12. Khắc chế miệng và bụng là công phu bước đầu tiên của tinh thần tu đức, không thể khắc chế lòng tham của miệng và bụng, thì rất khó mà khắc chế những tật xấu khác.

(Thánh Vincent de Paul)

Lm. Giuse Maria Nhân Tài, csjb.

(Trích dịch từ tiếng Hoa trong "Cách ngôn thần học tu đức")

---------

http://www.vietcatholic.net

https://www.facebook.com/jmtaiby

http://www.nhantai.info

 

81. ĐỔI THÀNH TÍNH ĐỘC

Các loại rau vì bị người ăn nên rất sợ, bèn tập họp lại thương lượng đối chất:

- “Chúng ta từ nhỏ đến lớn mùi vị rất tốt, cho nên người thích ăn, lâu dài như thế thì chúng tôi có nguy cơ tuyệt chủng. Từ nay chúng ta giao kèo nhất loại biến thành mùi hôi, có lẽ có thể bảo toàn tính mệnh”.

Tỏi nói:

- “Vô ích, vô ích, như tôi đây mùi vị rất hôi, mà người ta lại cho là mùi thơm nên ăn nhiều, làm sao đây?”

Mọi người nói:

- “Vậy thì đổi thành mùi vị cay thì tốt hơn”.

Gừng và ớt la lên:

- “Không được, không được, con người không phải ăn chúng tôi như thế sao?”

Mọi người lại thương lượng nên biến thành mùi vị đắng, nhưng lại nghĩ đến ở Quảng Đông có một loại khổ qua (mướp đắng), nhưng con người lại rất thường ăn nó. Mọi người cho rằng chỉ nên nghe lệnh bởi trời.

Có một cây rau hiến kế, nói:

- “Cây đoạn trường tính độc, người ăn sẽ đứt ruột mà chết, tại sao không đổi thành độc tính?”

Các loại rau thở dài nói:

- “Ban đầu thế giới vốn như thế, không có tính cách lang (sói) độc thì không thể sinh tồn, chẳng trách tục ngữ có nói: không độc thì không phải trượng phu”.

(Yết hậu ngữ)

Suy tư 81:

Me chua, mướp đắng, chuối ngọt, ớt cay đều rất cần cho thân thể của con người, mà các loại rau đủ mùi vị ấy được Thiên Chúa tạo dựng cũng vì mục đích ấy mà thôi.

- Có những trái me chua ai thấy cũng thèm chảy nước miếng, nhưng cũng có những lời nói chua như giấm làm cho người nghe phải bịt tai và như bị xúc phạm.

- Có những trái mướp đắng (khổ qua) độn thịt ăn rất ngon miệng, nhưng có những lời nói và thái độ vơ ơn làm đắng cổ họng người ta nuốt không vào.

- Có những trái chuối ngọt lịm mát lòng khi ăn vào, nhưng cũng có những lời nói ngọt như mật, thanh như mía mà lại gây chia rẻ cho anh chị em, hại người không gươm dao.

- Có những trái ớt cay đến chảy nước mắt nhưng người ta vẫn cứ thích ăn, vì nó cay chút xíu rồi thôi nhưng lại làm cho bữa cơm ngon miệng, trái lại có những lời nói cay độc thâm hiểm giết hại tâm hồn người khác, gây tác hại lâu dài cho tha nhân...

Người Ki-tô hữu cũng có đủ mùi vị chua ngọt đắng cay như mọi người, nhưng mùi vị chua ngọt đắng cay của họ -nhờ thấm nhuần Lời Chúa- mà trở thành chất vị bổ dưỡng cho tâm hồn mình và tha nhân trong cuộc sống đời thường.

Lm. Giuse Maria Nhân Tài, csjb.

(Dịch từ tiếng Hoa và viết suy tư)

----------

http://www.vietcatholic.net

https://www.facebook.com/jmtaiby

http://www.nhantai.info

 

"Lạy Ngài, xin cho tôi được thấy!”.

Trong Three Days to See - Ba Ngày Để Thấy - Helen Keller kể về một người bạn vừa đi dạo trong rừng trở về. Bà hỏi bạn đã thấy gì. Người ấy đáp: “Không có gì đặc biệt!”. Còn Keller, dẫu mù loà, vẫn nhận ra bằng đôi tay hình dáng một chiếc lá, lớp vỏ cây, những chồi non báo hiệu mùa xuân. Bà viết: “Từ lâu, tôi đã xác tín rằng những người sáng mắt nhìn thấy rất ít!”.

Kính thưa Anh Chị em,

Tin Mừng hôm nay cho thấy một nghịch lý tương tự: người sáng mắt không nhận ra Đấng đang đi qua; người mù lại nhận biết Ngài là ai - ‘mù thấy - sáng chột!’.

“Lạy ông Giêsu, Con vua Đavít, xin dủ lòng thương tôi!”. Đó là lời van xin của anh mù khi biết Chúa Giêsu đang đi qua. Đám đông có mắt để thấy một người đến từ Nazareth; anh có đức tin để nhận ra nơi Ngài Đấng Messia. Trớ trêu thay, những người đi đầu lại quát anh im đi! Họ nhìn thấy Chúa Giêsu, nhưng làm ngơ trước nỗi khốn cùng của một người bên đường. Anh càng kêu lớn, cho đến khi Ngài dừng lại. Người mù chưa thấy Ngài mà đã tin; những người thấy Ngài lại suýt ngăn một cuộc gặp gỡ cứu độ!

“Anh muốn tôi làm gì cho anh?” - “Lạy Ngài, xin cho tôi được thấy!”. “Anh nhìn thấy đi! Lòng tin của anh đã cứu chữa anh”. Bản Hy Lạp viết sésōkén se - “đã cứu chữa”, hàm ý ơn cứu độ, chứ không chỉ chữa lành đôi mắt. “Lập tức, anh ta nhìn thấy được và theo Người, vừa đi vừa tôn vinh Thiên Chúa”. Trước đó, anh ngồi bên đường; giờ đây, anh bước trên đường. Không chỉ được sáng, anh còn có Đấng là Ánh Sáng để bước theo. Anh xin một khả năng, nhưng gặp một Ngôi Vị. “Đấng soi sáng cho bạn được thấy cũng chính là Đấng tuôn trào cho bạn được uống!” - Augustinô.

Người mù xin được thấy; Hội Thánh Êphêsô - biết phân định, kiên nhẫn chịu khổ - xem ra cũng cần được thấy. “Ngươi đã để mất tình yêu thuở ban đầu!” - bài đọc một. Điều đáng ngại là mọi sự bên ngoài vẫn có vẻ tốt đẹp, đến nỗi chúng ta không nhận ra lòng mình đã đổi. Không phải đã bỏ Chúa; nhưng giữa bao việc làm, chúng ta có thể đã thôi tìm Ngài. Cuộc chiến khó nhất có khi là nhận ra mình cần trở về, ngay giữa những điều tốt lành Chúa vẫn ghi nhận. “Ai thắng, Ta sẽ cho ăn quả cây sự sống!” - Thánh ca Khải Huyền.

Anh Chị em,

Đức Kitô, Ánh Sáng thế gian, rồi sẽ bị đóng đinh bởi những con người sáng mắt tưởng mình biết rõ Thiên Chúa và đang phụng sự Ngài. Trên thập giá, Ngài vẫn cầu xin Cha tha cho họ, vì họ không biết việc họ làm. Đấng bị khước từ vẫn không thôi yêu thương và gọi con người trở về. “Không bao giờ người ta làm điều ác một cách trọn vẹn và hả hê cho bằng khi làm nó theo một lương tâm sai lạc!” - Blaise Pascal. Bi kịch không phải là không thấy Chúa, nhưng là tưởng mình đã thấy rõ Ngài, đến nỗi nhân danh Ngài mà gây tổn thương cho những người anh em Ngài yêu thương - ‘mù thấy - sáng chột!’.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, đừng để điều con thấy che khuất Đấng con tin; việc con làm thay thế điều Chúa muốn; và đừng để con tưởng mình sáng khi lòng đã thui chột!”, Amen.

