Trung tâm Hành Hương Đức Mẹ Núi Cúi với đền thánh Hình Bán Cầu vĩ đại nhất Việt Nam đã được cung hiến trong một cử hành long trọng được sự tham dự của Đại diện Đức Thánh Cha tại Việt Nam và gần như toàn thể hội đồng Giám Mục Việt Nam và rất nhiều khách hành hương đến từ khắp miền Việt Nam và ngoại quốc. Sự tham dự này không những xác nhận tính Toàn Quốc mà cả tính Quốc tế của Trung Tâm Hành Hương Đức Mẹ Núi Cúi, như lời Đức Tổng Giám Mục Giu-se Vũ Văn Thiên, Phó Chủ Tịch Hội Đồng Giám Mục Việt Nam nói hôm nay, trong thành lễ cung hiến Đền Thánh Đức Mẹ Núi Cúi. Sự hoành tráng của Trung tâm là niềm hãnh diện không phải chỉ của Giáo Phận Xuân Lộc mà là của toàn thể Giáo Hội Việt Nam. Để hiểu công trình có một không hai này, chúng tôi tìm đọc bài viết của Nhà Văn Bùi Công Thuấn, thấy nó đầy đủ quá, xin mạn phép tác giả cho đăng lại dưới đây:

***


NỘI DUNG

1. Ý nghĩa của hành hương
2. Các Trung tâm hành hương Đức Mẹ.
3. “Linh địa hiếm có”
4. Tổng quan về Trung tâm hành hương Đức Mẹ Núi Cúi
5. “Đức Mẹ Núi Cúi – linh địa của đức tin.”
6. Giá trị của hành hương Đức Mẹ Núi Cúi

HÀNH HƯƠNG LÀ GÌ?

Đối với người Công Giáo, hành hương là đi đến những nơi thánh thiêng, để chiêm ngưỡng những công trình văn hóa; từ đó nhận ra vẻ đẹp kỳ diệu của Thiên Chúa, Đấng Sáng tạo; vừa “để trải nghiệm đời sống tâm linh, cầu xin một ơn, một phép lạ, một sự chữa lành, sự bình an, hoặc để tĩnh tâm sám hối v.v”[[1]]

“Hành hương” còn mang ý nghĩa tượng trưng. Hội thánh là Hội Thánh lữ hành trên đường tiến về Giê-ru-sa-lem thiên quốc[[2]].

Trong lịch sử của Giáo hội, đã có nhiều cuộc hành hương.

Mô-sê dẫn dắt dân Israel ra khỏi Ai Cập – qua sa mạc, trải qua những thử thách, cám dỗ và tội lỗi, tiến về Đất Hứa (Sách Xuất hành).

Ba Vua cũng là những người hành hương. Theo tiếng gọi tâm linh, họ lên đường. Ánh sao lạ dẫn họ tìm đến Be-lem thờ lạy Chúa Hài đồng và tiến dâng lễ vật (Mt 2, 1-12).

Thánh gia cũng hành hương: “Hằng năm, cha mẹ Đức Giêsu trẩy hội đền Giêrusalem mừng lễ Vượt Qua. Khi Người được mười hai tuổi, cả gia đình cùng lên đền, như người ta thường làm trong ngày lễ.” (Lc 2, 41-42).

***

CÁC TRUNG TÂM HÀNH HƯƠNG

Hiện nay có nhiều thánh địa Công Giáo trở thành trung tâm hành hương trên thế giới: Đất thánh Giêrusalem, Tòa thánh Vatican (Rôma). Và những nơi Đức Mẹ hiện ra, làm nhiều phép lạ: Đức Mẹ Loreto ở Ý (nơi lưu giữ ngôi nhà của Thánh Gia); Đức Mẹ Lộ Đức (Lourdes 1858) ở Pháp; Đức Mẹ Fatima (Bồ Đào Nha 1917). Đền thánh Đức Mẹ Guadalupe (Mexico 1531); Đền Thánh Aparecida (Vương cung thánh đường ở Aparecida, São Paulo, Brazil [[3]]), Đức Mẹ Mễ Du (Medjugorge-Nam Tư 1981[[4]]), Đức Mẹ Naju (Đức Mẹ khóc 700 ngày tại Naju Hàn Quốc 1985[[5]]), Ðức Mẹ Ðen (Bỉ), Ðức Mẹ núi Camêlô (Camêlô là núi thánh, còn gọi là Cát Minh. Dòng Camêlô: 1226.-Chile)

Ở Việt Nam có

Thánh địa La Vang ở làng Cổ Vưu, huyện Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị, Tổng Giáo Phận Huế. Vua Cảnh Thịnh nhà Tây Sơn (1783-1802) cấm đạo. Một số giáo dân trốn vào rừng hẻo lánh La Vang để tránh bị bách hại và giữ đạo. Đức Mẹ đã hiện ra với họ ngày 17/8/1798 tại Hải Phú, Hải Lăng, Quảng Trị. Giáo dân nhìn thấy Ðức Mẹ tay bồng Chúa Hài Đồng, có Thiên Thần chầu hai bên. Mẹ an ủi giáo dân: “Mẹ đã nhận lời các con cầu xin. Từ nay hễ ai chạy đến cầu khấn Mẹ tại nơi này. Mẹ sẽ ban ơn theo ý nguyện“[[6]].

Đức Mẹ Trà Kiệu: Nhà thờ kính Ðức Mẹ xây trên đồi Bửu Châu, xã Duy Sơn, huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam, Giáo phận Ðà Nẵng. Trà Kiệu là cố đô của người Chiêm Thành xưa. Năm 1898, đền thờ được xây dựng để ghi nhớ sự kiện Đức Mẹ phù hộ cho giáo dân trong cuộc chiến 20 ngày đêm chống lại Phong trào Văn Thân bách hại (từ 1/9/1885) [3, đd].

Đức Mẹ Tà Pao: Tà Pao thuộc xã Ðồng Kho, huyện Tánh Linh, tỉnh Bình Thuận, Giáo Phận Phan Thiết. Tà Pao theo tiếng dân tộc K’Ho nghĩa là giấc mơ đẹp. Tượng được xây dựng từ 1959 và bị bỏ quên trong thời gian chiến tranh. Năm 1991, tượng Ðức Mẹ được Ðức Cha Nicôla Huỳnh văn Nghi, Giám Mục Phan Thiết, trùng tu lại. Việc trùng tu hoàn tất năm 2007[3, đd].

Đức Mẹ Măng Đen. Măng Ðen là tên bản thượng thuộc xã Ðắc Long, huyện Kon Plong, tỉnh Kontum, Giáo Phận Kontum. Năm 1971 Linh Mục Tôma Lê Thành Ánh trao tặng tiền đồn Măng Ðen một tượng nguyên mẫu Ðức Mẹ Fatima. Thời gian chiến tranh, tượng bị lãng quên… Năm 2004, khi thi công mở Quốc lộ 24, một công nhân Công Giáo đã mang tượng Ðức Mẹ về phục chế, vì tượng đã mất đầu và hai tay. Phần đầu phục chế được, nhưng hai tay sau nhiều lần cố ráp nối vẫn lại rời ra, nên để nguyên Tượng Ðức Mẹ cụt tay như ta thấy ngày nay. Ý nguyện của Ðức Cha giáo phận cùng con cái muốn nhận Ðức Mẹ là Quan Thầy Người khuyết tật.[3, đd]

Mẹ La Mã, Bến Tre. Nhà thờ La Mã ở huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre, Giáo Phận Vĩnh Long. Năm 1930, khi thành lập họ đạo Sơn Ðốc, Lm Luca Sách, chánh xứ Cái Bông, đã tặng nhà thờ ảnh Ðức Mẹ Hằng Cứu Giúp. 1947 giáo dân phải tản cư vì chiến tranh. Ðầu năm 1950 ông trùm họ đạo mang ảnh Ðức Mẹ về giao cho con trai cất giữ. Ngày 2/2/1950 quân Pháp bố ráp vùng Bầu Dơi, có người chạy đem theo ảnh Ðức Mẹ nhưng dọc đường sợ hãi ném xuống sông. Ba tháng sau, ngày 5/5/1950, một phụ nữ đạo Cao Ðài đi mò cua bắt ốc, vô tình vớt được ảnh, nhưng ảnh đã bị lu mờ vì bùn bám đầy. Con trai ông trùm xin lại đem về lau chùi sạch sẽ, nhưng ảnh vẫn không lộ hình nên không thể thờ kính, bèn gác trên mái nhà. Khi ông trùm sang giúp con dọn dẹp nhà thấy tấm hình, ông la rày và đem ảnh về đặt trên bàn thờ. Tháng 10/1950 chiến tranh lại bùng nổ, dân làng Bầu Dơi chạy trốn chỉ còn hai cha con ông trùm núp sau bàn thờ luôn miệng cầu xin Ðức Mẹ phù hộ. Chiến cuộc chấm dứt, nhà cửa bị hư hại, nhưng tủ thờ còn nguyên vẹn. Ông ngước nhìn lên ảnh thì thấy hình Ðức Mẹ hiện rõ. Ngày 20/6/1951 họ đạo La Mã đã long trọng rước Ðức Mẹ về nhà thờ.

Đức Mẹ Bãi Dâu: Đài Đức Mẹ, nhà thờ, và tượng Chúa Giêsu Tao Phùng ở Vũng Tàu. Các công trình này được Giáo phận Xuân Lộc tái thiết dịp kỷ niệm 25 năm thành lập giáo phận. Lm Dom Nguyễn Chu Trinh chịu trách nhiệm điều hành công việc. Tượng Đức Mẹ Bãi Dâu là tượng Đức Mẹ Là Mẹ Thiên Chúa, cao 25m dựa vào vách núi cao gần 200 m. Mẫu tượng của nghệ nhân Xuân Thu. Để hoàn thành được tượng Đức Mẹ phải mất hai năm. Ngày 22/7/1997 lễ đại triều, giáo phận tổ chức lễ khánh thành trung tâm và kỷ niệm 22 năm Giám mục của Đức Cha Phaolô Maria Nguyễn Minh Nhật, Giám mục giáo phận [[7]].

***

NÚI CÚI – “MỘT LINH ĐỊA HIẾM CÓ”

Đức Tổng Giám Mục Leopoldo Girelli, ngày 19.5.2015, với tư cách Đại diện Tòa Thánh đến thăm Núi Cúi, ngài nói: “Hồ Trị An rộng hơn biển hồ Galilê”. “Có núi Tabo, có hồ Galilê, Trung tâm Đức Mẹ Núi Cúi là linh địa hiếm có” (tr. 49)

Trước kia Núi Cúi là một vùng núi thấp hoang sơ, xung quanh là cây rừng, không thể đến gần để quan sát. Đây là phần sót lại của dãy Trường Sơn, như Núi Chứa Chan (Huyện Xuân Lộc), Núi Cúi (xã Gia Tân 1, Huyện Thống Nhất, tỉnh Đồng Nai).

Muốn nhìn thấy Núi Cúi, phải đi con đường Đức Huy (giáo xứ Đức Huy). Đường đi qua Núi Nứa, Suối Reo đến ngã ba Thánh Tâm sát bờ hồ Trị An, từ đây có thể quan sát Núi Cúi từ phía đông nam. Suối Reo nằm bên cạnh Hồ Trị An. Cả khu vực Thánh Tâm và Suối Reo trước kia là ruộng lúa. Khi Nhà nước đắp đập ngăn hồ, nước dâng lên, biến Suối Reo thành con sông nhỏ. Cảnh thiên nhiên rất đẹp.

Gọi là ngã ba Thánh Tâm vì trước đây, nơi này có giáo xứ Thánh Tâm của Việt Kiều Cambuchia. Theo lời ông chánh Tiến-giáo xứ Dốc Mơ kể, trong chiến tranh giáo xứ này bị trúng bom. Khi Hồ Trị An đắp đập ngăn nước, giáo xứ bị chìm dưới đáy hồ. Người dân phải tìm nơi khác sinh sống. Từ ngã ba Thánh Tâm nhìn sang, Núi Cúi sừng sững, mặt hồ lấp lánh. Dưới bến có những thuyền đánh cá của dân chài.

Để nhìn Núi Cúi rõ hơn, phải đến Lưỡi Bò (một mỏm đất nhô ra hồ Trị An). Từ ngã ba Thánh Tâm, qua bến đò Đức Huy đến họ Antôn, đường đi qua các giáo xứ: Đức Huy – Dốc Mơ – Đức Long – Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp tới giáo xứ Phú Dòng, vòng ra Giáo xứ Hiệp Nhất. Vùng này có khoảng ba chục ngàn giáo dân.

Từ khu vực Lưỡi Bò quan sát, Núi Cúi phủ đầy cây xanh, đa phần là cây rừng. Mặt núi dựng đứng quay ra hồ Trị An. Nơi đây có Hang Khỉ, bên trong còn vài chục con. Con khỉ đầu đàn thường ngồi ở mỏm đá canh có người thì hú báo cho bọn khỉ trong hang. Chúng ăn trái cây rừng

Hình tượng địa hình

Đức cha Đa Minh cho biết:

Núi Cúi nhìn từ trên cao xuống có hình dáng nước Việt Nam.

Theo PGS-TS Huỳnh Văn Tới – chuyên ngành Lịch sử Văn hóa, Núi Cúi có hình dáng một bà mẹ đang còng lưng cõng đứa con, một trinh nữ đang nằm ngủ.

Cũng có người nhận định, Núi Cúi có hình dàng một con chiên nằm ngang.

Đức cha Phêrô Nguyễn Văn Khảm trong Lễ đặt viên đá đầu tiên xây dựng Trung tâm Đức Mẹ Núi Cúi (18/9/2015) nhận ra ý nghĩa Thần học của Núi Cúi. Ngài nói:

“Mà xem ra Đức Mẹ cũng khéo chọn, bởi vì kiếm được một cảnh quan như thế này quả thật là hiếm. Đồi cao, nối với hồ nước mênh mông, và bao quanh phủ kín là màu xanh của cây lá. Tất cả tạo nên một khung cảnh vừa mênh mông bát ngát, lại vừa thơ mộng hữu tình, có thể giúp cho người ta tạm thời tránh xa sự ồn ào tính toán của cuộc đời. Về đây, tìm lại chút tĩnh lặng của tâm hồn và mở lòng ra để đón nhận ân phúc của Thiên Chúa..

Đức Mẹ Núi Cúi là Đức Mẹ cúi mình trước tôn nhan, trước thánh ý của Thiên Chúa bằng một thái độ khiêm tốn thẳm sâu, và nhờ đó Đức Mẹ đón nhận chứa chan ân phúc của Thiên Chúa (17:05). Đức Mẹ Núi Cúi còn có nghĩa là Đức Mẹ cúi xuống với những nỗi đau của con cái mình, để lắng nghe, để chia sẻ, để đồng hành, để nâng đỡ, để chữa lành”



TỔNG QUAN VỀ TRUNG TÂM HÀNH HƯƠNG Đức Mẹ NÚI CÚI

(Nguồn: Song Nguyễn: Đường đến Núi Cúi-Hành trình của Đức tin. Nxb Đồng Nai 2021)

Ngày 31.3.2014, UBND Tỉnh Đồng Nai chấp thuận cho giáo phận Xuân Lộc xây dựng Núi Cúi làm Trung tâm hành hương kính Đức Mẹ Vô Nhiễm. Diện tích được phép xây dựng là 13.627m2, bao gồm đất đồi, thung lũng. Nhìn từ trên cao, Núi Cúi giống hình “con chiên nằm ngang”.

Trung tâm Hành hương Đức Mẹ Núi Cúi chọn tước hiệu Mẹ Maria Vô Nhiễm Nguyên Tội là danh xưng.

Giáo phận thành lập Trung tâm hành hương với mục đích: để tôn vinh Chúa, kính Đức Mẹ Maria Vô Nhiễm Nguyên Tội, kính các thánh Tử đạo Việt Nam – nhân chứng việc xúc phạm sự sống.

Từ cổng đi vào, Trung tâm gồm các công trình:

Tại cổng là Nhà đón tiếp và hướng dẫn khách hành hương

Quảng trường, nơi có thể hội tụ hàng trăm ngàn người.

Từ Quảng trường, đi vào Trung tâm, tòa nhà bên tay trái là Nhà điều hành.

Bên tay phải là khu Đền thánh, Nhà đa năng, Đền các thánh tử đạo.

Trên đỉnh Núi Cúi là Tượng đài Đức Mẹ Vô Nhiễm nguyên tội Núi Cúi.

Dưới chân Tượng Đài Đức Mẹ là Tượng Đức Mẹ Bảy Sự (Đức Mẹ Sầu bi) và Đường Mân Côi.

Đối diện Tượng Đài Đức Mẹ là Đền Thánh Giuse, nằm sát bờ hồ Trị An.

Trên ngọn núi thứ hai, bên phải Tượng đài Đức Mẹ là Nhà nguyện Thánh Thể.

Bên cạnh Nhà Nguyện Thánh Thể, hướng đi xuống, là Đường Thánh giá…

Nếu nhìn tổng thể các công trình xây dựng của Trung tâm Đức Mẹ Núi Cúi, mọi người sẽ nhận ra đây là một quần thể của các cấu trúc mang đậm nét Công Giáo, mang nhiều ý nghĩa thần học cũng như ý nghĩa về mặt lịch sử của Giáo phận Xuân Lộc.

Các cấu trúc này diễn tả nhiều nét văn hóa thuần Việt, rất gần gũi với con người Việt Nam. Nhờ các cấu trúc hài hòa và gần gũi này, hy vọng khách hành hương khi đến đây, sẽ cảm thấy gần gũi, ấm áp, linh thiêng, dễ dàng lắng đọng tâm hồn để suy ngắm và
cầu nguyện (tr.86).

NHÀ NGUYỆN THÁNH THỂ

Nhà Nguyện Thánh Thể là nơi tôn vinh quyền năng của Thiên Chúa..

Thánh Thể là nơi tuôn đổ muôn ơn lành từ Lòng Chúa Thương Xót. Vì thế, ngay từ những giây phút đầu tiên xây dựng Trung tâm, Giáo phận đã làm Nhà Nguyện Thánh Thể (tạm) để toàn giáo phận đến cầu nguyện, kín múc ơn Chúa cho việc xây dựng Trung tâm. Và suốt từ ngày đầu đến nay, Nhà Nguyện Thánh Thể luôn là nơi mọi con dân giáo phận, từ các giáo Hạt, các đoàn thể đến cầu nguyện.

Nhà nguyện Thánh Thể được xây dựng trên mặt bằng ngọn núi thứ nhất, diện tích xây dựng là 1.145m2. Sân cuối nhà nguyện rất rộng có thể làm lễ đài dâng hoa kính Đức Mẹ hoặc có thể đặt Mình Thánh Chúa ở bàn thờ cuối nhà nguyện để Chầu Thánh Thể.

Dưới sân là giếng nước gần 500m khối để chuyển nước sạch đến Đài Đức Mẹ và Đền Thánh.

Nhà Nguyện Thánh Thể có dạng nhà rông của người Thượng. Hai mái cong vút như hai cánh thiên thần dang rộng, cung kính nâng Thánh Giá Chúa lên cao để nói với mọi người: Đây là Thánh Giá Chúa Kitô – Ơn Cứu Độ của mọi người.

Trang trí bên trong nhà nguyện làm nổi bật sự hiện diện của Chúa Giêsu Thánh Thể đang hiện diện giữa mọi người. Chung quanh Nhà Nguyện có chặng đàng Thánh giá. Nhà nguyện có ghế ngồi cho khoảng 400 người hành hương.

Gian Cung Thánh, có bàn thánh. Phông nền là bức tranh Thánh Thể: Trên cao là tượng Chịu Nạn trên nền Bánh Thánh tròn. Dưới chân tượng chịu nạn là bức tranh lớn bằng bề ngang Cung Thánh. Tranh cẩn bằng gốm màu. Trung tâm của tranh là chữ JHS trên nền tròn, viết tắt của cụm từ Latinh “Jesus Hominum Salvator“, nghĩa là “Giêsu, Đấng Cứu Độ Nhân Loại“, có đèn chầu nhỏ. Bên trái là bức tranh Đức Mẹ và các Tông đồ đang kính thờ Thánh Thể. Phía tay phải là bức tranh 2 nữ, 1 nam giáo dân kính thờ Thánh Thể. Màu sắc bức tranh thanh nhã, làm nổi bật Thánh Thể, vừa trang nghiêm, vừa gần gũi.

Cuối nhà nguyện, trên khung kính của cửa chính là hình ảnh Đức Mẹ Nữ Tỳ Thánh Thể đang mời gọi mọi người đến với Chúa Giêsu Thánh Thể, tôn vinh tình yêu của Thiên Chúa đối với nhân loại.

Bên phải Nhà Nguyện là triền núi dốc hướng về Dốc Mơ, bên trái Nhà Nguyện hướng về Đài Đức Mẹ.

Đường đi từ Nhà Điều hành lên Nhà nguyện Thánh Thể là Đường Thánh giá,.

Đường Thánh giá rộng 4m, gồm 365 bậc, có tay vịn, tượng trưng cho 365 ngày trong năm, ngày nào cũng là ngày vác Thánh giá theo chân Chúa. Có trạm dừng chân ở 14 chặng đàng, mỗi điểm dừng đều có một pho tượng điêu khắc hình ảnh Chúa vác Thánh giá. Tượng làm bằng đá nguyên khối. Hai bên Đường Thánh giá trồng phượng tím, có một ít cây phượng đỏ. Cuối Đường Thánh giá (chặng thứ 14) là tượng Lòng Chúa Thương xót bằng đá cẩm thạch cao 6,2m. Dưới chân tượng Chúa Giêsu Lòng Thương xót có 2 tượng nhỏ, kiểu tượng bán thân, là tượng Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolo II và tượng chị Faustina. 500 Chủng sinh Đại Chủng viện thánh Giuse Xuân Lộc đã đi Đường Thánh giá lần đầu tiên tại đây.

Tại Nhà chầu Thánh Thể, các nữ tu dòng Nữ Tỳ Thánh Thể luôn chầu Chúa từ 6g00 – 18g00 mỗi ngày.

