điều đó giúp giải thích tại sao chiến lược của Putin tập trung ít hơn vào việc giành được sự ủng hộ của Quốc hội mà lại chú trọng hơn vào việc vun đắp mối quan hệ trực tiếp với Tổng thống Trump và những người ông tin tưởng. Khi tiếp đón các đặc phái viên của tổng thống là Steve Witkoff và Jared Kushner vào tháng 9, Putin nói với họ: "Chúng tôi thấy thoải mái khi làm việc với các ông, và mức độ tin tưởng vào công việc này từ phía chúng tôi là khá cao. " Witkoff trở lại vào tháng 10 và ca ngợi Putin là một "nhà nhân đạo" sau khi một tù nhân người Mỹ được thả, trong khi đặc phái viên kinh tế Dmitriev tiếp tục theo đuổi các thỏa thuận kinh tế thông qua các liên hệ trực tiếp với Washington.

Alexander Morozov, một nhà phân tích chính trị người Nga, gần đây đã nói với Newsweek rằng Mạc Tư Khoa đang nhắm đến việc "thao túng sáng kiến đàm phán của Tổng thống Trump cho đến khi Ukraine suy yếu". Một Quốc hội do đảng Dân chủ kiểm soát có thể khiến việc nới lỏng trừng phạt trở nên khó khăn hơn, nhưng không thể thay thế ngoại giao của tổng thống.

Tổng thống Trump đã chứng minh quyền tự quyết mà ông vẫn nắm giữ, khi cho phép các giao dịch liên quan đến dầu diesel của Nga vào ngày 9 tháng 10 và miễn trừ một số điều khoản trong luật trừng phạt Nga mới của Quốc hội vào ngày 16 tháng 10.

Vì vậy, Nga có thể muốn đảng Cộng hòa thắng cử, nhưng Quốc hội không phải là mục tiêu chính trong chiến dịch ve vãn của họ. Mạc Tư Khoa đang đặt cược rằng một Tổng thống Trump sắp mãn nhiệm có thể sẽ quyết tâm hơn trong việc đạt được một thỏa thuận hòa bình mang tính lịch sử, bất chấp sự phản đối tại Quốc hội. Xét cho cùng điều đó có lợi cho các mối làm ăn của Tổng thống Trump với Nga sau khi hết nhiệm kỳ Tổng thống.

Ukraine ưa chuộng Đảng Dân Chủ đến mức nào?

Sau nhiều tháng căng thẳng với Tổng thống Trump về viện trợ quân sự, chia sẻ thông tin tình báo và những động thái kinh tế của Washington đối với Mạc Tư Khoa, một Quốc hội do đảng Dân chủ kiểm soát có thể mang lại cho Kyiv một số đòn bẩy cần thiết.

Nhưng bản thân Tổng thống Zelenskiy lại ngần ngại nhìn nhận vận mệnh của Ukraine theo hướng phe phái.

"Sự ủng hộ lưỡng đảng mạnh mẽ hơn bao giờ hết trong một năm rưỡi qua," tổng thống Ukraine nói với đài truyền hình TSN vào ngày 25 tháng 10, cảm ơn các nhà lập pháp từ cả hai đảng ngay cả khi ông chỉ trích việc Washington nới lỏng các lệnh trừng phạt đối với Nga và các hạn chế ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận Starlink và tình báo Mỹ của Ukraine.

Tổng thống Zelenskiy cũng tích cực tìm kiếm sự ủng hộ từ các Dân biểu đảng Cộng hòa thay vì coi họ là trở ngại cho sự hỗ trợ lớn hơn. Trong cuộc gặp với phái đoàn lưỡng đảng tại Kyiv ngày 9 tháng 10—bao gồm các Thượng Nghị Sĩ đảng Cộng hòa Roger Wicker và Kevin Cramer—Tổng thống Zelenskiy đã thúc giục tăng cường hỗ trợ phòng không và nói với các nhà lập pháp: "Chúng tôi biết ơn sự ủng hộ của các vị, và tất nhiên, chúng tôi trông cậy vào sự đồng ý. Chúng tôi cần sự đồng ý của các vị."

Hôm thứ Hai, Oleksandr Merezhko, chủ tịch ủy ban đối ngoại của quốc hội Ukraine, đã công khai thừa nhận những tính toán kỹ lưỡng của Kyiv.

"Tôi không chia Quốc hội Mỹ thành hai đảng Cộng hòa và Dân chủ," ông nói với hãng thông tấn EFE của Tây Ban Nha, đồng thời cho biết thêm rằng Kyiv muốn thấy một "đảng những người ủng hộ Ukraine" mang tính lưỡng đảng nổi lên từ cuộc bỏ phiếu. Ngoại trưởng cao cấp của Ukraine tại Washington, ông Denys Sienik, thậm chí còn thẳng thắn hơn.

"Vấn đề không phải là ai thắng. Điều quan trọng đối với chúng tôi là sự ủng hộ dành cho Ukraine được duy trì," ông nói với báo chí Ukraine hôm thứ Hai, mô tả sự ủng hộ lưỡng đảng ở cả hai viện là "ưu tiên tuyệt đối." Ông cũng cho biết Kyiv sẽ nỗ lực phát triển mối quan hệ với các nhà lập pháp mới đắc cử trước khi họ nhậm chức vào tháng Giêng, bao gồm cả việc mở rộng các nhóm Dân biểu lưỡng đảng thúc đẩy lợi ích của Ukraine.

Tổng thống Zelenskiy và các cộng sự sẽ cần càng nhiều bạn bè càng tốt, bởi vì một số đảng viên Cộng hòa sẵn sàng thách thức Tổng thống Trump về vấn đề Ukraine sẽ rời nhiệm sở vào tháng Giêng.

