Daniel Esparza, trong bản tin ngày 06/04/2026 của Aleteia, cho hay: Đức Giáo Hoàng Leo XIV sẽ bắt đầu chuyến công du quốc tế lần thứ tư vào thứ Bảy, ngày 6 tháng 6, với chuyến thăm sáu ngày tới Tây Ban Nha, đưa ngài đi qua hơn 1,500 dặm và bốn điểm đến: Madrid, Barcelona, Gran Canaria và Tenerife. Chuyến đi, kéo dài đến ngày 12 tháng 6, dự kiến sẽ thu hút khoảng nửa triệu tín hữu tham dự các sự kiện công cộng khác nhau.

Madrid: Các định chế, người nghèo và Lễ Mình Thánh Chúa

Đức Giáo Hoàng sẽ rời Rome vào sáng ngày 6 tháng 6 và dự kiến đến sân bay Adolfo Suárez Barajas của Madrid lúc 10:30 sáng. Một buổi lễ đón tiếp sẽ diễn ra tại Cung điện Hoàng gia Madrid lúc 11:30, nơi Quốc vương Felipe VI và Hoàng hậu Letizia sẽ đón tiếp ngài cùng các vị chức sắc khác. Sau buổi lễ đón tiếp chính thức, Đức Giáo Hoàng sẽ gặp gỡ các đại diện của chính phủ, xã hội dân sự và đoàn ngoại giao, và có bài phát biểu đầu tiên trong chuyến đi.

Cuối ngày hôm đó, ngài sẽ đến thăm một trung tâm Caritas hỗ trợ người vô gia cư, trước khi chủ trì một sự kiện cầu nguyện dành cho giới trẻ tại Plaza de Lima.

Ngày 7 tháng 6, ngài sẽ chủ trì một Thánh lễ Mình Thánh Chúa lớn tại Plaza de Cibeles và tham dự một sự kiện công cộng quy tụ các nhân vật từ văn hóa, kinh doanh và thể thao.

Lần đầu tiên trong lịch sử, Đức Giáo Hoàng sẽ phát biểu trước Quốc hội và Thượng viện Tây Ban Nha, đặt thông điệp của ngài trực tiếp vào trung tâm cuộc tranh luận quốc gia và châu Âu trong thời điểm căng thẳng chính trị, đặc biệt là về vấn đề nhập cư. Các vấn đề về sự sống cũng phổ biến ở Tây Ban Nha, đặc biệt là vấn đề an tử, được hợp pháp hóa ở nước này vào năm 2021, nhưng đã thu hút sự chú ý của quốc tế vài tháng trước khi một phụ nữ trẻ bị trầm cảm tự kết liễu đời mình.

Vào thứ Ba, ngày 9 tháng 6, trước khi khởi hành đến Barcelona, Đức Giáo Hoàng Leo XIV sẽ gặp gỡ các tình nguyện viên tại Gian hàng 3 của trung tâm hội chợ thương mại IFEMA, nơi ngài sẽ có bài phát biểu.

Barcelona: Nhà tù, Montserrat và Nhà thờ Sagrada Família

Đức Giáo Hoàng sẽ đến Sân bay El Prat ở Barcelona vào khoảng 12:30 ngày 9 tháng 6. Lúc 1 giờ chiều, ngài sẽ cầu nguyện giữa trưa tại Nhà thờ Thánh Giá và Thánh Eulalia, nơi ngài sẽ giảng lễ. Lúc 8 giờ tối, một buổi cầu nguyện sẽ diễn ra tại Sân vận động Olympic.

Sáng hôm sau, ngày 10 tháng 6, Đức Thánh Cha sẽ đến nhà tù Brians 1, nơi ngài sẽ gặp gỡ 80 tù nhân và nghe lời chứng từ hai nữ tù nhân. Vào buổi trưa, ngài sẽ đến thăm Tu viện Montserrat để đọc Kinh Mân Côi.

Chiều ngày 10 tháng 6 sẽ đánh dấu một trong những khoảnh khắc mang tính biểu tượng nhất của toàn bộ chuyến đi. Đức Giáo Hoàng sẽ đến thăm nhà thờ Sagrada Família, nơi ngài sẽ khánh thành Tháp Chúa Giêsu Kitô — điểm nhấn nổi bật của kiệt tác Antoni Gaudí — khiến nơi đây trở thành nhà thờ cao nhất thế giới. Chuyến thăm trùng với kỷ niệm 100 năm ngày mất của Gaudí, cũng vào ngày 10 tháng 6.

Quần đảo Canary: Di cư tại biên giới Đại Tây Dương của châu Âu

Chặng cuối của hành trình sẽ đưa Đức Giáo Hoàng Leo XIV đến Gran Canaria và Tenerife, nơi vấn đề di cư sẽ là chủ đề chính. Trong số các điểm dừng chân theo lịch trình có cảng Arguineguín ở Gran Canaria — từ lâu được gọi là “bến tàu ô nhục” do điều kiện quá tải và bấp bênh mà hàng nghìn người di cư, chủ yếu từ Tây Phi, đã đến trong những năm gần đây. Đức Giáo Hoàng dự kiến sẽ gặp gỡ những người di cư, lắng nghe câu chuyện của họ và thăm các trung tâm tiếp nhận, bao gồm cả cơ sở Las Raíces, nơi tiếp nhận những người di cư đến từ các quốc gia châu Phi nói tiếng Pháp. Bài phát biểu của ngài tại đó sẽ được đọc bằng tiếng Pháp.

Phạm vi và Ý nghĩa

Trong thời gian lưu trú, Đức Giáo Hoàng dự kiến sẽ có 12 bài phát biểu, cũng như 5 bài giảng và 5 lời chào. Tất cả các bài phát biểu sẽ bằng tiếng Tây Ban Nha, ngoại trừ chuyến thăm Las Raíces. Người phát ngôn của Vatican, Matteo Bruni, xác nhận rằng Đức Giáo Hoàng cũng có thể nói một vài lời bằng tiếng Catalan trong chặng dừng chân tại Barcelona của chuyến đi.

Chuyến đi được thiết kế để tập trung mạnh vào công lý, với một số chuyến thăm được lên kế hoạch đến các nơi trú ẩn cho người vô gia cư, nhà tù và các trung tâm tiếp nhận người di cư, nhấn mạnh lời kêu gọi của Giáo hội trong việc hỗ trợ những người dễ bị tổn thương nhất. Đi cùng Đức Thánh Cha sẽ có Đức Hồng Y Ángel Fernández Artime, Đức Tổng Giám Mục Filippo Iannone, và Đức Tổng Giám Mục Luis Marín de San Martín.

 

Fionn Shiner của tạp chí Crux, ngày 2 tháng 6 năm 2026, đã cho phổ biến cuộc phỏng vấn José Manuel Almuzara, một kiến trúc sư kiêm chủ tịch Hiệp hội Phong thánh cho Antoni Gaudí từ năm 1992, người quả quyết rằng thiên tài của kiến trúc sư được thúc đẩy bởi đức tin của ông vào Thiên Chúa.

Almuzara nói: “Gaudí tự coi mình là người cộng tác trong công trình sáng tạo của Thiên Chúa. Ông đặt tất cả tài năng của mình vào việc phục vụ Thiên Chúa và khách hàng, làm việc một cách hợp tác để phát huy tối đa tiềm năng của mỗi người, với lòng khiêm nhường, lòng thương xót và sự hy sinh, và thông qua các thực hành tôn giáo giúp ông chiến thắng những khó khăn trong cuộc sống – cầu nguyện, rước lễ hằng ngày, kinh Mân Côi, v.v.,”.

Trong chuyến tông du Tây Ban Nha sắp tới, Đức Giáo Hoàng sẽ khánh thành Tháp Chúa Giêsu vào ngày 10 tháng 6, điều mà Almuzara gọi là một “sự kiện trọng đại”.

“Chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng Leo XIV để khánh thành Tháp Chúa Giêsu là một sự kiện trọng đại – tuyệt đỉnh của tòa tháp cao nhất trong đền thờ chuộc tội Sagrada Família, và là tòa tháp mang ý nghĩa biểu tượng nhất,” ông nói. Cùng với việc khánh thành tháp, Đức Giáo Hoàng cũng sẽ cử hành Thánh lễ trọng thể nhân kỷ niệm 100 năm ngày mất của Gaudí.

Toàn bộ cuộc phỏng vấn được đăng tải bên dưới.

Crux Now: Đức Giáo Hoàng Leo XIV sẽ khánh thành Tháp Chúa Giêsu trong chuyến thăm Barcelona. Điều này có ý nghĩa gì?