Nhà Nguyện Thánh Thể là “viên ngọc quý” do các Giám mục, các Linh mục Giáo phận đầu tư kinh phí, là điểm son tình hiệp nhất của các Linh mục (tr.150, đd)

TƯỢNG ĐÀI Đức Mẹ

Tượng đài tôn vinh Đức Maria Vô Nhiễm Nguyên Tội



Tượng Đức Mẹ nổi bật trên bầu trời xanh cao rộng. Đằng sau Mẹ là biển hồ Trị An mênh mông. Chung quanh đền thánh Mẹ là rừng cây xanh bạt ngàn. Trước quang cảnh này, người hành hương mang tâm tình của Đức Mẹ và ca lên: “Linh hồn tôi ngợi khen Đức Chúa, vì Chúa đã làm cho tôi những việc trọng đại” (Lc 1,46-48).

Công trình được thiết kế trên núi cao 90m, nằm trên ngọn núi thứ hai của Núi

Cúi, rộng hơn 2 mẫu, có dạng như một lâu đài (lâu đài vua Đavít), diện tích xây dựng là 2.926m2.

Phần đế tượng cao 17m bao gồm 3 tầng:

Tầng 1 là phòng đa năng, vừa làm hội trường khoáng đại, hoặc ngăn ra để làm phòng hội họp nhóm.

Tầng 2 là phòng truyền thống.

Tầng 3 là phòng thánh và phòng kỹ thuật.

Đế tượng cao 17m tượng trưng việc Đức Mẹ đã nhận sứ mạng sinh hạ Chúa Cứu Thế lúc Mẹ 17 tuổi.

Trên đế tượng là tượng Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội cao 33m, tượng trưng cho 33 năm Chúa Cứu Thế đã sống ở thế gian.

Cả tượng Đức Mẹ 33m và đế cao 17m tổng là 50m: kỷ niệm 50 năm thành lập Giáo phận (14.10.1966 – 2016).

Phần tượng Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyện Tội có gốc là tượng Đức Mẹ Vô Nhiễm ở Lộ Đức, được tạc cách điệu, diễn tả tâm tình: Xin Chúa và Mẹ cúi xuống cứu chữa nhân loại; đặc biệt xin Mẹ nhìn đến và chuyển cầu ơn bình an cho Giáo phận Xuân Lộc; đồng thời khẩn cầu muôn phúc lành cho toàn thế giới, nhất là cho những ai tin tưởng chạy đến kêu cầu Mẹ tại Trung tâm Núi Cúi này. Tượng do nhà điêu khắc Xuân Thu thực hiện. Công ty Vĩnh Cửu đảm trách dựng tượng.

Việc chọn mẫu tượng.

Trung tâm Hành hương Đức Mẹ Núi Cúi chọn tước hiệu Mẹ Maria Vô Nhiễm Nguyên Tội là danh xưng. Giáo phận cách điệu chân dung Đức Maria Vô Nhiễm Nguyên Tội Lộ Đức để tạo dáng đặc trưng Đức Mẹ Núi Cúi, bởi ở mỗi linh địa, Đức Mẹ hiện ra với hình dáng đặc trưng (như Đức Mẹ Fatima, Đức Mẹ Lộ Đức, Đức Mẹ La Vang, Đức Mẹ Trà Kiệu…)

Giáo phận đã tổ chức một cuộc chọn mẫu tượng. Có 4 nghệ nhân tham gia:

Ông Giuse Lê Thế Phát-Lê Phát, ở Hố Nai, tham dự bằng một tượng Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội có dáng cung đình.

Ông Phêrô Nguyễn Chí Từ Uyên, người đã nghiên cứu nhiều tượng Đức Mẹ trên thế giới, tham gia với mẫu tượng Đức Mẹ ” ban ơn lòng thương xót”.

Ông Gioan Kim Nguyễn Văn Trinh là một nghệ nhân Công Giáo có tâm huyết. Ông đã làm một tượng mẫu Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội bằng gỗ.

Ông Giuse Phạm Ngọc Lễ – Xuân Thu, người đã thực hiện tượng đài Đức Mẹ Bãi Dâu, tham gia mẫu tượng Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội cách điệu theo đề xuất của Ban tổ chức.

Cuộc bầu chọn mẫu Tượng diễn ra dưới sự chủ tọa của Đức Giám Mục Giáo phận, quý Đức cha, Đức Ông, quý cha quản Hạt, quý cha Trưởng Ban – phụng vụ – nghệ thuật – văn phòng và đặc biệt cha tổng thư ký Hội đồng Giám mục Việt Nam Vinhsơn Phạm Trung Thành. Hội nghị đã lấy ý kiến chung.

Tượng của nghệ nhân Xuân Thu được chọn với số phiếu thuận là 17/19. Sau đó, tượng được sửa chữa nhiều chi tiết để hoàn thiện.

Đường Mân Côi

Xung quanh chân Tượng đài Đức Mẹ, từ dưới đi lên vòng phía tay phải, có tượng Đức Mẹ Bảy sự. Đức Mẹ nhắc nhở cho nhân loại lời mời gọi: Cải thiện đời sống, Tôn sùng trái tim Mẹ và lần hạt Mân Côi. Tiếp theo là Đường Mân Côi.. Hai mươi mầu nhiệm Mân Côi được hình tượng hóa bằng 20 pho tượng tạc bằng đá khối, do ông Lê Phát thực hiện. Mỗi tượng có phông nền miêu tả không gian Kinh thánh. Các nhân vật được tạc sắc nét, tinh tế, sống động. Nghệ thuật tranh tượng là mỹ thuật hiện thực, giống như người thật. Tượng được đặt trên đường đi, kết thành bốn mùa Mân Côi: Mùa Vui, Mùa Thương, Mùa Mừng, Mùa Sáng. Hình ảnh tạc trên các bức tượng minh họa nội dung Kinh Mân Côi

Thí dụ.

Tượng Mùa Vui I tạc hình ảnh Thiên thần truyền tin cho Đức Maria. Có các thiên thần nhỏ hân hoan dưới chân Đức Mẹ.

Mùa Thương I tạc tượng Đức Giêsu quỳ trong vườn Cây Dầu, tay tỳ trên tảng đá to, dáng vẻ đau buồn.

Mùa Mừng I tạc tượng Chúa sống lại, vừa ra khòi mồ, có hai thiên thần quỳ chầu hai bên.

Mùa Sáng I là tượng ông Gioan làm phép rửa cho Chúa trên sông Jordan, có chim bồ câu trên cao (Chúa Thánh Thần) chiếu tỏa.

ĐỀN THÁNH GIUSE

Trước đây là “Nhà vọng cảnh”, mỏm đá đối diện Tượng Đài Đức Mẹ nhô ra hồ Trị An. Đức cha Đaminh, có sự hỗ trợ của cha Quách Duy Hợp xây dựng thành Đền Thánh Giuse.

Đền thánh Giuse: tầng I có Tượng đài Thánh Giuse. Hai thiên thần dẫn lối. Cha Hợp nói, Kinh Thánh không có chi tiết này, nhưng thánh Giuse là Cha nuôi Đức Giêsu, một đại thánh của Giáo hội, cũng là thánh Bổn mạng của Giáo phận, Ngài đáng được tôn kính nơi một đài riêng. Tầng dưới là Nhà nguyện, nơi có tượng “Thánh Giuse chiêm bao”. Tượng bằng đá khối nặng 3 tấn.

Cha Hợp cho biết, tìm khắp, không đâu có hình ảnh Thánh Giuse chiêm bao, và không thể tạc tượng thánh Giuse nằm ngủ. Kinh thánh thuật lại 3 lần thánh Giuse chiêm bao (giấc mơ), đều liên quan đến việc bảo vệ Đức Giêsu và Đức Mẹ. Lần thứ I, Ngài được Sứ thần Chúa báo mộng hãy chấp nhận Maria là vợ dù bà mang thai bởi phép lạ (Mt 1:18-21). Lần thứ II, Sứ thần Chúa báo đưa Hài Nhi Giêsu và Mẹ Maria trốn sang Ai Cập (Mt 2:13), và lần thứ III, Sứ thần Chúa báo đưa Đức Mẹ và Chúa Giêsu trở về Israel (Mt 2:19-20). Từ ý tưởng Kinh thánh, tượng thánh Giuse chiêm bao được tạc ở tư thế ngồi suy tư, như đang ngủ (có dáng vẻ suy tư triết học). Đó là một sáng tạo nghệ thuật.

Từ Đền thánh Giuse đi xuống là “nhà xứ” nhỏ (trong bản vẽ là “Nhà khách”), có các sơ ở đó để phục vụ cho Nhà Nguyện Thánh Thể và Đài Đức Mẹ.

Ở đầu đường, gần “Nhà xứ” (nơi vòng cung đường từ dưới đi lên Đài Đức Mẹ) là tượng Tổng Lãnh Thiên Thần Micae. Ngài đứng ở đó bảo vệ cho khách hành hương và bao quát cả Trung tâm.

Từ đây đi xuống, phía bên trái là khu Đền Thánh. Gọi là “khu”, tức khu vực, vì ngoài Đền thánh còn có Nhà đa năng, tháp chuông, với những công năng và ý nghĩa tâm linh khác nhau…

KHU ĐỀN THÁNH

Đền thánh và Nhà đa năng (tr. 83) là công trình tôn vinh quyền năng Chúa, kính Đức Maria Vô Nhiễm Nguyên Tội, kính các thánh tử đạo nhân chứng đức tin.

Khu Đền thánh được Kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn thiết kế ở ngọn đồi thấp gần quảng trường.

Đền thánh Đức Mẹ Vô Nhiễm xây dựng trên diện tích 5.568m2, có dạng Triều Thiên. Đây là Triều Thiên Chúa ban cho Đức Mẹ ơn Vô Nhiễm Nguyên Tội. Đặc biệt, trên nóc Đền thánh có vòng nguyệt quế. Triều Thiên Thánh giá mạ vàng và bạc, có gắn đá quý lung linh giữa các thánh, để con cái đến với Mẹ nhìn thấy sẽ chúc tụng quyền năng Chúa và ơn Chúa đã ban cho Mẹ và cho cả nhân loại; để nhờ Mẹ, con người được nâng cao phẩm giá.

Đền thánh có sức chứa 5.000 người. Nếu mở các cửa chung quanh, người dự lễ có thể vượt hơn 20 chục ngàn. Nếu đặt một lễ đài ở cuối nhà thờ, số người dự lễ có thể lên tới 200 ngàn người.



Nhà Đa Năng là một tòa nhà 3 tầng lầu, rộng 18m, dài 291m. Nhà Đa năng ôm quá nửa vòng tròn Đền thánh. Diện tích xây dựng là 19.034m2, một đầu là tháp chuông cao 50m, đầu kia là Đền các thánh Tử đạo.

Trên nóc toà nhà này đặt tượng Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội, cao 6m20. Tượng được đặt trên một con thuyền, có khắc hình con rồng, để nhớ đến tượng Mẹ vớt được ở sông Mêkông (Cambuchia) năm 2008, và tượng Đức Mẹ Mân Côi vớt được ở sông Mêkông năm 2012.

Tòa nhà đa năng, tầng trệt có hành lang rộng 6m, mỗi bên phải, trái có 7 phòng: 5 phòng nhỏ và 2 phòng lớn. Một phòng lớn dùng làm nhà nguyện dành cho các đoàn thể, hiệp hội. Các phòng còn lại dùng làm văn phòng, phòng quản lý, nhà ăn, phòng họp. Các phòng ở lầu 1, lầu 2 và lầu 3 đều được dùng làm phòng ngủ.

Nhà nguyện Đức Mẹ

Tầng trệt Nhà Đa năng có 12 phòng nhỏ dùng làm nhà nguyện. Mỗi phòng rộng chừng 100m2, kê hai dãy ghế, có thể tiếp nhận những nhóm cầu nguyện vài chục người. Trên cửa mỗi phòng nhà nguyên, đều có bảng tên Nhà nguyện Đức Mẹ. Mỗi nhà nguyện kính nhớ một nơi Đức Mẹ đã hiện ra trên thế giới và Việt Nam. Khách hành hương có thể có những trải nghiệm tâm linh khác nhau ở mỗi nhà nguyện.

Vào Nhà nguyện Đức Mẹ, khách hành hương sẽ hòa mình vào không gian thánh thiêng của nơi Đức Mẹ đã hiện ra, để sống với tâm tình con thảo như khi Mẹ hiện ra và cầu nguyện với Mẹ bằng những lời Mẹ dạy.

Thí dụ, nhà nguyện Đức Mẹ Fatima. Từ cửa vào, bức tường bên trái là ảnh lớn Đức Mẹ hiện ra với ba trẻ Lucia, Jacinta và Francisco năm 1917. Bức tường bên phải là ảnh Vương cung thánh đường Đức Mẹ Fatima (Được khởi công xây dựng năm 1928 và hoàn thành năm 1931. Bên trong có mộ của Jacinta Marto, Lucia và mộ Francisco Marto. Ngọn tháp trung tâm của nhà thờ cao 65 mét.) Cung thánh nhà nguyện là mô hình nhà thờ nhỏ. Bên trái bàn thờ là tượng Đức Mẹ Fatima trong hộp kính. Trần nhà nguyện (nơi bàn thánh) là bầu trời xanh rất đẹp. Nhà nguyện đưa người hành hương đến không gian thực tại Fatima, Bồ Đào Nha.

Thí dụ: nhà nguyện Đức Mẹ Phú Nhai

Chính diện Cung Thánh là mô hình bàn thờ Vương cung thánh Đường Phú Nhai (Nam Định). Bàn thờ được thiết kế theo kiến trúc cổ, nhiều tầng, rực rỡ vàng son. Trên bàn thờ, chính giữa là tượng Đức Mẹ lên trời. Hai bên là hai tượng thánh (nhỏ hơn tượng Đức Mẹ). Hai bên gần bàn thờ chính là 2 tòa Đức Mẹ trong hộp kính, có ngọn tháp, sơn son thếp vàng. Tất cả trông rất sang trọng cổ kính, và đậm nghệ thuật phương tây.

Tường bên phải là hình Vương cung Thánh đường Phú Nhai được đắp nổi (phù điêu), có tháp đài các thánh tử đạo, có phù điêu chân dung các thánh tử đạo. Tường bên trái là phù điêu một gia đình Việt Nam dưới mái tranh và phù điêu tập thể các thánh tử đạo. Cả Nhà nguyện Phú Nhai đậm màu sắc dân tộc, cổ kính, sang trọng, phong phú đời sống tâm linh, rất khác với không gian, bàn thờ ở các đền chùa dân gian.

Mỗi nhà nguyện là một không gian tâm linh, không gian nghệ thuật riêng. Có nhà nguyện tranh tượng là tranh phù điêu, hặc là tranh gốm, tranh sơn mài, tranh nghệ thuật hiện đại, tranh dân gian. Cho nên, khách hành hương như được tham dự một cuộc hành hương lớn đến các thánh địa trong nước và trên thế giới.

Các nhà nguyện nhỏ này cũng là những công trình văn hóa độc đáo, thiết kế công phu về kiến trúc, phong phú màu sắc mỹ thuật; và rất giàu có ý nghĩa tâm linh. Đức tin được thể hiện tuyệt vời nơi Đức Mẹ và các con Mẹ.

Xin mời bạn đến các nhà nguyện khác để sống tâm tình hành hương đất Thánh: Nhà nguyện Các Thánh Tử đạo Việt Nam, Nhà nguyện Đức Mẹ La Vang, Đức Mẹ Trà Kiệu, Đức Mẹ Trà Lũ, Đức Mẹ Fatima, Đức Mẹ Lộ Đức, Đức Mẹ Camelô, Đức Mẹ Mễ Du, Đức Mẹ Gaudalup…

***

Đền các thánh tử đạo Việt Nam.

Trên sân thượng Đền Thánh, chung quanh là đài đặt các tượng của 117 thánh Tử đạo Việt Nam (và Chân phước Anrê Phú Yên) hướng mặt về Đền thánh, để ca ngợi Mẹ và cùng Mẹ tôn vinh quyền năng Chúa; đồng thời tạ ơn Chúa đã ban thưởng vinh quang cho Mẹ và các thánh, những vị đã can đảm hiến mạng sống làm chứng cho đức tin.

Hơn nữa, tượng 118 vị thánh Tử đạo cũng là lời mời gọi và thúc đẩy mọi con cái Chúa nhiệt thành sống đức tin, theo gương Mẹ Maria và các thánh Tử đạo, nhất là trong thời đại tục hóa và nhân phẩm con người đang bị xúc phạm nặng nề.

NHÀ ĐIỀU HÀNH

Nhà Điều hành Trung tâm có hình Thánh giá. Tòa nhà 1 trệt 3 lầu, được xây dựng trên diện tích 1.656m2. (tr. 84)

Trước sân Nhà Điều hành là Tượng Đức Mẹ Núi Cúi tạo cho Nhà Điều hành phẩm chất tâm linh. Đây là nơi điều hành mọi sinh hoạt của Trung Tâm, có Chúa Thánh Thần soi dẫn và Mẹ hiện diện ban ơn.

Mặt tiền tầng trệt và lầu một là phòng khách lớn, có thể làm lễ đài trong những dịp lễ nhỏ.

Giữa tòa nhà là một mái vòm tròn cao (Rotunda-như mái vòm Đền thánh Phê rô). Trên đỉnh chóp mái vòm là hình chim bồ câu, biểu tượng Chúa Thánh Thần. Trang trí xung quanh bên trong mái vòm là Mười Điều Răn Chúa lồng trong 10 ô kính.

Tổng thể này diễn tả các Đấng làm việc ở Nhà Điều hành này luôn được Chúa Thánh Thần ngự trị, để khôn ngoan hướng dẫn mọi người sống đức tin, giữ trọn Mười điều răn Chúa, nhất là luật mến Chúa – yêu người.

BỆNH XÁ

Bệnh xá được xây dựng cạnh bên Nhà Điều hành, do các nữ tu Dòng thánh Phaolô Sài Gòn đảm trách và có các y-bác sĩ đã từng nhiều năm phục vụ tại các bệnh viện lớn ở thành phố đến phục vụ (tr. 85).

Bệnh xá có diện tích 1.188m2, gồm 4 lầu: Tầng trệt là khu vệ sinh công cộng; lầu 1 và 2 là các phòng khám và chữa bệnh; lầu 3 là phòng riêng để cầu nguyện và nghỉ ngơi.

Khu Bệnh xá có hình dạng một con tàu như muốn diễn tả việc cứu chữa bệnh nhân cả thể xác lẫn tinh thần. Trung Tâm luôn có các mục tử chăm sóc phần hồn, và có các nữ tu, y-bác sĩ tận tâm chữa bệnh thể xác. Đặc biệt khu bệnh xá này nằm rất gần tượng Đức Mẹ Núi Cúi, nên thuận lợi để các bệnh nhân chiêm ngắm, phó dâng và cầu nguyện với Đức Mẹ.

NHÀ MỤC VỤ

Nhà Mục vụ hình chữ V, diện tích xây dựng là 3.039m2, tọa lạc ở triền đồi sau Đền thánh. Khu Nhà Mục vụ là một quần thể gồm hai dãy nhà 3 tầng nối kết với nhau và một nhà nguyện riêng biệt.

Khu Nhà mục vụ dùng để phục vụ cho các cuộc hội họp học hỏi, các khóa đào tạo tông đồ giáo dân… nhằm nâng cao kiến thức tôn giáo, lòng đạo đức và phẩm giá con người.

(Hiện nay, Nhà mục vụ chưa được xây dựng)

NHÀ ĐÓN TIẾP

Nhà Đón tiếp tọa lạc ngay lối vào trung tâm để đón tiếp và hướng dẫn khách hành hương.

Tòa nhà được xây dựng với diện tích 1.000m2, gồm 3 tầng. Tầng trệt là khu vệ sinh chung. Tầng 1 là phòng đón tiếp và phòng phục vụ. Tầng 2 là phòng hướng dẫn và phòng tượng ảnh lưu niệm (tr. 86).

***

LINH ĐỊA CỦA ĐỨC TIN

“Trung tâm hành hương Đức Mẹ Núi Cúi được thành hình trong hoàn cảnh xã hội đặc biệt: nơi kết tinh lời cầu nguyện, hy sinh và khát vọng nồng cháy đền tạ Lòng Thương Xót Chúa và tôn vinh Đức Maria Vô Nhiễm Nguyên Tội, kính các thánh Tử đạo Việt Nam; nơi thể hiện lòng tín thác của Giáo phận với Chúa và Mẹ trong thời đại sự sống của con người bị chà đạp, phẩm giá con người bị xem thường; tình yêu thương, lòng trắc ẩn bị xói mòn, tiền bạc và bạo lực như thắng thế, hận thù, ganh ghét lại gia tăng. Và thật diệu kỳ, Chúa đã nhận lời kêu cầu của Giáo phận, ban cho Giáo phận Núi Cúi. Chúa đã dủ lòng thương xót nhân loại. Mẹ đã cúi xuống cứu giúp con người” (Song Nguyễn-Đường đền Núi Cúi. Tr. 26)

***

Nếu bạn muốn thấy phép lạ lớn lao Chúa đã làm giữa thời đại toàn cầu hóa thì xin hãy đến và chiêm ngắm Trung tâm Đức Mẹ Núi Cúi.

Phép lạ cả thể ấy thể hiện ở việc Chúa dẫn dắt Giáo phận đi tìm đất làm Trung tâm, xin giấy phép xây dựng, tìm được người có tài có tâm huyết thiết kế, lên bản vẽ; tìm được công ty có tiềm lực để thi công một công trình thế kỷ 11 hạng mục? Và Chúa cho Giáo phận nguồn vốn để biến những bản vẽ thành những cơ ngơi đồ sộ giữa những cơn bão thị trường. Chúa còn cử ra người nhiệt thành điều hành công việc trong một thời gian dài, và phép lạ đặc biệt trong ngày Lễ đặt viên đá đâu tiên xây dựng Trung tâm.

Mẹ Núi Cúi còn ban riêng muôn ơn lành cho con cái Mẹ…

1.Đi tìm đất xây dựng Trung tâm

Khi giáo phận Bà Rịa được thành lập (Tự sắc Ad Aptius Consulendum của Giáo hoàng Biển Đức XVI ngày 22 /11 / 2005), giáo phận Xuân Lộc đã trao Trung tâm Đức Mẹ Bãi Dâu và Tượng đài Chúa Kitô Tao phùng cho giáo phận Bà Rịa. Từ đó, giáo phận Xuân Lộc không có Trung tâm hành hương kính Đức Mẹ. Trung tâm hành hương là một nhu cầu không thể thiếu của đoàn con rất yêu mến Đức Mẹ đã có truyền thống lâu đời.