Cựu lãnh đạo phe Cộng hòa tại Thượng viện Mitch McConnell, Thượng Nghị Sĩ Thom Tillis và các Dân biểu Don Bacon và Michael McCaul đều rời Quốc hội. Kyiv cũng mất đi Lindsey Graham, người thường được mô tả là một trong số ít các nhà lập pháp ủng hộ Ukraine có khả năng giao tiếp hiệu quả với Tổng thống Trump, khi ông qua đời vào tháng 7.

Sức ảnh hưởng mà những đảng viên Cộng hòa giàu kinh nghiệm nắm giữ sẽ không dễ dàng được thay thế bởi những người mới thuộc đảng Dân chủ, cho dù họ có thiện cảm với lý tưởng của Kyiv đến đâu đi chăng nữa.

Vì vậy, Ukraine có thể thích những lợi ích mà đảng Dân chủ mang lại, nhưng một Quốc hội nghiêng về đảng Dân chủ không nhất thiết là hữu ích hơn. Kyiv có rất nhiều nhà lập pháp thông cảm với hoàn cảnh của nước này; họ cần những nhà lập pháp có thể khiến, hoặc buộc, Tổng thống Trump phải lắng nghe.

[Newsweek: What Russia and Ukraine Really Want From America’s Midterms]

8. Nhà lãnh đạo cơ quan thanh tra Ukraine và ủy viên Nga bị trừng phạt đã được mời tham dự sự kiện của Melania Trump tại Tòa Bạch Ốc.

Ông Dmytro Lubinets, Thanh tra viên của Ukraine, và bà Yana Lantratova, Cao ủy Nhân quyền của Nga, đã tham dự một sự kiện tại Tòa Bạch Ốc vào ngày 5 tháng 11, nơi Đệ nhất phu nhân Mỹ Melania Trump sẽ phát biểu về thỏa thuận ngừng bắn Oleshky.

Tuy nhiên, chính phủ Mỹ đã trừng phạt Lantratova vào năm 2022, khiến bà không đủ điều kiện nhập cảnh vào nước này nếu không có sự miễn trừ đặc biệt từ Bộ Ngoại giao Mỹ.

Bà Melania Trump được ca ngợi vì đã giúp làm trung gian cho một thỏa thuận ngừng bắn cục bộ giữa Ukraine và Nga, kéo dài từ 3 giờ sáng ngày 27 tháng 10 đến 11 giờ đêm 1 tháng 11 theo giờ địa phương. Thỏa thuận ngừng bắn này cho phép thường dân muốn rời khỏi Oleshky bị Nga tạm chiếm, thuộc tỉnh Kherson phía nam Ukraine, được di tản.

Ngày 3 tháng 11, Tòa Bạch Ốc thông báo rằng các đại diện từ Ukraine và Nga sẽ cùng Đệ nhất phu nhân phát biểu về chiến dịch nhân đạo tại Oleshky. Tuy nhiên, Tòa Bạch Ốc không nêu rõ đó là những đại diện nào, và cả Kyiv lẫn Mạc Tư Khoa đều chưa đưa ra bình luận công khai nào.

Cuộc khủng hoảng nhân đạo ở Oleshky, nơi bị Nga xâm lược từ năm 2022, đã trở nên trầm trọng hơn vào giữa năm 2026. Người dân Oleshky phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng lương thực, nước uống, điện và thiết bị y tế. Lực lượng Nga đã phong tỏa thị trấn, ngăn cản các tổ chức nhân đạo cung cấp viện trợ.

Theo luật nhân đạo quốc tế, Nga có nghĩa vụ bảo vệ thường dân sống tại các vùng lãnh thổ do nước này xâm lược.

[Kyiv Independent: Ukraine's ombudsman, sanctioned Russian commissioner invited to Melania Trump's White House event, source says]

9. Tổng thống Zelenskiy có cuộc hội đàm kéo dài 90 phút với các đặc phái viên Mỹ Witkoff và Kushner.

Cuộc điện đàm kéo dài 90 phút với các đặc phái viên cao cấp của Mỹ là Steve Witkoff và Jared Kushner vào thứ Tư, ngày 4 tháng 11, theo lời ông mô tả là "rất chi tiết".

Theo Tổng thống Zelenskiy, hai bên đã thảo luận về công tác chuẩn bị cho cuộc đàm phán ba bên cấp đội tuyển với Nga, dự kiến diễn ra tại Abu Dhabi trong chưa đầy một tuần nữa.

Trong cuộc điện đàm, Ukraine đã trình bày các đề xuất đàm phán của mình với phía Mỹ, đồng thời nêu lên những nhu cầu cấp thiết về phòng không, bao gồm cả các hỏa tiễn đánh chặn Patriot cần thiết khẩn cấp trước mùa đông.

Việc tiếp tục hợp tác song phương với Washington, bao gồm cả khuôn khổ "Thỏa thuận máy bay điều khiển từ xa", cũng nằm trong chương trình nghị sự.

"Tốc độ đàm phán cần phải càng nhanh càng tốt để chấm dứt cuộc chiến này càng sớm càng tốt. Ukraine sẵn sàng thực hiện các bước cần thiết, các đề xuất của chúng tôi rất rõ ràng", Tổng thống Zelenskiy nói.

Tại thời điểm đưa tin, Witkoff và Kushner vẫn chưa đưa ra bình luận công khai nào về cuộc trò chuyện này.