José Manuel Almuzara: Chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng Leo XIV để khánh thành Tháp Chúa Giêsu là một sự kiện trọng đại — tuyệt đỉnh của tòa tháp cao nhất trong đền thờ chuộc tội Sagrada Família, và là tòa tháp mang nhiều ý nghĩa biểu tượng nhất. Cây thánh giá, vươn cao trên mười hai tông đồ, bốn thánh sử, và tòa tháp dành riêng cho Đức Mẹ Maria, Mẹ của chúng ta. Khoảnh khắc đó sẽ gợi nhớ đến một câu nói đặc biệt của Chúa Giêsu: “Và khi Ta được cất lên khỏi đất, Ta sẽ kéo mọi người đến với Ta” (Ga 12:32).

Gaudí từng nói: “Giáo hội không bao giờ ngừng xây dựng, và đó là lý do tại sao người đứng đầu Giáo hội là Giáo hoàng – có nghĩa là người xây dựng những cây cầu – các đền thờ là những cây cầu để đến với Vinh quang.”

Đức Giáo Hoàng Leo XIV đến thăm Tây Ban Nha vào thời điểm mà đức tin của đất nước này rất khác so với thời của Gaudí. Gaudí có thể đóng vai trò gì trong việc truyền bá Phúc Âm ở Tây Ban Nha ngày nay?

Tại Lễ Cung hiến Nhà thờ Sagrada Família, ngày 7 tháng 11 năm 2010, Đức Bênêđíctô XVI nói: “Qua các tác phẩm của mình, Gaudí cho chúng ta thấy rằng Thiên Chúa là thước đo đích thực của con người. Bí quyết của sự độc đáo đích thực nằm ở chỗ, như chính ông đã nói, trở về nguồn gốc, đó là Thiên Chúa. Chính ông, bằng cách mở lòng mình với Thiên Chúa, đã có thể tạo ra ở thành phố này [Barcelona] một không gian của vẻ đẹp, đức tin và hy vọng, dẫn dắt con người đến cuộc gặp gỡ với Đấng là Chân lý và Vẻ đẹp tuyệt đối.”

Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô XVI cũng nói rằng một trong những điểm mạnh của Gaudí là “vượt qua sự chia rẽ giữa ý thức con người và ý thức Kitô giáo, giữa sự tồn tại trong thế giới tạm bợ này và sự cởi mở với cuộc sống vĩnh hằng, giữa vẻ đẹp của vạn vật và Thiên Chúa là chính Vẻ đẹp.”

Chính Gaudí đã bày tỏ cảm xúc của mình bằng những lời này: “Một ngôi đền là thứ duy nhất xứng đáng đại diện cho tinh thần của một dân tộc, bởi vì tôn giáo là điều cao cả nhất trong con người.”

Việc hoàn thành Sagrada Família sẽ có ý nghĩa gì đối với thành phố Barcelona? Và đối với Tây Ban Nha?

Sự hoàn thiện công trình kiến trúc của Sagrada Família (độc lập với việc hoàn thành các yếu tố trang trí và biểu tượng bên trong Hầm mộ, Vương cung thánh đường và tu viện) sẽ đại diện cho sự hiện thực hóa một giấc mơ bắt đầu vào ngày 19 tháng 3 năm 1882, bởi một dân tộc đã biến điều đó thành hiện thực - và tiếp tục làm như vậy - và những người nhìn thấy chính mình được phản ánh trong đó; đó là cách sống của họ. Đó là một công trình nằm trong tay Thiên Chúa và trong ý chí của nhân dân. Kiến trúc sư – và tôi xin bổ sung thêm rằng tất cả những người kế nhiệm Gaudí – sống cùng người dân và hướng về Thiên Chúa, thực hiện công việc của mình. Theo thiết kế của Người, chính sự quan phòng của Thiên Chúa mới là yếu tố hoàn thành công trình. Việc hoàn thành nhà thờ Sagrada Família sẽ giúp chúng ta tôn vinh Chúa Ba Ngôi – để khám phá ra điều cốt yếu trong đó, vượt ra ngoài những tác phẩm điêu khắc, hình thức, ánh sáng và âm thanh.

Ông nghĩ tại sao Gaudí thu hút trí tưởng tượng của cả thế giới?

Kiến trúc của ông bắt nguồn từ thiên nhiên – đó là một kiến trúc hữu cơ, nhấn mạnh tính bền vững, ánh sáng, màu sắc, v.v. Tôi đặc biệt xúc động bởi bức thư của Yun Young-Joo, một giám đốc điều hành của Phòng Thương mại và Công nghiệp Pusan ở Hàn Quốc, viết ngày 19 tháng 3 năm 1998:

“Tôi đã đến thăm Nhà thờ Sagrada Família trong chuyến tham quan các công trình của Gaudí…”Tôi đã chiêm ngưỡng các tác phẩm của Gaudí khắp Barcelona. Tôi không thể diễn tả được ấn tượng mà chúng để lại trong trái tim tôi. Tôi không thể không cúi đầu trước sự trang trọng, thánh thiện và tráng lệ của công trình. Một cảm xúc sâu sắc tràn ngập trái tim tôi. Qua các tác phẩm của Gaudí, và nét thần thiêng mà chúng mang lại, tôi đã tin chắc vào sự hiện gữu của Thiên Chúa. Mặc dù trước đây tôi là một Phật tử sùng đạo, nhưng tôi đã trở sang Công Giáo sau khi trở về Pusan, nhờ nguồn cảm hứng sâu sắc mà các tác phẩm của Gaudí mang lại.”

Đức tin của Gaudí quan trọng như thế nào đối với công việc của ông ấy?

Gaudí tự coi mình là người cộng tác trong công trình sáng tạo của Thiên Chúa. Ông đặt tất cả tài năng của mình để phục vụ Thiên Chúa và khách hàng, làm việc một cách hợp tác để phát huy tối đa tiềm năng của mỗi người, với lòng khiêm nhường, lòng thương xót và sự hy sinh, và thông qua các thực hành tôn giáo giúp ông chiến thắng những trận chiến trong cuộc sống – cầu nguyện, rước lễ hằng ngày, kinh Mân Côi, v.v.

Tháng Ba vừa qua, tôi vừa xuất bản một tiểu luận, tựa là Gaudi, Kiến trúc sư của Linh hồn; với tiểu luận này, tôi muốn trình bầy, một cách có bản vị, suy tư và chủ quan, Gaudi con người, kiến trúc sư và Ki-tô hữu.

Gaudí, con người: Là một hình mẫu cuộc sống, với niềm vui và nỗi buồn, chiến thắng và thất bại, với tình yêu và sự hy sinh, người đã nỗ lực hoàn thành trách nhiệm gia đình, xã hội, nghề nghiệp và các mối quan hệ con người.

Gaudí, kiến trúc sư: Là một thiên tài, người tiên phong trong việc áp dụng các quy luật tự nhiên vào kiến trúc của mình, người đi đầu trong phát triển bền vững và tái chế, người đề cao tình yêu thương cá nhân và tập thể, được sinh ra từ sự hợp tác.

Gaudí, người Kitô hữu: Là một công cụ Ông đã dâng hiến tài năng của mình cho Thiên Chúa và cho tha nhân, với lòng bác ái, thương xót và khiêm nhường; cần đến các thực hành tôn giáo để chiến thắng những trận chiến trong cuộc sống.

Hiện đang có một tiến trình mở để phong thánh cho Gaudí. Theo ông, điều gì khiến ông ấy trở thành một vị thánh tiềm năng? Và khả năng ông ấy được phong thánh là bao nhiêu?

Gaudí đang trên con đường trở thành Thánh. Từ tước hiệu “Tôi Tớ Chúa”, ông trở thành “Đấng Đáng Kính” vào ngày 14 tháng 4 năm 2025 (ông chưa thể được tôn kính công khai), một bước trước khi được tuyên bố là “Chân phước”, điều cần phải có sự công nhận một phép lạ. Và trở thành Đấng Đáng Kính có nghĩa là gì?

Trong nhiều năm, công việc đã được thực hiện để viết positio super vita, virtutibus et fama sanctitatis — một ấn phẩm bao gồm:

1. Một bản tường thuật về lịch sử của tiến trình hoặc quá trình, và một bộ bằng chứng.

2. Lời chứng của các nhân chứng, và tài liệu về cuộc đời, công việc và danh tiếng về sự thánh thiện và sự cầu bầu của Tôi Tớ Chúa.