Giáo phận đã chuẩn bị 20 mẫu đất dưới chân Núi Chứa Chan và xin phép Nhà nước cho xây dựng Trung tâm Đức Mẹ. Nhà nước biết rõ Giáo phận đã nhường Trung tâm Đức Mẹ Bãi Dâu cho giáo phận mới Bà Rịa, và đang cần một nơi để làm Trung tâm cho giáo dân cầu nguyện, vì đây là một nhu cầu cần thiết. Nhà nước đã cử nhiều đoàn, từ tỉnh, thành, đến Trung ương về xem xét nghiên cứu. Nhưng khi nghe Giáo phận trình bày việc làm “Trung tâm”, ai cũng e dè. Sau năm sáu năm Giáo phận làm đơn xin đặt Trung tâm Đức Mẹ ở Russeykeo, chân núi Chứa Chan – Nhà nước đã trả lời: Giáo phận đi tìm đất khác. Lý do là: đất Giáo phận xin xây Trung tâm Đức Mẹ ở Russeykeo, chân núi Chứa Chan, nằm trong vành đai quân sự.

Nhưng Giáo phận tìm đất ở đâu? Bởi đất đai do Nhà nước quản lý và Nhà nước cũng có đường lối, chính sách riêng với tôn giáo. Lúc ấy, cứ 5 năm một lần, Nhà nước mới duyệt quỹ đất dành cho địa phương, rồi địa phương mới chia cho từng nơi có nhu cầu. Và Giáo phận phải chờ, chờ không biết đến khi nào…

Trong tình hình ngặt nghèo ấy, cả Giáo phận tập trung cầu nguyện, vững tin vào Chúa và thực hiện mệnh lệnh của Đức Mẹ ở Fatima – siêng năng lần hạt Kinh Mân côi – tôn sùng trái tim Đức Mẹ – cải thiện đời sống. Phong trào cung nghinh Đức Mẹ Fatima lan tỏa trong cả Giáo phận, tiếp đến Giáo phận cung nghinh linh ảnh Lòng Chúa Thương Xót.

Và thật diệu kỳ, Chúa đã nhận lời kêu cầu của Giáo phận, ban cho Giáo phận Núi Cúi để xây dựng Trung tâm hành hương Đức Mẹ.

Đức cha Đaminh kể: vào ngày mùng bốn Tết, Đức cha đi chào thăm các Cha cố và có ý thăm dò, tìm đất để làm Trung tâm Đức Mẹ. Đến giáo xứ Dốc Mơ, Đức cha may mắn gặp được cha Cha Phêrô Nguyễn Duy Liễm – Quản hạt đương nhiệm ở giáo xứ Ninh Phát và Ban Hành giáo. Sau những trao đổi về việc tìm đất làm Trung tâm Đức Mẹ, Cha Liễm và các vị trong Ban Hành giáo dẫn Đức cha đi thăm vùng đất Núi Cúi, lúc ấy là một vùng hoang sơ. Từ giáo xứ thánh Antôn sát bờ hồ, và từ mỏm Lưỡi Bò quan sát khu đất, Đức cha kể: “Một ngọn núi tuyệt đẹp màu xanh tràn đầy sức sống nằm nhô ra hồ Trị An mênh mông. Bước đầu núi đã gây ấn tượng cho tôi, nhưng không thể nào đến gần được vì không có đường đến”(tr.30).

Sau nhiều ngày khám phá, tìm hiểu về nguồn gốc Núi Cúi và xin ý kiến Ban Tư vấn giáo dân, Giáo phận nhất trí chọn Núi Cúi để xây dựng Trung tâm Đức Mẹ. Việc sang lại đất được tiến hành, đồng thời Giáo phận làm ngay việc xin giấy phép xây dựng. Đến ngày 31.3.2014, UBND Tỉnh Đồng Nai đã chấp thuận cho Giáo phận xây dựng Trung tâm Đức Mẹ. Lúc đầu Giáo phận chỉ được phép xây dựng trên diện tích gần 5 mẫu. Nhưng sau nhiều cuộc vận động, Giáo phận xin được diện tích xây dựng là 13.627m2. Lúc ấy Giáo phận đã sang lại được gần 100 mẫu (tr.35)

Khi Nhà nước có chủ trương cho Giáo phận xây dựng Trung tâm Đức Mẹ Núi Cúi, cha quản hạt Phêrô Nguyễn Duy Liễm, cha cố Giuse Hoàng Minh Đường- chánh xứ Dốc Mơ, Ban Hành giáo những giáo xứ Ninh Phát, Đức Long, Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp và đặc biệt là Dốc Mơ, đứng đầu là ông Chánh JB. Tiến và ông chánh Phêrô Cầu, trưởng khu Mân Côi rầm rộ mở nhiều con đường vào Núi Cúi: đường Dốc Mơ-Núi Cúi, đường từ Quốc lộ 20 vào Trung tâm, đường vòng chung quanh Núi Cúi, đặc biệt là đường bờ hồ Trị An và đường lên đỉnh Núi Cúi.

Việc tìm được đất và xin được giấy phép xây dựng Trung tâm Đức Mẹ là một ơn đặc biệt Chúa đã ban cho Giáo phận trong tình hình hết sức khó khăn. Vùng đất Núi Cúi là một vùng sơn thủy hữu tình. Núi Cúi vượt lên cao, dưới kia là một vùng cây trái xanh tươi bạt ngàn, nơi có đông đảo dân cư là con Chúa (từ giáo xứ Ninh Phát đến giáo xứ Dốc Mơ). Núi Cúi nằm sát bờ hồ Trị An mênh sóng nước, gần Quốc lộ 20 thuận tiện cho việc đi lại. Quả thực “Việc Chúa, Chúa làm”. Vùng đất Núi Cúi đẹp và hợp ý Chúa hơn hẳn vùng đất ở chân núi Chứa Chan trước đây.

Thiết kế, thi công xây dựng

Từ ý tưởng xây dựng Trung tâm Đức Mẹ, Giáo phận phải hình dung ra các công trình kiến trúc sẽ xây dựng.

Các công trình ấy đặt ở đâu trên thực địa, quy mô ra sao, hình dáng ra sao, có ý nghĩa Thần học gì, dùng làm gì? Tất cả những nội dung ấy cần được thể hiện trong bản vẽ xây dựng.

Để có được các công trình của Trung tâm Đức Mẹ Núi Cúi hôm nay, trước hết, Giáo phận đã tham khảo mô hình các Trung tâm Đức Mẹ trên thế giới, kiến trúc linh địa Đức Mẹ trong nước; tìm kiếm các kiểu mẫu kiến trúc Công Giáo và định ra những chuẩn mực riêng cho Núi Cúi. Và sau cùng, những nội dung ấy phải được vẽ ra thành bản vẽ kiến trúc. Nhà nước duyệt bản vẽ xây dựng, các kỹ sư, các công ty xây dựng thực hiện. Giáo phận đã tốn rất nhiều công sức cho công đọạn này. Bởi thực hiện 11 hạng mục công trình trên, yêu cầu về chuyên môn kiến trúc, xây dựng rất cao; chưa nói đến phần phê duyệt của Nhà nước về cảnh quan, môi trường, an ninh chính trị, quân sự và ảnh hưởng văn hóa với toàn vùng miền.

Nhờ ơn Chúa, Giáo phận đã tìm được người tài năng và tâm huyết thực hiện bản vẽ và thi công xây dựng Trung tâm.

Đó là TSKH-Kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn (ngưới từng học ở Taberd Sài gòn, con của Kiến trúc sư Ngô Viết Thụ, người xây dựng Dinh Độc lập). Ông nhận bằng tiến sĩ tại Đại học Washington và bằng thạc sĩ tại Đại học California tại Berkeley. Ông nghiên cứu & giảng dạy tại nhiều quốc gia vành đai Thái Bình Dương là Hoa Kỳ, Canada, Mexico, Trung Quốc, Nhật Bản, Philippines, Singapore, Malaysia,…)

Và Kiến trúc sư PGS-TS Nguyễn Văn Hiệp, chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực xây dựng. Năm 1991, ông nhận bằng Tiến sĩ tại Liên xô. Ông nguyên là Phó Giám đốc Sở Xây dựng, và Nguyên Trưởng Khoa, Giảng viên chính Kỹ Thuật Xây dựng, Trường Đại Học Bách Khoa Tp. HCM. Công tác tại Công ty TNHH Thiết kế Xây dựng Liên Việt, ông là Chuyên gia cao cấp cố vấn các vấn về kỹ thuật và pháp lý các dự án của công ty.

Đức Ông Vinh Sơn Đặng Văn Tú đã được quý Đức Cha Giáo Phận tín nhiệm và mời Ngài thay mặt Tòa Giám Mục làm Chủ Đầu tư Dự Án Xây dựng Công trình Trung Tâm Đức Mẹ Núi Cúi. Ngài cũng là người điều hành việc xây dựng các công trình. Ngoài ra còn có các ban: Ban thiết kế, Ban quản lý dự án, Bộ phần hành chính và các công ty xây dựng như: Cty Hoàng Hạ xây dựng Tượng đài Đức Mẹ, Cty Đông Nam xây dựng Nhà Nguyện Thánh Thể, Cty Kiến Lương xây dựng Đền Thánh; Cty Hưng Lê Gia xây dựng Nhà đa năng; Liên doanh công ty Tân Sơn Thắng và Cty Ngũ Thường- xây dựng Nhà đón tiếp…

Lm Đaminh Ngô Công Sứ, Phó 1 Ban Giám đốc Trung tâm: giúp tổ chức các sinh hoạt của Trung tâm.

Ngay sau Lễ khởi công ngày 08.12.2018, các công ty rầm rộ vào cuộc. Lúc đầu, công việc tiến triển tốt đẹp, sau gặp trở ngại vì nhiều lý do như: các công ty thi công thiếu sót trong việc thực hiện bản vẽ, vi phạm Luật xây dựng; về phía Giáo phận: có sự thay đổi nhân sự trong Ban Xây dựng. Việc điều hành thi công một công trình quá lớn, củng một lúc xây dựng nhiều hạng mục, đòi hỏi nhân sự Ban Xây dựng phải có tâm huyết và có thực tài. Vì thế, có khi công trình phải ngưng xây dựng đến 4-5 tháng.

Việc tìm được các Kiến trúc sư tài năng và các công ty xây dựng để xây dựng Trung tâm Đức Mẹ Núi Cúi cũng là một ơn đặc biệt của Chúa.

KTS Ngô Viết Nam Sơn và KTS Nguyễn Văn Hiệp không phải là Kitô hữu, nên việc thiết kế thi công xây dựng các công trình Thánh là rất khó. Giáo phận xây dựng Trung tâm theo những chuẩn mực của kiến trúc và Mỹ thuật Thánh, và trong mỗi hạng mục công trình, Giáo phận lại gửi gắm tâm nguyện của mình, những điếu ấy đòi hỏi các Kiến trúc sư thiết kế và xây dựng rất nhiếu tâm huyết và tài năng. Hơn nữa các hạng mục công trình lại nằm trên các đồi núi rời rạc, đường dốc đứng bên cạnh thung lũng sâu, khó khăn còn tăng lên gấp bội.

Và thời gian Giáo phận chuẩn bị thi công cũng là một kỳ công. UBND Tỉnh Đồng Nai cấp Giáy phép xây dựng ngày 31.3.2014, nhưng đến ngày 08.12.2018 mới làm Lễ khởi công (4 năm và 9 tháng).

Nhìn ngắm những công trình kiến trúc độc đáo, đẹp đẽ và hoành tráng của Trung tâm Đức Mẹ Núi Cúi hôm nay, khách hành hương không tưởng tượng nổi bao nhiêu khó khăn Giáo phận đã vượt qua để xây nên công trình cho Chúa. Đó là một phép lạ kỳ diệu và hiển nhiên Chúa làm giữa cuộc sống này. Chúa đã ban cho Giáo phận những kiến trúc sư tài năng và tâm huyết, các công ty xây dựng có kinh nghiệm và tiềm lực thi công và các công nhân nhiệt thành lao động, và bao nhiêu người nhiệt thành trong nước và ngoài nước góp công góp sức. Công việc khởi đi trong suốt hơn 10 năm ròng rã xây dựng.

3.Kinh phí xây dựng Trung tâm

Tiến sĩ-Kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn hỏi: Đức cha dự trù kinh phí bao nhiêu để tôi thiết kế các công trình.

Mới đi họp Hội đồng Giám mục về, được nghe Đức Tổng Giám Mục Huế báo cáo kinh phí xây dựng Đền thánh Đức Mẹ La-vang là 550 tỷ, Đức cha Đaminh liền trả lời KTS Ngô Viết Nam Sơn: “tôi dự trù kinh phí cho toàn công trình Đức Mẹ Núi Cúi bằng kinh phí của Đền Thánh Đức Mẹ La-vang”.

Thực sự, khi trả lời KTS Ngô Viết Nam Sơn như vậy, Đức cha Đaminh chưa kịp bàn sâu với Hội đồng tư vấn về vốn xây dựng, và tìm đâu ra nguồn vốn ấy.

Nhưng Đức cha Đaminh tin việc của Chúa, Chúa sẽ làm như trường hợp ở trung tâm Đức Mẹ Lộ Đức, nhà thờ Chúa Ba Ngôi ở Fatima- Bồ Đào Nha (tr.117).

“Việc Chúa, Chúa làm”.

“Nhờ lòng yêu mến Chúa và Đức Mẹ, tinh thần liên kết giữa các Giám mục và Linh mục giáo phận ngày càng đồng lòng, hiệp nhất.

Mỗi Linh mục với những cách thức mời gọi các ân nhân tham gia hội Anrê, đóng góp cho công việc xây dựng các công trình Núi Cúi. Số tiền đóng góp được có lúc gấp 3-4 lần số tiền tổng lạc quyên của Giáo phận. Ngoài ra, nhờ ơn Chúa và Đức Mẹ tác động, số các ân nhân quảng đại đóng góp từ tiền tỷ đến hàng chục tỷ không phải là ít” (tr.119).

Đức cha Đaminh kể lại, ơn Chúa ban cho ngài cả khi ngài bị cấp cứu nằm viện: “Chúa đã ban cho tôi nhận được sự giúp đỡ dồi dào và quảng đại ngay từ lúc tôi còn đang trên giường bệnh. Các ân nhân trong và ngoài Giáo phận có những món quà lên đến hàng mười mấy tỷ đồng. Có người nhận cả 1 công trình. Các dòng tu nam nữ thăm hỏi cầu nguyện đóng góp tài chính cho Mẹ Núi Cúi. Đặc biệt, các Linh mục đã góp phần riêng cho Nhà nguyện Thánh Thể tiếp tục góp thêm, và còn tích cực vận động giáo dân tham gia Gia đình Anrê Núi Cúi gấp 2-3 lần tiền lạc quyên toàn giáo phận” (tr. 148).

Đức cha Đaminh tin chắc rằng “Việc Chúa, Chúa làm”; Chúa cho cơ hội, Chúa tìm những con người phù hợp. Chúa Thánh Thần đốt lửa nhiệt thành trong lòng giáo dân. Đức Mẹ ban muôn ơn lành cho mọi người đóng góp vào việc xây dựng Trung Tâm. Không có ơn Chúa và sự phù trợ của Đức Mẹ Vô Nhiệm Núi Cúi, Giáo phận không thể xây dựng Trung Tâm.

Trong tình hình kinh tế khó khăn, rồi đại dịch vì Covid (2019-2022), biến động thị trường và thế giới bất an, lại thi công trong một thời gian dài, thì nguồn kinh phí xây dựng Trung Tâm Đức Mẹ Núi Cúi là một ơn trọng đại Chúa ban, là phép lạ, có tính quyết định việc xây dựng công trình.

Đức cha Đaminh khẳng định: “Công việc xây dựng Trung tâm Đức Mẹ Núi Cúi đòi hỏi một kinh phí quá lớn, quá dự tính của Giáo phận, nếu không có Chúa và Đức Mẹ cứu giúp như lời thánh vịnh: “Nếu mà Chúa chẳng xây nhà, thờ nề vất vả cũng là uổng công…” (Tv 127)(tr. 120).

Người xây dựng Trung tâm Hành hương Đức Mẹ Núi Cúi

Cho đến nay (2025), Đức Giám Mục Đaminh Nguyễn Chu Trinh, nguyên Giám mục giáo phận Xuân Lộc (2004-2016) vẫn đang nhận trách nhiệm Giám đốc Trung tâm hành hương Đức Mẹ Núi Cúi.

Nhưng ngay từ những năm đầu của sứ vụ Giám mục (2004), Đức cha Đaminh đã ấp ủ việc xây dựng Trung tâm Đức Mẹ; nhất là khi giáo phận Xuân Lộc trao Trung tâm Đức Mẹ Bãi Dâu và công trình Chúa Kitô Tao Phùng cho giáo phận mới Bà Rịa (2005).

Ý tưởng xây Trung tâm kính Đức Mẹ bắt nguốn từ truyền thống kính Đức Mẹ ở Phú Nhai, quê hương của Đức Cha Đa-minh.

Lịch sử kể lại rằng, năm 1858 Đức Cha Valentinô Berrio-Ochoa Vinh (Tử Đạo), Giám mục Bùi Chu cùng với Cha chính địa phận Emmanuel Rianô Hòa đã cùng nhau tha thiết khấn cùng Đức Mẹ Vô Nhiễm rằng: Nếu Đức Mẹ ban sự bình an cho địa phận, thì địa phận sẽ nhận Đức Mẹ làm quan thầy và sẽ xây một Đền Thờ xứng đáng để tôn kính Người. Lời khấn đã được Đức Mẹ chấp nhận. Năm 1866, Cha chính Hòa đã xây Đền thánh bằng gỗ lợp bổi.

Năm 1881, ngài cùng với Cha chính Ninh (Isaac Barquero) xây nhà thờ kính Mẹ Vô Nhiễm tại Phú Nhai và tuyên bố nhận Đức Mẹ làm Quan Thầy Địa Phận[8]. Năm 1917 nhà thờ được xây dựng lại theo kiểu Gothic. Vào thời điểm này, nhà thờ Phú Nhai là nhà thờ lớn nhất Đông Dương, dài 88m, ngang 27m, nóc nhà cao 33m. tháp cao 44m. Nhà thờ Phú Nhai được khánh thành đúng vào ngày lễ Đức Mẹ Vô Nhiễm 8/12/1923. Cơn bão 30/9/1929 làm đổ nhà thờ Phú Nhai. Sau 4 năm cố gắng, Giáo phận Bùi Chu lại hoàn thành một Đền thánh đồ sộ, nguy nga hơn để kính dâng Đức Mẹ Vô Nhiễm vào năm 1933. Năm 1990 Đền thánh được Giáo phận Bùi Chu trùng tu lại (Song Nguyễn-Hãy ca tụng Chúa. Hồi ký. Tr.17).

Làng Phú Nhai không lớn lắm, nhưng có đến 6 vị hiển thánh tử đạo [9]. Cũng nơi đây, máu các thánh tử đạo đã nở hoa, sản sinh ra gần 200 Linh mục, tu sĩ và 6 -7 vị Giám mục (trong đó có 5 Giám mục xuất thân từ Giáo xứ Phú Nhai).

***

Sau khi về hưu (2016), Đức cha Đa-minh được Đức cha chánh Giáo phận bổ nhiệm Giám đốc Trung tâm Đức Mẹ Núi Cúi. Ngài tiếp tục điều hành việc xây dựng Trung tâm từ đó đến nay, tính ra đã trên 10 năm (2004-2025). Giờ đây, ngài đã gần 90 tuổi, sức khỏe giảm nhiều sau hai cơn bạo bệnh, nhưng lòng nhiệt thành xây dựng Trung tâm Đức Mẹ vẫn mãnh liệt như ngày nào. Ngài nói, sau hai lần cấp cứu, Đức cha nhận ra ơn Chúa thật bao la. Và vì thế, còn ngày giờ nào Chúa ban, Đức cha cố gắng hết sức hoàn thành việc Chúa.

Chúa ban Đức cha Đaminh cho Giáo phận Xuân Lộc là một ơn lạ lùng. Đức cha Đa-minh nói, ngài là người hết sức yếu đuối, lại chẳng có tài năng gì, mà Chúa lại gọi làm Giám mục, lại sai làm những công việc vượt quá sức mình. Đức cha chỉ có một niềm tín thác vào Chúa, cậy trông vào Đức Mẹ Vô Nhiễm và bám lấy thánh Giuse, Bổn mạng Giáo phận. “Việc Chúa, Chúa làm”. Đức cha và Giáo phận chỉ toàn tâm toàn ý làm việc để tôn vinh và đền tạ Chúa, tôn vinh Đức Mẹ, kính các thánh tử đạo và mưu ích cho mọi người.

Nhớ lại những việc Chúa đã làm qua tay Đức cha Đa-minh, mới thấy ơn Chúa thật kỳ diệu.

Đức cha Đa-minh, trước khi là Giám mục, ngài đã là cha sở giáo xứ Chính tòa 39 năm (1966-2004), làm Giám mục 12 năm. Ngài cùng với giáo phận trùng tu Trung tâm Đức Mẹ Bãi Dâu. Tượng đài Chúa Kitô Tao Phùng (1997) dịp Giáo phận kỷ niệm 25 năm thành lập. Xây dựng Nhà hưu các Linh mục tại Gia Viên, Bênh xá Xuân Hòa. Ngài đã góp phần trùng tu Đền thánh Phú Nhai (Bùi Chu-Nam Định), xây dựng các nhà thờ giáo xứ Núi Đỏ, nhà thờ giáo xứ Suối Tre, sửa nhà thờ giáo xứ Núi Tung, nhà thờ giáo xứ Tam Thái, nhà thờ giáo xứ Thái Xuân. Xây dựng cơ sở Tòa Giám mục và Đại Chủng viện thánh Giuse Xuân Lộc (2007). Xây dựng trụ sở Caritas (Sài gòn), xây dựng Trường Cao đẳng nghề Hòa Bình, Học viện Công Giáo và Trung tâm Đức Mẹ Núi Cúi…

Đức cha Đa-minh là chứng nhân của ơn Chúa hiện diện trong xã hội hôm nay. Những việc Đức cha đã làm là làm cho Chúa, làm vinh danh Chúa, với tất cả sự tín thác dù muôn trùng khó khăn. Ngài là phép lạ hiển hiện của Chúa ban cho Giáo phận Xuân Lộc giữa trần gian hôm nay.