Ngoại giao trên nhiều mặt trận

Cuộc gọi được thực hiện khi Tổng thống Zelenskiy đến Madrid, nơi ông đã đến vào sáng thứ Tư với tư cách khách mời của Hội nghị thượng đỉnh Ibero-American lần thứ 30 theo lời mời cá nhân của Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez.

Trong hội nghị thượng đỉnh, Tổng thống Zelenskiy cũng dự kiến sẽ gặp Quốc vương Felipe VI, với trọng tâm là phòng không và sản xuất quốc phòng.

Đồng thời, các nhà đàm phán Ukraine đang tiến hành đàm phán tại Brussels.

Tổng thống Zelenskiy cho biết nhóm của ông đã có một cuộc họp "hiệu quả" hôm thứ Tư với các đại diện của Mỹ, Liên Hiệp Âu Châu, Pháp, Anh, Đức, NATO, Ngân hàng Thế giới và cộng đồng doanh nghiệp về tái thiết sau chiến tranh.

Theo các nguồn tin, Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez được tường trình đã đích thân mời Tổng thống Volodymyr Zelenskiy tham dự hội nghị thượng đỉnh Ibero-American, vốn được giữ bí mật vì lý do an ninh.

Ủy ban Âu Châu đang đăng cai tổ chức các cuộc đàm phán diễn ra từ ngày 4 đến ngày 5 tháng 11.

Trước đó, ông Rustem Umerov, nhà lãnh đạo Cơ quan Tình báo Đối ngoại Ukraine, cho biết phái đoàn Ukraine dự kiến sẽ thảo luận riêng về các bảo đảm an ninh với Mỹ, Anh, Pháp, Đức và NATO vào thứ Năm, ngày 5 tháng 11.

Cuộc họp ba bên đầu tiên kể từ tháng Hai

Cuộc đàm phán tại Abu Dhabi, dự kiến diễn ra vào ngày 10-11 tháng 11, sẽ là cuộc gặp ba bên đầu tiên giữa Ukraine, Nga và Mỹ kể từ tháng Hai.

Trước đó, Witkoff đã xác nhận rằng các cuộc đàm phán sẽ tập trung vào các thỏa thuận an ninh hậu chiến, giảm leo thang căng thẳng, các nỗ lực nhân đạo và các bước tiếp theo hướng tới hòa bình.

Các vòng đàm phán trước đó đã diễn ra tại Abu Dhabi vào tháng Giêng và tháng Hai, và một vòng khác được tổ chức tại Geneva vào tháng Hai, trước khi cuộc chiến giữa Mỹ và Israel chống lại Iran làm đình trệ tiến trình này.

Kyiv đã thúc đẩy việc tổ chức vòng đàm phán tiếp theo sớm hơn, trong khi Mạc Tư Khoa đề xuất giữa tháng 11.

Trong khi đó, lời kêu gọi cung cấp hỏa tiễn đánh chặn của Tổng thống Zelenskiy được đưa ra khi Ukraine đang chật vật để phòng thủ trước các hỏa tiễn đạn đạo của Nga. Ngày 15 tháng 10, một nguồn tin nói với CNN rằng Ukraine đã cạn kiệt nguồn dự trữ hỏa tiễn đánh chặn Patriot do Mỹ sản xuất.

Cũng vào khoảng thời gian đó, Kyiv phải đối mặt với sự gián đoạn đối với các dịch vụ vệ tinh Starlink và Starshield, cũng như những lo ngại về các hạn chế của Mỹ đối với việc chia sẻ thông tin tình báo.

Theo Tổng thống Zelenskiy hồi cuối tháng 10, Ukraine chỉ nhận được 24 hỏa tiễn đánh chặn Patriot từ Mỹ trong vòng 90 ngày, trong khi cần khoảng 350 hỏa tiễn mỗi tháng.

Kể từ đó, Kyiv đã yêu cầu Anh, Pháp, Đức, Ý và Ba Lan cung cấp 10% kho hỏa tiễn đánh chặn Patriot và IRIS-T hiện có của họ để đổi lấy các đợt giao hàng trong tương lai.

Ngày 30 tháng 10, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã phê duyệt thương vụ bán vũ khí quân sự nước ngoài gồm 500 hỏa tiễn PAC-3 MSE cho Ukraine, cùng với phụ tùng thay thế và hỗ trợ hậu cần, với tổng chi phí ước tính là 2,1 tỷ đô la.

Mặc dù Mỹ đã phê duyệt thương vụ này, Tổng thống Zelenskiy cảnh báo rằng việc giao hàng có thể mất nhiều năm, có khả năng khiến Kyiv thiếu hụt các loại vũ khí cần thiết trong bối cảnh Nga tăng cường các cuộc tấn công vào các thành phố và cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine.

[Kyiv Post: Zelensky Holds 90-Minute Discussion With US Envoys Witkoff, Kushner]

10. Làn sóng xanh mang đến niềm vui, hy vọng và cả sự chế giễu ở Âu Châu.

Trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đầy bất ngờ của Mỹ, đảng Dân chủ đã giành lại quyền kiểm soát Hạ viện và Thượng viện, cũng như một số chức vụ thống đốc, thắng lớn ở những thành trì của đảng Cộng hòa như Nam Carolina, Texas và thậm chí cả Kansas. Mặc dù một số cuộc đua vẫn chưa được công bố kết quả vào sáng thứ Tư, nhưng kết quả này là một sự phản bác mạnh mẽ đối với Tổng thống Donald Trump.