3. Một đánh giá về các tác phẩm của ông.

4. Một tiểu sử có tài liệu về Tôi Tớ Chúa.

5. Thông tin về các nhân đức tính được ngài đã thực hành đến mức anh hùng.

Các cố vấn lịch sử và thần học cùng đại hội thường kỳ của các Hồng Y và giám mục thuộc Bộ Tuyên Thánh đã nghiên cứu về positio super vita, virtutibus et fama sanctitatis. Ý kiến của họ đều nhất trí ủng hộ việc Tôi Tớ Chúa đã thực hành các đức tính một cách anh hùng, và Tổng trưởng của bộ đó đã trình lên Đức Giáo Hoàng Phanxicô sắc lệnh về đức tính anh hùng tương ứng để cho phép công bố. Và như vậy, vào ngày 14 tháng 4 năm 2025, kể từ thời điểm đó, Antoni Gaudí i Cornet được gọi là “Đấng Đáng kính”.

Động lực thúc đẩy tiến trình phong thánh cho Antoni Gaudí là Hiệp hội Phong Chân phước cho Antoni Gaudí kể từ ngày 10 tháng 6 năm 1992 — một hiệp hội giáo dân mà tôi đã làm chủ tịch từ đó đến nay. Từ ngày 4 tháng 12 năm 2023, cơ quan lãnh đạo là Hiệp hội Giáo luật Phong Thánh cho Antoni Gaudí, trực thuộc Tổng giáo phận Barcelona.

Gaudí có thể mang lại nguồn cảm hứng gì cho các nghệ sĩ và nhà sáng tạo Công Giáo?

Tác phẩm của Antoni Gaudí phản ánh cả đời sống nội tâm và những nghiên cứu kiến trúc của ông (vật liệu, hình thức, ánh sáng mặt trời, cảnh quan, v.v.). Tôi không tách rời hai điều này: các dự án của ông đã tính đến ba nguyên tắc cơ bản của kiến trúc do Marcus Vitruvius Pollio (thế kỷ 1 trước Công nguyên) đề ra — utilitas, firmitas và venustas: tính hữu dụng hay chức năng, tính vững chắc và tính đẹp đẽ.

Đời sống nội tâm của Gaudí được phản ánh trong tác phẩm của ông, ngày càng phát triển theo thời gian. Ông từng nhận xét: “Mọi việc tôi làm đều phụ thuộc vào hoàn cảnh; nếu thuận lợi, tôi thích nghi; nếu bất lợi, tôi chống lại; Chúng luôn phục vụ một mục đích — chúng là những biểu hiện của sự Quan phòng.”

Đức tin sâu sắc và mối liên hệ mật thiết với thiên nhiên đã dẫn ông, vào cuối đời, đến việc hoàn toàn rút lui về Đền thờ chuộc tội Sagrada Família, từ bỏ các công trình dân dụng — nhấn mạnh đời sống tâm linh sâu sắc của ông và sự thống nhất giữa kiến trúc và đức tin. Trong thiết kế mặt tiền Passion, sau một trận ốm nặng năm 1911, chúng ta có thể khám phá chiều sâu thần học của Gaudí, bắt nguồn từ thơ ca của Thánh Gioan Thánh Giá — một thiết kế cuối cùng đã không được sử dụng. Tại Trường Cao đẳng Tê-rê-sa ở Barcelona, chúng ta khám phá ra bản vẽ của ông về nội thất lâu đài của bảy dinh thự của Thánh Tê-rê-sa Giêsu của Ávila, v.v.

Theo lời của chính Gaudí: “Những việc đáng giá không được làm với mục đích được đền đáp; vì chúng ta biết rằng không có gì sinh sôi nảy nở nếu không có sự nỗ lực.” Sự hy sinh, và hy sinh là sự giảm bớt giá trị bản thân mà không được đền bù.”

 

1. Một tàu chiến khác của Nga bốc cháy khi máy bay điều khiển từ xa tấn công căn cứ Hạm đội Baltic.

Hôm Thứ Năm, 04 Tháng Sáu, chỉ huy Lực lượng Hệ thống Điều khiển từ xa, gọi tắt là USF của Ukraine, Robert “Magyar” Brovdi, một ngày trước đó, hôm 3 tháng 6, USF đã tấn công một tàu chiến Nga được trang bị hỏa tiễn tại căn cứ hải quân Kronstadt ở tỉnh Leningrad của Nga.

Brovdi cho biết rằng máy bay điều khiển từ xa của USF đã “theo dõi và đốt cháy” tàu hộ vệ Boikyi, vốn được trang bị hỏa tiễn dẫn đường.

“Con tàu có một lịch sử hấp dẫn về những chuyến đi và cuộc phiêu lưu dọc theo biên giới NATO. Nó đã hộ tống hạm đội dầu mỏ bí mật – một cỗ máy làm việc thực thụ,” Brovdi nói.

Theo các nguồn tin, tàu Boikyi đã hộ tống các tàu chở dầu thuộc hạm đội ngầm của Nga đi qua eo biển Anh vào năm 2025.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy và Bộ Tổng tham mưu Ukraine cũng đã xác nhận vào ngày 3 tháng 6 rằng các mục tiêu quân sự tại căn cứ Kronstadt đã bị tấn công cùng với các mục tiêu khác bên trong Nga và vùng Ukraine bị Nga tạm chiếm.

Thống đốc tỉnh Leningrad, Aleksandr Drozdenko, báo cáo rằng 50 máy bay điều khiển từ xa đã bị bắn hạ trên khu vực này vào ngày 3 tháng 6.

Căn cứ Kronstadt nằm ở phía tây St. Petersburg, nơi đêm 3 tháng 6, Ukraine đã tấn công Cảng dầu St. Petersburg trước thềm Diễn đàn Kinh tế Quốc tế St. Petersburg năm 2026, một hội nghị thường niên của các nhà lãnh đạo doanh nghiệp và quan chức chính phủ do Putin chủ trì.

Ông John Foreman, cựu Tùy viên Quốc phòng Anh tại Mạc Tư Khoa và Kyiv, nói với tờ Kyiv Independent rằng “Việc thành phố quê hương của Putin bị tấn công vào ngày khai mạc Diễn đàn Kinh tế Quốc tế St. Petersburg là một điều vô cùng nhục nhã.”

“Thay vì vẽ ra một bức tranh về chiến thắng và sức mạnh không thể bị đánh bại, sự thật lại hoàn toàn ngược lại và điều này sẽ không hề bị những người tham dự bỏ qua,” Foreman nói.

Foreman nói thêm rằng cuộc tấn công diễn ra sau “một loạt những sự sỉ nhục” đối với Putin, bao gồm cuộc duyệt binh Ngày Chiến thắng trầm lắng ở Mạc Tư Khoa mà Putin phải nhờ Mỹ bảo kê, tình trạng thiếu nhiên liệu được báo cáo ở Crimea bị tạm chiếm do các cuộc tấn công của Ukraine gây ra, cũng như các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa liên tục của Ukraine trên khắp nước Nga.

“Putin tự chịu trách nhiệm về những điều này. Do sự đồng nhất cá nhân với cuộc chiến tranh, bất kỳ sự sỉ nhục nào cũng giáng một đòn mạnh vào ông ta.”

[Kyiv Independent: Another Russian warship in flames as drones strike Baltic Fleet base]

2. Tổng thư ký NATO đến Kyiv một ngày sau cuộc tấn công quy mô lớn của Nga. Nga tấn công Mark Rutte

Tổng thư ký NATO Mark Rutte đã đến Kyiv vào ngày 3 tháng 6 trong một chuyến thăm chính thức không được thông báo trước, theo thông báo của công ty hỏa xa nhà nước Ukraine Ukrzaliznytsia.

Chuyến thăm diễn ra chỉ một ngày sau một trong những vụ tấn công tàn bạo nhất của Nga khiến hơn 20 người thiệt mạng và hơn 100 người bị thương trên khắp Ukraine.

“Hôm nay, tại ga xe lửa Kyiv, chúng tôi hân hạnh chào đón Tổng thư ký NATO Mark Rutte”, công ty hỏa xa cho biết trên Telegram. “Chuyến thăm này vô cùng quan trọng, cũng như tất cả các chuyến thăm trước đây, vì đây là cử chỉ thể hiện tình đoàn kết và sự ủng hộ của liên minh dành cho đất nước chúng ta.”

Phát biểu cùng với Tổng thống Zelenskiy sau đó trong ngày, Rutte đã đề cập đến vụ tấn công hỏa tiễn quy mô lớn gây chết người của Nga vào Ukraine đêm 2 tháng 6, nói rằng “sự liều lĩnh của Mạc Tư Khoa không phải là điều mới mẻ.”