Xin Chúa luôn gìn giữ Đức cha và ban cho Đức cha ơn lành của Chúa.

5.Những ơn riêng Đức Mẹ Núi Cúi ban cho con cái Người

Trường hợp thứ nhất: Cháu bé là Rosa Vũ Hoàng Khánh Vy, hai tháng tuổi, bị bệnh xơ nang bẩm sinh. Vy là con của Anh Giuse Vũ Công Hoàn và chị Rosa Lê Thị Bích Hạnh, Địa chỉ: 69 khu phố 1, phường Đông Hưng Thuận, quận 12, Tp HCM. Anh chị đã cầu xin Đức Mẹ Núi Cúi và Đức Mẹ đã nhậm lời. Trước đó, bác sĩ Bệnh viện Nhi thành phố chẩn đóan và kết luận cháu chỉ sống thêm được ít ngày. Anh chị đã lên Núi Cúi và vào Nhà nguyện Thánh Thể cầu nguyện rồi xin nước Đức Mẹ về cho cháu uống. Anh chị liên tục cầu nguyện và tín thác vào Chúa, và Mẹ Núi Cúi. Một thời gian, cháu Vy khỏe lại bình thường. Anh chị cho cháu đến Bệnh viện Nhi kiểm tra lại, cháu đã thoát cơn hiểm nghèo. Anh chị cũng cho cháu sang Singapor kiểm tra, bác sĩ xem hồ sơ trước và sau, họ rất ngạc nhiên. Cháu được Chúa và Đức Mẹ Núi Cúi cứu chữa.

Trường hợp thứ hai: Đức Mẹ Núi Cúi đã cứu chữa một người mắc bệnh tim bẩm sinh đã 57 năm. Đó là chị Maria Nguyễn Thị Thanh Tĩnh, sinh năm 1960, người ở khu Hòa Bình, thuộc giáo xứ Chính Tòa Xuân Lộc. Chị kể (thư viết ngày 02/2/2017):

Năm 2015, chị khám ở Hòa Hảo, bác sĩ nói phải mổ gấp. Ngày 5/4/2015, chị sang Hoa Kỳ và khám tại Las Vegas. Bác sĩ nói, dù đã mổ mấy ngàn ca khó rồi, nhưng tôi chưa thấy ai giống ca tim này. Tháng 7/2016, chị về Việt Nam, lên khấn Đức Mẹ Núi Cúi sau đó trở lại Las Vegas.

Bác sĩ nói trường hợp của chị thì trong 100 người phẫu thuật, sẽ có từ 3 đến 5 người bị biến chứng. Nếu qua khỏi 24 giờ sẽ ổn. Sáng ngày 4.11.2016, lúc 5g30, chị nhập viện. Hai ngày sau, 4 bác sĩ đến chúc mừng. Nhưng đến đêm chị lại bị lên cơn nhịp tim đập 270 nhịp 1 phút. Lúc ấy, chị phó linh hồn vào trong tay Chúa và Mẹ. Rồi chị thiếp đi. Sáng 8.11.2016, các bác sĩ đến chúc mừng và cho chị xuất viện (chỉ có 4 ngày). Nay chị đã khỏe mạnh. Cuối năm 2017 bác sĩ sẽ cho thông tim lại, có thể đặt 1 cái máy tim con bảo hành 25 năm (tr.133).

Trường hợp thứ ba: Đức Mẹ Núi Cúi đã cứu một tân tòng khỏi Covid. Bà Têrêxa Calcutta Nguyễn Thị Thanh Huyền kể: bà bị Covid phải nhập viện ngày 21.8.2021. Sức khỏe suy giảm trầm trọng. Gia đình đã xin Đức cha Đaminh cầu xin Mẹ Núi Cúi cho bà. Đức cha đã dâng thánh lễ cầu nguyện Đức Mẹ Núi Cúi riêng cho bà, và nhờ các cha ở Tòa Giàm mục Xuân Lộc cùng cầu nguyện. Sau 7 ngày, bà xét nghiệm âm tính. Bà tin rằng nhờ lời cầu nguyện Đức Mẹ Núi Cúi của Đức cha Đaminh vả các cha Tòa Giàm mục Xuân Lộc, bà đã được Đức Mẹ chữa lành. (tr. 135)

Các trường hợp khác:

Đức Mẹ Núi Cúi chữa lành con chị Maria Trương Ngọc Hương bị Covid.

Dì Thảo, dòng Mến Thành Giá Thủ Thiêm, ba năm trời bị viêm cổ, chỉ nhỏ nước vào cổ thôi. Dì xuống Trung tâm Đức Mẹ Núi Cúi khấn Đức Mẹ và lấy 13 chai nước đem về. Mỗi chai nước Dì nhỏ 5 ngày mới hết. Khi hết chai 13, dì khỏe lại ăn uống như thường.

Và rất nhiều ơn riêng khác nữa không kể ra ở đây…

6.Đức Mẹ Núi Cúi đã cứu chữa tôi như thế nào?

Lời kể của Đức cha Đaminh Nguyễn Chu Trinh:

Cuối Tháng 07 năm 2017, cơn sốt quật tôi nằm bất tỉnh đang khi chủ lễ Thêm sức tại giáo xứ Ngọc Đồng, hạt Hòa Thanh.

Xe cứu thương của Bệnh xá Thanh Sơn dòng Gioan Thiên Chúa đưa tôi tới Bệnh viện Đại học Y Dược. Thấy bệnh tình của tôi không biến chuyển, bác sĩ trực đã nói nhỏ với người nhà: cơ sự này phải cho người nhà biết để lo hậu sự. Cũng bị bệnh này, Đức cha Giuse Vũ Duy Thống đã về nhà Chúa ngày 01.3.2017.

Phần tôi trong thời gian hôn mê đó, tôi chỉ còn nhớ: khi tôi nằm dưới đất khi bay bổng trên trời. Điều ấn tượng nhất là tôi mặc áo dòng đen Giám mục bay lượn nhiều vòng xung quanh Nhà nguyện Thánh Thể trên núi (Sau này nhà nguyện này là đài Đức Mẹ). Tôi bay lượn nhiều vòng, vòng thứ 3 tôi đưa theo ông chánh Gioan B. Phạm Quang Tiến bay sang phần đất mà sau này xây dựng Nhà nguyện Thánh Thể. Tỉnh lại sau giấc “chiêm bao” tôi nhận ra Đức Mẹ đã cứu tôi để tôi còn phục vụ Đức Mẹ.

Tôi phải ở lại Bệnh viện Đại học Y Dược để điều trị phục hồi và tập vật lý trị liệu 12 ngày, từ ngày 28.7 đến ngày 10.8.

Ở Bệnh viện Đại học Y Dược về Tòa Giám mục được 1 tuần thì tôi lại bị lên cơn sốt, bị hôn mê. Xe cấp cứu Bệnh xá Thanh Sơn lại chở tôi xuống Bệnh viện Thánh Tâm (Bệnh viện Thống Nhất Đồng Nai) để cấp cứu. Bác sĩ chẩn đoán tôi bị ung thư tuyến tiền liệt. May là ung thư lành tính. Tôi ở lại Bệnh viện Thánh Tâm và nhà dòng Gioan Thiên Chúa 10 ngày để hồi sức, tập dưỡng sinh, rồi được về lại Tòa Giám mục Xuân Lộc

Thêm vào thánh giá của tôi là cái chết của chị dâu Maria Đặng Thị Lan, và thương tâm hơn là, cái chết của người cháu ruột Giuse Nguyễn Công Hải. Cháu Hải 46 tuổi, đã ra đi và để lại vợ và 6 người con: một trai, năm gái.

Qua những thử thách này, Chúa đã ban cho tôi nhận được sự giúp đỡ dồi dào và quảng đại ngay khi tôi trên giường bệnh. Các ân nhân trong và ngoài Giáo phận có những món quà lên đến hàng mười mấy tỷ đồng. Có người nhận cả 1 công trình. Các dòng tu nam nữ thăm hỏi cầu nguyện đóng góp tài chính cho Mẹ Núi Cúi. Đặc biệt, các Linh mục đã góp phần riêng cho Nhà nguyện Thánh Thể tiếp tục góp thêm, và còn tích cực vận động giáo dân tham gia, Gia đình Anrê Núi Cúi gấp 2-3 lần tiền lạc quyên toàn giáo phận.

Cho nên càng được như vậy tôi lại càng thấy rằng mình còn chút nào, còn sức nào, còn khả năng nảo, còn tài trí nào, tôi dồn hết vào công trình để tạ ơn Chúa và Mẹ Núi Cúi. Tôi cũng xin với Đức Mẹ, nếu Mẹ muốn, cho tôi làm xong công trình này. Chắc Đức Mẹ không quên mình, không bỏ mình.

7.Một ơn trọng đại cho Giáo phận.

Lễ đặt viên đá đầu tiên xây dựng Trung tâm Hành hương Đức Mẹ Núi Cúi đã diễn ra ngày 18. 9. 2015 tại Núi Cúi thuộc xã Gia Tân 1, huyện Thống Nhất, tỉnh Đồng Nai. Đó là một buổi lễ được tổ chức hết sức trang trọng và hoành tráng.

Có khoảng 100 ngàn giáo dân dự lễ, được sắp xết hết sức trật tự, “Phải gọi đây là cuộc hành hương của cả dân Chúa, của 12 giáo hạt, như xưa kia 12 chi họ Israel hân hoan hướng về núi thánh”.

Khách mời, về phía chính quyền, có các vị khách Trung ương, khách của UBND Tỉnh Đồng Nai, chính quyền địa phương. Về phía tôn giáo, Đức cha Phaolô Bùi Văn Đọc, Chủ tịch Hội Đồng Giám Mục Việt Nam chủ tế thánh lễ. Đức cha Đaminh Nguyễn Chu Trinh, Giám mục chánh giáo phận Xuân Lộc chủ sự làm phép và đặt viên đá đầu tiên và khoảng 400 linh mục đồng tế cùng với hơn 800 tu sĩ nam nữ, và 400 chủng sinh Đại chủng viện …



Suốt một tuần lễ trước đó, cơn bão số 3 làm mưa dầm dề tối tăm trời đất. Hội đồng Giám mục Việt Nam họp thường niên kỳ II năm 2015 tại Tòa Giám mục Xuân Lộc khuyên Đức Cha Đaminh dời buổi lễ lại, vì trời mưa bão, và nơi tổ chức lại giữa rừng hoang sơ không có bất cứ phương tiện hỗ trợ nào.

Đức Cha Đaminh chỉ biết phó thác cho Chúa. Ngài cầu xin Đức Mẹ và Thánh Giuse bầu cử. Giáo phận đã chuẩn bị tất cả cho ngày đại lễ.

Và phép lạ kỳ diệu Chúa đã thực hiện giữa nhân gian:

Trong suốt buổi lễ, bầu trời trong xanh, nắng đẹp. Mọi nghi thức được cử hành rất long trọng và cảm động. Buổi lễ diễn ra trong tinh thần phấn khởi, tín thác, và bình an trước sự ngạc nhiên của tất cả mọi người. Không sao giải thích được tại sao đang trong cơn bão mưa tầm tã mà ngày Lễ khởi công xây dựng Trung tâm Đức Mẹ lại nắng đẹp.

Ai cũng hiểu đó là ơn Chúa, là sự bầu cử của Đức Mẹ và thánh Giuse, là phép lạ kỳ diệu Chúa làm để củng cố đức tin cho những ai tin Chúa, để khẳng định Trung tâm Đức Mẹ Núi Cúi là công trình đẹp ý Chúa và Đức Mẹ Vô Nhiễm. Và ngày Lễ khởi công xây dựng Trung tâm hành hương Đức Mẹ Núi Cúi đã ghi dấu ấn lịch sử.

***

GIÁ TRỊ CỦA CUỘC HÀNH HƯƠNG

Trung tâm Đức Mẹ Núi Cúi đem đến cho cuộc hành hương của bạn những giá trị gì? Và để lại trong lòng bạn những ấn tượng gì?

Bạn được chiêm ngưỡng một công trình tuyệt đẹp. Thiên nhiên Núi Cúi sơn
thủy hửu tình. Đức Tổng Giám Mục Leopoldo đã so sánh phong cảnh Núi Cúi như núi Tabor và hồ Galilê trong Kinh thánh. Các công trình ở Núi Cúi là những tác phẩm kiến trúc độc đáo của nghệ thuật kiến trúc Thánh, Mỹ thuật Thánh, nhưng vẫn đậm đà phẩm chất văn hóa Việt.

Thử so sánh kiến trúc ở Núi Cúi với các công trình kiến trúc chùa chiền Phật giáo, kiến trúc thánh thất của đạo Cao Đài, kiến trúc của các đền đài ở Việt Nam, bạn sẽ thấy kiến trúc Trung tâm Núi Cúi mới lạ, độc đáo, thánh thiêng, khác biệt hẳn cả về tư tưởng và kiểu kiến trúc với kiến trúc phương đông… Kiến trúc ở Núi Cúi thuộc nghệ thuật Thánh phương tây, nghĩa là, các kiến trúc ấy đều thể hiện tư tưởng Tin Mừng; việc xây dựng Trung tâm là để tôn vinh Chúa, tôn vinh Đức Mẹ, kính các thánh tử đạo Việt Nam và xin ơn cho mọi người.

Ở giá trị văn hóa, Trung tâm Đức Mẹ Núi Cúi đã đóng góp cho Đồng Nai một công trình văn hóa đồ sộ, tráng lệ, có tầm vóc lịch sử và quốc tế. Từ một vùng đất hoang sơ, Núi Cúi bây giờ tở thành một trung tâm sinh hoạt tôn giáo, thu hút bao người đến hành hương. Nơi đây tích góp công sức, tâm huyết, tài năng của cả giáo phận, của bao người thiện tâm, của người Việt trong và ngoài nước.

Đến với Đức Mẹ Núi Cúi, cuộc hành hương của bạn đã mở rộng giao tiếp với những miền văn hóa khác nhau, tâm hồn bạn trở nên giàu có phong phú.

Chẳng hạn, tượng Đức Mẹ Núi Cúi là tượng Mẹ Vô Nhiễm Lộ Đức (Lourdes-Pháp), nhưng mang dáng vẻ riêng của Núi Cúi: Mẹ cúi xuống, lắng nghe, an ủi và che chở cho đoàn con mẹ. Đền Thánh có mái vòm như Đền Thánh Phêrô (Roma), nhưng được thiết kế là Triều Thiên Chúa dành cho Đức Mẹ; hoặc mái vòm ở Nhà Điều hành lại trang trí Mười Điều răn của Moses trên các ô cửa kính. Các Nhà Nguyện Đức Mẹ và Đền Các thánh tử đạo là sự phối hợp tâm linh đặc sắc Việt, bởi trên đất nước này, thời vua chúa phong kiến bách đạo, Đức Mẹ đã che chở nhiều giáo dân (La Vang, Trà Kiệu, Đức Mẹ La Mã…).

Và, nếu bạn chú ý quan sát, ngay cả hoa văn trong các bức tranh; đường nét, họa tiết của các tranh tượng, phù điêu, tranh gốm, tranh sơn mài… ở mọi nơi của Núi Cúi cũng là những hoa văn có nội dung Tin Mừng và nghệ thuật vừa truyền thống, vừa hiện đại.

Điều dễ nhận thấy là tất cả công trình kiến trúc và mỹ thuật ở Núi Cúi đều đưa bạn đến gần Chúa và gần Đức Mẹ. Bạn hãy bước vào Nhà Nguyện Thánh thể, bức tranh ở Cung Thánh làm nổi bật sự hiện diện của Chúa đang ở bên bạn. Và nếu bạn ở trên đài cao của Tượng đài Đức Mẹ, bạn sẽ thấy tâm hồn mình được nâng lên trong cõi thanh tịnh tuyệt vời bên Mẹ.

Tâm hồn bạn được bình an

Nếu bạn là khách hành hương ngoài Kitô giáo, bạn sẽ tìm thấy bình an khi đến nơi này. Lúc Đức Giêsu giáng sinh, Thiên thần hát mừng: “Vinh danh Thiên Chúa trên trời, bình an dưới thế cho người thiện tâm” (Lc 2, 14). Khi về trời, Đức Giêsu chúc bình an: “Thầy để lại bình an cho anh em, Thầy ban cho anh em bình an của Thầy”(Ga 14, 27). Trung tâm Đức Mẹ Núi Cúi là linh địa, bạn sẽ nhận được ơn bình an của Chúa và của Đức Maria.

Là khách hành hương Kitô giáo, bạn được sống trong không gian thánh thiêng. Bạn đi lại con Đường Thánh giá Chúa đã đi để đến Nhà Nguyện Thánh Thể gặp gỡ Chúa, kín múc ơn Cứu độ của Đức Kitô. Trên bàn thánh có chữ JHS, là “Jesus Hominum Salvator“, nghĩa là “Giêsu, Đấng Cứu độ loài người“. Đến Đài Đức Mẹ Bảy sự (Đức Mẹ Sầu Bi), bạn được Đức Mẹ nhắc nhở ba mệnh lệnh: “1. Cải thiện đời sống; 2. Tôn sùng trái tim Mẹ; 3. Lần hạt Mân Côi”. Thực hiện ba lời mời gọi này, bạn sẽ được bình an.

Rồi bạn đi Đường Mân Côi bên tượng đài Đức Maria Vô Nhiễm, cùng Đức Mẹ hành hương suốt chặng đường Tân Ước, từ khi Thiên thần Gabriel Truyền Tin cho Đức Mẹ đến khi Chúa Giêsu Phục sinh và về trời. Đến các Nhà nguyện Đức Mẹ, bạn có thể cầu nguyện với Đức Mẹ ở những nơi Mẹ đã hiện ra: La Vang, Trà Kiệu, Phú Nhai, Trà Lũ, Fatima, Lộ Đức (Lourdes), Mễ Du, Camelô, Gaudalup…

Từ tượng đài Đức Mẹ, bạn sang Đền thánh Giuse, cầu nguyện với “Thánh Giuse chiêm bao”, xin Chúa cho những ước mơ của bạn thành hiện thực.

Bạn lên Đền các thánh tử đạo gặp gỡ cha ông mình, những chứng nhân đức tin trung kiên, được ơn tử đạo và được Chúa ban vinh quang Nước trời…

Từ những tâm tình ấy, bạn sẽ cùng với Giáo phận tôn vinh Chúa, tôn vinh Đức Mẹ, kính cách thánh tử đạo. Bạn sẽ được ơn bình an của Chúa và mọi ơn lành mà bạn cần thiết, vì bạn đã thực hiện Lời Chúa dạy: “Trước hết hãy tìm kiếm Nước Thiên Chúa và đức công chính của Người, còn tất cả những thứ kia, Người sẽ thêm cho”(Mt 6, 33).

Một niềm tin yêu đầy tự hào khi bạn hành hương Trung tâm Đức Mẹ Núi Cúi, bởi nơi đây bạn được chăm sóc cả tinh thần và thể chất.
Bạn có thể dự thánh lễ hàng ngày, dự tĩnh tâm của các đoàn hành hương, gặp gỡ bao tâm hồn thánh thiện và hân hoan, chứng kiến sự thể hiện đức tin nhiệt thành của mọi người, nhờ thế đức tin nơi bạn cũng triển nở theo.

Và bạn tự hào về một công trình lớn lao Chúa đã làm để quy tụ 12 chi họ Israel dân Người. Một ngày nào đó trong tương lai, sẽ có hàng triệu người quy tụ về đây để đón Đức Giáo Hoàng khi người thăm Việt Nam.

Nơi đây có Bệnh xá, có y bác sĩ giỏi chuyên môn từ thành phố về chăm sóc sức khỏe cho bạn khi bạn có nhu cầu. Và bạn có thể lấy nước Thánh Đức Mẹ từ giếng nước Núi Cúi về, xin Mẹ chữa lành những đau thương cho bạn. Dì Thảo dòng Mến Thành Giá Thủ Thiêm, ba năm trời bị viêm cổ, Dì đã dùng nước Thánh nơi giếng Đức Mẹ và được Mẹ chữa lành.

TÂM TÌNH HÀNH HƯƠNG

Để những ước nguyện của bạn đẹp lòng Chúa và Mẹ Núi Cúi, xin bạn cùng với Giáo phận đọc Kinh nguyện sau đây:

Kinh khấn Đức Mẹ Núi Cúi

Lạy Mẹ Maria,/ Nữ Vương Núi Cúi,/ Đấng Vô Nhiễm Nguyên Tội,/ chúng con xin cùng Mẹ ca ngợi Chúa/ đã ban cho Mẹ vinh dự lớn lao/ là làm Mẹ Thiên Chúa và Mẹ nhân loại./ Mẹ là người có phúc vì đã tin vào Lời Chúa và luôn có Chúa ở cùng.

Xin Mẹ hiến dâng lên Chúa cuộc đời chúng con,/ cùng tâm tình tri ân cảm tạ về muôn ơn lành/ mà Chúa hằng tuôn đổ trên Hội Thánh và trên mỗi người chúng con.

Mẹ là Nữ Vương trời đất,/ xin giúp cho các dân tộc trên toàn thế giới/ đang chịu nhiều bất công và bạo lực/ biết cậy trông nơi Chúa là Đấng tạo thành và cứu độ/ để gia đình nhân loại được sống trong hòa bình và công lý./ Xin cho mọi người biết nhìn nhận giá trị thánh thiêng của sự sống,/ để luôn tôn trọng, bảo vệ và vun đắp.

Mẹ là Nữ Vương các Tông Đồ,/ xin giúp Hội Thánh trung thành loan báo Tin Mừng/ và trở nên dấu chỉ lòng thương xót của Thiên Chúa giữa trần gian,/ để nhiều người nhận biết Thiên Chúa là Cha/ và mọi người là anh em với nhau. Xin cho những người tin Chúa được tự do thờ phượng Chúa.

Mẹ là Đấng bầu chữa kẻ có tội,/ xin cho các tội nhân được ơn hoán cải./ Mẹ là Đấng an ủi kẻ âu lo,/ xin cho những người khổ đau bệnh tật,/ những gia đình đang bất hòa bất thuận,/ tìm được nơi trái tim từ ái của Mẹ niềm an ủi và ơn chữa lành.

Mẹ là Nữ Vương các gia đình,/ xin giúp mọi thành viên trong gia đình (cộng đoàn) chúng con luôn sống trong chân lý và tình yêu,/ để trở nên ngôi nhà hiệp thông và cầu nguyện,/ thành ngôi trường của Tin Mừng và Hội Thánh tại gia.