Đối với Âu Châu, nơi đã phải chịu đựng những lời công kích không ngừng và các mối đe dọa thuế quan của Tổng thống Trump trong hai năm qua, đây là một tia hy vọng hiếm hoi trong chính trường xuyên Đại Tây Dương — nếu không phải vì Washington sẽ trở thành một đối tác dễ đoán hơn, thì ít nhất cũng vì tổng thống Mỹ có thể quá bận tâm đến những vấn đề khác để có thể tập trung sự giận dữ thường thấy của mình vào người Âu Châu.

Phó Chủ tịch Nghị viện Âu Châu Sophie Wilmès, cựu thủ tướng Bỉ, đã hoan nghênh "một sự thay đổi lớn trong cán cân quyền lực tại Quốc hội Mỹ", đồng thời nói thêm: "Tôi hy vọng điều này sẽ dẫn đến một mối quan hệ bình tĩnh hơn, mang tính xây dựng hơn với Âu Châu."

Vẫn còn phải xem liệu Tổng thống Trump sẽ thay đổi lập trường của mình về Âu Châu như thế nào, nếu có, khi Quốc hội không còn nằm dưới sự kiểm soát của ông. Với tư cách là tổng thống, ông vẫn giữ nhiều quyền lực của nhánh hành pháp trong chính sách đối ngoại.

Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius gọi chiến thắng của đảng Dân chủ là "lịch sử" nhưng cảnh báo Âu Châu không nên kỳ vọng quá nhiều. "Chúng tôi sẽ tìm cách liên lạc chặt chẽ với đảng Dân chủ," ông nói sáng thứ Tư tại Hội nghị An ninh Berlin. "Nhưng chúng tôi không biết tổng thống sẽ làm gì sau cuộc bầu cử trong tương lai gần."

Tuy nhiên, hai nhân vật cao cấp của Liên Hiệp Âu Châu — cả hai đều thường xuyên đối đầu với Tổng thống Trump — không thể cưỡng lại việc ăn mừng kết quả này.

Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez nói: "Xã hội Mỹ đã bỏ phiếu chống lại các chính sách chỉ làm cho người dân nghèo đi. Chống lại sự thù hận. Chống lại chủ nghĩa phân biệt giới tính. Chống lại việc phủ nhận biến đổi khí hậu và chống lại đặc quyền của giới thượng lưu."

Ngoại trưởng Ba Lan Radosław Sikorski đã đăng lại dòng tweet của chính mình từ tháng 6 năm ngoái để đáp trả Elon Musk, một đồng minh quan trọng của Tổng thống Trump. Ông mỉa mai: "Thấy chưa, ông lớn, chính trị khó hơn ông tưởng đấy."

Đau đầu cho phe cực hữu Âu Châu

Đối với phe cực hữu đang trỗi dậy ở Âu Châu, vốn từ lâu đã cân bằng giữa sự ngưỡng mộ dành cho Tổng thống Trump với thực tế rằng ông ta vô cùng không được lòng dân trên khắp lục địa, cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ là một lời nhắc nhở khó chịu về những rủi ro chính trị khi liên kết quá chặt chẽ với tổng thống Mỹ.

Jordan Bardella, lãnh đạo đảng Tập hợp Quốc gia, gọi tắt là RN của Pháp, cho rằng kết quả "không thuận lợi" của Tổng thống Trump chủ yếu là do quyết định gây chiến với Iran.

"Thực tế là sự can thiệp của Mỹ vào Iran đã có tác động rất mạnh mẽ đến nền kinh tế Mỹ, cũng như nền kinh tế Âu Châu," ông nói vào sáng thứ Tư.

Bardella nói thêm rằng ứng cử viên tổng thống của đảng RN, bà Marine Le Pen, vẫn đang dẫn đầu trong các cuộc thăm dò dư luận Pháp trước cuộc bầu cử năm tới và khẳng định rằng những thất bại của các chính trị gia theo chủ nghĩa dân tộc ở Brazil, Hung Gia Lợi và giờ là Mỹ không phải là điềm xấu cho cơ hội của đảng ông.

Nhưng theo các cuộc thăm dò dư luận, khủng hoảng chi phí sinh hoạt là mối quan tâm hàng đầu của cử tri Mỹ. Điều này cũng đúng ở các nước Âu Châu, từ Pháp đến Tây Ban Nha đến Hy Lạp, nơi đang phải vật lộn với giá thuê nhà tăng vọt và sự phẫn nộ lan rộng đối với các chính phủ dường như bất lực.

Marine Tondelier, lãnh đạo đảng Xanh của Pháp, cho biết Tổng thống Trump đã "biến Hoa Kỳ thành trò cười của thế giới" và gọi kết quả này là "lời cảnh báo cho Pháp" trước cuộc bầu cử tổng thống vào tháng Tư.

" Nếu đất nước chúng ta đưa đảng RN lên nắm quyền vào năm tới, nó sẽ gặp phải số phận bi thảm tương tự như Hoa Kỳ," bà nói.

Đại sứ Mỹ tại NATO, Matthew Whitaker, đã tìm cách giảm nhẹ khả năng thay đổi chính sách đối ngoại của Washington sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, khẳng định rằng các vấn đề mà Mỹ và các đồng minh Âu Châu đang phải đối mặt vẫn không thay đổi.

Ông Whitaker nói: "Chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ không thay đổi", đồng thời nhấn mạnh rằng "những vấn đề mà chúng ta đang phải đối mặt với tư cách là một quốc gia và một liên minh vẫn như cũ".

Trong khi đó, các thị trường Âu Châu đón nhận kết quả với sự lạc quan thận trọng. Paris, Luân Đôn và Frankfurt mở cửa tăng nhẹ vào thứ Tư, sau chiến thắng vang dội của đảng Dân chủ.