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

 

Bản tin của Văn phòng Báo chí Tòa Thánh ngày 15 tháng 11, 2026, cung cấp các chi tiết sau đây:

Đức Thánh Cha rời Tòa Giám mục tại Chiclayo, khởi hành từ Chiclayo và đến Cusco

Vào lúc 7 giờ 30 (13 giờ 30 giờ Roma), sau khi rời Tòa Giám mục và gửi lời chào đến những người có mặt bên ngoài tòa nhà, Đức Thánh Cha đã di chuyển bằng xe hơi đến Sân bay Quốc tế Capitán FAP José Abelardo Quiñones Gonzáles ở Chiclayo. Tại đây, ngài chào tạm biệt một số nhà lãnh đạo địa phương và khởi hành lúc 8 giờ 00 trên chuyến bay của hãng hàng không LATAM (máy bay A320) để đến Cusco.

Máy bay chở Đức Thánh Cha đã hạ cánh xuống Sân bay Quốc tế Alejandro Velasco Astete ở Cusco vào lúc 9 giờ 39.

Sau khi được các nhà chức trách địa phương chào đón, Đức Thánh Cha đã lên một chiếc xe mui trần để di chuyển đến Công viên Khảo cổ Quốc gia "Saqsaywaman", nơi ngài gặp gỡ các tín hữu và đại diện của các cộng đoàn đạo đức bình dân.

Dưới đây là lời chào ngẫu hứng của Đức Thánh Cha khi rời Tòa Giám mục tại Chiclayo:

Lời chào của Đức Thánh Cha

Chào buổi sáng. Chào buổi sáng tất cả mọi người!

Cảm ơn tất cả anh chị em rất nhiều vì sự chào đón nồng nhiệt. Chúng ta hãy tạ ơn Thiên Chúa vì những ngày vừa qua. Giờ đây, cha xin ban phép lành của Chúa, để Người củng cố đức tin cho tất cả anh chị em và giúp anh chị em luôn biết đồng hành cùng nhau. Nguyện xin cho Chiclayo mãi là “thủ đô của tình bạn”; đồng thời cũng là một thành phố, một tỉnh và một vùng đất của đức tin, lòng đạo đức và sự trung thành.

Cảm ơn anh chị em!

 

Văn phòng Báo chí của Tòa Thánh, ngày 15 tháng 11, 2026, phát đi bản tin sau đây:

Gặp gỡ các tín hữu và đại diện các hội đoàn đạo đức bình dân tại Công viên Khảo cổ Quốc gia “Saqsaywaman”

Vào lúc 10 giờ 47 phút (16 giờ 47 phút giờ Rôma), Đức Thánh Cha Lêô XIV đã đến Công viên Khảo cổ Quốc gia “Saqsaywaman” trên một chiếc xe mui trần để gặp gỡ các tín hữu và đại diện các hội đoàn đạo đức bình dân, với sự hiện diện của khoảng 100,000 người. Dọc các con phố tại Cusco, có khoảng 500,000 người đang chờ đón Đức Thánh Cha.

Khi đến Công viên Khảo cổ, Đức Thánh Cha được Đức Tổng Giám Mục Lizardo Estrada Herrera của giáo phận Cusco chào đón, và cả hai cùng tiến về phía lễ đài.

Sau lời chào mừng của Đức Tổng Giám Mục Cusco, phần cầu nguyện và bài đọc Tin Mừng, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã có bài giảng.

Tiếp đó là nghi thức trao tặng “Hoa Hồng Vàng” (Golden Rose), cùng việc đọc kinh “Lạy Nữ Vương” (Salve Regina) và lời nguyện dâng lên Đức Mẹ Belén.

Kết thúc buổi gặp gỡ, sau khi đọc Kinh Lạy Cha và ban phép lành, Đức Thánh Cha đã di chuyển bằng xe đến Vương cung thánh đường Chính tòa Đức Mẹ Lên Trời để đọc kinh Truyền Tin.

Dưới đây là bài phát biểu của Đức Thánh Cha trong buổi gặp gỡ này:

Bài phát biểu của Đức Thánh Cha

Anh chị em thân mến,

Mở đầu cuộc gặp gỡ này, trước hết, tôi muốn bày tỏ lòng biết ơn tới Thiên Chúa vì cuộc đời và sứ vụ của Đức Tổng Giám Mục Richard Daniel Alarcón Urrutia, Tổng Giám mục giáo phận Cusco – người đã nỗ lực hết mình để chuyến tông du này có thể thực hiện được, và cũng là người mà tôi đã rất mong được gặp gỡ khi đặt chân đến đây. Cùng với tất cả các anh em giám mục, tôi xin bảo đảm với anh chị em rằng tôi luôn cầu nguyện cho linh hồn người quá cố được an nghỉ đời đời; tôi cầu xin Chúa Giê-su Ki-tô ban cho người ấy phần thưởng dành cho những người công chính, đồng thời ban sự an ủi – phát xuất từ đức tin của chúng ta vào Đấng Phục Sinh – cho tất cả những ai đang đau buồn trước sự ra đi này.

Vẻ đẹp của nơi chốn đang đón chào chúng ta sáng hôm nay thật không thể phủ nhận. Saqsaywaman vươn mình về phía bầu trời Andes tựa như một bàn thờ bằng đá, nơi người xưa từng tìm đến để kiếm tìm Đấng thần thiêng. Tuy nhiên, đức tin Ki-tô giáo giúp chúng ta hiểu rằng, thực ra, chính Thiên Chúa mới là Đấng hạ mình xuống để tìm kiếm con cái của Người. Thiên Chúa bước vào một tâm hồn sẵn sàng, một tâm hồn biết thốt lên lời “xin vâng” đầy can đảm và đơn sơ – giống như Đức Trinh Nữ Maria, Đấng đã thay đổi tiến trình lịch sử mãi mãi.

Thật vậy, chúng ta đã bắt đầu phụng vụ với câu xướng nhập lễ: “Kính chào Mẹ Thánh, Mẹ đã sinh hạ Vị Vua cai trị trời đất đến muôn đời” (Sách Lễ Rôma, Phần chung về Đức Trinh Nữ Maria, I, Mùa Thường niên 1, Ca nhập lễ). Bài Tin Mừng chúng ta vừa nghe nhắc nhở chúng ta về niềm vui của Đức Maria khi thưa “xin vâng” với sứ thần, để trở thành Mẹ Thiên Chúa và mang Chúa Giê-su đến với thế gian.

Cả hai văn bản này đều mời gọi chúng ta nhìn nhận Đức Trinh Nữ Maria là Đấng dẫn đưa chúng ta đến cuộc gặp gỡ với Đức Ki-tô. Mẹ đã chờ đợi Người như Đấng Mê-xi-a trong một gia đình đạo hạnh, nơi cha mẹ dạy Mẹ biết cầu nguyện, suy niệm Lời Chúa và sống theo luật của Đấng Tối Cao. Nhờ luôn chú tâm vào Thiên Chúa, Mẹ đã chuẩn bị sẵn sàng cho cuộc gặp gỡ với Chúa, nhận ra tiếng Người qua sứ điệp của vị sứ thần – sứ giả của Người – và đón nhận thách đố của một sứ mệnh độc nhất vô nhị vì ơn cứu độ nhân loại.

Chúa đã đến nói chuyện với Mẹ tại quê nhà Na-da-rét, trong khung cảnh đời thường bên cạnh những người thân yêu, trong một bầu không khí đầy ắp những biểu tượng mà Mẹ vốn thân thuộc, bằng chính ngôn ngữ và những dấu chỉ thuộc về văn hóa của Mẹ. Thiên Chúa vẫn hành động như thế đó. Người tìm kiếm những cách thức và thời điểm phù hợp nhất để đến gần chúng ta, ngõ hầu tất cả chúng ta đều có thể gặp gỡ Người, thấu hiểu Lời Người, được hoán cải và được cứu độ. Trong suốt hàng thiên niên kỷ, mầu nhiệm này đã được tái hiện trong những bối cảnh vô cùng đa dạng, nhưng luôn với cùng một tâm thế của Đấng Toàn Năng: Người sẵn lòng trở nên bé nhỏ vì chúng ta, trò chuyện với chúng ta và ôm lấy chúng ta. Một trong những cách thức tuyệt vời nhất để điều này diễn ra chính là thông qua lòng đạo đức bình dân.