“Nhưng khi Ukraine tiếp tục đứng vững, đổi mới và giành được những thắng lợi trên chiến trường, Nga ngày càng trở nên tuyệt vọng”, ông nói thêm.

Tại cuộc gặp, Rutte và Tổng thống Zelenskiy cho biết NATO và Kyiv chưa từ bỏ ý tưởng về việc Ukraine sẽ gia nhập liên minh trong tương lai.

Ông Mark Rutte và Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cũng chủ trì cuộc họp của Hội đồng NATO-Ukraine tại Kyiv, với sự tham dự của đại diện từ tất cả 32 thành viên của liên minh.

Rutte đã nhiều lần nhấn mạnh sự ủng hộ đối với Ukraine và cho biết ông hy vọng sẽ phân bổ tốt hơn sự hỗ trợ quân sự cho Kyiv trong số các thành viên liên minh Âu Châu.

“Điều tôi muốn đạt được là gánh nặng được phân bổ đồng đều hơn, có sự chia sẻ gánh nặng nhiều hơn. Bởi vì hiện tại, chỉ có sáu hoặc bảy đồng minh đang gánh vác phần lớn trách nhiệm,” ông Rutte phát biểu tại cuộc họp của các Ngoại trưởng NATO.

Sau khi Tổng thống Donald Trump cắt giảm viện trợ quân sự cho Ukraine, các đồng minh Âu Châu của Kyiv phần lớn đã gánh vác chi phí hỗ trợ Ukraine.

Trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Zelenskiy, Rutte cảnh báo thanh niên Nga không nên tham chiến ở Ukraine. Ông nói: “Các bạn sẽ bị bỏ mặc cho đau khổ và chết”

Tổng thư ký NATO Mark Rutte cảnh báo những thanh niên Nga rằng họ đang bị “lừa gạt” nếu đồng ý tham chiến ở Ukraine, viện dẫn hàng chục ngàn thương vong của quân đội Nga mỗi tháng.

Ông nói rằng “có lẽ chính các bạn sẽ là người đó”, chứ không phải một hình tượng trừu tượng. Ông mô tả chiến dịch huy động quân sự của Mạc Tư Khoa như một hệ thống coi tân binh là những người có thể dễ dàng thay thế chứ không phải là những người lính chuyên nghiệp.

“Các anh đang bị lừa đấy,” ông nói. “Những người như các anh tham gia chiến đấu sẽ không được huấn luyện bài bản. Trang thiết bị họ cung cấp cho các anh cũng rất kém phẩm chất.”

Phát biểu trực tiếp với những người có nguy cơ được điều động trong bối cảnh đang có các báo cáo tại Mạc Tư Khoa rằng Putin đã quyết định tổng động viên một số lớn tân binh để bù đắp cho tổn thất, Tổng Thư Ký Rutte nói rằng những thanh niên đáp lại lời kêu gọi của Điện Cẩm Linh có khả năng sẽ bị đưa ra chiến trường mà không được huấn luyện và trang bị đầy đủ, dẫn đến nguy cơ tử vong hoặc bị thương rất cao.

“Khả năng bạn chết hoặc bị thương khi ở ngoài đó là rất cao. Và nếu bị thương, rất có thể bạn sẽ bị bỏ mặc nằm quằn quại trong bùn và chết. Vì vậy, khi chúng ta nói về hàng chục ngàn thương vong của người Nga, đó không phải là điều trừu tượng. Rất có thể bạn sẽ là một trong số đó.”

Tổng Thư Ký Rutte, người trước đó đã nói rằng chỉ trong một tháng, Nga đang chịu tổn thất nhiều hơn cả Liên Xô trong toàn bộ cuộc chiến kéo dài 10 năm ở Afghanistan vào những năm 1980, đã trích dẫn ước tính của NATO về hơn 30.000 thương vong của Nga mỗi tháng.

Sự so sánh này nhấn mạnh quy mô tổn thất về nhân mạng trong một khoảng thời gian ngắn hơn nhiều, khi Mạc Tư Khoa phải vật lộn để duy trì cuộc tấn công trong bối cảnh hệ thống huy động lực lượng của họ chịu áp lực ngày càng tăng.

Đáp lại các tuyên bố của Tổng Thư Ký NATO, các phương tiện truyền thông Nga đã tấn công dữ dội vào cá nhân ông với những từ ngữ hạ cấp không thể lặp lại ở đây.

Mới đây, Dân biểu Duma Quốc gia Nga Gurulev cho biết một cuộc tổng động viên quy mô lớn mới có thể được công bố vào mùa thu này, lập luận rằng chiến dịch tấn công mùa đông-xuân của Nga đã không đạt được kết quả như mong đợi, với tổn thất ở tiền tuyến vẫn còn cao.

Trong cuộc họp đầu tiên của Hội đồng NATO-Ukraine tại Kyiv, Tổng thống Zelenskiy cho biết hỏa tiễn đạn đạo của Nga, với tốc độ và sức công phá khủng khiếp, hiện đang là mối đe dọa lớn nhất đối với an ninh của Ukraine, thậm chí còn lớn hơn cả các đợt tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn nhắm vào các thành phố và cơ sở hạ tầng năng lượng.

Đồng thời, ông cũng chỉ ra những thành tích trên chiến trường và khả năng tấn công tầm xa của Ukraine, cùng với việc Ukraine đang dần giành lại các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm.

“Trong tháng 5, Nga hầu như không đạt được kết quả đáng kể nào trên chiến trường. Và điều này rất quan trọng”, ông nói.

Theo Tổng thống Zelenskiy, tổn thất của Nga hiện lên tới 30.000-35.000 binh sĩ mỗi tháng, trong đó khoảng hai phần ba thiệt mạng và hơn một phần ba bị thương nặng – một thực trạng mà ông mô tả là “những tổn thất khổng lồ, không thể bù đắp” đang làm suy yếu dần sức mạnh của lực lượng xâm lược của Nga.

Tổng thống Zelenskiy đã nhiều lần lập luận rằng những tổn thất ở quy mô này của Nga, cùng với khả năng tấn công tầm xa ngày càng tăng của Ukraine và sự hỗ trợ ngày càng chặt chẽ từ phương Tây, đang dần làm thay đổi cán cân quyền lực.

Ông lập luận rằng áp lực này đang đẩy Nga vào thế tiến thoái lưỡng nan về chiến lược: hướng tới ngoại giao hay chấp nhận tổn thất về quân sự và kinh tế.

[Kyiv Independent: NATO chief arrives in Kyiv day after mass Russian strike]

3. Chiến dịch phá hủy các nhà máy lọc dầu Nga của Ukraine buộc Mạc Tư Khoa phải áp đặt hạn chế nhiên liệu

Cuộc khủng hoảng nhiên liệu đang leo thang ở Nga trong bối cảnh các cuộc tấn công liên tục của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu, với tình trạng thiếu nhiên liệu cho xe hơi hiện đang lan rộng đến khu vực thủ đô.

Theo tờ The Moscow Times, các trạm xăng ở Novaya Moskva – khu vực được sáp nhập vào ranh giới thành phố Mạc Tư Khoa năm 2012 – đã bắt đầu dán thông báo giới hạn lượng xăng bán ra ở mức 60 lít (khoảng 16 gallon) mỗi khách hàng và lượng dầu diesel bán ra ở mức 100 lít (khoảng 26 gallon).

“Quy trình phân phối nhiên liệu này sẽ tiếp tục có hiệu lực cho đến khi có thông báo mới,” báo cáo cho biết.

Trước đó, tại Crimea bị tạm chiếm, chính quyền cũng hạn chế việc bán xăng A-95 xuống không quá 20 lít (5 gallon) mỗi người. Các biện pháp phân phối nhiên liệu tương tự đã được áp dụng ở các khu vực khác của Ukraine bị Nga tạm chiếm, bao gồm các vùng Zaporizhzhia và Donetsk.

Chính quyền do Nga dựng lên ở Sevastopol bị tạm chiếm đã phát phiếu nhiên liệu diesel trước khi tuyên bố tình trạng thiếu hụt “tạm thời” xăng A-92 và A-95.

Trong khi đó, giá nhiên liệu tiếp tục tăng tại các trạm xăng trên khắp Mạc Tư Khoa.

Theo Hiệp hội Nhiên liệu Mạc Tư Khoa, giá dầu diesel đã ghi nhận một đợt tăng đáng kể nữa trong tuần trước, trong khi giá xăng cũng tăng lên rõ rệt.