Mẹ là Mẹ các tín hữu,/ xin cho chúng con nên mạnh mẽ khi gặp gian nan thử thách./ Xin dạy chúng con chu toàn bổn phận hằng ngày với lòng mến Chúa yêu người./ Xin giúp chúng con cảm nếm niềm vui đức tin,/ hân hoan thực thi đức ái/ và vững niềm cậy trông trên đường nên thánh.

Lạy Thánh Mẫu Maria/ là suối an vui cho người bé mọn,/ xin cầu cho chúng con được luôn sống trong tình yêu cứu độ của Con Mẹ/ bây giờ và cho đến muôn đời./ Amen.

_________________________

[1] Nguồn: Deborah Castellano Lubov-Joseph Nguyễn Tro Bụi chuyển ngữ

https://www.tonggiaophanhanoi.org/dau-la-muc-dich-va-y-nghia-cua-hanh-huong/

[2] Chương VII của Lumen Gentium (Hiến chế tín lý về Hội Thánh) của Công đồng Vatican II.

[3] Xem thêm Vương cung thánh đường Đức Mẹ Aparecida

https://en.wikipedia.org/wiki/Basilica_of_Our_Lady_of_Aparecida

[4] Xem thêm Đức Mẹ Mễ Du. https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c_M%E1%BA%B9_M%E1%BB%85_Du

[5] Xem thêm: Đức Mẹ Naju– https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c_M%E1%BA%B9_Naju

[6] Ðinh văn Tiến Hùng– Những địa điểm hành hương kính Ðức Mẹ tại Việt Nam

https://vntaiwan.catholic.org.tw/maria/hanhhuong.htm

[7] Song Nguyễn-Hồi Ký (lưu hành nội bộ): Hãy ca tụng Chúa. Tr.59

[8] https://nhathoconggiao.com/danh-sach-nha-tho/nhatho/nha-tho-phu-nhai

[9] Các thánh tử đạo: Vinh sơn Phạm Hiếu Liêm, tử đạo 1773. Vinhsơn Đỗ Yến, tử đạo 1838. Đaminh Đinh Đạt tử đạo 1839. Tôma Đinh Viết Dụ tử đạo 1839. Đaminh Đinh Đức Mậu tử đạo 1858. Giuse Trần Văn Tuấn tử đạo 1862.

NGUỒN: https://buicongthuan.com/hanh-huong-duc-me-nui-cui-bui-cong-thuan

 

Tòa Thánh cho biết, Giáo hoàng Lêô XIV đã trải qua ca phẫu thuật hôm thứ Ba, xác nhận rằng ngài bị ung thư phổi, và các bác sĩ đã cắt bỏ thùy dưới của phổi phải.

Theo thông báo y tế của Vatican sau ca phẫu thuật, các xét nghiệm đã xác nhận chẩn đoán ung thư biểu mô tuyến phổi. Thông báo cho biết chẩn đoán này đã được nghi ngờ từ các xét nghiệm trước phẫu thuật và được xác nhận trong quá trình phẫu thuật.

Thông cáo không đề cập đến phương pháp điều trị tiếp theo, và Vatican cho biết các bác sĩ hiện chưa thảo luận về hóa trị hoặc các liệu pháp khác, vì đang phải chờ kết quả của các xét nghiệm khác. Văn phòng báo chí của Vatican lưu ý rằng thông cáo y tế đề cập đến việc cắt bỏ “triệt để” thùy phổi như một dấu hiệu cho thấy các bác sĩ đã loại bỏ tất cả các mô nghi ngờ với hy vọng loại bỏ bất kỳ dấu vết nào còn sót lại của ung thư.

Các hạch bạch huyết của Đức Lêô cũng sẽ được cắt bỏ và xét nghiệm để xác định xem ung thư đã di căn hay chưa, và hiện vẫn chưa có thông tin về kết quả xét nghiệm.

“Ung thư biểu mô tuyến là loại ung thư phổi phổ biến nhất, đồng thời cũng có dự đoán tổng thể tốt nhất,” Tiến sĩ Stephen Liu, chuyên gia về ung thư phổi tại Trung tâm Ung thư Toàn diện Lombardi của Đại học Georgetown cho biết. “Mặc dù chúng ta đã biết chẩn đoán, nhưng giờ đây chúng ta cần biết giai đoạn bệnh.”

“Bây giờ chúng ta cần biết nó lớn đến mức nào, có bao nhiêu vị trí trong phổi bị ảnh hưởng. Chỉ có một khối u hay nhiều hơn một, và các hạch bạch huyết, chúng có phải là ung thư không?”, bác sĩ Liu nói.

Ông cho biết, nếu ung thư đã di căn, cần phải tiến hành thêm các xét nghiệm để xác định phương pháp điều trị phù hợp. Các lựa chọn bao gồm hóa trị, sự kết hợp giữa hóa trị và liệu pháp miễn dịch hoặc liệu pháp tấn công, bao gồm thuốc uống dành cho các loại ung thư cụ thể.

Tòa thánh cho biết ca phẫu thuật đã thành công.

Theo thông báo, vị Giáo Hoàng 71 tuổi đã ở trong phòng mổ khoảng ba giờ. Ca phẫu thuật kéo dài khoảng 90 phút.

“Ca phẫu thuật đã thành công và không có biến chứng nào”, thông cáo cho biết, đồng thời nói thêm rằng Đức Giáo Hoàng sau đó đã trở về phòng.

Trước đó cùng ngày, Đức Giáo Hoàng Lêô đã bước vào bệnh viện Gemelli ở Rôma qua cổng chính và vẫy tay chào hàng chục người hâm mộ đã tập trung để đón tiếp ngài. Tòa Thánh cho biết ca phẫu thuật sẽ được thực hiện bởi một nhóm do bác sĩ phẫu thuật lồng ngực trưởng của bệnh viện Gemelli, Tiến sĩ Stefano Margaritora, dẫn đầu.

Vị giáo hoàng người Mỹ đã thể hiện sự minh bạch hiếm thấy về vấn đề sức khỏe nghiêm trọng đầu tiên được công khai trong 17 tháng trị vì của mình. Ngài tiết lộ việc phát hiện ra khối u khu trú trong buổi cầu nguyện trưa Chúa Nhật và thông báo rằng ngài sẽ cho phẫu thuật loại bỏ nó.

Trước ca phẫu thuật, các bác sĩ ung bướu cho biết ngay cả khi khối u hóa ra là ung thư, dự đoán tổng thể của Đức Lêô vẫn sẽ “rất tốt” vì nó đã được loại bỏ ở giai đoạn sớm.

Hôm thứ Hai, Vatican đã hủy bỏ tất cả các buổi tiếp kiến của Đức Giáo Hoàng Lêô cho đến ngày 20 tháng 10.

Mặc dù Gemelli có một căn phòng riêng dành cho Giáo hoàng mà các vị Giáo hoàng trước đây đã sử dụng, hoàn chỉnh với một nhà nguyện riêng trên tầng 10, nhưng trên thực tế, Đức Lêô sẽ ở trong một phòng gần đó vì căn phòng dành cho Giáo hoàng đang được tu sửa, theo văn phòng báo chí của Vatican.

Việc phục hồi có thể cho phép ngài du lịch đến Nam Mỹ vào tháng 11.

Hiện vẫn chưa có thông tin nào về việc Đức Lêô có thể thực hiện chuyến đi Nam Mỹ theo kế hoạch vào tháng tới hay không.

Các bác sĩ chuyên khoa ung thư thường khuyên bệnh nhân không nên đi máy bay trong ba tuần sau phẫu thuật — điều này sẽ cho Đức Giáo Hoàng khoảng thời gian cần thiết để thực hiện chuyến đi dự kiến từ ngày 6 đến 17 tháng 11 tới Uruguay, Á Căn Đình và Peru, tùy thuộc vào quá trình hồi phục của ngài.

Lịch trình hiện tại cho chuyến đi rất tham vọng và dài nhất trong suốt triều Giáo Hoàng của ngài cho đến nay, yêu cầu Đức Giáo Hoàng Lêô phải di chuyển hơn 31.000 km trên hàng chục chuyến bay và hai chuyến trực thăng, cùng với sự thay đổi độ cao đáng kể ở Peru.

“Ngài đã quyết định phẫu thuật sớm để không làm thay đổi kế hoạch cho các chuyến đi nước ngoài trong tương lai, vì vậy không cần phải lo lắng, vì đây không phải là trường hợp khẩn cấp,” Hồng Y Kikuchi Tsutomu của Tokyo, người đã gặp Đức Giáo Hoàng Lêô hôm thứ Hai, cho biết.

U nang phổi là một vùng bất thường nhỏ, có kích thước dưới 3 cm, đôi khi xuất hiện trên phim chụp CT ngực hoặc bụng. Thông thường, các phim chụp này được thực hiện để điều tra chấn thương hoặc nhiễm trùng phổi, không liên quan đến sàng lọc ung thư phổi. U nang có thể lành tính hoặc ác tính, và thường thì phẫu thuật cắt bỏ được khuyến cáo để xác định xem đó có phải là ung thư hay không và để điều trị khối u ác tính khi nó vẫn còn khu trú.

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã phải vào bệnh viện vì bệnh thương hàn vào năm 1985.

Đây được tường trình lần vào bệnh viện thứ hai của Đức Lêô, người nổi tiếng là người năng động và có sức khỏe tốt, thường xuyên chơi tennis và bơi lội hàng tuần.

Là một linh mục truyền giáo trẻ tuổi, ngài bị mắc bệnh thương hàn vào năm 1985, ngay sau khi đến Chulucanas, Peru. Căn bệnh và thời gian nằm bệnh viện là một bước ngoặt giúp ngài quyết định ở lại trong cảnh nghèo khó và thiếu thốn ở Peru sau khi sống trong điều kiện tương đối thoải mái ở Rôma — một quyết định cuối cùng đã mở đường cho ngài trở thành Giáo hoàng, theo một cuộc phỏng vấn mà Đức Lêô đã dành cho Elise Ann Allen vào năm 2025 cho cuốn “Giáo hoàng Lêô XIV: Tiểu sử”.

Theo cuốn sách, Đức Lêô nói rằng ngài đã cầu nguyện với Chúa để được chết thay vì phải chịu đựng nỗi đau “kinh khủng” của cơn sốt. “Tôi được truyền dịch và tôi nói, ‘Nếu đây là khiếu hài hước của Ngài, Chúa ơi, con nghĩ Ngài có thể làm tốt hơn một chút.’“

“Rõ ràng là tôi đã sống sót; tôi đã hồi phục, nhưng đó lại là một khoảnh khắc rất quan trọng đối với tôi, bởi vì nó giống như, ‘À, con đã vượt qua được bệnh tật rồi; con đã thấy được những nhu cầu ở đây là gì — dòng tu, dòng Augustinô, Giáo hội đang nói với con, ‘Chúng tôi cần cha ở đây; hãy tiến lên.’ Tôi chưa bao giờ hối hận về quyết định đó.”

---

Source:Crux

Pope Leo XIV diagnosed with lung cancer after surgery to remove part of right lung

 

Tin tức về việc Đức Giáo Hoàng Leo XIV được chẩn đoán mắc ung thư đã lan truyền khắp thế giới chỉ trong vài giờ, thậm chí đến cả các chính phủ không công nhận thẩm quyền của ngài; điều này cho thấy một vị Giáo hoàng luôn kêu gọi hòa bình đã trở thành một nhân vật có tầm ảnh hưởng địa chính trị như thế nào.

Cha Antonio Spadaro Dòng Tên, trong mục Global Catholic của Hãng tin UCA News, ngày 14 tháng 10 năm 2026, cho hay: Tin tức về sức khỏe của Đức Leo XIV xuất phát từ Quảng trường Thánh Phêrô vào Chúa nhật, ngày 11 tháng 10, và chính Đức Giáo Hoàng là người công bố. Chỉ trong vài giờ, tin tức đã đến được với hãng tin TASS của Nga và Al Jazeera, hãng tin Anadolu của Thổ Nhĩ Kỳ và Geo News tại Karachi, cũng như các trang web tiếng Ba Tư và các cổng thông tin của Trung Quốc.

Đến tối thứ Ba, khi bản tin y tế gọi tên chính xác căn bệnh là ung thư biểu mô tuyến phổi (lung adenocarcinoma), thì chẩn đoán này đã được dịch sang ngôn ngữ của mọi thủ đô đóng vai trò quan trọng trong cán cân quyền lực toàn cầu.

Điều đáng chú ý là giọng điệu của các bản tin. TASS đưa tin bằng thuật ngữ y khoa, mô tả vị trí thùy dưới phổi phải và kỹ thuật phẫu thuật nội soi có hỗ trợ video, mà không hề đả động đến vai trò của Tòa Thánh trong cuộc chiến tại Ukraine.

Tương tự là tờ báo trực tuyến Vzglyad của Moscow và tờ tuần báo NV tại Kyiv; tờ NV đặc biệt nhấn mạnh lời cảm ơn Đức Giáo Hoàng đối với sự gần gũi về mặt tinh thần của các tín hữu.

Al Jazeera tập trung vào sự cởi mở của Vatican. Bằng tiếng Ả Rập, tin tức này xuất hiện ở khắp nơi: từ Beirut trên các tờ An-Nahar và Lebanon24, đến Cairo trên tờ Al-Dostor, và Abu Dhabi trên kênh Sky News Arabia; tất cả đều đưa tin dưới góc độ y tế. Tuy nhiên, một trang web của Iran lại xếp tin này vào mục chính trị. Tại Trung Quốc, một bài đăng trên cổng thông tin Sina – dựa theo bản tin của NBC – đã kể lại câu chuyện về một nhà truyền giáo trẻ dòng Augustinô; ông từng mắc bệnh thương hàn tại Chulucanas vào năm 1985 và sau khi khỏi bệnh, ông đã quyết tâm ở lại Peru.

Chính tờ Asharq Al-Awsat – nhật báo của Ả Rập Xê Út xuất bản tại London – đã làm rõ mối liên hệ mang tính chính trị này. Trong bài viết, tờ báo ghi nhận rằng kể từ tháng Hai, khi Hoa Kỳ và Israel bước vào cuộc chiến với Iran, Đức Giáo Hoàng Leo đã trở thành một trong những người chỉ trích cuộc chiến gay gắt nhất, tuyệt đỉnh là cuộc tranh cãi công khai với Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Khi bị Tổng thống gọi là kẻ yếu đuối, Đức Giáo Hoàng đã đáp lại rằng ngài có nghĩa vụ đạo đức phải lên tiếng.

Vào tháng Tư, sau những lời công kích từ ông Trump, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã gửi thư cho Đức Giáo Hoàng Leo để lên án hành động xúc phạm đó.

Chỉ trong hơn một năm, vị Giám mục thành Rome đã trở thành một đối tác đối thoại quan trọng, ngay cả đối với những chính phủ không công nhận thẩm quyền tôn giáo của ngài.

Trong 48 giờ đầu tiên, không có tuyên bố công khai nào được đưa ra từ Moscow, Bắc Kinh, Tehran hay các nước vùng Vịnh. Thay vào đó, những lời chia sẻ lại đến từ hai quốc gia đang có chiến tranh.

Ông Volodymyr Zelensky đã chúc Đức Giáo Hoàng sớm bình phục hoàn toàn và cảm ơn ngài vì những lời kêu gọi về một nền hòa bình bền vững, đầy phẩm giá.

Tổng thống Israel Isaac Herzog đã gửi lời chúc thăm hỏi "từ thành phố thánh Giêrusalem".

Ở phía bên kia chiến tuyến, tại Gaza, tiếng nói duy nhất vang lên đến từ giáo xứ Công Giáo Thánh Gia: cha xứ Gabriel Romanelli cho biết cộng đồng giáo dân đang cầu nguyện cho Đức Giáo Hoàng, bởi họ biết rằng ngài cũng luôn cầu nguyện cho họ.

Mỗi bên đều nhìn nhận tin tức về bệnh tình của Đức Giáo Hoàng từ góc độ chiến tuyến của riêng mình.

Sức khỏe của một nhà lãnh đạo tôn giáo trở thành vấn đề địa chính trị khi tiếng nói của ngài có sức nặng trong các cuộc xung đột đang diễn ra.

Trong suốt năm qua, Đức Giáo Hoàng Leo đã liên tục kêu gọi chấm dứt giao tranh tại Ukraine và Trung Đông – bao gồm cả Iran – đồng thời nhắc nhở thế giới rằng hòa bình bắt đầu bằng việc giải trừ vũ khí trong ngôn từ trước khi giải trừ vũ khí thực sự.

Vào tối thứ Ba, tại các tòa soạn tin tức của những quốc gia vốn có quan điểm trái ngược nhau về hầu hết mọi vấn đề, cùng một câu chuyện này đã được đưa tin đậm nét cho đến bản tin cuối cùng trong ngày. Câu hỏi rất đơn giản: tình trạng sức khỏe của người đàn ông luôn kêu gọi hòa bình hiện ra sao?

 

Theo Kathleen N. Hattrup của Aleteia, trong bản tin ngày 14/10/2026, Đức Giáo Hoàng Leo kêu gọi chúng ta phát triển thành một Giáo hội mang hình ảnh "gia đình của các gia đình", trong bầu khí quan tâm lẫn nhau mang lại lợi ích cho tất cả chúng ta.

Đức Hồng Y Luis Tagle, tân Niên trưởng Hồng Y Đoàn, đã thay mặt Đức Giáo Hoàng Leo cử hành Thánh lễ bế mạc cuộc họp diễn ra trong tuần này tại Vatican nhằm thảo luận về kỷ niệm 10 năm văn kiện Amoris Laetitia (Niềm vui Yêu thương) của Đức Giáo Hoàng Phanxicô về gia đình. Thứ Tư tuần trước, Đức Giáo Hoàng Leo đã khai mạc cuộc họp quy tụ các giám mục từ khắp nơi trên thế giới cũng như các cặp vợ chồng và các chuyên gia về mục vụ gia đình. Hiện tại, do Đức Thánh Cha đang nằm viện để hồi phục sau ca phẫu thuật cắt bỏ khối u ung thư ở phổi, Đức Hồng Y Tagle đã đảm nhận việc bế mạc sự kiện này.

Bài giảng do Đức Giáo Hoàng Leo soạn thảo cho Thánh lễ bế mạc đã được Đức Hồng Y Tagle đọc lại. Dưới đây là nguyên văn bài giảng theo bản tiếng Anh của Tòa Thánh:

***

Sau đây, tôi xin đọc bài giảng do Đức Thánh Cha Leo XIV soạn thảo.

“Niềm vui của tình yêu mà các gia đình cảm nghiệm được cũng chính là niềm vui của Giáo hội” (Đức Giáo Hoàng Phanxicô, Tông huấn Amoris Laetitia, ngày 19 tháng 3 năm 2016, số 1). Với những lời này, mười năm trước, Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã mở đầu Tông huấn Amoris Laetitia của ngài.

Hôm nay, khi cử hành Thánh lễ, chúng ta dâng lên Chúa những hoa trái của công việc mà chúng ta đã thực hiện dựa trên văn kiện này, đồng thời cố gắng khắc ghi những giá trị phong phú của văn kiện vào lòng và đưa các hướng dẫn mục vụ của văn kiện vào thực hành.

Về phương diện này, phụng vụ hôm nay mang đến cho chúng ta một số điểm để suy niệm. Trong bài đọc thứ nhất, chúng ta đã nghe “bài ca về tình yêu” của Thánh Phaolô (x. 1 Cr 12:31–13:13). Trong Chương 4 của Tông huấn, chính văn bản này là nền tảng cho những suy niệm phong phú về các nhân đức của hôn nhân Kitô giáo – một sự kết hợp mang tính “tình cảm… thiêng liêng và đầy tinh thần hy sinh” (số 120), đồng thời là hình ảnh phản chiếu tình yêu của Thiên Chúa (x. số 121). Nhờ sống theo những giá trị này và nhờ ơn thánh trợ giúp, vợ chồng cùng nhau lớn lên mỗi ngày theo hình ảnh của Ba Ngôi. Cả hai vợ chồng đều trưởng thành theo cách riêng của mình, đồng thời trở nên giống nhau hơn nhờ “cam kết bền vững để cùng chia sẻ và kiến tạo toàn bộ cuộc sống” (số 123). Như vậy, niềm vui đích thực của tình yêu chính là sự gắn kết ngày càng sâu đậm, nơi nét độc đáo của mỗi người được nở hoa nhờ sự trao hiến bản thân và sự hiện diện của người kia.

Hơn nữa, vị Tông đồ đã ngỏ lời với một cộng đoàn dồi dào ân huệ và đặc sủng (x. 1 Cr 12:4-11), nhưng lại là cộng đoàn cần phải trưởng thành hơn trong tình yêu. Ngài nhắc nhở các tín hữu Côrintô rằng những ai thiếu vắng tình yêu, dù có nhận được bao nhiêu tài năng đi nữa, thì cũng chỉ như “chiêng kêu hay chũm chọe xoang xoảng” (13:1); như một giọng nói thiếu vắng tình yêu, không thể chạm đến trái tim, bị tách biệt khỏi người khác, trở nên xa cách, lạnh lùng và khép kín.

Chúng ta không được tạo dựng để sống như thế. Thánh Vịnh Đáp Ca cũng nhắc nhở chúng ta về điều này khi gọi chúng ta là “dân” và là “đoàn chiên” của Thiên Chúa – Đấng có “tình thương bền vững muôn đời” và lòng thành tín trải dài “đến muôn thế hệ” (Tv 100:5). Ngài là Chúa, Đấng yêu thương không giữ lại điều gì cho riêng mình, Đấng không ngừng tìm kiếm, đặt niềm tin và làm mới lại tình bạn với chúng ta.