Trong đó, ký ức về tổ tiên, đức tin của các gia đình, tình yêu dành cho Chúa Giê-su Ki-tô, lòng tin tưởng vào Mẹ Maria và sự tôn kính các thánh được thể hiện qua âm nhạc, vũ điệu, hình ảnh cùng nhiều biểu đạt khác vốn gắn liền với lịch sử và bản sắc của các dân tộc. Vì vậy, một lễ hội tôn giáo, một cuộc hành hương hay một cuộc rước kiệu không chỉ đơn thuần là những biểu hiện văn hóa. Đằng sau mỗi hình ảnh, bài thánh ca, lời hứa nguyện hay dấu chỉ, luôn có một cộng đồng những tâm hồn đang tìm kiếm Thiên Chúa, và một tiếng nói thân tình từ trời cao đáp lại, tiến lại gần bên họ.

Do đó, vấn đề đặt ra là phải sống các thực hành truyền thống này như những cơ hội để gặp gỡ và loan báo về Chúa, trước hết là trong các giáo xứ, các hội đoàn và các phong trào. Là những người đã được đón nhận Tin Mừng, chúng ta được mời gọi hướng ra thế giới và được sai đi để loan báo về Đức Ki-tô phục sinh, sẵn sàng làm chứng cho niềm vui khi biết đến Tin Mừng và sống Tin Mừng ấy trong tình yêu mến Thiên Chúa và tha nhân. Chính vì lý do này, Đức Giáo Hoàng Phan-xi-cô đã định nghĩa lòng đạo đức bình dân là “một biểu hiện đích thực của“hoạt động truyền giáo tự phát của Dân Thiên Chúa” (Tông huấn Evangelii Gaudium, 122), và là “sự biểu lộ của một đời sống thần linh được nuôi dưỡng nhờ tác động của Chúa Thánh Thần, Đấng đã được tuôn đổ vào lòng chúng ta (x. Rm 5,5)” (sđd., 125).

Tuy nhiên, tôi muốn tập trung vào một khía cạnh khác trong trình thuật Tin Mừng mà chúng ta vừa nghe, đó là bối cảnh cộng đoàn nơi mầu nhiệm Truyền Tin diễn ra. Như chúng ta đã đề cập, Đức Maria lớn lên trong đức tin nhờ sống trong một cộng đoàn; và sau biến cố Truyền Tin, Mẹ vẫn tiếp tục chia sẻ cuộc sống thường nhật với anh chị em đồng loại. Cuộc gặp gỡ của Mẹ với Thiên Chúa không hề tách biệt hay khiến Mẹ xa rời những người xung quanh. Trái lại, điều đó biến Mẹ thành người gìn giữ một ân huệ đang lớn dần trong lòng Mẹ vì lợi ích của tất cả mọi người, bao gồm cả những người đồng hương và toàn thể nhân loại. Đức tin không gây chia rẽ; ngược lại, đức tin kết hiệp chúng ta với Thiên Chúa và với nhau.

Đây là một điểm quan trọng, nhất là trong thời đại ngày nay—một thời đại vốn đầy rẫy những chia rẽ, tổn thương, ngờ vực, cùng những hoàn cảnh khiến con người khó lòng nhìn nhận nhau như những thành viên trong cùng một gia đình, là con cái của cùng một Cha trên trời.

Trong bối cảnh đó, các truyền thống tôn giáo có thể đóng vai trò rất hữu ích, trở thành nơi mọi người có thể quy tụ lại trong ánh sáng của đức tin và tình yêu. Một cuộc rước có thể giúp những người có quan điểm khác biệt cùng bước đi bên nhau. Một cuộc hành hương có thể gắn kết các gia đình lại với nhau. Một dịp cử hành có thể quy tụ cả một cộng đoàn. Lễ kính vị thánh bổn mạng có thể trở thành cơ hội để hòa giải, xin tha thứ và bắt đầu lại từ đầu. Đây là một dấu chỉ có sức lan tỏa vượt xa biên giới của một thị trấn hay một vùng miền, góp phần lan tỏa văn hóa cùng chung sống, quan tâm lẫn nhau và hòa bình ra khắp thế giới.

Chính vì vậy, tôi mời gọi anh chị em hãy biến những dịp lễ hội này thành một trường học của tình huynh đệ và lòng bác ái—nơi anh chị em cùng làm việc, cầu nguyện, vui chơi, cũng như quan tâm đến những người đang gặp khó khăn—để mọi người có thể sống trong niềm vui và sự hiệp nhất trước mặt Thiên Chúa.

Các truyền thống dân gian, với những biểu tượng và cách thức thể hiện thấm đẫm các giá trị về sự hiệp thông và tình liên đới Ki-tô giáo, chính là kho tàng vô giá chứa đựng những bài học tốt đẹp, đặc biệt là đối với các thế hệ trẻ. Về phương diện này, điều quan trọng là người trẻ cần tham gia vào các hoạt động đó; những đóng góp của họ cần được đón nhận và trân trọng thông qua việc lắng nghe, hợp tác, và khi cần thiết, là sự thích nghi với thời đại. Tương lai của những truyền thống này không chỉ nằm ở việc bảo tồn những gì đã được trao truyền, mà còn ở việc tiếp nối chúng một cách sống động. Mỗi thế hệ đều đón nhận một di sản và có trách nhiệm trao truyền lại di sản ấy trong trạng thái phong phú và đổi mới hơn, không ngần ngại mở ra những con đường mới hay sử dụng những phương thức mới. Thay vào đó, điều cốt yếu là phải giữ gìn tinh thần giáo dục nền tảng: chẳng hạn như giúp người trẻ tiếp cận và hiểu sâu sắc hơn về lịch sử cứu độ cùng cuộc đời các vị thánh; giải thích cho họ ý nghĩa Ki-tô giáo của các dịp lễ hội; chia sẻ Lời Chúa và dạy họ cách cử hành đức tin trong lòng Giáo hội (xem: Đức Phan-xi-cô, Bài giảng trong Thánh lễ Ngày dành cho các Hội đoàn và Lòng đạo đức bình dân, ngày 5 tháng 5 năm 2013).

Mục tiêu ở đây là thông qua các truyền thống, truyền đạt một trải nghiệm sống động về đời sống Ki-tô hữu—một đời sống không ngừng tăng trưởng và đổi mới xoay quanh bàn thờ, nơi Bí tích Thánh Thể trở thành trung tâm và nguồn mạch của sự hiện hữu (xem: Hiến chế Lumen Gentium, số 11).

Trên hành trình này, Đức Maria giữ một vị trí đặc biệt. Lòng đạo đức bình dân tại Peru cũng mang đậm dấu ấn tôn sùng Đức Maria. Điều này được thể hiện rõ nét ngay tại Vườn Vatican, nơi năm ngoái tôi đã làm phép bức tranh khảm khắc họa các tước hiệu khác nhau mà qua đó Đức Maria đồng hành cùng dân tộc này, chia sẻ những niềm vui, nỗi buồn của họ và dạy họ biết hy vọng.

Tương tự như vậy, tinh thần này được thể hiện tuyệt đẹp qua bài thánh ca Hanacpachap của nhà truyền giáo Pérez Bocanegra. Bài thánh ca này ca ngợi và khẩn cầu Đức Trinh Nữ thông qua những hình ảnh ẩn dụ đầy chất thơ—vừa sâu sắc về mặt thần học, vừa gần gũi, cụ thể, gắn liền với văn hóa và đời sống của người dân vùng Andes. Bài thánh ca này, cùng với kiệt tác tại Nhà thờ Thánh Phê-rô Tông đồ ở Andahuaylillas và nhiều ví dụ khác về công cuộc loan báo Tin Mừng đầy sáng tạo và sâu sắc, cho thấy rằng mọi lòng đạo đức chỉ thực sự tìm thấy ý nghĩa khi quy tụ mọi người lại quanh Chúa Giê-su, và theo bước chân Người, dẫn đưa họ về thiên đàng. Chính vì vậy, tôi muốn phó thác tiến trình đổi mới lòng đạo đức bình dân cho Đức Trinh Nữ Maria, Nữ Vương Bêlem, Người Mẹ và Đấng Bảo trợ Cusco.

Trong giây lát nữa, với tinh thần hiệp nhất, chúng ta sẽ phó thác hành trình này cho Đức Mẹ và dâng lên ngài đóa Hồng Vàng, cầu xin ngài gìn giữ chúng ta trong trái tim ngài, ban hòa bình cho vùng đất này, ban sức mạnh cho những ai đang đau khổ, và ban cho tất cả chúng ta ân sủng để cùng nhau bước đi trong tình yêu của Con ngài. Amen.