Giá dầu diesel trung bình tại Mạc Tư Khoa đã tăng 56 kopeck/lít trong tuần qua, lên mức 78,49 ruble (khoảng 0,98 đô la Mỹ)/lít. Xăng A-92 tăng 24 kopeck/lít, lên mức 64,67 ruble (khoảng 0,81 đô la Mỹ)/lít, trong khi xăng AI-95 tăng 35 kopeck/lít, lên mức 71,46 ruble (khoảng 0,89 đô la Mỹ)/lít.

Vào rạng sáng thứ Ba, Nga đã phát động một cuộc tấn công bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn nhằm vào Ukraine, gây ra cảnh báo không kích ở Kyiv và nhiều khu vực khác. Không quân Ukraine cảnh báo về các mối đe dọa từ hỏa tiễn đạn đạo từ phía đông và đông bắc, các nhóm máy bay điều khiển từ xa, các cuộc tấn công hỏa tiễn vào Dnipro và Zaporizhzhia, và các vụ phóng hỏa tiễn hành trình Kalibr từ Biển Caspi.

Theo hiệp hội, việc tăng giá bán lẻ chủ yếu là do việc tăng giá tại các trạm xăng do công ty tư nhân NeftMagistral điều hành.

Tại đó, giá xăng A-92 tăng 3 rúp lên 67,4 rúp (khoảng 0,84 đô la Mỹ) mỗi lít, trong khi xăng AI-95 và dầu diesel tăng 5 rúp lên lần lượt là 76,29 rúp (khoảng 0,95 đô la Mỹ) và 83,68 rúp (khoảng 1,05 đô la Mỹ) mỗi lít.

Hôm thứ Hai, Nga cũng ban hành lệnh cấm xuất khẩu nhiên liệu máy bay trong bối cảnh áp lực ngày càng gia tăng đối với nguồn cung trong nước, một vấn đề ngày càng được tường trình liên quan đến các cuộc tấn công của Ukraine vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ.

Các hạn chế này sẽ có hiệu lực từ ngày 1 tháng 6 đến ngày 30 tháng 11, với một số ngoại lệ hạn chế. Chính quyền Nga cho biết biện pháp này nhằm duy trì sự ổn định trên thị trường nhiên liệu trong nước.

Động thái này diễn ra sau những hạn chế trước đó đối với việc xuất khẩu xăng dầu. Vào tháng 12 năm 2025, Mạc Tư Khoa đã áp đặt lệnh cấm kéo dài đến ngày 28 tháng 2 năm 2026, bao gồm tất cả các nhà xuất khẩu, kể cả các nhà sản xuất.

Các biện pháp hạn chế sau đó đã được gia hạn và hiện dự kiến sẽ tiếp tục có hiệu lực cho đến hết tháng 7.

Trong những tháng gần đây, Ukraine đã tăng cường các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Nga, tấn công vào các nhà máy lọc dầu, trạm bơm và các cơ sở năng lượng khác.

Theo tính toán của Bloomberg, Ukraine đã lập kỷ lục thời chiến vào tháng 5 khi tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga tới 16 lần trong tháng đó. Hơn 10 cuộc tấn công khác nhắm vào các đường ống dẫn dầu, kho chứa và cảng xuất khẩu.

Đến giữa tháng 5, Bộ Tổng tham mưu Ukraine cho biết chỉ riêng trong tháng đó đã có 10 nhà máy lọc dầu của Nga bị tấn công, buộc sáu nhà máy phải tạm ngừng hoạt động. Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết các cuộc tấn công đã làm giảm công suất lọc dầu của Nga khoảng 10%.

Con số này có thể đã tăng lên khi các cuộc tấn công tiếp diễn, với các cơ sở lớn như nhà máy lọc dầu Yaroslavl và Perm được tường trình đã bị ảnh hưởng nhiều lần trong vòng vài ngày.

Đồng thời, Nga đang gặp khó khăn trong việc tận dụng tối đa lợi ích từ giá dầu toàn cầu tăng cao do những gián đoạn liên quan đến cuộc chiến tranh Mỹ-Israel chống lại Iran và các mối đe dọa đối với hoạt động vận chuyển hàng hóa qua eo biển Hormuz, tuyến đường vận chuyển khoảng một phần ba lượng dầu mỏ toàn cầu.

Theo Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Không khí Sạch, gọi tắt là CREA, doanh thu dầu mỏ của Nga đạt trung bình 734 triệu euro hay 862 triệu đô la mỗi ngày trong tháng 4, mức cao nhất trong hai năm rưỡi.

Tuy nhiên, khối lượng xuất khẩu tiếp tục giảm do thiệt hại về cơ sở hạ tầng và các cơ sở xuất khẩu. Viện Nghiên cứu Chiến tranh, gọi tắt là ISW cho biết chi phí sửa chữa tăng cao và trợ cấp của nhà nước cho các công ty năng lượng có thể đã bù đắp phần lớn doanh thu bổ sung, khiến Điện Cẩm Linh thiệt hại ước tính 4,7 tỷ đô la vào tháng 4 năm 2026.

[Newsweek: Ukraine’s Refinery Campaign Forces Fuel Limits in Moscow]

4. Tổng thống Zelenskiy thúc giục các đồng minh cung cấp hỏa tiễn trong bối cảnh ngân sách vũ khí của NATO đang thiếu hụt.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy hôm thứ Tư đã kêu gọi các nước Âu Châu đẩy nhanh việc cung cấp các hệ thống phòng không quan trọng, trong bối cảnh các cam kết tài trợ từ một chương trình quan trọng do NATO hậu thuẫn đang bị chậm tiến độ.

“Hỏa tiễn đạn đạo là luận điểm cuối cùng của Nga trong cuộc xâm lược Ukraine, và chúng ta phải tìm ra phản ứng thích đáng đối với chúng”, Tổng thống Zelenskiy nói với các phóng viên ở Kyiv, vì vậy “sẽ rất hữu ích nếu các đối tác của chúng ta tập trung đặc biệt vào việc phòng thủ chống lại hỏa tiễn đạn đạo”.

Kyiv đã nhiều lần yêu cầu các đồng minh NATO cung cấp cho họ hệ thống hỏa tiễn đánh chặn Patriot do Mỹ sản xuất, vốn có khả năng phá hủy hỏa tiễn đạn đạo của Nga. Yêu cầu mới nhất được đưa ra một ngày sau khi một loạt máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn của Nga giết chết 12 người ở thủ đô Ukraine.

Các nước Liên Hiệp Âu Châu đã đồng ý cho Ukraine vay 90 tỷ euro đến năm 2027. Các đồng minh NATO hồi tháng Hai cũng cam kết 35 tỷ đô la để giúp củng cố hệ thống phòng không của Kyiv - với Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius gợi ý rằng điều đó có thể bao gồm 35 hỏa tiễn Patriot PAC-3.

Tuy nhiên, Tổng thống Zelenskiy cảnh báo rằng vấn đề “không còn chỉ đơn thuần là vấn đề tài chính”, nói với các phóng viên rằng số lượng hàng hóa được giao đã “giảm nhanh chóng” sau cuộc chiến của Mỹ ở Iran, điều này đã gây áp lực nặng nề lên kho dự trữ toàn cầu của các loại vũ khí quan trọng này.

Thay vào đó, tổng thống Ukraine cho biết ông đã đạt được thỏa thuận với “một số quốc gia” để giành lấy vị trí của họ trong danh sách chờ mua hỏa tiễn Patriot từ Mỹ. “Nhưng các bạn chỉ có thể giành được vị trí đó nếu đã trả tiền cho hợp đồng – và chúng tôi phải trả tiền”, ông nói.

Tổng thống Zelenskiy, người đã cùng Tổng thư ký NATO Mark Rutte đến Kyiv trong một chuyến thăm bất ngờ hôm thứ Tư, cũng cho biết sáu quốc gia đã đồng ý đóng góp thêm cho chương trình mua vũ khí của NATO dành cho Mỹ, Danh sách các yêu cầu ưu tiên dành cho Ukraine.

Tuy nhiên, Tổng thống Zelenskiy cho biết “tốc độ và khối lượng giao hàng thông qua PURL vẫn chưa đủ”, đồng thời nói thêm rằng ông đã thảo luận về “các bước bổ sung” với Rutte.

Ông Rutte cho biết Mỹ đang “làm hết sức mình để cung cấp hỏa tiễn Patriot PAC-3 và PAC-2 cho Ukraine”, ám chỉ các hỏa tiễn đánh chặn được phóng bởi hệ thống Patriot.