Đó chính là tình yêu mà Tông huấn Amoris Laetitia mời gọi chúng ta chọn làm nền tảng cho gia đình mình. Đây chính là tình yêu đích thực mà chúng ta được thôi thúc phải truyền dạy cho những người trẻ đang chuẩn bị bước vào đời sống hôn nhân, giúp họ hiểu về “tầm quan trọng của các nhân đức”; trong đó, đức khiết tịnh giữ một vị trí đặc biệt vì nó “vô cùng quý giá cho sự tăng trưởng đích thực của tình yêu giữa các ngôi vị” (số 206). Thật đáng trân trọng những chương trình chuẩn bị hôn nhân được các giáo xứ và cộng đoàn mục vụ dày công xây dựng cho mục đích này. Tuy nhiên, chỉ riêng các khóa học đó thôi thì chưa đủ; chúng cần phải được tiếp nối và củng cố bởi một nền giáo dục về tình yêu, đồng hành cùng con người ngay từ thuở ấu thơ. Về vấn đề này, Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã nhận định rằng: “Học cách yêu thương một người không phải là chuyện tự nhiên mà có, cũng không thể học được qua một buổi hội thảo ngay trước khi cử hành hôn lễ” (số 208). Ngài giải thích: “Đối với mỗi cặp đôi, việc chuẩn bị cho hôn nhân bắt đầu ngay từ khi chào đời” (sđd), và mọi trải nghiệm của người trẻ trong gia đình đều góp phần giúp họ có khả năng thực hiện “một sự cam kết trọn vẹn và dứt khoát” (sđd).

Như vậy, tình yêu được sống trong gia đình — với những lúc thăng trầm, những sai lầm và thất bại, nhưng cũng đầy những điều kỳ diệu của cuộc sống thường nhật — trở thành trường học đầu tiên về tình cảm con người, là bước tập sự quý giá và không thể thay thế để cảm nghiệm “niềm vui của tình yêu”. Vì lẽ đó, chúng ta cần ghi nhận và ủng hộ nỗ lực của biết bao gia đình đang sống ơn gọi và sứ mạng của mình mỗi ngày một cách âm thầm, không phô trương, nhưng đôi khi lại thể hiện lòng trung thành đầy anh hùng. Họ mang đến một minh chứng quảng đại và đầy sức thuyết phục cho lời Chúa Giêsu trong Tin Mừng: “Không phải anh em đã chọn Thầy, nhưng chính Thầy đã chọn anh em. Thầy đã cắt đặt anh em đi và sinh hoa trái, những hoa trái bền vững” (Ga 15:16). Qua sự làm chứng của cha mẹ, con cái, ông bà, người trẻ và người cao tuổi, Thông điệp Tin Mừng về sự thật và sự sống viên mãn đang lan tỏa đến toàn thế giới.

Thánh Gioan Tông đồ đã truyền lại cho chúng ta lời dạy giản dị và sáng tỏ mà Chúa Giêsu đã nói vào cuối cuộc đời trần thế của Người: “Đây là điều răn của Thầy: anh em hãy yêu thương nhau như Thầy đã yêu thương anh em” (Ga 15:12). Chúng ta hãy thực hành điều này để cùng nhau phát triển thành một Giáo hội là “gia đình của các gia đình” (Amoris Laetitia, số 87), trong bầu khí quan tâm lẫn nhau mang lại lợi ích cho tất cả mọi người. Nhờ đó, các cặp đôi trẻ sẽ cảm thấy được khích lệ khi bắt đầu cuộc sống hôn nhân; các bậc cha mẹ sẽ tìm thấy sự nâng đỡ khi đối diện với những thách đố cam go trong việc nuôi dạy con cái và vun đắp đời sống gia đình; và người cao tuổi sẽ được ghi nhận và trân trọng trong vai trò là những chứng nhân của sự khôn ngoan và đức hạnh, ngay cả khi sức lực thể xác đã suy giảm. Những người dễ bị tổn thương, hay những ai đang trải qua hoàn cảnh khó khăn và những thời khắc khủng hoảng, cũng sẽ tìm thấy sự nâng đỡ và khích lệ, được bao bọc trong tình yêu thương và được che chở khỏi sự phán xét hay định kiến. Chúng ta hãy ghi nhớ rằng: “dù gia đình có bị tổn thương đến đâu, nó vẫn luôn có thể phát triển nhờ khởi đầu từ tình yêu” (Thượng Hội đồng Giám mục Thường kỳ lần thứ XIV, Tường trình Cuối cùng, 10).

Những giá trị về sự cởi mở đón nhận sự sống và lòng tôn trọng sự sống — từ lúc thụ thai cho đến khi qua đời cách tự nhiên — cũng bắt nguồn từ đức ái này; đây là nền tảng cho sự hiện hữu và đời sống chung của con người. Gia đình là người gìn giữ hàng đầu các giá trị ấy, là ngọn hải đăng vì lợi ích của nhân loại. Về điểm này, Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã nhấn mạnh rằng: “không một sự kết hợp nào mang tính tạm thời hoặc khép kín trước việc truyền sinh lại có thể đảm bảo tương lai cho xã hội” (Amoris Laetitia, 52). Thế giới sẽ không có tương lai nếu thiếu vắng những gia đình vững mạnh, biết cởi mở đón nhận hồng ân con cái và quan tâm đến việc giáo dục cũng như sự trưởng thành của chúng.

Tôi cũng muốn nhắc lại một lời mời gọi quan trọng khác của Chúa Giêsu trong các bài đọc mà chúng ta vừa nghe, đó là hãy cầu xin Chúa Cha “nhân danh Thầy” (Ga 15:16). Những lời này nhắc nhở chúng ta rằng gia đình là nơi đặc biệt dành cho việc cầu nguyện. Đáng buồn thay, tại nhiều nơi trên thế giới ngày nay, thói quen cầu nguyện chung trong gia đình — trước các bữa ăn, vào đầu và cuối ngày, hoặc vào những dịp đặc biệt — đã dần mai một. Tông huấn Amoris Laetitia nhắc nhở chúng ta rằng “cần chú trọng đến tầm quan trọng của linh đạo gia đình, việc cầu nguyện và tham dự Thánh lễ Chúa Nhật” (số 223). Văn kiện này cũng khuyến khích các gia đình quy tụ “thường xuyên để thúc đẩy sự tăng trưởng trong đời sống thiêng liêng và tình đoàn kết trước những đòi hỏi thực tế của cuộc sống” (sđd). Việc cầu nguyện chung và các Bí tích đóng vai trò thiết yếu trong đời sống gia đình, bởi chúng mở lòng đón nhận tác động của Thiên Chúa, giúp các gia đình cùng nhau vươn tới những tầm cao mà tự sức mình họ không thể nào đạt được. Quả thực, đó là nguồn dưỡng nuôi vững chắc và là phương thuốc chữa lành. Vì vậy, tôi tha thiết kêu gọi mọi người hãy khôi phục và khuyến khích những thực hành này.

Anh chị em thân mến, tôi hân hạnh được chủ sự cử hành này theo ủy nhiệm đặc biệt của Đức Thánh Cha Lêô XIV, nhằm công khai biểu thị sự hiệp thông Giáo hội mà ngài đã ban cho Đức Thượng phụ Phaolô III Nona — Thượng phụ Giáo hội Canđê tại Baghdad — vị đang hiện diện trong Thánh lễ này.

Sự hiệp thông của một vị Thượng phụ với Đấng Kế vị Thánh Phêrô gợi lại một truyền thống cổ xưa, vốn khẳng định sự hiệp nhất trong đức tin và đức ái giữa một Giáo hội Thượng phụ với Tòa Rôma — và vào thời đó, là giữa chính các Giáo hội với nhau. Do đó, đây không phải là một nghi thức hình thức đơn thuần, mà là một thực tại sống động bắt nguồn từ sự hiệp thông Thánh Thể — nguồn mạch và chóp đỉnh của sự hiệp nhất Giáo hội trong Đức Kitô.

Kính thưa Đức Thượng phụ, sự hiện diện của ngài giúp chúng tôi hiểu rõ hơn về căn tính Giáo hội của mình: một sự hiệp nhất trong Đức Kitô — Chúa tể của các Giáo hội thuộc nhiều nghi lễ và truyền thống khác nhau — một sự hiệp nhất được thể hiện cách cụ thể qua mối liên kết với Đấng Kế vị Thánh Phêrô. Chúng tôi xin bày tỏ tình cảm và lời cầu nguyện của toàn thể Giáo Hội Công Giáo dành cho các tín hữu đang được ngài chăm sóc mục vụ; họ là những người đã trải qua nhiều thử thách cam go nhưng vẫn kiên vững, và thường tỏ ra anh dũng khi làm chứng cho đức tin vào Chúa Giêsu giữa muôn vàn nghịch cảnh.

Anh chị em thân mến, chúng ta hãy phó thác mọi gia đình và toàn thể Giáo hội cho Thánh Gia Na-da-rét, và cùng nhau đọc lại lời nguyện mà Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã dùng để kết thúc Tông huấn Amoris Laetitia (số 325):

Lạy Thánh Gia Na-da-rét,
xin cho gia đình chúng con
cũng trở thành nơi hiệp thông và cầu nguyện,
thành trường học đích thực của Tin Mừng
và là những giáo hội tại gia nhỏ bé…

Xin đừng để các gia đình phải chịu cảnh
bạo lực, bị chối bỏ hay chia rẽ;
xin cho những ai từng bị tổn thương hay vấp ngã
đều tìm được sự an ủi và chữa lành…
xin giúp chúng con luôn ý thức
về sự thánh thiêng và bất khả xâm phạm của gia đình,
cũng như vẻ đẹp của gia đình trong chương trình của Thiên Chúa.

Lạy Chúa Giêsu, Đức Mẹ Maria và Thánh Giuse,
xin thương nhậm lời chúng con cầu nguyện. Amen.

 

1. Quân Nga hoảng hốt tháo chạy gần Kupiansk trước sức tấn công của quân Ukraine, bắt một nhóm thường dân làm "lá chắn sống", sau đó nổ súng vào họ

Hôm Thứ Tư, 14 Tháng Mười, Chuẩn tướng Oleksii Hromov, phát ngôn nhân Bộ Tổng tham mưu Ukraine, cho biết vào ngày 13 tháng 10, quân Nga đã hoảng hốt tháo chạy trước sức tấn công của Quân đoàn Khartia số 13 của Ukraine. Chúng dẫn một nhóm thường dân đến gần đường ống dẫn khí đốt, sử dụng họ làm lá chắn sống, và sau đó nổ súng vào họ gần thành phố tiền tuyến Kupiansk thuộc tỉnh Kharkiv của Ukraine. Máy bay điều khiển từ xa ghi lại toàn bộ cảnh tượng bi thảm khi quân Nga tàn sát thường dân Ukraine.

Phát ngôn nhân Bộ Ngoại Giao Ukraine, Heorhii Tykhyi, cho biết Ukraine cực lực lên án hành vi tội ác chiến tranh của Nga khi chúng hành xử bất chấp luật pháp quốc tế, luật lệ và phong tục chiến tranh.

Tykhyi cho biết theo báo cáo của Quân đoàn Khartia số 13 của Ukraine, nhóm người này bao gồm hai phụ nữ, một trẻ em và một số người đàn ông đang bị dẫn đến đường ống dẫn khí Shebelinka–Ostrogozhsk. Nhóm người này đã liên tục bị đánh đập trong suốt quá trình di chuyển.

Quân đoàn Khartia cho biết, đoạn phim do máy bay điều khiển từ xa của các đơn vị trinh sát Ukraine ghi lại cho thấy thương vong trong số dân thường, đồng thời khẳng định quân đội Ukraine không nổ súng. Dựa trên các dấu vết va chạm, cuộc tấn công xuất phát từ bờ đông sông Oskil, nơi lực lượng Nga đóng quân, quân đoàn này cho biết.

Khartia gọi cuộc tấn công là "hành động khiêu khích có chủ đích" và cảnh báo rằng truyền thông Nga có thể sử dụng đoạn phim từ vụ việc để vu cáo sai sự thật Ukraine tấn công dân thường. Quân đoàn này cho biết sẽ giao nộp các tài liệu để phục vụ cuộc điều tra tội ác chiến tranh.

"Người dân thường bị người Nga lợi dụng làm lá chắn sống, và sau đó trở thành mục tiêu cho các chiến dịch tung tin giả của họ," Tykhyi nói.

Trong một diễn biến khác, ngày 13 tháng 10, Lực lượng Liên hợp Ukraine tuyên bố riêng rằng quân đội Nga đã tấn công một đoàn người dân thường đang rời khỏi Kupiansk trong một cuộc mà họ mô tả là di tản cưỡng bức. Quân đội cho biết họ vẫn đang xác định số thương vong.

Theo nhóm Lực lượng Liên hợp, quân đội Nga đã tiến hành các hoạt động tương tự trong những tuần gần đây, sử dụng dân thường làm lá chắn sống để che chắn cho việc rút lui của một số binh sĩ.

[Kyiv Independent: Russian forces use group of civilians as 'human shields' near Kupiansk, fire at them afterwards, Ukraine's military says]

2. Nguồn tin xác nhận Mỹ đe dọa cắt giảm việc chia sẻ thông tin tình báo và vận chuyển vũ khí cho Ukraine nhằm bảo vệ các nhà máy lọc dầu của Nga.

Tờ Kyiv Independent đã biết được rằng chính quyền Trump đã đe dọa các quan chức quân đội và chính phủ cao cấp của Ukraine trong nỗ lực bảo vệ các nhà máy lọc dầu của Nga.

Hai quan chức Ukraine cho biết các đối tác Mỹ của họ đã nói rõ rằng Washington sẽ quy trách nhiệm cho Kyiv nếu cơ sở hạ tầng năng lượng của Nga bị tấn công trong thời gian ngừng bắn được công bố gần đây.

"Họ đã gọi điện cho tất cả các quan chức quân sự cao cấp để đe dọa," một quan chức Ukraine nói với tờ Kyiv Independent. "Họ nói với mọi người rằng họ sẽ tắt cả hệ thống chia sẻ thông tin tình báo và PURL."

Những lời đe dọa xuất hiện sau 48 giờ đầy hỗn loạn, trong đó Tổng thống Donald Trump tuyên bố một "thỏa thuận" gây tranh cãi với Putin về việc nhập khẩu dầu diesel của Nga, tiếp theo là những yêu cầu lặp đi lặp lại rằng Ukraine phải thay thế Tổng thống Volodymyr Zelenskiy trên cương vị tổng thống, rồi đến việc Tổng thống Trump tuyên bố một "lệnh ngừng bắn năng lượng" đơn phương giữa Nga và Ukraine, điều này khiến cả Mạc Tư Khoa và Kyiv đều bất ngờ.

Nhiều quan chức cao cấp của Ukraine nói với tờ Kyiv Independent rằng Kyiv không được thông báo trước về tuyên bố ngừng bắn của Tổng thống Trump vào ngày 11 tháng 10. Sau tuyên bố đó, các quan chức Ukraine được tường trình đã chịu áp lực phải tuân thủ thỏa thuận ngừng bắn và không tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga.

Nga tiếp tục tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine, với việc nhà máy nhiệt điện Kharkiv bị tấn công chỉ vài giờ sau tuyên bố của Tổng thống Trump.

Theo một quan chức khác, Phó Chánh Văn phòng Tổng thống Pavlo Palisa, phụ trách các vấn đề quân sự, và Tổng tư lệnh Quân đội Ukraine Mykhailo Drapatyi đã nhận được các cuộc gọi từ phía Mỹ. Ông Palisa cũng xác nhận với tờ Financial Times rằng ông đã nhận được những lời đe dọa từ chính quyền Trump.

PURL — viết tắt của "Danh sách các nhu cầu ưu tiên của Ukraine" — là một sáng kiến do Âu Châu dẫn đầu nhằm cung cấp cho Ukraine các loại vũ khí quan trọng của Mỹ, chủ yếu được tài trợ bởi các thành viên NATO. Trong năm đầu tiên thực hiện sáng kiến này, số vũ khí trị giá 6,7 tỷ đô la đã được cung cấp thông qua chương trình này.

Mặc dù viện trợ quân sự trực tiếp của Mỹ đã bị đình chỉ kể từ khi Tổng thống Trump nhậm chức, việc chia sẻ thông tin tình báo vẫn tiếp tục.

Trả lời hãng thông tấn TASS của Nga, phát ngôn nhân Điện Cẩm Linh Dmitry Peskov từ chối bình luận về thỏa thuận ngừng bắn năng lượng được báo cáo nhưng cho biết Nga "sẵn sàng làm mọi điều có thể" để đạt được "hòa bình lâu dài".

Tuy nhiên, tổng thống Ukraine đã ra tín hiệu rằng Kyiv sẵn sàng tuân thủ các điều khoản của thỏa thuận ngừng bắn, đồng thời nói thêm rằng họ cần thêm thông tin về đề xuất cụ thể.

Người Ukraine vẫn hoài nghi về khả năng duy trì thỏa thuận ngừng bắn năng lượng đơn phương.

"Ngay sau khi Tổng thống Trump đăng tải thông báo ngừng bắn, Nga đã tiến hành một cuộc tấn công có chủ đích vào một nhà máy điện ở Kharkiv, gây thêm thiệt hại cho hệ thống năng lượng của chúng ta", Tổng thống Zelenskiy nói trong một sự kiện có sự tham dự của các nhà báo thuộc đảng Kyiv Independent tại Diễn đàn An ninh Warsaw.

"Rõ ràng là Putin không đọc TruthSocial."

" Chúng tôi đã đồng ý về một thỏa thuận ngừng bắn năng lượng. Nhóm chuyên gia Mỹ hiểu rất rõ điều này có ý nghĩa gì đối với chúng tôi. Chúng tôi không có trữ lượng dầu mỏ lớn, năng lực xuất khẩu dầu mỏ quy mô lớn, hay hàng chục nhà máy lọc dầu", Tổng thống Zelenskiy nói.

Ông nhắc lại sự sẵn lòng của Ukraine trong việc đồng ý một thỏa thuận ngừng bắn năng lượng song phương, nhưng nhấn mạnh rằng thỏa thuận đó phải bao gồm cả cơ sở hạ tầng năng lượng, chứ không chỉ các nhà máy lọc dầu, vì Ukraine không có bất kỳ cơ sở hạ tầng lọc dầu nào hoạt động hiệu quả.

"Ở Ukraine, chúng tôi chỉ có một nhà máy lọc dầu. Và nó đã bị hư hại nặng nề do các cuộc tấn công của Nga từ rất lâu rồi. Vì vậy, nhập khẩu các sản phẩm dầu mỏ là thực tế hiện hữu của chúng tôi", Tổng thống Zelenskiy nói.

"Và đó là lý do tại sao đề nghị của chúng tôi rất trung thực và rõ ràng. Chúng tôi sẵn sàng tôn trọng thỏa thuận ngừng bắn năng lượng nếu Nga cũng sẵn sàng làm như vậy. Chúng tôi đồng ý nếu họ đồng ý," ông nói tiếp.

"Và chúng tôi đã chứng minh rằng chúng tôi thực sự nghiêm chỉnh. Đêm qua, các nhà máy lọc dầu của Nga không bị đốt cháy. Nhưng vào nửa đêm, một máy bay phản lực Shahed của Nga đã tấn công một cơ sở sản xuất khí đốt ở Ukraine."

[Kyiv Independent: US threatens to cut intel sharing, arms shipments to Ukraine in push to protect Russian oil refineries, sources confirm]

3. Kyiv cho biết Âu Châu nên sử dụng các nguồn lực của Nga để kiềm chế phản ứng dữ dội của cử tri về việc tài trợ cho Ukraine.

Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha cho biết Liên Hiệp Âu Châu nên sử dụng các tài sản bị đóng băng của Nga để tài trợ cho quốc phòng của Kyiv, đồng thời nói thêm rằng làm như vậy sẽ bác bỏ những cáo buộc từ cả cánh cực hữu và cực tả rằng Âu Châu đang gánh chịu chi phí cho cuộc chiến.

"Nga, chứ không phải người đóng thuế Âu Châu, phải là người đầu tiên gánh chịu thiệt hại mà nước này đã gây ra và tiếp tục gây ra," Sybiha viết trong một bài bình luận trên POLITICO.

Việc sử dụng các nguồn lực này sẽ trấn an "những công chúng hoài nghi trên khắp Âu Châu" trước thềm một năm diễn ra các cuộc bầu cử lớn, Sybiha cho biết, ám chỉ đến các cuộc bỏ phiếu tại các quốc gia như Pháp và Ý vào năm 2027. Tại Pháp, ứng cử viên tổng thống hàng đầu Marine Le Pen đã cam kết chấm dứt viện trợ tài chính cho Kyiv; tại Ý, Roberto Vannacci đang thách thức Giorgia Meloni từ cánh hữu và phản đối việc tiếp tục hỗ trợ cho quốc gia bị chiến tranh tàn phá này.

Năm 2022, G7 đã phong tỏa khoảng 300 tỷ euro dự trữ của ngân hàng trung ương Nga, trong đó có khoảng 210 tỷ euro tại Liên Hiệp Âu Châu - phần lớn được lưu giữ tại Euroclear, một tổ chức lưu ký tài chính của Bỉ. Bỉ, được sự ủng hộ của Ý, đã bác bỏ đề xuất của Liên Hiệp Âu Châu hồi cuối năm ngoái về việc sử dụng các tài sản này để bảo đảm khoản vay cho Ukraine, với lý do rủi ro pháp lý và tài chính cũng như lo ngại về sự trả đũa của Nga.

Nỗ lực này đã có thêm động lực mới vào mùa hè, khi Thụy Điển, Hòa Lan, Ba Lan và Tây Ban Nha thúc giục Ủy ban Âu Châu mở lại các cuộc đàm phán và tìm cách vượt qua sự phản đối của Bỉ. Nhưng Bỉ lại một lần nữa bác bỏ ý tưởng này.

Ông Sybiha tìm cách giải đáp những lo ngại của Bỉ, cho biết Bộ Tài chính Ukraine đã đề xuất đặt các tài sản này dưới sự kiểm soát chung của Liên Hiệp Âu Châu, biến quyết định sử dụng chúng và mọi trách nhiệm pháp lý trở thành trách nhiệm chung.

"Việc Bỉ phải đối mặt với rủi ro là lý do để chia sẻ rủi ro, chứ không phải là khoanh tay đứng nhìn," Sybiha nói.

Sybiha cũng bác bỏ những lo ngại rằng việc sử dụng nguồn dự trữ sẽ làm suy yếu đồng euro hoặc làm giảm sức ảnh hưởng của Âu Châu trong các cuộc đàm phán hòa bình tương lai. Ông viết rằng uy tín của đồng euro "dựa trên khả năng của Âu Châu trong việc bảo vệ trật tự và các nguyên tắc". Và sức ảnh hưởng mà các tài sản bị đóng băng mang lại "không nằm ở việc nắm giữ tiền mà là ở việc chi tiêu nó".