Tổng thống Trump nên nhìn nhận thực tế.

Bất chấp những lời chúc mừng, các quan chức Âu Châu cũng nhanh chóng thừa nhận rằng việc Quốc hội do đảng Dân chủ kiểm soát không tự động dẫn đến một chính quyền Mỹ dễ nhượng bộ hơn.

Tổng thống Trump vẫn còn khá nhiều quân bài để xoay xở trong chính sách đối ngoại, bao gồm cả những vấn đề gây căng thẳng nhất trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương: an ninh Âu Châu, thương mại và cuộc chiến của Nga ở Ukraine.

Sáng thứ Tư, Bộ trưởng Kinh tế Pháp Roland Lescure nhận định rằng mặc dù Tổng thống Trump sẽ "suy yếu đáng kể" về mặt chính sách trong nước, nhưng vị tổng thống "khó đoán" này vẫn "nắm quyền điều hành chính sách quốc tế".

Nhưng một Quốc hội thù địch có thể khiến ông khó thúc đẩy chương trình nghị sự trong nước của mình hơn, đồng thời mở ra cánh cửa cho sự giám sát chặt chẽ hơn đối với chính quyền của ông.

"Cử tri thường có thói quen cân bằng quyền lực," Dân biểu Âu Châu người Phần Lan Mika Aaltola nói trên chương trình X, "và giờ đây, quyền lực của tổng thống bị hạn chế hơn trong chính sách đối nội và đối ngoại."

Cựu Thủ tướng Ý Enrico Letta đã có phát ngôn mạnh mẽ hơn.

"Âu Châu mạnh mẽ hơn nhiều" nhờ "làn sóng xanh", ông nói.

Kathleen Van Brempt, phó chủ tịch Ủy ban Thương mại Quốc tế của Nghị viện Âu Châu, đã chia sẻ một dòng tweet của Tòa Bạch Ốc dự đoán Tổng thống Trump sẽ thắng cử — và chú thích rằng, trên thực tế, chính nước Mỹ mới là người chiến thắng.

"Và ông Trump đã thua," cô ấy nói.

Bất chấp thất bại nặng nề trong cuộc bầu cử, chính Tổng thống Trump vẫn không thể cưỡng lại việc công kích Âu Châu lần cuối trong cuộc gọi với Fox News vào đêm bầu cử.

"Hãy nhìn vào Âu Châu, nó đang suy tàn. Hãy nhìn vào những gì đang xảy ra ở Pháp, ở Ý và tất cả các quốc gia khác. Ý tôi là, họ đang trải qua thời kỳ khủng khiếp. Và thành thật mà nói, họ thậm chí có thể không sống sót nổi", ông cảnh báo. "Còn chúng ta thì đang phát triển mạnh mẽ."

[Politico: The blue tsunami sparks joy, hope and mockery in Europe]

 

1. Linh mục giáo xứ Taybeh cảnh báo về ‘các cuộc tấn công bạo lực’ nhằm vào người Kitô hữu trong chuyến thăm Anh Quốc

Trong một chuyến thăm Vương quốc Anh, một linh mục giáo xứ tại thị trấn Kitô giáo cuối cùng còn sót lại ở Bờ Tây đã cảnh báo về "các cuộc tấn công bạo lực" nhằm vào cộng đồng của ngài bởi những người định cư Do Thái.

Cha Bashar Fawadleh, linh mục Công Giáo thuộc Giáo hội Latinh tại giáo xứ Chúa Cứu Thế ở Taybeh, đã mô tả với các nhà báo và sau đó là các Dân biểu Quốc hội Anh về những gì "những người định cư cực đoan" đang làm để đuổi người Kitô hữu ra khỏi nhà của họ.

"16 gia đình đã rời Taybeh; điều đó có nghĩa là khoảng 70 đến 75 người đã rời đi trong 3 năm qua… Nếu nơi này trở nên trống rỗng người Kitô hữu, các bạn sẽ đánh mất cội nguồn của mình trên mảnh đất này, bởi vì chúng tôi chính là cội nguồn của người Kitô hữu," ông nói tại một cuộc họp báo với các nhà báo vào cuối tháng 10 năm ngoái.

Ngài nói tiếp mô tả một vụ tấn công gần đây mà ngài có mặt.

"Ngọn lửa đang tiến gần đến nhà chúng tôi, vì vậy chúng tôi đã chủ động hành động," Fawadleh nói.

"Lúc đó tôi ở cùng mọi người và rất sợ hãi, nhưng tôi vẫn đi cùng họ dùng máy kéo đến bể chứa nước nhỏ để dập lửa… Những người dân định cư quay lại với máy bay điều khiển từ xa và điện thoại để quay phim," ngài giải thích.

"Họ lấy trộm điện thoại và phá hỏng xe của chúng tôi… Khi chúng tôi bỏ chạy, họ đuổi theo và… họ [bắn] vào chúng tôi ba lần… Đó là một việc rất nguy hiểm và nghiêm trọng," anh ta nói thêm.

Fawadleh cho biết khu vực phía Tây của Taybeh cũng đang gặp vấn đề với người Bedouin.

"Chúng tôi không chỉ phải đối mặt với sự xâm lược, các cuộc tấn công của những người định cư, mà còn phải đối mặt với những người Bedouin vẫn đang ăn cắp đất đai của chúng tôi, ăn cắp những vườn ô liu của chúng tôi, và họ hái ô liu mà không có bất kỳ sự cho phép nào… và chính phủ Palestine thì không làm gì cả," ông nói.