PURL được thành lập vào mùa hè năm ngoái sau khi Tổng thống Donald Trump chấm dứt các cam kết viện trợ quân sự mới cho Kyiv, và ông Rutte đã gây quỹ cho sáng kiến này từ các quốc gia tài trợ.

Lãnh đạo NATO cho biết các đối tác của Ukraine đã cam kết gần 6 tỷ đô la thông qua chương trình này. Tuy nhiên, năm ngoái, các đồng minh đã cam kết 5 tỷ đô la, cho thấy NATO chỉ mới hoàn tất việc giải ngân thêm 1 tỷ đô la tiền mặt trong 5 tháng đầu năm 2026 — thấp hơn nhiều so với mục tiêu 12 tỷ đô la mà ông Rutte đã đặt ra cho năm nay.

Bên trong NATO, các quan chức khẳng định các nước đã đồng ý đóng góp thêm, nhưng những khoản này đang chờ phê duyệt cuối cùng để được công bố thành các gói chính thức. Mặc dù “chúng ta đang chậm trễ một chút” trong việc đóng góp, nhưng các đồng minh đã cam kết đóng góp thêm “hàng triệu” đô la so với số tiền mà ông Rutte có thể công bố công khai, theo một người quen thuộc với vấn đề này, người yêu cầu được giấu tên để có thể phát biểu tự do.

Một quan chức của liên minh phát ngôn thay mặt tổ chức cho biết với POLITICO: “Tổng thư ký đã khẳng định rõ ràng rằng việc hỗ trợ Ukraine thông qua PURL sẽ tiếp tục, vì vậy chúng ta nên kỳ vọng sẽ có thêm nhiều cam kết trong tương lai gần.”

Cuộc tranh luận về vấn đề tài trợ diễn ra trong bối cảnh liên minh đang gấp rút đưa ra một cam kết tài trợ cụ thể để trấn an Kyiv trước thềm hội nghị thượng đỉnh các nhà lãnh đạo NATO vào tháng 7, nơi Tổng thống Zelenskiy sẽ tham dự bên lề.

Trước đó, các nước đồng minh đã bác bỏ đề xuất của ông Rutte về việc dành 0,25% GDP của họ cho Ukraine. Hiện tại, họ đang cân nhắc đề xuất của Đức về việc tăng cường tính minh bạch trong các khoản đóng góp, đi kèm với một mục tiêu tài trợ tuyệt đối chưa được xác định, theo ba nhà ngoại giao NATO.

[Politico: Zelenskyy presses allies for missiles as NATO arms funding lags]

5. Trong 24 giờ qua, Nga đã mất số thiết bị trị giá 435 triệu đô la. Robot mặt đất cũng nằm trong số những thiết bị bị thiệt hại.

Nga đã mất khoảng 435 triệu đô la Mỹ giá trị thiết bị quân sự trong 24 giờ trên chiến tuyến. ArmyInform đưa tin vào ngày 3 tháng 6, cùng với tổn thất về nhân sự của Nga là 1.130 binh sĩ thiệt mạng hoặc bị thương.

Thiệt hại chỉ trong một ngày này diễn ra trong bối cảnh giao tranh dai dẳng, trong đó lực lượng Ukraine đã liên tục làm suy yếu các xe thiết giáp, pháo binh và hệ thống phòng không của Nga. Sự phá hủy này bao gồm cả những trang thiết bị có giá trị cao, như pháo binh, hệ thống phóng rocket đa nòng và hệ thống phòng không, những thứ mà Nga cần thời gian và phụ tùng để thay thế.

Theo thông tin chi tiết từ các nhà báo, số thiết bị quân sự Nga bị phá hủy và hư hại trong ngày hôm đó bao gồm 5 xe tăng, 7 xe chiến đấu bọc thép, 60 hệ thống pháo binh, 5 hệ thống phóng rocket đa nòng, 3 hệ thống phòng không, 6 tổ hợp robot mặt đất, 40 hỏa tiễn, 1.853 máy bay điều khiển từ xa, 437 xe tải và xe cơ giới, cùng 4 thiết bị chuyên dụng.

Bộ Tổng tham mưu bắt đầu theo dõi các tổ hợp robot mặt đất như một mục riêng trong sổ ghi chép tổn thất hàng ngày vào tháng 5, và tổng số lượng tích lũy đạt 1.306 vào đầu tháng 5.

Hạng mục mới này phản ánh sự gia tăng của lực lượng tác chiến mặt đất điều khiển từ xa ở cả hai phía, với Quân đoàn 3 dưới quyền Andrii Biletsky dự đoán rằng 30% bộ binh của họ có thể được thay thế bằng hệ thống robot vào cuối năm 2026.

Ngày trọng đại của Putin đã trở thành mục tiêu tấn công của máy bay điều khiển từ xa Ukraine.

Trong một diễn biến quan trọng khác, Ukraine đã tấn công một kho nhiên liệu lớn của Nga trên Vịnh Phần Lan và một nhà máy sản xuất phụ tùng quân sự ở tỉnh Tambov vào đêm 2-3 tháng 6, cùng lúc đám cháy ở Saint Petersburg bùng phát và hội nghị kinh doanh quốc tế hàng đầu của Điện Cẩm Linh khai mạc tại thành phố này.

Cư dân địa phương cho biết đã nghe thấy một loạt tiếng nổ lớn và một đám cháy lớn ở khu vực cảng Saint Petersburg ngay sau 4 giờ sáng giờ địa phương. Vụ tấn công xảy ra cách khu phức hợp Expoforum khoảng 17 km, nơi dự kiến diễn ra Diễn đàn Kinh tế Quốc tế Saint Petersburg, gọi tắt là SPIEF, và Putin dự kiến sẽ có bài phát biểu.

[Europe Maidan: Russia lost $435 million worth of equipment over past 24 hours. Ground robots are among losses, too]

6. Rubio cảnh báo về nguy cơ leo thang “thực sự” khi Ukraine tấn công sâu vào lãnh thổ Nga.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio hôm thứ Tư cảnh báo về nguy cơ “thực sự” leo thang chiến tranh Ukraine, khi Kyiv thể hiện khả năng tấn công sâu vào lãnh thổ Nga.

Những phát biểu này được đưa ra sau khi máy bay điều khiển từ xa của Ukraine tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng ở thành phố St. Petersburg, thành phố lớn thứ hai của Nga, một cuộc tấn công mà Kyiv gọi là hành động trả đũa cho làn sóng tấn công quy mô lớn của Nga hôm thứ Ba khiến ít nhất 23 người thiệt mạng.

Ngoại trưởng Rubio phát biểu trước ủy ban phân bổ ngân sách Thượng viện: “Ukraine ngày càng trở nên hiệu quả hơn trong việc tiến hành các cuộc tấn công tầm xa sâu vào lãnh thổ Nga.”

Ông nói thêm: “Đây là một trong những điều nhắc nhở chúng ta về tầm quan trọng của việc cố gắng chấm dứt cuộc chiến này, nếu có thể, bởi vì nguy cơ leo thang là có thật, thậm chí còn thực tế hơn trước đây.”

Trước đó, khi phát biểu trước Ủy ban Đối ngoại Hạ viện, Rubio bày tỏ sự tiếc nuối về việc thiếu tiến triển trong việc chấm dứt cuộc chiến, bắt đầu bằng cuộc xâm lược toàn diện của Nga vào tháng 2 năm 2022.

Ông nói: “Cho đến nay, cả hai bên đều không sẵn lòng nhượng bộ, đặc biệt là phía Nga, những điều cần thiết để mang lại hòa bình”.

“Nhưng chúng tôi luôn sẵn sàng, và chúng tôi đã tham gia và đầu tư một lượng thời gian đáng kể ở cao cấp vào cuộc xung đột đó trong năm qua,” ông nói thêm.

Oleksandr Merezhko, Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại của Quốc Hội Ukraine, cho rằng chính quyền Trump thường đưa ra các tuyên bố chống lại các cuộc tấn công của Ukraine trên đất Nga. Tuy nhiên, ông nói: “Chúng tôi sẵn sàng ngưng tất cả các cuộc tấn công trên đất Nga nếu Hoa Kỳ bảo đảm rằng Nga sẽ ngừng không kích vào lãnh thổ Ukraine. Mỹ đã không bảo đảm được điều đó, họ còn chậm trễ giao các hỏa tiễn phòng không, và dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với dầu của Nga. Trong một chừng mực nào đó, Nga cảm thấy được bật đèn xanh, thậm chí được tiếp thêm sức để không kích tàn bạo vào lãnh thổ Ukraine. Chúng tôi không thể ngồi yên chờ chết.”