Ông bác bỏ nguy cơ Nga trả đũa các công ty phương Tây, nói rằng Mạc Tư Khoa đã nắm quyền kiểm soát các tài sản kinh doanh của Âu Châu, bao gồm Nestlé, Auchan và Metro. "Việc giữ cho các tài sản đó bị tê liệt không ngăn cản được họ", ông viết.

Ông Sybiha cho biết Nga dự định chi kỷ lục 180 tỷ euro cho quân đội vào năm 2027, cao hơn 40% so với mức chi năm 2026. Ông kêu gọi các nhà lãnh đạo Liên Hiệp Âu Châu hành động vào mùa thu này, cảnh báo rằng sự chậm trễ sẽ kéo dài chiến tranh và làm tăng chi phí bảo vệ Ukraine.

[Politico: Use Russian assets to curb voter backlash over funding Ukraine, Kyiv says]

4. Kyiv hứng chịu cuộc tấn công hỏa tiễn "đặc biệt tàn bạo" trước khi lệnh báo động không kích được ban hành.

Theo các nhà báo của Kyiv Independent tại hiện trường, Kyiv đã bị tấn công bằng hỏa tiễn ngay sau 10 giờ tối giờ địa phương ngày 13 tháng 10, với những tiếng nổ mạnh được ghi nhận trước khi lệnh báo động không kích được ban hành tại thủ đô Ukraine.

Phóng viên của Kyiv Independent đưa tin về những vụ nổ mạnh ở trung tâm Kyiv, và còi báo động không kích cùng thông báo trên điện thoại di động chỉ vang lên sau đó.

Vào lúc 23 giờ 09 phút, các nhà báo của Kyiv Independent đưa tin về thêm các vụ nổ ở thủ đô khi cuộc tấn công vẫn tiếp diễn. Nguyên nhân của các vụ nổ mới nhất vẫn chưa được xác nhận ngay lập tức.

Lực lượng Không quân Ukraine sau đó báo cáo rằng lực lượng Nga đã tấn công Kyiv bằng sáu hỏa tiễn đạn đạo vào khoảng 10:10 tối. Tổng thống Volodymyr Zelenskiy ngày 13 tháng 10 cho biết đó là năm hỏa tiễn đạn đạo đã bắn trúng các cơ sở hạ tầng dân sự.

Tổng thống Zelenskiy gọi cuộc tấn công là "đặc biệt tàn bạo", đồng thời cho biết thêm rằng các đối tác của Ukraine không hề đưa ra cảnh báo sớm nào về việc hỏa tiễn sẽ được phóng tới.

Tổng thống Zelenskiy nói: "Thông tin tình báo về các vụ phóng hỏa tiễn đạn đạo của Nga giúp cứu sống nhiều người, và đây là một trong những vấn đề quan trọng nhất. Chính điều này giúp ngăn ngừa thương vong – khi có cảnh báo sớm về hỏa tiễn đạn đạo."

Không quân cho biết hệ thống radar đã phát hiện các hỏa tiễn đang bay tới trong cuộc tấn công, nhưng họ không nhận được thông tin nào về các vụ phóng từ lãnh thổ Nga. Họ nói thêm rằng đang điều tra lý do tại sao không nhận được thông tin về các vụ phóng này.

Phát ngôn nhân Không quân Yurii Ihnat đã xác nhận trong chương trình truyền hình gây quỹ bác ái toàn quốc rằng chuông báo động chỉ vang lên trong cuộc tấn công hỏa tiễn, nhưng cho biết điều này đã từng xảy ra trước đó, theo Ukrainska Pravda.

Việc trì hoãn cảnh báo không kích đã làm dấy lên nhiều đồn đoán trên mạng xã hội Ukraine về việc liệu việc thiếu cảnh báo trước có liên quan đến những lời đe dọa được tường trình của Mỹ về việc rút hỗ trợ chia sẻ thông tin tình báo cho Ukraine hay không.

Ukraine nhận được thông tin tình báo từ Hoa Kỳ để giúp phát hiện và theo dõi các vụ phóng hỏa tiễn của Nga cũng như các mối đe dọa trên không khác.

Trước đó vào ngày 12 tháng 10, tờ Kyiv Independent đưa tin, dẫn lời hai quan chức Ukraine, rằng Washington đã đe dọa đình chỉ việc chia sẻ thông tin tình báo trừ khi Kyiv ngừng tấn công các cơ sở hạ tầng năng lượng của Nga.

Trong bài phát biểu tại Diễn đàn An ninh Warsaw ngày 13 tháng 10, Ngoại trưởng Andriy Sybiha cho biết việc chia sẻ thông tin tình báo giữa Mỹ và Ukraine vẫn đang tiếp diễn và không bị gián đoạn.

"Có lẽ các bạn đang thắc mắc liệu chúng tôi có nhận được thông tin tình báo từ phía Mỹ hay không. Vâng, chúng tôi tiếp tục hợp tác," ông nói.

[Kyiv Independent: Kyiv under 'particularly vile' missile attack before air raid alert issued]

5. Vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Nga khiến 3 binh sĩ thiệt mạng và 3 người khác bị thương ở Ivano-Frankivsk.

Thị trưởng Ruslan Martsinkiv cho biết, một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Nga vào thành phố Ivano-Frankivsk ở miền tây Ukraine đã khiến ba binh sĩ Ukraine thiệt mạng và ba người khác bị thương vào tối ngày 11 tháng 10.

Ông Martsinkiv cho biết trong một video phát biểu rằng những người bị thương đều không nguy hiểm đến tính mạng. Không có thường dân nào bị thương.

Vụ tấn công này là vụ mới nhất trong một loạt các vụ tấn công nhắm vào thành phố phía tây Ukraine, với các vụ tấn công được báo cáo xảy ra trong ba ngày trong vòng bốn ngày.

Ban đầu, bà Svitlana Onyshchuk, Thống đốc tỉnh Ivano-Frankivsk, báo cáo có hai người chết và một người bị thương. Sau đó, bà cho biết người bị thương đã tử vong tại bệnh viện, nâng tổng số người chết lên ba. Ông Martsinkiv sau đó xác nhận cả ba người thiệt mạng đều là quân nhân và báo cáo thêm ba người bị thương.

Theo chính quyền địa phương, cuộc tấn công đã gây hư hại một tòa nhà và cơ sở hạ tầng dân sự. Mức độ thiệt hại toàn diện vẫn đang được đánh giá tính đến 23 giờ giờ địa phương.

Trước cuộc tấn công, Không quân Ukraine đã cảnh báo rằng một máy bay điều khiển từ xa phản lực đang tiếp cận Ivano-Frankivsk.

Lực lượng Nga đã tấn công Ivano-Frankivsk năm lần trong đêm 9 tháng 10. Một ngày trước đó, mảnh vỡ máy bay điều khiển từ xa rơi xuống đã gây ra hỏa hoạn trong thành phố trong một cuộc tấn công khác của Nga. Theo chính quyền khu vực, một người đàn ông sinh năm 1959 đã thiệt mạng trong cuộc tấn công ngày 8 tháng 10.

[Kyiv Independent: Russian drone strike kills 3 service members in Ivano-Frankivsk, wounds 3 others]

6. Điện Cẩm Linh không bình luận gì về thỏa thuận ngừng bắn năng lượng của Tổng thống Trump, bác bỏ đề xuất đình chiến của Tổng thống Zelenskiy.

Ngày 12 tháng 10, phát ngôn nhân Điện Cẩm Linh, Dmitry Peskov, cho biết Nga hiện chưa có bình luận gì về thỏa thuận ngừng bắn năng lượng với Ukraine do Tổng thống Donald Trump công bố.

"Các cuộc liên lạc vẫn đang tiếp diễn. Ngay khi có thông tin gì đó, chúng tôi chắc chắn sẽ thông báo cho các bạn", ông Peskov nói, theo hãng thông tấn nhà nước Nga TASS đưa tin.

Thông tin này được đưa ra ngay sau khi Tổng thống Trump tuyên bố trên nền tảng Truth Social của mình vào ngày 11 tháng 10 rằng cả Kyiv và Mạc Tư Khoa đều đã đồng ý về một thỏa thuận ngừng bắn năng lượng - một thông báo khiến các quan chức Ukraine bất ngờ.

Ngày 12 tháng 10, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy nhắc lại sự sẵn sàng tuân thủ thỏa thuận ngừng bắn năng lượng - với điều kiện Nga cũng làm theo.

Ngày 12 tháng 10, Tổng thống Zelenskiy tuyên bố Ukraine sẽ chỉ ngừng các cuộc tấn công vào các nhà máy lọc dầu của Nga nếu Mạc Tư Khoa ngừng các cuộc tấn công vào lưới điện của Ukraine, đồng thời ám chỉ rằng một thỏa thuận ngừng bắn chỉ nhắm vào các nhà máy lọc dầu là không có nhiều ý nghĩa đối với một quốc gia chỉ có một nhà máy lọc dầu bị hư hại nặng.

Tuy nhiên, Nga đã phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn năng lượng ngay sau tuyên bố của Tổng thống Trump bằng cách tấn công nhà máy điện Kharkiv vào tối ngày 11 tháng 10, và tiếp tục tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine trên nhiều khu vực.

Ngày 12 tháng 10, Peskov cũng bác bỏ đề xuất ngừng bắn 60 ngày để tổ chức bầu cử của Tổng thống Zelenskiy, nói rằng họ muốn một thỏa thuận hòa bình hơn.

Ông Peskov nói rằng "cả Tổng thống Putin và các quan chức ở các cấp khác đều đã nhiều lần tuyên bố rằng chúng tôi không muốn một lệnh ngừng bắn."

"Chúng tôi mong muốn hòa bình lâu dài và sẵn sàng làm mọi điều có thể để đạt được điều đó," ông nói thêm.

Tuy nhiên, Peskov tuyên bố rằng Putin sẵn sàng "ra lệnh không tiến hành các cuộc tấn công vào Ukraine vào ngày bầu cử, nếu Kyiv quyết định tổ chức bầu cử."

Phát ngôn nhân Điện Cẩm Linh nói thêm: "60 ngày mà Tổng thống Zelenskiy yêu cầu không phải là để tổ chức bầu cử, mà là để họ tập hợp lại lực lượng, hàn gắn vết thương và tiếp tục cuộc chiến."

Ngày 12 tháng 10, đề cập đến Tổng thống Zelenskiy, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov tuyên bố: "Tôi không nghĩ ông ấy xứng đáng được khoan hồng, và tôi cũng không nghĩ chúng ta sẽ tin vào những lời bảo đảm và hứa hẹn nữa."

Sau cuộc điện đàm với Putin vào ngày 9 tháng 10, Tổng thống Trump tuyên bố Nga đã đồng ý cung cấp nhiên liệu diesel cho thị trường Mỹ và toàn cầu.

Trong khi trả lời câu hỏi của các phóng viên vào ngày 10 tháng 10, Tổng thống Trump nói: "Tôi đề nghị người Ukraine tìm một nhà lãnh đạo mới có thể đạt được thỏa thuận."

"Tổng thống Zelenskiy lẽ ra có thể giải quyết cuộc chiến này nhiều lần, rất nhiều lần, nhưng ông ấy lại chọn không làm vậy," Tổng thống Trump tuyên bố.

[Kyiv Independent: Kremlin has nothing to say on Trump's energy ceasefire, rejects Zelensky's truce proposal]

7. Mike Johnson tuyên bố ông dự định vẫn giữ chức lãnh đạo đảng Cộng hòa nếu đảng này mất đa số tại Hạ viện

Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson cho biết ông dự định sẽ giữ chức lãnh đạo đảng Cộng hòa nếu đảng này mất đa số tại Hạ viện trong cuộc bầu cử tháng 11 — nhưng ông vẫn lạc quan về cơ hội của đảng bất chấp những khó khăn đáng kể.

"Trong trường hợp không mấy khả thi là chúng ta mất đa số, tôi cho rằng các đồng nghiệp sẽ yêu cầu tôi tiếp tục lãnh đạo hội nghị này, ngay cả khi chính phủ bị chia rẽ," Johnson nói với Robert Costa của đài CBS News trong một cuộc phỏng vấn gần quê nhà Shreveport, Louisiana của ông.

Ông Johnson, người đã lãnh đạo phe Cộng hòa tại Hạ viện với tư cách Chủ tịch Hạ viện từ năm 2023, đã nhiều lần bác bỏ các câu hỏi về kế hoạch của mình nếu đảng Cộng hòa mất đa số tại Hạ viện trong cuộc bầu cử tháng 11. Nổi tiếng với quan điểm lạc quan, Chủ tịch Hạ viện bày tỏ sự tin tưởng rằng đảng Cộng hòa sẽ giữ vững quyền kiểm soát Hạ viện, hoặc thậm chí mở rộng thế đa số mong manh của họ. Tuy nhiên, động lực của cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ thường làm tăng vị thế của đảng đối lập với đảng đang nắm quyền tại Tòa Bạch Ốc, và cuộc chiến tranh không được lòng dân ở Iran, giá xăng dầu cao và các chính sách gây tranh cãi khác của chính quyền Trump đã làm tăng thêm những thách thức đối với đảng Cộng hòa.

Tuần trước, một bình luận mà Johnson đưa ra trên Fox News về kế hoạch tương lai của ông đã làm dấy lên suy đoán rằng ông có thể nghỉ hưu khỏi chính trị, khi ông gợi ý rằng ông có thể trở về quê nhà Shreveport và bắt đầu kinh doanh dịch vụ cắt cỏ nếu đảng Cộng hòa mất đa số tại Hạ viện.

"Chuyện này thật buồn cười," Johnson nói về sự quan tâm mà bình luận đó gây ra, và nói với Costa rằng lời nhận xét đó chỉ là "nói đùa".

"Điều tôi muốn nói với họ là trong suốt cuộc đời mình, mục tiêu hàng đầu của tôi là cống hiến hết mình cho Chúa và đất nước, và đó luôn là điều tôi nghĩ đến," Johnson nói. "Và tôi muốn nhấn mạnh rằng nếu Chúa có kế hoạch khác, thì chúng ta sẽ tuân theo. Nhưng điều tôi tin tưởng là, tôi sẽ tiếp tục giữ chức Chủ tịch Hạ viện ít nhất thêm hai năm nữa."

Nhưng Johnson nói thêm: "Nếu, lạy Chúa, chúng ta mất đa số, tôi cho rằng các đồng nghiệp sẽ kêu gọi tôi tiếp tục lãnh đạo đảng trong một chính phủ chia rẽ."

" Ý định của tôi là ở lại và phục vụ, và đó là những gì tôi đã và đang làm, hết sức mình," ông nói.

Trong những tuần gần đây, Johnson đã tích cực vận động tranh cử, với kế hoạch đến thăm 40 khu vực bầu cử ở 22 tiểu bang trước khi các điểm bỏ phiếu đóng cửa vào Ngày bầu cử. Ông đã đưa ra lập luận ủng hộ vai trò lãnh đạo của mình – dù là trong phe đa số hay thiểu số – bằng cách chỉ ra hàng triệu đô la mà ông đã mang về cho đảng Cộng hòa trong chu kỳ này, lịch trình di chuyển bận rộn của ông và những nỗ lực của ông trong việc kiểm soát phe đa số đảng Cộng hòa đôi khi khá bất ổn trong Quốc hội.

"Tôi không chắc liệu có lựa chọn nào khác khả thi hay không," ông nói. "Tôi dự định sẽ ở lại và lãnh đạo."

Khi Costa chất vấn Johnson về việc liệu ông có đủ bản lĩnh để trở thành một lãnh đạo phe thiểu số cứng rắn và quyết đoán trong bối cảnh chính trị hiện nay hay không, Johnson đã viện dẫn thời gian ông làm việc tại Ủy ban Tư pháp Hạ viện và việc ông bảo vệ Tổng thống Trump trong hai phiên tòa luận tội.

"Trước đây tôi từng là luật sư tranh tụng - luật sư chuyên về luật hiến pháp. Chúng tôi có thể cứng rắn, nhưng cũng có thể là những chiến binh vui vẻ," ông nói. "Đó là con người của Ronald Reagan. Đó cũng là hình mẫu mà tôi hướng đến."

Nhưng Johnson đã nói rõ: ông "không có ý định nào khác ngoài việc giành được đa số và giữ chức chủ tịch Hạ viện."

"Đó là điều sẽ xảy ra," Johnson nói. "Và tôi nói với các bạn, tôi sẽ dốc toàn lực để thực hiện điều đó."

[Politico: Mike Johnson says he intends to remain GOP leader if Republicans lose House majority: "Heaven forbid"]

8. Ukraine "không hề được cảnh báo" về cuộc tấn công hỏa tiễn đạn đạo mới nhất của Nga vào Kyiv.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy hôm thứ Ba cho biết Nga đã bất ngờ tấn công thủ đô Ukraine bằng cuộc tấn công mới nhất, nhắm vào nước này hơn 100 máy bay điều khiển từ xa và 5 hỏa tiễn đạn đạo.

"Thông tin tình báo về các vụ phóng hỏa tiễn đạn đạo của Nga giúp cứu sống nhiều người, và đây là một trong những vấn đề quan trọng nhất. Chính điều này giúp ngăn ngừa thương vong – khi có cảnh báo sớm về hỏa tiễn đạn đạo", Tổng thống Zelenskiy nói. "Về vụ tấn công này, thật không may là các đối tác không hề đưa ra cảnh báo nào."

Sau một cuộc tấn công bằng hỏa tiễn đạn đạo khác vào Kyiv tối thứ Ba, ông nói: "Một lần nữa, không có cảnh báo sớm nào từ các đối tác của chúng ta."

Kyiv thường nhận được thông tin cảnh báo về các hỏa tiễn Nga sắp phóng thông qua hệ thống Trung tâm Chỉ huy và Kiểm soát Chiến trường, do quân đội Hoa Kỳ và các thành viên NATO cùng nhiều bên khác vận hành và kiểm soát.

Tuy nhiên, Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha cho biết tại Diễn đàn An ninh Warsaw hôm thứ Ba rằng việc chia sẻ thông tin tình báo thông qua nền tảng này vẫn đang tiếp diễn.

"Họ [người Mỹ] nói với người Ukraine rằng không có cảnh báo nào được đưa ra vì điều kiện thời tiết xấu, điều mà Kyiv cho là không phải là lý do thỏa đáng. Vì vậy, nhiều người ngày càng lo ngại rằng điều đó có thể không phải là sự thật," một quan chức quen thuộc với vấn đề này nói với POLITICO với điều kiện giấu tên.

Hệ thống cảnh báo hỏa tiễn đã từng gặp trục trặc trước đây. "Đôi khi thông tin này không được truyền tải. Đây không phải là lần đầu tiên… Nếu lần này có vấn đề kỹ thuật cụ thể, tôi nghĩ các chuyên gia sẽ giải quyết được. Và họ sẽ giải quyết vấn đề này cùng với các đối tác của chúng tôi," phát ngôn nhân Không quân Ukraine Yurii Ignat cho biết hôm thứ Ba.

Theo các nguồn tin, tuần trước Mỹ một lần nữa đe dọa cắt giảm việc chia sẻ thông tin tình báo nếu Kyiv không ngừng tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga. Tổng thống Zelenskiy không công khai xác nhận lời đe dọa này, nhưng đã nhượng bộ.

"Trong hai ngày kể từ khi Tổng thống Mỹ tuyên bố ngừng bắn năng lượng, Ukraine đã không tiến hành các cuộc tấn công vào các nhà máy lọc dầu của Nga hay ngành năng lượng nói chung. Nhưng Nga đã không chú ý đến Tổng thống Mỹ", Tổng thống Zelenskiy nói, đồng thời kêu gọi Mỹ dẫn đầu các cuộc đàm phán hòa bình.

"Người Nga đã tấn công cả các cơ sở năng lượng và cơ sở hạ tầng trọng yếu của chúng tôi, gửi đi những tín hiệu hoàn toàn rõ ràng rằng họ không có ý định ngừng các cuộc tấn công vào Ukraine. Chỉ trong hai ngày qua, 19 khu vực của đất nước chúng tôi đã bị tấn công", ông nói thêm.

Tổng thống Donald Trump hôm thứ Hai tuyên bố rằng cả Nga và Ukraine đều đã đồng ý ngừng bắn năng lượng vì ông nói như vậy - "và nếu thỏa thuận đó bị vi phạm, thì cả hai bên đều vi phạm."

"Thực ra Putin muốn đạt được thỏa thuận, và chúng ta phải thuyết phục Tổng thống Zelenskiy cũng muốn đạt được thỏa thuận đó," Tổng thống Trump nói.

Trong cuộc họp báo hôm thứ Ba, Katie Zacharia, thư ký báo chí mới của tổng thống, đã từ chối trả lời khi được hỏi liệu Mỹ có ngừng chia sẻ thông tin tình báo với Ukraine hay không.

"Tôi sẽ liên lạc lại với bạn sau về vấn đề đó," cô ấy nói.

Phát biểu với các phóng viên tại Tòa Bạch Ốc vào cuối ngày thứ Ba, Tổng thống Trump cho biết Mỹ vẫn tiếp tục chia sẻ thông tin tình báo với Ukraine.

"Nhưng chúng tôi thực sự đang giúp họ tìm ra câu trả lời cuối cùng," Tổng thống Trump nói. "Chúng tôi đang giúp đỡ họ và chia sẻ thông tin tình báo. Chúng tôi muốn chiến tranh kết thúc."

Ông nhắc lại rằng mình đang giúp làm trung gian hòa giải giữa Putin và Tổng thống Zelenskiy. "Giữa hai người họ có rất nhiều hiềm khích. Cả hai đều muốn chấm dứt tình trạng này, nhưng không biết làm thế nào. Chúng tôi sẽ giúp họ đạt được điều đó," ông nói.

Nga vẫn chưa bình luận về các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn, nhưng đã đưa ra một tuyên bố chung cho biết họ đã tấn công các cơ sở quân sự và sản xuất vũ khí trên khắp Ukraine.

Tuy nhiên, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov hôm thứ Hai cho biết Tổng thống Zelenskiy không xứng đáng được tạm ngừng chiến sự để đáp lại thỏa thuận ngừng bắn năng lượng: "Tôi không nghĩ ông ấy xứng đáng được nghỉ ngơi. Tôi không nghĩ chúng ta sẽ lại mua chuộc bằng những lời bảo đảm và hứa hẹn nữa", ông nói.