"Tôi không ngại chia sẻ điều này với các bạn vì đây là thực tế… Đây là một vấn đề khác mà chúng ta, với tư cách là người Palestine và người Kitô hữu, đang phải đối mặt, bởi vì tình cảnh tương tự cũng xảy ra ở các làng khác với người Bedouin," ông nói thêm.

Cha Fawadleh cũng giải thích những gì đã xảy ra gần đây khi một phái đoàn ngoại giao bị cuốn vào vòng xoáy bạo lực.

"Chúng tôi đều rất sốc vì đây là lần đầu tiên chúng tôi phải đối mặt với chuyện như vậy. Chúng tôi tự hỏi, liệu có chuyện gì xảy ra với các phái đoàn ngoại giao không? Điều gì sẽ xảy ra nếu chúng tôi ở một mình mà không có bất kỳ phái đoàn ngoại giao nào?", ngài nói.

Vào tháng 10, cảnh sát Israel cho biết họ đã bắt giữ 10 người liên quan đến bạo lực do người định cư gây ra, trong đó có cả các nhà báo nước ngoài bị tấn công ở Bờ Tây.

Tuy nhiên, bất chấp mọi áp lực mà người Kitô hữu đang phải chịu đựng, Cha Fawadleh cho rằng sự hiện diện của họ trong khu vực là vô cùng quan trọng.

"Đây là hoàn cảnh của chúng tôi, nhưng chúng tôi vẫn là một cộng đoàn. Giáo hội vẫn hiện diện. Chúng to6i không chỉ khoanh tay và nói rằng chúng ta không thể làm gì. Không, Giáo hội vẫn hiện diện. Chúng to6i đang lên tiếng, chúng tôi đang mời gọi mọi người đến Taybeh," ngài nói.

"Chúng tôi không đòi hỏi gì cả, chúng tôi không đòi hỏi bất kỳ đặc ân nào chỉ vì chúng tôi là người Kitô hữu. Không, chúng tôi chỉ đòi hỏi nhân quyền. Chúng tôi chỉ đòi hỏi những quyền cơ bản, được sống trong an ninh và an toàn. Chỉ vậy thôi," ngài nói thêm.

---

Source:CRUXNOW

Taybeh parish priest warns of ‘violent attacks’ on Christians during UK visit

2. Giám mục người Tây Ban Nha sẽ chủ trì lễ tang cho cầu thủ túc cầu thiệt mạng sau vụ va chạm kinh hoàng trên sân.

Giám mục của giáo phận Tenerife sẽ chủ trì lễ tang của một cầu thủ túc cầu người Tây Ban Nha, người đã qua đời hôm thứ Ba sau một pha va chạm với thủ môn của đội đối phương.

Hôm thứ Hai, Jesús de Miguel của CD Tenerife đã bị thủ môn Jesús Owono của FC Andorra phạm lỗi. Owono đã lao ra khỏi khung thành và tung cú đánh mạnh vào De Miguel - pha phạm lỗi này sau đó đã khiến Owono bị truất quyền thi đấu.

De Miguel bị ngừng tim ngay trên sân và qua đời tại bệnh viện vào sáng sớm thứ Ba.

Đức Cha Eloy Santiago của Tenerife cho biết ngài sẽ chủ trì Thánh lễ tang vào thứ Bảy tuần này tại sân vận động của câu lạc bộ CD Tenerife, sân vận động Heliodoro Rodríguez López.

"Đức Cha Eloy Santiago chia sẻ nỗi đau buồn và sự bàng hoàng mà gia đình của Jesús de Miguel, Câu lạc bộ Thể thao Tenerife và toàn thể xã hội quần đảo Canary đang cảm nhận", một tuyên bố trên mạng xã hội của giáo phận cho biết.

"Ngài cũng bày tỏ lời chia buồn sâu sắc nhất trước sự mất mát to lớn này. Cầu mong Chúa ở cùng và nâng đỡ gia đình và bạn bè của Jesús de Miguel. Mong anh được yên nghỉ", thông báo cho biết thêm.

Sau Thánh lễ, thi hài của anh De Miguel sẽ được chuyển đến Navahermosa, Toledo để an táng.

Toàn bộ đội CD Tenerife dự kiến sẽ có mặt tại lễ tang.

CD Tenerife cũng đưa ra một tuyên bố nói rằng "không có lời nào có thể an ủi" cũng như "không có gì có thể xoa dịu được cảm giác buồn bã này."

"Chúng tôi sát cánh cùng gia đình anh ta, những người thân yêu của anh ta, và toàn thể người dân Tenerife đang thương tiếc trước kết cục nghiệt ngã này ngày hôm nay", tuyên bố cho biết.

Owono đã vô hiệu hóa tài khoản Instagram của mình sau khi nhận được vô số bình luận lăng mạ, trong đó nhiều bình luận gọi anh là "kẻ giết người".

Lautaro Spatz, đồng đội của anh ta, đã lên mạng xã hội để bảo vệ anh ta.

"Tôi cũng muốn nói vài lời về đồng đội, thủ môn và người bạn của tôi, người đang bị ảnh hưởng sâu sắc bởi những gì đã xảy ra. Những ai quen biết anh ta đều biết anh ta là người như thế nào, anh ta đang đau khổ ra sao vào lúc này, và anh ta sẽ không bao giờ cố ý làm tổn thương bất cứ ai," anh ta nói.

" Trong túc cầu, những sự việc không may có thể xảy ra, nhưng không ai có thể tưởng tượng rằng một trong số đó lại có thể kết thúc với hậu quả bi thảm như vậy", ông nói thêm.