Kaja Kallas, phó chủ tịch Ủy ban Âu Châu, và cũng là Đại diện cấp cao của Liên Hiệp Âu Châu về chính sách đối ngoại và an ninh đồng tình với Dân biểu Oleksandr Merezhko, và nói rằng các cuộc tấn công sâu vào lãnh thổ Ukraine đang gây ra 'sự hoảng loạn' trong Điện Cẩm Linh.

Các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine sâu bên trong lãnh thổ Nga đang gây ra “sự hoảng loạn” cho Điện Cẩm Linh và đó gần như là cách duy nhất để buộc Mạc Tư Khoa phải nghiêm chỉnh đàm phán hòa bình, nhà ngoại giao hàng đầu của Liên Hiệp Âu Châu, Kaja Kallas, nói với AFP hôm thứ Tư, nhấn mạnh rằng “ve vãn Nga không có tác dụng.”

Hôm thứ Tư, máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã tấn công các địa điểm năng lượng và quân sự ở Saint Petersburg trong khi các quan chức đang tập trung tham dự hội nghị kinh tế quan trọng của Putin tại thành phố này.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy mô tả các cuộc tấn công là sự trả đũa “công bằng” đối với việc Nga ném bom Ukraine và đe dọa sẽ tiến hành thêm nhiều cuộc tấn công nữa.

Kallas nói: “Ukraine đã tăng cường đáng kể các cuộc tấn công sâu vào các cơ sở dầu mỏ, bởi vì dầu mỏ là nguồn tài chính cho cuộc chiến ở Ukraine.”

“Đồng thời, chúng ta thấy rằng Putin đang mất tiền, nhân lực và đà tiến, và đó là lý do tại sao ông ta tăng cường các cuộc tấn công vào thường dân.”

Lãnh đạo Nga đã phát động một loạt các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn dữ dội nhằm vào Ukraine trong những ngày gần đây, khiến ít nhất 23 người thiệt mạng vào thứ Ba.

“Ông ta rõ ràng đang khủng bố nhiều hơn để tạo ra nỗi sợ hãi, và bởi vì ông ta đang ở thế bất lợi trên chiến trường,” Kallas nói.

“Nhưng tôi nghĩ cho đến nay họ vẫn chưa thể phá vỡ được tinh thần kiên cường của người Ukraine, và tôi nghi ngờ rằng họ sẽ làm được điều đó với những cuộc tấn công này.”

Liên minh Âu Châu hiện đang chuẩn bị một vòng trừng phạt mới đối với Mạc Tư Khoa nhằm gia tăng áp lực lên Điện Cẩm Linh.

Kallas cho biết một phần quan trọng của gói đề xuất này nhằm mục đích kiềm chế doanh thu dầu mỏ của Nga ở mức thấp bất chấp giá năng lượng tăng vọt do cuộc chiến tranh Mỹ-Israel chống Iran gây ra.

Bà nói: “Chúng tôi có một mục tiêu rất rõ ràng, đó là nhắm vào ngành công nghiệp quân sự, nhắm vào các tổ chức tài chính, để họ không thể huy động vốn để tài trợ cho cuộc chiến này”.

“Đồng thời, chúng ta cũng cần tăng cường hỗ trợ cho Ukraine để họ có thể tự vệ, bởi vì những cuộc tấn công này rất tàn bạo.”

Trong bối cảnh các cuộc đàm phán do Mỹ làm trung gian nhằm chấm dứt giao tranh ở Ukraine bị đình trệ, ngày càng có nhiều lời kêu gọi Liên Hiệp Âu Châu đóng vai trò lớn hơn trong nỗ lực ngăn chặn chiến tranh.

Bà Kallas nhắc lại lập trường kiên quyết của mình rằng Liên Hiệp Âu Châu không thể đóng vai trò là “trung gian hòa giải” trung lập giữa hai bên do lập trường ủng hộ mạnh mẽ Kyiv.

“Rõ ràng cuộc chiến ở Iran, Trung Đông và eo biển Hormuz đang thu hút sự chú ý của người Mỹ, nhưng tôi nghĩ điều quan trọng hơn là cho đến nay chúng ta vẫn chưa thấy phía Nga thể hiện thiện chí đàm phán thực sự,” bà nói.

“Điều quan trọng nhất là làm thế nào để chúng ta có thể thúc đẩy họ đàm phán với người Ukraine, để họ cũng đưa ra những nhượng bộ nhằm bảo đảm an ninh cho Âu Châu.”

[Kyiv Post: Rubio Warns of ‘Real’ Escalation Risk as Ukraine Strikes Deeper Inside Russia]

7. Ông Rubio cho biết Mỹ nhận thấy những dấu hiệu cho thấy nhà lãnh đạo tối cao mới của Iran “ngày càng tham gia vào các hoạt động ở một mức độ nào đó”.

Ngoại trưởng Marco Rubio, trong các phiên điều trần liên tiếp tại Quốc hội hôm thứ Ba, lần đầu tiên kể từ khi chiến tranh Iran bắt đầu, cho biết các nhà đàm phán Mỹ đã thấy những dấu hiệu cho thấy Mojtaba Khamenei, người kế nhiệm cha mình trở thành lãnh đạo tối cao mới của đất nước, đã tham gia vào các cuộc đàm phán mặc dù không xuất hiện trước công chúng.

“Tôi cho rằng, xét những gì đã xảy ra với nhiều nhà lãnh đạo trong hệ thống đó, việc công khai quá nhiều có lẽ không phải là điều được khuyến nghị đối với họ trong nội bộ,” ông nói. “Tuy nhiên, tôi nghĩ có những dấu hiệu cho thấy ông ấy đang ngày càng tham gia nhiều hơn ở một mức độ nào đó, mặc dù tất cả các thông tin liên lạc của ông ấy đều bằng văn bản và thông qua các trung gian.”

Vào tháng 3, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth nói với các phóng viên rằng Khamenei “bị thương và có thể bị biến dạng”, và một bản ghi nhớ ngoại giao mà tờ The Times xem được vào tháng 4, theo tờ báo này là dựa trên thông tin tình báo của Mỹ và Israel, cho thấy Khamenei đang bất tỉnh và được điều trị một bệnh lý “nghiêm trọng” tại thành phố Qom.

[CBSNews: Rubio says U.S. sees indications Iran's new supreme leader “increasingly engaging at some level”]

8. Ngoại trưởng Rubio cho biết, uranium làm giàu là vấn đề then chốt trong các cuộc đàm phán với Iran, chưa có thỏa thuận nào được ký kết.

Số phận của kho dự trữ uranium được làm giàu cao của Iran là trọng tâm của các cuộc đàm phán với Washington, và Tehran vẫn chưa đồng ý với một thỏa thuận hòa bình, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết hôm thứ Tư.

Washington khẳng định Iran phải giao nộp uranium làm giàu gần cấp độ vũ khí, đồng ý hạn chế các hoạt động hạt nhân và mở lại eo biển Hormuz để bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào có thể có hiệu lực.

“Tôi nghĩ rằng hiện nay, trong một số văn bản đã được trao đổi qua lại, vấn đề này đã được đề cập rõ ràng, nhưng chúng ta… vẫn chưa nhận được sự phê chuẩn cuối cùng từ hệ thống của họ tính đến sáng nay,” Rubio nói với Ủy ban Đối ngoại Hạ viện.

Ông Rubio cũng tái khẳng định rằng cuộc chiến ở Iran đã kết thúc, ngay cả khi Iran tấn công phi trường của Kuwait, khiến một người thiệt mạng và 63 người bị thương vào hôm thứ Tư, một sự leo thang đáng kể.

“ Chúng tôi không còn tiến hành các cuộc tấn công liên tục bên trong Iran để làm suy yếu quân đội của họ nữa, bởi vì Chiến dịch Cuồng nộ Vĩ đại đã kết thúc”, Rubio nói với các thành viên hội đồng, khẳng định rằng Mỹ đã giành được một chiến thắng.

“Chúng tôi định nghĩa chiến thắng là phá hủy cơ sở công nghiệp quốc phòng của họ, giảm đáng kể số lượng bệ phóng hỏa tiễn mà họ sở hữu, giảm đáng kể kho dự trữ máy bay điều khiển từ xa của họ,” Rubio nói. “Và chúng tôi đã đạt được tất cả những điều đó, ngoài việc phá hủy những gì còn lại của lực lượng không quân và xóa sổ toàn bộ hải quân thông thường của họ.”