 

Theo bản tin của Văn phòng Báo chí Tòa Thánh ngày 15 tháng 11, 2026, vào lúc 11 giờ 40 (17 giờ 40 giờ Rôma), Đức Thánh Cha Lêô XIV đã di chuyển bằng xe đến Vương cung thánh đường Chính tòa Đức Mẹ Lên Trời, ở Cusco, để đọc Kinh Truyền Tin vào lúc 11 giờ 45.

Khi đến nơi, Đức Thánh Cha, cùng với Đức Tổng Giám Mục Lizardo Estrada Herrera của giáo phận Cusco, đã tiến vào bên trong Vương cung thánh đường để viếng mộ Đức Tổng Giám Mục Richard Daniel Alarcón Urrutia của Cusco, vị mục tử vừa mới qua đời.

Sau lời chào mừng của Đức Tổng Giám Mục Cusco, Đức Thánh Cha đã cùng cộng đoàn đọc Kinh Truyền Tin.

Tiếp đó, Đức Thánh Cha đã chiêm ngắm tấm khăn phủ tượng Chúa của những cơn địa chấn (Señor de los Temblores), ban phép lành và trao tặng một món quà.

Kết thúc buổi lễ, sau khi gặp gỡ một nhóm người khuyết tật tại Quảng trường Plaza de Armas, Đức Thánh Cha đã di chuyển bằng xe mui trần đến Sân bay Quốc tế Alejandro Velasco Astete ở Cusco.

Sứ Điệp Của Đức Thánh Cha Lêô Xiv Lúc Đọc Kinh Truyền Tin

Anh chị em thân mến, chúc anh chị em một ngày Chúa nhật tốt lành!

Tôi vô cùng vui mừng khi được hiện diện tại đây hôm nay, được bao quanh bởi tình cảm nồng hậu và đức tin sống động đang tuôn trào trong cộng đoàn tuyệt vời này; cùng với những anh chị em đau yếu, người cao tuổi, cũng như các linh mục, tu sĩ nam nữ. Tôi cũng đặc biệt nhớ đến Đức Tổng Giám Mục Richard Alarcón với tất cả lòng quý mến và biết ơn; chúng ta cùng phó thác ngài cho sự chuyển cầu đầy yêu thương của Đức Mẹ. Đồng thời, tôi cũng rất vui mừng chào đón vị tân Tổng Giám mục của Cusco, Đức cha Lizardo Estrada – người đã chính thức đảm nhận sứ vụ từ ngày 30 tháng 10 năm nay. Sáng nay, chúng ta cùng chiêm ngắm hình ảnh tuyệt đẹp của Chúa Giê-su – Đấng ban ơn trong những cơn động đất (Lord of the Earthquakes), hay còn gọi là “Taytacha”, Đấng Bảo trợ thành phố Cusco.

Phụng vụ hôm nay mang đến cho chúng ta một đoạn Tin Mừng tuyệt vời nhưng cũng đầy thách đố từ thánh Mát-thêu: dụ ngôn về những nén bạc (x. Mt 25:14-30). Những đồng tiền cổ ấy tượng trưng cho tất cả những gì Chúa đã quảng đại ban tặng cho chúng ta, bao gồm sự sống, đức tin và ơn gọi của mỗi người. Nếu phải tóm gọn trong một từ, thì đó chính là tình yêu của Người – tình yêu mà Người trao ban để chúng ta vun đắp trong cuộc đời mình và chia sẻ với tha nhân.

Tôi hướng lòng về anh chị em, những người đang phải chịu đau khổ về thể xác lẫn tâm hồn do bệnh tật. Trong cái nhìn của thế gian – vốn bị chi phối bởi “văn hóa vứt bỏ” và tư duy đề cao năng suất vật chất – bệnh tật thường bị coi là một bất hạnh làm giảm đi giá trị của con người. Thật là một lời dối trá lớn lao! Dưới ánh sáng Tin Mừng, nếu được đón nhận bằng đức tin và kết hiệp với mầu nhiệm Khổ nạn của Đức Ki-tô, bệnh tật lại trở thành con đường để tăng trưởng trong tình yêu của Người và lan tỏa tình yêu ấy đến người khác. Anh chị em chính là tâm điểm của Giáo hội, bởi những đau khổ mà anh chị em dâng lên với tình yêu – vì sự cứu rỗi các linh hồn, vì các ơn gọi và vì hòa bình – sẽ trở thành nguồn sức mạnh thiêng liêng. Sự yếu đuối của anh chị em được biến đổi thành sức mạnh thần linh, giúp nhân lên những ân huệ của tình yêu và ơn cứu chuộc. Anh chị em đã từng là chứng nhân cho sự dâng hiến trọn vẹn của Đức Tổng Giám Mục Richard, vị đã kết hiệp cuộc đời mình với Thập giá của Chúa.

Giờ đây, tôi xin ngỏ lời với anh chị em, những người con thân yêu đã tận hiến cho Chúa – các linh mục, các tu sĩ nam nữ – những người đã từ bỏ tất cả để bước theo dấu chân của Thầy Chí Thánh. Chúng ta được trao phó những “nén bạc” quý giá: Lời Chúa, các bí tích, sứ vụ chăm sóc dân Chúa, cùng vẻ đẹp của các lời khuyên Tin Mừng là khó nghèo, khiết tịnh và vâng phục. Thật là một trọng trách lớn lao đặt trên đôi vai mỏng manh của chúng ta! Đừng sợ dâng hiến cuộc đời, đừng ngại hao mòn bản thân vì Đức Ki-tô. Như vậy, chúng ta sẽ trở thành những dấu chỉ hữu hình về lòng thương xót của Thiên Chúa. Đây chính là cách tốt nhất để khơi dậy và vun đắp các ơn gọi.

Anh chị em thân mến, giờ đây chúng ta hướng mắt về hình ảnh diễm phúc của “Chúa của những trận động đất” (Lord of the Earthquakes). Vào năm 1650, khi mặt đất rung chuyển, gieo rắc sự tàn phá và hoảng loạn cho tổ tiên anh chị em, thì chỉ cần rước hình ảnh thánh thiêng này ra đường phố, các dư chấn đã chấm dứt và sự bình an được tái lập. Kể từ đó, người dân Cusco và toàn thể đất nước Peru hiểu rằng, nơi “Taytacha” (tên gọi thân thương dành cho Chúa), họ tìm thấy một bến đỗ an toàn trước mọi cơn bão tố, một mỏ neo vững chắc giữa những rung chuyển của dòng lịch sử.

Như một dấu chỉ hữu hình cho sự hiệp thông của tôi với cộng đoàn anh chị em, hôm nay tôi muốn thực hiện một cử chỉ sùng kính đặc biệt. Với tình con thảo, tôi xin dâng tặng một tấm khăn choàng để khoác lên hình ảnh Chúa Giêsu này. Đây là cái vuốt ve của Đức Giáo Hoàng dành cho một dân tộc biết chịu đựng trong phẩm giá và niềm hy vọng Ki-tô giáo. Khi chiêm ngắm “Chúa của những trận động đất” trong tấm khăn choàng này, anh chị em hãy nhớ rằng Giáo hội hoàn vũ luôn ở bên anh chị em.

Giờ đây, với lòng tin tưởng của người con thảo, chúng ta hướng về Đức Trinh Nữ Maria. Nơi Mẹ, chúng ta học cách không sợ hãi, không chôn vùi ân sủng mà chúng ta đã lãnh nhận. Với tâm hồn tràn đầy lòng biết ơn, chúng ta cùng đọc kinh Truyền Tin, đặc biệt phó thác cho Mẹ sức khỏe của những người đau bệnh và sự thánh thiện của các linh mục và những người sống đời thánh hiến. Nguyện xin Thiên Chúa chúc lành cho anh chị em, và nguyện xin Chúa của những trận động đất luôn gìn giữ cuộc đời anh chị em trong sự bình an!

 

Cyprien Viet của I.Media, trong bản tin ngày 15/11/2026, cho hay: Đức Leo XIV đã kết thúc Năm Thánh tại đền thánh Santo Toribio de Mogrovejo, ở Zaña, tỉnh Chiclayo, Peru, vào ngày 14 tháng 11 năm 2026. Trước đó một ngày, ngài đã trở về Chiclayo – nơi được coi như quê hương thứ hai của ngài. Tại đây, nửa triệu người dân đã bất chấp cái nóng gay gắt của vùng sa mạc để chào đón vị cựu giám mục của họ, người hiện đang trong quá trình hồi phục sau căn bệnh ung thư.