Cảnh sát quốc gia Tây Ban Nha đã mở cuộc điều tra về cái chết của De Miguel. Tuy nhiên, José Luis Sénchez-Jáuregui, trưởng công tố viên Santa Cruz de Tenerife, nói với hãng thông tấn EFE của Tây Ban Nha rằng thủ tục tố tụng hình sự "rất khó xảy ra".

---

Source:CRUXNOW

Spanish bishop will preside over the funeral for soccer player killed after on-field horror collision

3. Tiến sĩ George Weigel: Gia đình Tử đạo Trắng của Jimmy Lai

Tiến sĩ George Weigel là thành viên cao cấp của Trung tâm Đạo đức và Chính sách Công cộng Washington, và là người viết tiểu sử Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II. Ông vừa có bài viết nhan đề "White Martyr Family", nghĩa là "Gia đình Tử đạo Trắng".

Tử đạo trắng là gì?

Khi nghe đến từ "tử đạo", nhiều người trong chúng ta thường nghĩ ngay đến các vị thánh Kitô giáo thời sơ khai — những "vị tử đạo đỏ", những người đã đổ máu để làm chứng cho đức tin. Tuy nhiên, còn có một hình thức tử đạo khác đầy mạnh mẽ, được gọi là "tử đạo trắng".

Tử đạo trắng là gì?

Tử đạo trắng là một thuật ngữ bắt nguồn từ truyền thống Kitô giáo cổ xưa, dùng để chỉ những người phải chịu đau khổ lớn lao vì Chúa Kitô mà không cần phải đổ máu. Khác với tử đạo đỏ — trong đó các Kitô hữu bị sát hại vì đức tin — tử đạo trắng là một tiến trình "hy sinh bản thân" kéo dài suốt cả cuộc đời; đó là sự kiên cường chịu đựng đau khổ, bị khước từ, mất mát và hy sinh vì Tin Mừng.

Điều này có thể bao gồm việc mất đi công việc, địa vị, bạn bè, các mối quan hệ gia đình hoặc của cải thế gian vì lòng trung thành với Chúa Kitô. Nó cũng có thể là việc phải chịu đựng sự hiểu lầm, bị cô lập, hay đối mặt với các hình thức ngược đãi về pháp lý hoặc nghề nghiệp, chỉ vì sống theo chân lý của đức tin Công Giáo.

Thuật ngữ này bắt nguồn từ đâu?

Sự phân biệt giữa tử đạo đỏ và tử đạo trắng có từ thời Giáo hội sơ khai, đặc biệt là trong các truyền thống tâm linh tại Ái Nhĩ Lan. Các đan sĩ Kitô giáo gọi việc hy sinh mạng sống vì đức tin là "tử đạo đỏ", còn "tử đạo trắng" là việc từ bỏ tất cả để sống một cuộc đời hoàn toàn dâng hiến cho Thiên Chúa, chấp nhận đối mặt với gian truân, sự khước từ và hy sinh.

Cần làm rõ rằng: tên gọi tử đạo trắng và tử đạo đỏ dựa trên các màu sắc biểu tượng — màu của máu và màu của sự tinh khiết — chứ không liên quan đến chủng tộc. Các thuật ngữ này hoàn toàn không mang ý nghĩa về chủng tộc; bất kỳ sự nhầm lẫn nào về vấn đề này đều là hiểu lầm. Chúng mô tả những hình thức làm chứng tâm linh khác nhau, nhưng đều bắt nguồn từ tình yêu sâu sắc dành cho Chúa Kitô.

Tử đạo trắng trong thời đại ngày nay

Ngày nay, tử đạo trắng ngày càng trở nên rõ nét hơn ở những người kiên định giữ vững các giáo huấn đạo đức Kitô giáo, ngay cả khi đối diện với một nền văn hóa thường xuyên chống lại các giá trị đó. Chẳng hạn, những nhân viên y tế, nhà giáo dục hay những người Công Giáo trung thành khác có thể bị tẩy chay, công kích hoặc chịu tổn thất về tài chính chỉ vì họ từ chối thỏa hiệp với niềm tin của mình.

Tiến sĩ George Weigel cũng đề cập đến một khái niệm nữa là tử đạo xanh, mà ông sẽ giải thích trong bài này.

Xin kính mời quý vị và anh chị em theo dõi bản dịch sang Việt Ngữ qua phần trình bày của Kim Thúy

Hãy tưởng tượng bạn 78 tuổi, mắc bệnh tiểu đường, bị kết tội oan trong một phiên tòa giả tạo về tội đe dọa an ninh quốc gia, bị giam cầm hơn 2.200 ngày trong một phòng biệt giam an ninh tối đa, chỉ được thả ra 50 phút mỗi ngày để tập thể dục. Liệu bạn có thể trả lời, khi được hỏi liệu những gì bạn đang chịu đựng có đáng giá hay không, "Có, vì vinh quang của Chúa…."?

Hãy tưởng tượng bạn chính là người đó, suy ngẫm về hành trình từ một doanh nhân tỷ phú trở thành một tù nhân chính trị. Liệu bạn có thể viết rằng mình đã "tìm thấy trong tù một thánh địa thiêng liêng bên cạnh Chúa"? Liệu bạn có thể nói rằng mình "thực sự vô cùng biết ơn Chúa vì đã cho mình trải qua đau khổ này để mình được đến gần Ngài hơn"? Liệu bạn có thể chấp nhận việc bị giam cầm bất công như "một niềm vui và kho báu cho cuộc sống này và kiếp sau"? Liệu bạn có thể viết rằng, mặc dù "hành động của Chúa khiến chúng ta bối rối", nhưng cuối cùng nó luôn mang lại điều kỳ diệu cho chúng ta"?