[CBSNews: Enriched uranium key issue in Iran talks, no deal yet, Rubio says]

9. Nhật Bản bác bỏ cáo buộc “chủ nghĩa quân phiệt mới” của Trung Quốc

Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Shinjirō Koizumi đã bác bỏ những cáo buộc từ Trung Quốc cho rằng việc Tokyo tăng cường quốc phòng gần đây là một “chủ nghĩa quân phiệt mới”, đồng thời nhấn mạnh rằng “cánh cửa luôn rộng mở” cho đối thoại song phương.

Mặc dù hiến pháp thời hậu chiến của Nhật Bản nghiêm ngặt hạn chế vai trò quân sự của quốc gia và bác bỏ chiến tranh như một quyền thuộc chủ quyền quốc gia, Tokyo đã dần tăng cường thế trận phòng thủ trong những năm gần đây. Sự chuyển dịch chiến lược này bao gồm tăng chi tiêu quốc phòng, mở rộng các cuộc tập trận chung với Hoa Kỳ và các đối tác khu vực như Phi Luật Tân và Australia, và quyết định hồi tháng Tư nới lỏng các hạn chế lâu nay đối với việc xuất khẩu vũ khí sát thương.

Đáp lại, Trung Quốc đã tăng cường một chiến dịch công khai cáo buộc Nhật Bản “tái quân sự hóa”, coi các cải cách quốc phòng của Tokyo là sự hồi sinh của chủ nghĩa quân phiệt trong quá khứ và thường xuyên gợi lại những ký ức về sự xâm lược thời chiến của Đế quốc Nhật Bản.

Phát biểu tại Đối thoại Shangri-La—một hội nghị thượng đỉnh về an ninh thường niên do Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế, gọi tắt là IISS tổ chức, quy tụ các bộ trưởng quốc phòng, quan chức quân sự, nhà ngoại giao và nhà phân tích từ khắp khu vực—ông Koizumi đã tìm cách làm rõ bối cảnh các chính sách an ninh của Nhật Bản.

Ông khẳng định: “Chính sách quốc phòng và việc tăng cường quốc phòng của Nhật Bản không dựa trên ý tưởng xác định bất kỳ quốc gia hoặc khu vực cụ thể nào là mối đe dọa—hay có một cuộc đối đầu quân sự với quốc gia hoặc khu vực đó”.

Tuy nhiên, bộ trưởng quốc phòng không ngần ngại chỉ trích sự bành trướng quân sự nhanh chóng của Bắc Kinh và tình trạng thiếu rõ ràng về địa chính trị.

“Tuy nhiên, Trung Quốc vẫn tiếp tục tăng chi tiêu quốc phòng ở mức cao và đang nhanh chóng mở rộng năng lực quân sự trên nhiều lĩnh vực mà không có sự minh bạch cần thiết”, ông nói. “Những hoạt động này là những vấn đề đáng lo ngại đối với Nhật Bản và cộng đồng quốc tế.”

Những phát ngôn của ông Koizumi là lời đáp trả trực tiếp trước thách thức từ Thiếu tướng Mạnh Tương Khánh, một quan chức quân đội Trung Quốc. Ông Mạnh đã so sánh với “di sản độc hại” của Đế quốc Nhật Bản trong những năm 1930 và 1940, cho rằng việc bình thường hóa quân sự của Tokyo vẫn là mối lo ngại sâu sắc đối với các quốc gia từng chịu sự xâm lược của Nhật Bản.

Mặc dù không trực tiếp nêu tên Bắc Kinh, Koizumi đã chỉ ra sự bất đối xứng rõ rệt trong cán cân quyền lực khu vực để phản bác lại lời cáo buộc.

“Có một quốc gia sở hữu kho vũ khí hạt nhân và máy bay ném bom chiến lược khổng lồ. Nhật Bản không có cả hai loại vũ khí đó. Thế mà, Nhật Bản lại bị gán mác là chủ nghĩa quân phiệt mới. Chẳng phải điều đó rất kỳ lạ sao?” ông nói.

Năm 1967, Thủ tướng Eisaku Satō đã nêu ra Ba Nguyên tắc Phi hạt nhân, được Quốc hội Nhật Bản chính thức thông qua như chính sách quốc gia vào năm 1976. Theo những nguyên tắc này, Nhật Bản cam kết sẽ không bao giờ:

Trong khi đó, ông Koizumi nhấn mạnh cam kết của Tokyo đối với ngoại giao, lưu ý rằng Nhật Bản tin rằng việc duy trì “đối thoại thẳng thắn, bền bỉ” thông qua tất cả các kênh có sẵn là vô cùng quan trọng mà không né tránh những vấn đề khó khăn.

“ Cánh cửa của Nhật Bản luôn rộng mở,” ông Koizumi nhắc lại.

Sự thay đổi về động lực và quan hệ đối tác khu vực

Bộ trưởng Quốc phòng cũng gửi lời chúc tốt đẹp nhất tới người đồng cấp Trung Quốc, Đồng Quân, bày tỏ sự thất vọng vì cuộc gặp song phương không thể diễn ra. Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc đã không tham dự Đối thoại Shangri-La năm thứ hai liên tiếp, Bắc Kinh quyết định cử một phái đoàn chủ yếu gồm các học giả và đại diện quân sự cấp thấp hơn.

Trong khi đó, Tokyo tiếp tục tăng cường quan hệ an ninh với các quốc gia khác trong khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Bên lề hội nghị thượng đỉnh, ông Koizumi đã gặp Bộ trưởng Quốc phòng Phi Luật Tân Gilberto Teodoro. Hai bên đồng ý thúc đẩy kế hoạch chuyển giao các tàu khu trục hộ tống lớp Abukuma đã ngừng hoạt động và máy bay trinh sát TC-90 để tăng cường khả năng phòng thủ của Manila. Giống như Nhật Bản, Phi Luật Tân hiện đang vướng vào các tranh chấp lãnh thổ kéo dài với Trung Quốc trên biển.

Nhận xét về sự thay đổi chiến lược khu vực của Nhật Bản, Robert Ward, Chủ tịch phụ trách Nhật Bản và Giám đốc Chương trình Kinh tế Địa chính trị và Chiến lược của IISS, lưu ý rằng Tokyo đang thành công trong việc tìm kiếm điểm chung với các nước láng giềng lo ngại về tham vọng hải quân của Bắc Kinh.

“Theo một nghĩa nào đó, Nhật Bản đang mở rộng quan hệ với một số quốc gia cũng lo ngại về Trung Quốc,” Ward nói với Newsweek. “Nhưng điều đó không làm thay đổi tầm quan trọng hàng đầu của liên minh an ninh Mỹ-Nhật.”

[Newsweek: Japan Denies ‘New Militarism’ After China Claims]

10. Lạm phát ở Iran đạt mức như thời Thế chiến II.

Theo một báo cáo do Ngân hàng Trung ương Iran công bố hôm thứ Hai, lạm phát hàng năm ở Iran đã đạt mức chưa từng thấy kể từ Thế chiến II vào tháng 5, cho thấy những khó khăn kinh tế mà người dân Iran bình thường phải đối mặt khi Cộng hòa Hồi giáo đứng trước nguy cơ tái bùng nổ cuộc chiến do Israel và Hoa Kỳ phát động vào ngày 28 tháng 2.

Báo cáo của ngân hàng là lời thừa nhận chính thức đầu tiên về điều mà người dân Iran khi đi mua sắm, trả tiền taxi hoặc đến phòng khám y tế đã biết: Đồng rial đã bị ảnh hưởng nặng nề bởi chiến tranh và sự bất ổn xung quanh việc chiến tranh có thể tiếp tục hay không.

Trong khi đó, những vấn đề lâu năm về quản lý kinh tế yếu kém và tham nhũng trong chính phủ dường như cũng đang kéo nền kinh tế dựa vào dầu mỏ của Iran xuống, trong bối cảnh nước này vẫn đang chịu sự phong tỏa hải quân của Mỹ.

Áp lực kinh tế trong quá khứ đã châm ngòi cho các cuộc biểu tình trên toàn quốc, điều mà chế độ thần quyền Iran đã cố gắng tránh kể từ khi đàn áp bạo lực những người biểu tình hồi tháng Giêng. Các nhóm nhân quyền ước tính rằng hơn 7.000 người đã thiệt mạng khi đó, và Tổng thống Trump cho biết chính quyền Iran đã giết chết khoảng 30.000 người trong cuộc đàn áp.

Các chuyên gia lưu ý rằng các cuộc biểu tình mới có thể nổ ra nếu người dân không đủ khả năng nuôi sống gia đình mình.

[CBSNews: Iran's inflation hits World War II levels]