[Politico: Ukraine had ‘no warning’ of latest Russian ballistic missile strike on Kyiv]

9. Nga bao vây cơ sở hạ tầng năng lượng của Kyiv trong khi Tổng thống Trump kêu gọi ngừng bắn năng lượng.

Ngày 11 tháng 10, mạng lưới điện và nước của Kyiv lại chịu áp lực lớn khi Nga tiếp tục các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng dân sự bất chấp lời kêu gọi "ngừng bắn năng lượng" của Tổng thống Donald Trump.

"Kẻ thù tiếp tục tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng," Thị trưởng Kyiv Vitalii Klitschko cảnh báo vào chiều ngày 11 tháng 10, vài giờ trước khi Tổng thống Trump tuyên bố đạt được thỏa thuận ngừng bắn năng lượng giữa Ukraine và Nga.

Một quan chức cao cấp của Ukraine nói với tờ Kyiv Independent rằng Ukraine không có thông tin gì về thỏa thuận ngừng bắn năng lượng mà Tổng thống Trump đã tuyên bố.

Thị trưởng Klitschko đề cập đến thiệt hại đối với một đường dây điện cao thế. Ông nói: "Các đội cấp cứu đã bắt đầu làm việc". Nhiều khu vực rộng lớn trong thành phố đã bị mất nước sinh hoạt.

Suốt cả ngày, các nhà báo của tờ Kyiv Independent đã nghe thấy tiếng nổ ở cả trung tâm Kyiv và các vùng ngoại ô.

Công ty năng lượng DTEK của Ukraine cũng báo cáo về tình trạng mất điện ngắn hạn ở nhiều khu vực khác nhau của thủ đô Ukraine.

Ngày hôm trước, Tổng thống Trump đã cố gắng đổ lỗi cho Tổng thống Volodymyr Zelenskiy về việc cuộc chiến tiếp diễn, kêu gọi ông ngừng tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga sau khi ông ký một thỏa thuận có khả năng bất hợp pháp với Mạc Tư Khoa để nhập khẩu dầu diesel.

Nhưng Tổng thống Zelenskiy đã nói rõ rằng các cuộc tấn công này, vốn đã làm giảm công suất lọc dầu của Nga tới 45%, sẽ chỉ chấm dứt khi Mạc Tư Khoa ngừng tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine.

Các cuộc tấn công vào Kyiv đã khiến thành phố gần như chìm trong bóng tối hoàn toàn vào ngày 8 tháng 10, và dự kiến người dân Ukraine sẽ phải chuẩn bị tinh thần cho tình trạng tương tự trong những tháng mùa đông.

[Kyiv Independent: Russia besieges Kyiv's energy infrastructure as Trump calls for an energy ceasefire]

10. Fire Point chế giễu Yandex của Nga sau vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa vào trung tâm dữ liệu.

Ngày 12 tháng 10, công ty quốc phòng Ukraine Fire Point đã chế giễu gã khổng lồ công nghệ Nga Yandex, sau khi công ty này báo cáo thiệt hại tại một trung tâm dữ liệu khác của mình, làm gián đoạn việc truy cập vào các dịch vụ tài chính.

"Hôm nay, một trung tâm dữ liệu khác của Yandex lại bị hư hại," Dima Pirogov, nhà lãnh đạo bộ phận công nghệ tài chính của Yandex, nói vào ngày 11 tháng 10.

Ông Pirogov cho biết sự gián đoạn này đã khiến nhiều người dùng không thể kiểm tra số dư, thanh toán mua hàng hoặc chuyển tiền.

"Dima, cậu đã thử tắt rồi bật lại chưa?" Fire Point đáp.

Vụ việc này xảy ra sau một loạt các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa nhằm vào các trung tâm dữ liệu của Nga, gây gián đoạn dịch vụ của Yandex.

Trung tâm dữ liệu của Yandex tại tỉnh Vladimir của Nga đã bị đóng cửa hoàn toàn vào ngày 11 tháng 10 sau một vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa, hãng thông tấn nhà nước Nga TASS đưa tin, dẫn lời công ty này.

Cuộc tấn công ngày 9 tháng 10 đã gây hư hại cho trung tâm dữ liệu của công ty tại Kaluga, làm tê liệt một số mô-đun và có khả năng gây gián đoạn dịch vụ. Yandex mô tả các trung tâm dữ liệu của mình là cơ sở hạ tầng quan trọng đối với các dịch vụ và cho biết nhân viên đang làm việc suốt ngày đêm để khôi phục hoạt động.

Một vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa khác vào ngày 8 tháng 10 đã gây ra hỏa hoạn tại trung tâm dữ liệu của công ty ở Sasovo, tỉnh Ryazan, buộc công ty phải tạm ngừng hoạt động hoàn toàn.

Thậm chí Yandex đã cập nhật thỏa thuận người dùng vào ngày 10 tháng 10 để đưa các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn vào danh sách các trường hợp bất khả kháng có thể miễn trừ công ty khỏi các nghĩa vụ hợp đồng.

Ngày 8 tháng 10, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy tuyên bố Ukraine đang đáp trả các cuộc tấn công của Nga vào các trung tâm dữ liệu của Ukraine. Ông nói với các nhà báo: "Chúng tôi luôn đáp trả tương xứng", đồng thời cho biết thêm rằng Nga "đã và vẫn đang tấn công các trung tâm dữ liệu của chúng tôi".

Các cuộc tấn công diễn ra trong bối cảnh chiến dịch tấn công tầm xa của Ukraine nhằm vào cơ sở hạ tầng bên trong lãnh thổ Nga đang ngày càng mở rộng.

Công ty quốc phòng Fire Point của Ukraine, được thành lập năm 2022, là một trong những nhà sản xuất vũ khí hàng đầu của nước này, chuyên về máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn.

Fire Point dự kiến hoàn thành việc phát triển hỏa tiễn đạn đạo FP-9 vào cuối mùa thu, với tầm bắn dự kiến lên tới 850 km. Hãng cũng đang hoàn thiện công việc phát triển hỏa tiễn đạn đạo FP-7, có tầm bắn lên tới 300 km.

Là một trong những đơn vị hưởng lợi lớn nhất từ chi tiêu quốc phòng thời chiến của Ukraine, lịch sử của Fire Point không phải không gây tranh cãi. Công ty này đã phải đối mặt với sự giám sát gắt gao trong bối cảnh cuộc điều tra tham nhũng lớn liên quan đến Timur Mindich, một cựu cộng sự kinh doanh của Tổng thống Volodymyr Zelenskiy.

[Kyiv Independent: Fire Point trolls Russia's Yandex after drone attack on data center]

11. ‘Để ngăn giá dầu tăng’ — Một Dân biểu Nga đặt câu hỏi về tuyên bố ngừng bắn năng lượng của Tổng thống Trump.

Một thành viên cao cấp của ủy ban năng lượng Duma Quốc gia Nga cho biết ông không có thông tin gì về thỏa thuận ngừng bắn năng lượng với Ukraine do Tổng thống Donald Trump công bố vào ngày 11 tháng 10, điều này cho thấy Tổng thống Trump có thể đang cố gắng tác động đến giá dầu.

"Chúng ta đều biết rằng Tổng thống Trump thường nói những điều để ngăn giá dầu tăng," Igor Ananskikh, phó chủ tịch thứ nhất của ủy ban, nói với tờ Ostorozhno Novosti của Nga. "Tôi không biết điều này phản ánh thực tế chính xác đến mức nào."

Dmitry Novikov, phó chủ tịch thứ nhất của Ủy ban Đối ngoại Duma, cho biết ông không tham dự các cuộc đàm phán và giới thiệu câu hỏi đến bộ phận báo chí của Tổng thống Trump.

Tổng thống Trump tuyên bố rằng thỏa thuận ngừng bắn năng lượng có hiệu lực ngay lập tức và cả hai bên đã đồng ý. Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết thông báo này là tin bất ngờ đối với ông.

Tổng thống Zelenskiy cho biết Nga đã tấn công nhà máy điện CHP-5 ở Kharkiv vào ngày hôm đó. Văn phòng Tổng thống Ukraine xác nhận vụ tấn công xảy ra sau thông báo của Tổng thống Trump.

"Vừa rồi, đã xảy ra cuộc tấn công tại nhà máy điện CHP-5 ở Kharkiv — nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Kharkiv," Tổng thống Zelenskiy nói vào khoảng 8 giờ tối giờ địa phương.

[Kyiv Independent: 'To keep oil prices from rising' — Russian lawmaker questions Trump’s energy ceasefire claim]

12. "Chúng ta chỉ có một nhà máy lọc dầu" — Tổng thống Zelenskiy nói rằng thỏa thuận ngừng bắn năng lượng phải bao gồm cả lưới điện, chứ không chỉ riêng dầu mỏ.

Ngày 12 tháng 10, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy tuyên bố Ukraine sẽ chỉ ngừng các cuộc tấn công vào các nhà máy lọc dầu của Nga nếu Mạc Tư Khoa ngừng các cuộc tấn công vào lưới điện của Ukraine, đồng thời ám chỉ rằng một thỏa thuận ngừng bắn chỉ nhắm vào các nhà máy lọc dầu là không có nhiều ý nghĩa đối với một quốc gia chỉ có một nhà máy lọc dầu bị hư hại nặng.

"Ở Ukraine, chúng tôi chỉ có một nhà máy lọc dầu. Và nó đã bị hư hại nặng nề do các cuộc tấn công của Nga từ rất lâu rồi", Tổng thống Zelenskiy nói trong một bài phát biểu qua video tại Diễn đàn An ninh Warsaw.

Thông tin này được đưa ra ngay sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố trên nền tảng Truth Social của mình rằng Kyiv và Mạc Tư Khoa đã đồng ý một thỏa thuận ngừng bắn về năng lượng - một thông báo khiến các quan chức Ukraine bất ngờ.

Tổng thống Ukraine xác nhận rằng Kyiv chỉ biết về thỏa thuận ngừng bắn được tường trình có thật thông qua các báo cáo truyền thông, nhưng nhắc lại sự sẵn sàng tuân thủ thỏa thuận đó - với điều kiện Nga cũng làm theo.

"Chúng tôi sẵn sàng tôn trọng lệnh ngừng bắn năng lượng nếu Nga cũng sẵn sàng làm như vậy", Tổng thống Zelenskiy nói thêm trong bài phát biểu của mình, lưu ý rằng Ukraine không tấn công bất kỳ nhà máy lọc dầu nào của Nga trong đêm qua, trong khi Mạc Tư Khoa lại tấn công một cơ sở sản xuất khí đốt của Ukraine.

Lực lượng Nga cũng đã tấn công một nhà máy điện ở Kharkiv vào ngày 11 tháng 10 ngay sau tuyên bố của Tổng thống Trump, và Điện Cẩm Linh chưa xác nhận việc tuân thủ bất kỳ thỏa thuận ngừng bắn nào.

"Rõ ràng là Putin không đọc Truth Social, và những ‘máy bay điều khiển từ xa Shahed’ của ông ta tuân theo những chỉ thị khác," Tổng thống Zelenskiy nhận xét. "Nhưng bài đăng này thực sự nói về một vấn đề ảnh hưởng đến cuộc sống của hàng triệu người - và điều đó khiến nó trở nên rất quan trọng."

Điều làm tăng thêm sự khó hiểu là, một quan chức Tòa Bạch Ốc giấu tên nói với Axios rằng thông báo của Tổng thống Trump chỉ liên quan đến các nhà máy lọc dầu và một thỏa thuận ngừng bắn rộng hơn bao gồm cả lưới điện có thể sẽ được đưa ra sau đó.

Nga là một trong những nước lọc dầu lớn nhất thế giới, sở hữu mạng lưới nhà máy lọc dầu rộng khắp, sản lượng dầu mỏ của mạng lưới này góp phần tài trợ cho cỗ máy chiến tranh của Mạc Tư Khoa tại Ukraine.

Ukraine thực tế chỉ có một nhà máy lọc dầu duy nhất, nằm ở Kremenchuk thuộc tỉnh Poltava miền trung, nơi đã phải hứng chịu những cuộc tấn công dữ dội kể từ khi Nga bắt đầu cuộc xâm lược toàn diện.

Trong khi máy bay điều khiển từ xa của Ukraine liên tục tấn công vào các nhà máy lọc dầu của Nga trong suốt cuộc chiến để làm giảm nguồn thu thời chiến của Điện Cẩm Linh, Mạc Tư Khoa đã tấn công lưới điện của Ukraine và các cơ sở hạ tầng quan trọng khác, dẫn đến tình trạng mất điện, nước và sưởi ấm trên quy mô lớn.

Các quan chức Ukraine cảnh báo rằng Nga đang chuẩn bị một chiến dịch quy mô lớn khác nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng trong mùa đông này.

"Mùa đông này, nếu Nga không đồng ý ngừng bắn năng lượng, chúng tôi sẽ đáp trả", Tổng thống Zelenskiy cảnh báo.

Trong vài ngày qua, Tổng thống Trump đã gia tăng áp lực lên Kyiv, yêu cầu Ukraine ngừng các cuộc tấn công vào các nhà máy lọc dầu của Nga và gợi ý rằng người dân Ukraine nên thay thế Tổng thống Zelenskiy nếu muốn chấm dứt chiến tranh.

Tổng thống Trump cũng tuyên bố một thỏa thuận mua dầu diesel của Nga và đổ lỗi cho các cuộc tấn công vào Ukraine gây ra cuộc khủng hoảng nguồn cung dầu diesel toàn cầu, bất chấp bằng chứng cho thấy cuộc chiến của Mỹ chống lại Iran là nguyên nhân chính gây ra tình trạng thiếu hụt hiện nay.

Các đồng minh Âu Châu của Kyiv đã bày tỏ sự hoài nghi về thỏa thuận ngừng bắn năng lượng được tường trình đã đạt được.

"Chúng ta vẫn chưa thấy Nga có tuân thủ thỏa thuận này hay không," bà Kaja Kallas, nhà ngoại giao hàng đầu của Liên Hiệp Âu Châu, cho biết. "Tất nhiên, cá nhân tôi cũng hoan nghênh việc thỏa thuận ngừng bắn bao gồm cả việc không có người thiệt mạng."

Ngoại trưởng Bỉ Maxime Prevot cho biết, mặc dù thông báo này là "một điều tốt... nhưng người Nga vẫn tiếp tục tấn công các cơ sở hạ tầng năng lượng ở Ukraine vào thời điểm cận kề mùa đông, đặc biệt là ở Kharkiv, vì vậy cần phải có những biện pháp giải quyết hiệu quả."

[Kyiv Independent: 'We have one refinery' — Zelensky says energy ceasefire must cover power grid, not just oil]

13. Nhà ga hành khách tại phi trường Riyadh lại bị tấn công, một ngày sau vụ tấn công kinh hoàng khiến ít nhất 12 người thiệt mạng.

Nhà ga hành khách tại phi trường quốc tế Riyadh, Ả Rập Xê Út, lại bị tấn công vào Chúa Nhật, một ngày sau vụ tấn công chết người tại phi trường Riyadh khiến ít nhất 12 người thiệt mạng, trong đó có một công dân Mỹ, và hàng trăm người khác bị thương.

Vụ tấn công thứ hai diễn ra khi nhóm Houthi ở Yemen tuyên bố đã thực hiện ít nhất bốn cuộc tấn công nhắm vào phi trường quốc tế King Khalid ở Riyadh kể từ thứ Bảy.

Cơ quan hàng không dân dụng Ả Rập Xê Út cho biết vụ tấn công mới nhất tại phi trường Riyadh đã gây thương vong và đang tiến hành đánh giá thiệt hại.

Phát ngôn nhân quân đội Houthi, Chuẩn tướng Yahya Saree, cho biết trên Telegram rằng các cuộc tấn công là để đáp trả "sự xâm lược tàn bạo của Ả Rập Xê Út đối với đất nước và người dân chúng tôi", theo báo cáo của BBC News, đối tác của CBS News. Ông tuyên bố Ả Rập Xê Út đã tiến hành hơn 120 cuộc không kích trong 24 giờ qua tại lãnh thổ do Houthi kiểm soát ở Yemen.

Theo BBC đưa tin, lực lượng Houthi cho biết các mục tiêu khác của họ bao gồm cơ sở khí đốt Shugadam thuộc công ty dầu khí quốc gia Aramco của Ả Rập Xê Út, nhà máy lọc dầu Tanajib và phi trường quốc tế King Fahd ở Dammam.

Cơ quan hàng không dân dụng Ả Rập Xê Út đã xác nhận vụ tấn công vào phi trường King Fahd.

Hiện chưa có thông tin chi tiết nào về vụ tấn công mới nhất tại phi trường King Khalid, nhắm vào cùng khu phức hợp bao gồm nhà ga số 3 và 4 dành cho các chuyến bay nội địa.

Vụ tấn công hôm thứ Bảy tại phi trường, vụ tấn công gây thương vong nặng nề nhất trên lãnh thổ Ả Rập Xê Út trong hơn một thập niên, đánh dấu một sự leo thang lớn trong cuộc chiến giữa lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn ở Yemen và vương quốc này, đồng thời làm phức tạp thêm những nỗ lực đang gặp khó khăn trong việc chấm dứt cuộc chiến giữa Mỹ và Iran.

Sân bay vẫn đóng cửa vào Chúa Nhật và Ả Rập Xê Út đã chuyển các trường học ở Riyadh sang hình thức học trực tuyến giữa lúc lực lượng Houthi đang đe dọa. Theo Flightradar24, các chuyến bay đã được chuyển hướng đến những nơi khác. Nhiều quốc gia, bao gồm Mỹ, Anh, Đức, Úc và Canada, đã cảnh báo công dân của họ nên tránh phi trường này.

Trước đó vào thứ Bảy, lực lượng Houthi đã đe dọa sẽ tiến hành các cuộc tấn công mới vào các phi trường của vương quốc, ngoại trừ các địa điểm linh thiêng Mecca và Medina, đồng thời cảnh báo hành khách không nên đi lại.

"Các phi trường và không phận dễ bị tấn công và tạo thành chiến trường cho lực lượng của chúng ta," Saree nói.

Ông kêu gọi "mọi người hãy xem trọng những cảnh báo của chúng tôi."

Hôm Chúa Nhật, lực lượng Houthi tuyên bố phi trường do họ kiểm soát tại thủ đô Sanaa của Yemen lại bị tấn công. Họ đổ lỗi cho Ả Rập Xê Út nhưng không cung cấp chi tiết.

Vụ tấn công vào phi trường Riyadh hôm thứ Bảy đã vấp phải sự lên án từ Liên Hiệp Quốc và các nhà lãnh đạo thế giới, bao gồm cả Tổng thống Trump, người cho biết ông đang cân nhắc tham gia cùng các cuộc tấn công của Ả Rập Xê Út nhằm vào lực lượng Houthi.

"Hoa Kỳ lên án mạnh mẽ các cuộc tấn công gần đây vào Vương quốc Ả Rập Xê Út do nhóm khủng bố Houthi thực hiện, bao gồm cả vụ tấn công ngày hôm nay vào Sân bay Quốc tế King Khalid ở Riyadh khiến nhiều người vô tội thiệt mạng, trong đó có một công dân Mỹ", Ngoại trưởng Marco Rubio cho biết trong một bài đăng trên mạng xã hội.

Một phát ngôn viên của Bộ Ngoại giao Mỹ nói với đài CBS News rằng chính quyền Trump đang liên lạc chặt chẽ với "các đối tác Ả Rập Xê Út" của mình.

Chủ tịch Ủy ban Âu Châu Ursula von der Leyen cho biết các cuộc tấn công do các lực lượng ủy nhiệm của Iran thực hiện đang "đẩy khu vực vào vòng xoáy bạo lực".

"Họ đang gây bất ổn cho các nút giao thông và năng lượng toàn cầu quan trọng," cô nói.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu hôm Chúa Nhật đã lên án "một cách mạnh mẽ nhất" vụ tấn công vào phi trường King Khalid và gửi lời chia buồn.

"Chủ nghĩa khủng bố nhắm vào những người vô tội và tìm cách gieo rắc nỗi sợ hãi và bất ổn. Chúng ta phải kiên quyết đối phó với nó," ông nói trong một tuyên bố được chia sẻ trên X. "Israel mong muốn một Trung Đông mạnh mẽ - một khu vực đoàn kết chống lại các mối đe dọa, bảo vệ người dân và xây dựng một tương lai an ninh, hợp tác và thịnh vượng cho tất cả các dân tộc trong khu vực của chúng ta."

Vụ tấn công nhắm vào một khu phức hợp phi trường bao gồm các nhà ga số 3 và 4 dành cho các chuyến bay nội địa, một quan chức khu vực cho biết, phát biểu với điều kiện giấu tên vì không được phép nói chuyện với giới truyền thông.

Thông cáo của Ả Rập Xê Út cho biết trong số những người thiệt mạng có bốn công dân Ả Rập Xê Út, hai công dân Bangladesh, một người Palestine, một công dân Mỹ, một người Ai Cập, một người Jordan, một người Syria và một người Sudan. Thông cáo cho biết một số bệnh viện đang điều trị cho 309 người bị thương, một số người trong tình trạng nguy kịch.

Người phụ nữ Ai Cập này là tiếp viên hàng không Azza Ramzy, 28 tuổi, làm việc cho hãng hàng không Flynas của Ả Rập Xê Út, theo đài truyền hình nhà nước Al-Qahera của Ai Cập.

Đại sứ quán Ấn Độ tại Ả Rập Xê Út hôm Chúa Nhật cho biết một công dân của họ đã thiệt mạng sau khi bị thương trong vụ tấn công vào phi trường Riyadh một ngày trước đó.

"Được biết, một công dân Ấn Độ bị thương trong vụ tấn công ở Riyadh đã không may qua đời hôm nay. Chúng tôi xin gửi lời chia buồn sâu sắc nhất đến gia đình người quá cố", đại sứ quán viết trong một tuyên bố đăng trên X.

Nhóm Houthi đã nhận trách nhiệm về các vụ tấn công hồi đầu tuần nhằm vào phi trường quốc tế King Khalid khiến ba người Saudi thiệt mạng, trong đó có một phi công. Sân bay này không có cơ sở quân sự nào.

Sự gia tăng các cuộc tấn công, bao gồm cả các vụ tấn công nhằm vào các phi trường, cơ sở quân sự và cơ sở hạ tầng dầu mỏ khác của Ả Rập Xê Út, diễn ra trong tuần kể từ khi liên minh do Ả Rập Xê Út dẫn đầu phát động một chiến dịch quân sự lớn chống lại lực lượng Houthi.

[CBSNews: Passenger terminal in Riyadh airport hit again, a day after deadly strike killed at least 12]