Chiều ngày 14 tháng 11 năm 2026, Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã trở lại với cộng đồng Công Giáo thuộc giáo phận cũ của ngài tại Chiclayo, cụ thể là tại đền thánh Santo Toribio de Mogrovejo ở Zaña. Trước 10,000 người đang tập trung với sự hào hứng tột độ, ngài đã chia sẻ một thông điệp đầy lòng biết ơn bằng giọng văn vô cùng gần gũi, đồng thời kêu gọi tình liên đới trước tình trạng mất an ninh đang bao trùm khu vực. Bài phát biểu – liên tục bị ngắt quãng bởi những tiếng reo hò và tràng pháo tay – tựa như một di sản tinh thần, bởi đây là cuộc gặp gỡ công khai cuối cùng của ngài với các tín hữu cũ trong chuyến tông du Nam Mỹ lần này.

Trong ngày thứ tư của chuyến thăm Peru, sau khi dành buổi sáng tại các vùng núi hẻo lánh thuộc giáo phận Chiclayo, Đức Giáo Hoàng đã di chuyển bằng xe hơi đến Zaña, cách đó 45 km về phía đông nam. Theo chính quyền địa phương, hơn 300,000 người đã chào đón ngài dọc theo lộ trình di chuyển. Tại nơi mà Thánh Turibius xứ Mogrovejo — vị Tổng giám mục thứ hai của Lima (1538–1606), người từng cai quản vùng lãnh thổ bao gồm cả miền bắc Peru, trong đó có Chiclayo — đã qua đời, Đức Giáo Hoàng đã cầu nguyện trước ngôi mộ cũ của ngài. Ngôi mộ này hiện đã trống, vì hài cốt của vị thánh đã được di dời về Nhà thờ chính tòa Lima.

Sau đó, Đức Giáo Hoàng đã tham dự lễ bế mạc năm kỷ niệm 300 năm ngày phong thánh cho vị thừa sai người Tây Ban Nha này (năm 1726). Được mệnh danh là “Tông đồ của Peru”, vị thánh từng băng qua núi non và thung lũng trên khắp vùng lãnh thổ của mình để đến với các cộng đồng bản địa, đã trở thành nguồn cảm hứng cho chính Đức Giáo Hoàng — người cũng từng là một nhà thừa sai trên chính mảnh đất này.

“Đêm cầu nguyện” của Robert Prevost

“Tôi đã rất mong chờ khoảnh khắc này,” Đức Giáo Hoàng tâm sự với những người có mặt. Khi bao ký ức ùa về, ngài nhắc lại một kỷ niệm đặc biệt: đêm trước khi bắt đầu sứ vụ Giám mục tại Chiclayo — giáo phận mà ngài được cử đến vào năm 2014 với tư cách là giám quản tông tòa. Theo I.MEDIA, ngài chia sẻ: “Tôi nhớ mình đã dành đêm đó để cầu nguyện, xin Chúa — thông qua sự chuyển cầu của Thánh Turibius — ban cho tôi ân sủng để trở thành một mục tử theo lòng Chúa mong muốn.”

Mười hai năm sau, vị giáo sĩ mang hai quốc tịch Mỹ - Peru này nhắn nhủ với các cộng sự cũ của mình: “Anh chị em chính là một phần trong lời đáp của Thiên Chúa dành cho lời cầu nguyện đó.” Vị mục tử từng được gọi là “cha Roberto” đã bày tỏ lòng tri ân đến tất cả những gương mặt mà ngài vẫn luôn ghi nhớ, bao gồm cả những người đã khuất mà ngài hy vọng “một ngày nào đó sẽ được gặp lại”. Đức Giáo Hoàng cảm ơn người Công Giáo tại vùng đất này vì đức tin, tình cảm, lòng hiếu khách và cả những “món ăn đậm đà hương vị” của họ. Với niềm xúc động hiện rõ, ngài nói: “Cảm ơn anh chị em đã cho tôi cảm giác như đang được trở về nhà mình.” Từ những trải nghiệm trong suốt nhiều năm phục vụ tại giáo phận rộng lớn gần 16,000 km² này, Đức Giáo Hoàng Leo XIV khẳng định rằng: “Tình yêu của một mục tử còn được đo bằng những khoảng cách — cả về địa lý lẫn hiện sinh — mà ngài sẵn sàng vượt qua để loan báo về Chúa Giê-su Ki-tô”. Ngài đặc biệt nhắc lại những chuyến thăm đến Incahuasi và Kañaris, hai huyện nông thôn mang truyền thống Quechua, nằm cách xa lần lượt 120 và 160 km. Ngài thốt lên: “Biết bao lần tôi đến để rao giảng Tin Mừng, rồi lại ra về với sự thấu hiểu sâu sắc hơn đôi chút, chính nhờ vào đức tin của anh chị em!”

Tình trạng mất an ninh: “Điều này làm tôi đau lòng”

Trong bài phát biểu của mình, Đức Giáo Hoàng bày tỏ nỗi trăn trở đối với các gia đình trong khu vực, những người đang “phải chịu khổ sở vì tội phạm, hành vi tống tiền và tình trạng mất an ninh”. Kể từ năm 2024, bạo lực liên quan đến tội phạm có tổ chức đã gia tăng mạnh mẽ, với các vụ án mạng và tống tiền lan rộng khắp các thành phố ven biển. Ngài bày tỏ niềm xót xa: “Tôi đau lòng khi nghĩ đến những con người đang phải sống trong nỗi sợ hãi, chứng kiến thành quả lao động chân chính của mình bị đe dọa, cũng như những người vẫn còn phải đối mặt với sự phân biệt đối xử”.

Gửi lời chúc đến cộng đồng này về “sự bình an mà anh chị em đang vô cùng cần đến”, Đức Giáo Hoàng kêu gọi những người đồng hương nơi đây hãy “luôn đoàn kết, quan tâm lẫn nhau và đừng bao giờ để bản thân trở nên vô cảm trước nỗi đau của người khác”. Ngài nói thêm: “Luôn có một ai đó mà chúng ta có thể giúp đỡ, một người cần được lắng nghe, một gia đình cần được đồng hành”.

Các tín hữu tham dự buổi cầu nguyện do Đức Giáo Hoàng Leo XIV chủ sự, đánh dấu sự kết thúc Năm Thánh tại đền thánh Santo Toribio de Mogrovejo ở Zana, tỉnh Chiclayo, Peru, vào ngày 14 tháng 11 năm 2026. Trước đó một ngày, Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã trở về Chiclayo — nơi ngài từng gắn bó như quê hương thứ hai — và được nửa triệu người chào đón nồng nhiệt bất chấp cái nóng gay gắt của vùng sa mạc. Khi ấy, ngài đang trong quá trình hồi phục sau căn bệnh ung thư.

Tình đoàn kết với người gốc Phi tại Peru

Tại Zaña – từng là một trung tâm sản xuất đường, nơi sự thịnh vượng thời thuộc địa được xây dựng trên sức lao động của những người châu Phi bị bắt làm nô lệ – vị Giáo hoàng thứ 267 đã nhắc nhớ về các thế hệ “những người đàn ông và phụ nữ châu Phi, bị tách khỏi quê hương và rơi vào cảnh nô lệ”. Ngài chia sẻ: “Nhiều người trong số họ đã phải chịu đựng biết bao đau khổ và tủi nhục”.

Hướng về cộng đồng người gốc Phi, ngài bày tỏ “tình cảm” và sự “gần gũi” của mình. Ngài nói thêm: “Cha cảm ơn anh chị em vì tất cả những gì anh chị em đóng góp cho đời sống của Giáo hội này”, đồng thời tôn vinh các “truyền thống” cũng như “tình yêu mà anh chị em dành để gìn giữ ký ức về tổ tiên mình”.

Sau cuộc gặp gỡ này, Đức Giáo Hoàng dự kiến sẽ trở về Chiclayo để trải qua đêm cuối cùng tại đây, trước khi lên đường vào ngày hôm sau để đến Cusco, Pucallpa và Lima.

Khi gửi lời chào tạm biệt đến những con người mà ngài “luôn mang trong tim”, ngài cầu mong cho sứ vụ Giáo hoàng của mình cũng nhận được “ân sủng” giống như đêm cầu nguyện trước khi ngài bắt đầu sứ vụ giám mục. Trên cương vị người đứng đầu Giáo hội hoàn vũ, ngài bày tỏ rằng bản thân vẫn luôn “ý thức về tất cả những điều mà mình còn cần phải học hỏi”.