Hãy tưởng tượng bạn chính là người đó, viết thư cho con gái mà bạn đã lâu không gặp. Liệu bạn có đủ can đảm để viết những dòng này, khi vừa mới biết tin con gái mình mắc bệnh ung thư không?

"Con gái yêu quý của cha... hãy mạnh mẽ và tin tưởng vào sự cứu rỗi của Chúa để Ngài cứu con khỏi điều này. Đây là một thử thách và Chúa đã gửi đến cho con thử thách này vì một lý do, một lý do vượt quá sự hiểu biết của chúng ta, nhưng chúng ta phải tin tưởng rằng... Ngài đang chuẩn bị cho con đón nhận điều gì đó quan trọng và tốt lành. Vì Chúa không làm gì là vô ích... Hãy để ân sủng của Chúa soi sáng trái tim con để con thấy được sự khôn ngoan trong nỗi đau khổ này... Đừng lo lắng, hãy chắc chắn rằng Chúa luôn ở bên cạnh con, dõi theo và an ủi con."

Tóm lại: Bạn có thể hình dung mình là Jimmy Lai không?

Từ "tử đạo," xuất phát từ tiếng Hy Lạp có nghĩa là "nhân chứng," ngày nay thường được hiểu là dùng để chỉ người bị giết "vì thù hận đức tin." Một bài giảng của người Ái Nhĩ Lan thế kỷ thứ bảy cho thấy Kitô giáo trong thiên niên kỷ thứ nhất có một quan niệm rộng hơn về người được coi là "tử đạo": "Hiện nay có ba loại tử đạo, được coi là thập giá đối với con người, đó là: tử đạo trắng, tử đạo xanh và tử đạo đỏ. Tử đạo trắng là việc một người từ bỏ mọi thứ mình yêu thương vì Chúa, dù phải chịu đói khát hoặc lao động khổ cực. Tử đạo xanh là việc người đó dùng đói khát và lao động để giải thoát bản thân khỏi những dục vọng xấu xa, hoặc chịu khổ cực trong sự sám hối và ăn năn."

Tử đạo đỏ, dĩ nhiên, lấy tên từ việc thực sự đổ máu vì lòng trung thành với Chúa Kitô. Chúng ta thậm chí có thể hình dung tử đạo trắng như một sự chuẩn bị cho tử đạo đỏ: Hãy nghĩ đến Gia đình Thánh Ulma, những người đã sống một cuộc tử đạo trắng bằng cách đặt sự an toàn và hạnh phúc của mình vào nguy hiểm khi che chở người Do Thái trong thời kỳ Đức xâm lược Ba Lan. Cuối cùng, họ đã bị tàn sát bởi tay sai của Đức Quốc xã vào năm 1944 và được phong chân phước vào năm 2023 như những vị tử đạo đỏ đã đổ máu vì Chúa Kitô.

Jimmy Lai là vị tử đạo trắng nổi bật nhất của Giáo Hội Công Giáo hiện nay. Và xét đến việc nhà độc tài Trung Quốc Tập Cận Bình dường như rất sợ ông, sự tử đạo trắng của Jimmy có thể dẫn đến sự tử đạo đỏ. Bởi vì bất chấp những nỗ lực của chính quyền Trump nhằm bảo đảm việc phóng thích ông, nhân chứng dũng cảm này về những chân lý mà Phúc Âm dạy về phẩm giá con người và tự do đích thực có thể sẽ chết trong tù — một số phận mà ông biết là có thể xảy ra khi ông ở lại Hương Cảng để chống lại chế độ chuyên chế cộng sản Trung Quốc thay vì chuyển đến Anh, nơi ông mang quốc tịch.

Tăng cường cầu nguyện cho sự giải thoát của Jimmy khỏi xiềng xích là nghĩa vụ của tình đoàn kết Kitô giáo. Cũng như vậy, tăng cường cầu nguyện cho gia đình Jimmy Lai, những người, giống như Jimmy, đang sống một cuộc tử đạo thầm lặng với lòng can đảm và ân sủng phi thường. Chắc hẳn điều đó không dễ dàng đối với vợ của Jimmy, Teresa, và các con của họ, Sebastien, Augustinô và Claire. Họ cũng đang chịu đựng rất nhiều. Tuy nhiên, Claire đã viết thư cho tôi vào đầu đợt hóa trị khắc nghiệt của cô, trùng với thời điểm Đức Giáo Hoàng Lêô phẫu thuật ung thư phổi, rằng cô đang cầu nguyện cho sự chữa lành của Đức Thánh Cha.

Do hoàn cảnh bí mật mà họ đã liều mạng cứu giúp những người Do Thái bị bức hại, gia đình Ulma đã không nhận được sự hiệp thông trong lời cầu nguyện xứng đáng với lòng dũng cảm của họ. Nhưng trường hợp của gia đình Lai thì khác. Họ nhận được sự hỗ trợ vững chắc từ một anh hùng đức tin khác, Đức Hồng Y Giuse Trần Nhật Quân, người sắp bước sang tuổi 95; đó là một niềm an ủi, nhất là khi gia đình này thiếu sự hỗ trợ từ giám mục hiện tại của Hương Cảng. Sự thiếu sót trong tình đoàn kết của giám mục địa phương có thể được bù đắp một phần bằng lời cầu nguyện của tất cả chúng ta trong sự hiệp thông của Giáo hội thế giới, những người nên khiêm nhường nhưng cũng tự hào về việc chúng ta cùng chia sẻ khoảnh khắc Công Giáo này với Jimmy Lai và gia đình anh ta.

---

Source:National Catholic Register

White Martyr Family