 

1. Đại sứ Nga tại Mỹ qua đời ở Mạc Tư Khoa vì "bệnh mãn tính", theo thông báo từ Bộ Ngoại giao Nga

Alexander Darchiev, Đại sứ Nga tại Hoa Kỳ, đã đột ngột qua đời hôm thứ Tư tại Mạc Tư Khoa, theo thông tin từ các nhà chức trách Nga.

Hôm Thứ Bẩy, 14 Tháng Mười Một, phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Nga, bà Maria Zakharova, cho biết nhà ngoại giao 66 tuổi này qua đời vì một "căn bệnh mãn tính" không được nêu cụ thể. Đại sứ quán Nga tại Washington thông báo ông đã qua đời một cách "đột ngột".

Ông Darchiev bắt đầu sự nghiệp ngoại giao vào năm 1992, một năm sau khi Liên Xô tan rã.

Là một chuyên gia về các vấn đề Bắc Mỹ, ông từng đảm nhiệm nhiều vị trí tại Đại sứ quán Nga ở Washington, trước khi được bổ nhiệm làm Đại sứ vào tháng 3 năm 2025. Năm ngoái, ông đã dẫn đầu phái đoàn Nga tham gia các cuộc đàm phán với Hoa Kỳ tại Istanbul về cuộc chiến ở Ukraine.

Ông Darchiev từng giữ chức Đại sứ Nga tại Canada từ năm 2014 đến 2021, và là Vụ trưởng Vụ Bắc Mỹ thuộc Bộ Ngoại giao Nga từ năm 2021 đến 2025.

Đại sứ quán Nga cho biết: "Đại Sứ Alexander Nikitich đã dành trọn cuộc đời mình để kiên định bảo vệ lợi ích của Nga tại Bắc Mỹ, đồng thời xây dựng quan hệ với Hoa Kỳ trên cơ sở bình đẳng".

Bà Zakharova cho biết Mạc Tư Khoa đã nhận được nhiều lời chia buồn từ khắp nơi trên thế giới. Bà cũng cáo buộc rằng "các thế lực truyền thông Mỹ đang trở nên tích cực hơn trong việc lan truyền những thuyết âm mưu đê hèn".

[Washington Post: Russian ambassador to U.S. dies in Moscow of ‘chronic illness,’ foreign ministry says]

2. Mỹ đề nghị cho Ukraine vào NATO nếu nhường Donbas cho Nga.

Ngày 14 tháng 11, đặc phái viên Mỹ Jared Kushner cho biết, hiện tại Mỹ đang tập trung vào "tạo điều kiện thuận lợi cho sự hợp tác trực tiếp" giữa Nga và các đối tác Âu Châu của Washington, đồng thời chuẩn bị chương trình nghị sự cho vòng đàm phán hòa bình Ukraine tiếp theo.

Ông Kushner và đặc phái viên Steve Witkoff đã gặp riêng Tổng thống Volodymyr Zelenskiy và Putin sau hai ngày đàm phán do Mỹ làm trung gian giữa phái đoàn Ukraine và Nga tại Abu Dhabi, kết thúc mà không đạt được bước đột phá nào về lệnh ngừng bắn hoặc thỏa thuận hòa bình rộng hơn.

"Trọng tâm của chúng tôi hiện nay là tạo điều kiện thuận lợi cho sự hợp tác trực tiếp giữa Mạc Tư Khoa và các đối tác Âu Châu, đồng thời chuẩn bị chương trình nghị sự cho vòng đàm phán ba bên tiếp theo", Kushner cho biết trong một bài đăng trên nền tảng mạng xã hội X.

Ông nói thêm rằng NATO sẽ vẫn là "trụ cột quan trọng" của an ninh Âu Châu và là sự bảo đảm an ninh "đáng tin cậy" cho Ukraine.

"Một số ý tưởng mới đã xuất hiện từ các cuộc thảo luận này và hiện đang được nghiên cứu. Một số có thể dẫn đến những đột phá trực tiếp, trong khi những ý tưởng khác có thể phát triển thành các đề xuất mới giúp thu hẹp những khoảng trống còn lại," Kushner nói.

Ngày 13 tháng 11, Tổng thống Zelenskiy nói với các nhà báo rằng một đề xuất mới của Mỹ đang được thảo luận sẽ cho phép Ukraine gia nhập NATO đổi lại việc rút quân khỏi các vùng lãnh thổ mà nước này vẫn đang kiểm soát.

Tổng thống Zelenskiy nói: "Người Mỹ đã đặt câu hỏi: ‘Nếu Ukraine gia nhập NATO thì sao? Liệu Ukraine có rút quân khỏi Donbas không?’ Đây là lần đầu tiên vấn đề này được nêu ra."

Khu vực Donbas ở miền đông Ukraine bao gồm các tỉnh Donetsk và Luhansk, nơi lần đầu tiên bị Nga xâm lược một phần vào năm 2014 và cho đến nay lực lượng Nga vẫn chưa thể xâm lược hoàn toàn.

[Kyiv Independent: US now focused on 'facilitating direct engagement' between Russia, Europe, Kushner says after Ukraine peace talks]

3. Phần Lan bác bỏ yêu cầu của Putin bắt buộc nước này rời khỏi NATO như một phần của cuộc đàm phán hòa bình.

Phần Lan đã bác bỏ yêu cầu của Putin rằng nước này phải rời NATO như một phần của các cuộc đàm phán hòa bình với Ukraine. Bộ trưởng Quốc phòng Antti Häkkänen tuyên bố rằng tư cách thành viên của Phần Lan trong liên minh không phải là vấn đề để thương lượng.

"Những vấn đề như vậy hoàn toàn không phải là vấn đề để đàm phán. Nga biết điều đó. Thậm chí việc đề xuất điều như vậy cũng là hoàn toàn vô lý", ông Häkkänen nói với các phóng viên hôm Thứ Bẩy, 14 Tháng Mười Một, theo đài truyền hình Phần Lan Yle. Phần Lan, quốc gia có chung đường biên giới dài 1.340 km với Nga, đã gia nhập NATO năm 2023 trong một bước ngoặt chính sách đối ngoại do cuộc xâm lược toàn diện Ukraine gây ra.

Tờ báo Bild của Đức đưa tin rằng một đề xuất của Nga được đưa ra trong các cuộc đàm phán ở Abu Dhabi tuần này bao gồm việc Mạc Tư Khoa giữ lại các vùng lãnh thổ Ukraine đang bị tạm chiếm, giành quyền kiểm soát các vùng đất mới, phi quân sự hóa các cảng ở Ukraine, rút các căn cứ NATO khỏi các nước Baltic và 20 nước trong đó có Phần Lan rời khỏi NATO.

Theo báo Bild, Nga đề nghị rút vũ khí hạt nhân khỏi Belarus và không triển khai hỏa tiễn tầm trung tại đó để đổi lại.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy cho rằng khuôn khổ an ninh mới cho Âu Châu sau chiến tranh do Nga đề xuất "có thể rất nguy hiểm".

"Nga chắc chắn không thể đưa ra quyết định thay mặt cho tất cả các quốc gia thành viên NATO", ông nói với các phóng viên hôm thứ Sáu.

Những phát ngôn của Tổng thống Zelenskiy được đưa ra sau cuộc gặp giữa Tổng thống Zelenskiy và các đặc phái viên của Mỹ là Steve Witkoff và Jared Kushner hôm thứ Năm tại Dublin.

"Việc Putin muốn thay đổi biên giới ở Âu Châu là một thực tế. Tôi chắc chắn rằng đây là một phần trong kế hoạch xem xét lại các bảo đảm an ninh ở Âu Châu của ông ấy. Điều này rất nguy hiểm bởi vì, theo quan điểm của tôi, chính những điều như thế này dẫn đến chiến tranh hoặc leo thang xung đột", Tổng thống Zelenskiy nói.

Trước khi phát động cuộc xâm lược toàn diện Ukraine vào tháng 2 năm 2022, Nga đã đưa ra tối hậu thư cho NATO, yêu cầu những thay đổi cơ bản đối với các thỏa thuận an ninh của Âu Châu. Trong số các yêu cầu của Mạc Tư Khoa có việc quay lại hiện trạng của NATO vào thời điểm 1997, nghĩa là chỉ có 12 nước.

Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov và Vladimir Medinsky, trưởng đoàn đàm phán của Nga lặp lại yêu sách này hôm 10 Tháng Mười Một, tại Abu Dhabi, nêu rõ rằng liên minh NATO phải rút từ 32 quốc gia như hiện nay xuống còn 12 quốc gia như trước năm 1997. Các nước Ba Lan, Tiệp, Hung Gia Lợi, hay còn gọi là Hungary, Bulgaria, Estonia, Latvia, Lithuania, Rumanim Slovakia, Slovenia, Albania, Croatia, Montenegro, Bắc Macedonia, Phần Lan và Thụy Điển phải rút lui khỏi NATO như một điều kiện tiên quyết để tái lập hòa bình tại Ukraine.

Chắc chắn là 20 quốc gia này sẽ không tự nguyện rút lui khỏi NATO. Nguy cơ mà các quốc gia NATO lo lắng nhất là Tổng thống Trump đập tan NATO để thỏa mãn yêu sách của Putin.

Việc Mỹ chính thức rút khỏi NATO khó có thể xảy ra do những rào cản pháp lý nghiêm ngặt, mặc dù Tổng thống Trump đã nhiều lần nêu ra ý tưởng này và sử dụng các mối đe dọa rút lui hoặc giảm cam kết như một đòn bẩy. Tổng thống Trump đã nhiều lần bày tỏ sự thất vọng rằng NATO đã không giúp ông ta tấn công Iran, mặc dù Iran nằm ngoài khu vực địa lý của NATO.

Năm 2023, Quốc hội đã ban hành một đạo luật nghiêm cấm rõ ràng tổng thống Hoa Kỳ đình chỉ, chấm dứt, lên án hoặc rút khỏi Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương mà không có sự tư vấn và đồng ý của đa số hai phần ba tại Thượng viện hoặc một đạo luật riêng của Quốc hội. Trong bối cảnh đảng Dân Chủ đã chiếm đa số tại cả Hạ Viện và Thượng Viện, Trump không có khả năng chính thức tuyên bố rút lui khỏi NATO.

Các cuộc thăm dò dư luận (chẳng hạn như cuộc khảo sát của Trung tâm Nghiên cứu Pew năm 2025) cho thấy 66% người Mỹ tin rằng Mỹ được hưởng lợi từ việc gia nhập NATO, bao gồm cả sự ủng hộ đáng kể từ cả hai đảng. Hầu hết các thành viên Quốc hội cũng ủng hộ việc tăng cường liên minh hơn là rời khỏi nó.

Bất chấp những lời lẽ gay gắt trước đó - xuất phát từ việc các đồng minh Âu Châu từ chối tham gia các hoạt động của Mỹ liên quan đến Iran - Tổng thống Trump đã tuyên bố tại hội nghị thượng đỉnh NATO tháng 7 năm 2026 ở Ankara rằng Hoa Kỳ sẽ không rút khỏi NATO.

Tuy nhiên, ông ta có những cách thức khác để làm suy yếu liên minh. Ngay cả khi không có sự rút lui chính thức và đầy đủ về mặt pháp lý, các nhà phân tích và học giả pháp lý lưu ý rằng tổng thống có thể làm giảm sự tham gia của Mỹ từ bên trong:

• Làm suy yếu Điều 5: Một tổng thống có thể từ chối triển khai quân đội hoặc từ chối hỗ trợ một thành viên NATO đang bị tấn công, khiến cam kết phòng thủ chung trở nên vô hiệu hoặc chỉ còn "trên giấy tờ".

• Giảm quân số và trang thiết bị: Chính quyền đã thu hẹp quy mô một số hoạt động quân sự, chẳng hạn như rút khoảng 5.000 binh sĩ khỏi Đức và hủy bỏ các đợt triển khai tiểu đoàn vũ khí tầm xa.

[Politico: Finland rejects reported Russian demand to leave NATO as part of peace talks]

4. Ai sẽ đại diện cho Âu Châu? Điều đó phụ thuộc vào việc Âu Châu muốn cứng rắn với Nga đến mức nào.

Trong bối cảnh Washington đang dẫn đầu các cuộc đàm phán giữa Ukraine và Nga, câu hỏi nổi tiếng từng được tường trình của cố Ngoại trưởng Mỹ Henry Kissinger lại được đặt ra thường xuyên.

Việc Kissinger có thực sự nói điều đó hay chỉ là lời đồn thổi chính trị thì hầu như không quan trọng. Các nhà lãnh đạo Liên Hiệp Âu Châu đã đến hội nghị thượng đỉnh hôm thứ Sáu tại Dublin với đồng ý rằng Âu Châu cần một ghế trong bàn đàm phán. Tuy nhiên, việc quyết định ai sẽ đại diện cho tiếng nói của họ vẫn còn là vấn đề phức tạp hơn nhiều.

Đằng sau cuộc tranh cãi tưởng chừng như chỉ mang tính quan liêu này là một sự chia rẽ chiến lược lâu đời hơn: Âu Châu thực sự muốn cứng rắn với Nga đến mức nào? Liệu họ có sẵn sàng cử một người mà Mạc Tư Khoa công khai khinh miệt, hay họ thích một nhân vật dễ dãi hơn, người có thể duy trì các cuộc đối thoại, kể cả với các thủ đô Âu Châu vẫn còn e ngại đối đầu?

Vì sao Liên Hiệp Âu Châu khó có được một tiếng nói quốc tế thống nhất?

Liên Hiệp Âu Châu là một cỗ máy quan liêu khổng lồ được điều hành bởi cả các thể chế siêu quốc gia và 27 quốc gia thành viên riêng lẻ. Trong khi chính sách thương mại được thống nhất tại Brussels, chính sách đối ngoại nói chung đòi hỏi sự đồng ý tuyệt đối.

Mặc dù các hiệp ước cho phép bỏ phiếu theo đa số đủ điều kiện để bổ nhiệm các đại diện đặc biệt, việc lựa chọn đặc phái viên và thống nhất về nhiệm vụ thực tế của họ vẫn là hai trở ngại riêng biệt. Mở rộng hình thức bỏ phiếu đa số sẽ giúp đơn giản hóa các quyết định, tuy nhiên các chính phủ quốc gia vẫn rất ngần ngại bị bỏ phiếu chống lại các vấn đề an ninh cốt lõi.

Âu Châu muốn có tiếng nói trong các cuộc đàm phán hòa bình, nhưng hiện tại, họ vẫn đang mắc kẹt trong một cuộc tuyển chọn diễn viên.

Tình trạng bế tắc này càng trầm trọng hơn do tham vọng của các cường quốc Âu Châu. Pháp và Đức không muốn từ bỏ ảnh hưởng ngoại giao của mình cho Brussels. Theo Politico, Thủ tướng Đức Friedrich Merz đã bảo vệ các thỏa thuận liên quan đến các thủ đô lớn của Âu Châu thay vì trao quyền độc quyền cho các thể chế Liên Hiệp Âu Châu.

"Thậm chí có thể làm cả một chương trình truyền hình về chuyện này," Thủ tướng Estonia Kristen Michal nói với tờ báo. Âu Châu muốn có tiếng nói trong các cuộc đàm phán hòa bình, nhưng hiện tại, họ vẫn đang mắc kẹt trong một cuộc tuyển chọn diễn viên.

Chủ tịch Hội đồng Âu Châu António Costa nổi lên như một ứng cử viên được nhiều người ủng hộ, nhận được sự hỗ trợ từ các nhà lãnh đạo như Michal và Thủ tướng Ý Giorgia Meloni.

Lợi thế về mặt thể chế của ông ấy rất rõ ràng: Với tư cách là chủ tịch Hội đồng Âu Châu, ông ấy có thể đại diện cho lập trường mà các nhà lãnh đạo Liên Hiệp Âu Châu đã đồng ý thông qua.

Sự ủng hộ của Costa dành cho Kyiv cũng đã được ghi nhận. Tại Dublin, ông và Chủ tịch Ủy ban Âu Châu Ursula von der Leyen đã tái khẳng định cam kết của họ đối với chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Ukraine.

Nhưng còn bà Kaja Kallas, nhà lãnh đạo chính sách đối ngoại của Liên Hiệp Âu Châu thì sao?

Mặc dù các quốc gia tiền tuyến thường xuyên được ca ngợi vì đã giải thích chính xác mối đe dọa từ Nga, nhưng đại diện của họ hiếm khi nắm giữ các vị trí cao.

Mặc dù vị thế của bà đưa bà trở thành ứng cử viên hàng đầu cho chức vụ trưởng đoàn đàm phán của Liên Hiệp Âu Châu, nhưng vẫn có sự phản đối rõ rệt đối với việc bà nhận công việc này. Lý do chính là: Bà là một trong những người chỉ trích Mạc Tư Khoa gay gắt nhất ở Âu Châu, xét đến thực trạng an ninh của đất nước bà, Estonia, một trong những mục tiêu xâm lược tiềm năng của Nga.

Một số người cho rằng Điện Cẩm Linh không nên có quyền phủ quyết đối với việc ai sẽ đại diện cho Âu Châu, nhưng những người khác dường như lại cảm thấy vô cùng khó chịu với lập trường cứng rắn của bà. Tuy nhiên, bộ phim này không phải là mới.

Lập trường cứng rắn của bà Kallas là dễ hiểu vì Estonia là một quốc gia tiền tuyến và có nguy cơ rất cao phải đối phó với một cuộc xâm lược tiềm năng của Nga. Trước khi phát động cuộc xâm lược toàn diện Ukraine vào tháng 2 năm 2022, Nga đã đưa ra tối hậu thư cho NATO, yêu cầu những thay đổi cơ bản đối với các thỏa thuận an ninh của Âu Châu. Trong số các yêu cầu của Mạc Tư Khoa có việc rút quân NATO khỏi 20 quốc gia gia nhập liên minh sau năm 1997. Hôm 10 Tháng Mười Một, Vladimir Medinsky, trưởng đoàn đàm phán Nga, đã tái đưa ra yêu sách từng được Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov nêu rõ rằng liên minh NATO phải rút từ 32 quốc gia như hiện nay xuống còn 12 quốc gia như trước năm 1997. Các nước Ba Lan, Tiệp, Hung Gia Lợi, hay còn gọi là Hungary, Bulgaria, Estonia, Latvia, Lithuania, Rumanim Slovakia, Slovenia, Albania, Croatia, Montenegro, Bắc Macedonia, Phần Lan và Thụy Điển phải rút lui khỏi NATO.

Ứng viên đến từ vùng Baltic lại quá mạnh.

Cựu Tổng thống Lithuania Dalia Grybauskaitė từng được nhắc đến như một ứng cử viên cho chức Tổng thư ký NATO. Năm 2022, bà lưu ý rằng lập trường của mình đối với Nga đã cản trở bà, và nói với tờ The New York Times rằng một số đồng minh coi lập trường cứng rắn của bà là một trở ngại.

Khi NATO cuối cùng thay thế Jens Stoltenberg vào tháng 10 năm 2024, họ đã chọn cựu Thủ tướng Hòa Lan Mark Rutte, một người quen thuộc khác trong việc xây dựng sự đồng thuận ở Tây Âu.

Mặc dù Rutte thường sử dụng những lời lẽ mạnh mẽ chống lại Nga và duy trì mối quan hệ vững chắc với chính quyền Trump vốn hoài nghi về NATO, cuộc tranh luận này đã phơi bày một nỗi lo lắng dai dẳng của phương Tây.

Năm 2024, nhà phân tích người Estonia Kristi Raik nhận định rằng một số đồng minh lo ngại việc lựa chọn một nhà lãnh đạo đến từ vùng Baltic hoặc Rumani có thể làm phức tạp thêm quá trình thiết lập lại quan hệ với Mạc Tư Khoa trong tương lai. Mặc dù các quốc gia tiền tuyến thường được ca ngợi vì đã giải thích chính xác mối đe dọa từ Nga, nhưng đại diện của họ hiếm khi nắm giữ các vị trí cao nhất.

Tóm lại, việc chọn ra một ứng cử viên thỏa hiệp sẽ không giải quyết được sự lưỡng lự chiến lược sâu sắc hơn của Âu Châu.

Việc bổ nhiệm bà Kallas làm nhà lãnh đạo chính sách đối ngoại đã phá vỡ một phần rào cản đó; việc gạt bà sang một bên lúc này có nguy cơ phá bỏ thành tựu đó.

Người đại diện vẫn cần một chính sách.

Ngoài tên của ứng cử viên, vẫn còn những câu hỏi mang tính thể chế chính đáng cần được đặt ra.

Meloni đã yêu cầu một nhiệm vụ đàm phán rõ ràng và đặt câu hỏi về vai trò của các đối tác ngoài Liên Hiệp Âu Châu, như Anh và Na Uy, trong việc đại diện cho Âu Châu. Một quan chức Liên Hiệp Âu Châu không thể tự động ràng buộc các chính phủ quốc gia vào các bảo đảm an ninh hoặc chi phí tài chính khổng lồ của chúng. Các phe phái này cũng không phân chia rành mạch theo ranh giới địa lý: việc Michal ủng hộ Costa cho thấy rằng một nhà lãnh đạo Baltic có thể ủng hộ một ứng cử viên được đồng thuận về mặt thể chế mà không làm dịu lập trường của họ đối với Nga.

Cuối cùng, việc chọn một ứng cử viên thỏa hiệp sẽ không giải quyết được sự lưỡng lự chiến lược sâu sắc hơn của Âu Châu. Đối với Ukraine, vấn đề quan trọng không phải là tên ai sẽ được ghi trên bảng tên, mà là người đại diện đó sẽ thực sự bảo vệ điều gì khi các cuộc đàm phán trở nên gay gắt, bao gồm cả các vấn đề lãnh thổ và an ninh.

Cuối cùng thì Âu Châu cũng sẽ tìm ra số điện thoại của ai để đưa cho Washington và các thủ đô khác. Tuy nhiên, trước khi người đó nhấc máy, Brussels cần phải quyết định xem họ thực sự sẽ nói gì với Mạc Tư Khoa.

[Kyiv Post: Who Speaks for Europe? That Depends on How Tough It Wants to Be on Russia]

5. Ukraine tấn công trung tâm dầu mỏ quan trọng và căn cứ không quân quân sự của Nga trong các cuộc tấn công tầm xa mới nhất.

Hôm Chúa Nhật, 15 Tháng Mười Một, Bộ Tổng tham mưu Ukraine cho biết lực lượng Ukraine một lần nữa tấn công một cơ sở dầu mỏ ở tỉnh Samara của Nga, một trung tâm quan trọng cho hỗn hợp dầu thô xuất khẩu vùng Ural, và phi trường quân sự Lipetsk-2 ở tỉnh Lipetsk.

Bộ Tổng tham mưu báo cáo về một vụ cháy tại trạm kiểm soát sản xuất tuyến tính Samara gần làng Prosvet thuộc tỉnh Samara, cách lãnh thổ do Ukraine kiểm soát khoảng 950 km về phía đông, với một số bể chứa dầu bị bốc cháy.

Trạm này là một trong những trung tâm quan trọng nhất trong hệ thống xuất khẩu năng lượng của Nga. Nó tiếp nhận dầu thông qua đường ống từ Tatarstan, Tây Siberia và các vùng khác của Nga. Dầu được pha trộn tại đây để sản xuất dầu Urals, chiếm tới một nửa lượng dầu xuất khẩu của Nga.

Cơ sở này đã nhiều lần trở thành mục tiêu trong chiến dịch tấn công sâu vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Nga do Ukraine tiến hành gần đây.

Bộ Tổng tham mưu cũng xác nhận cuộc tấn công vào phi trường Lipetsk-2 ở tỉnh Lipetsk, nằm cách biên giới Ukraine hơn 340 km về phía đông.

Theo Bộ Tổng tham mưu, vào ngày 13 tháng 11, một nhà chứa máy bay lưu trữ thiết bị đặc biệt để bảo dưỡng máy bay, một bể chứa nhiên liệu hàng không và sở chỉ huy và kiểm soát trung tâm của phi trường đã bị trúng bom.

Trạm không gian Lipetsk-2 đã nhiều lần bị tấn công.

Vào tháng 12 năm 2025, các chiến binh ủng hộ Ukraine đã đốt cháy hai máy bay chiến đấu Su-30 của Nga tại một phi trường gần Lipetsk, theo cơ quan tình báo quân sự Ukraine, gọi tắt là HUR. Căn cứ này được biết đến là nơi đóng quân của các máy bay Su-34, Su-35 và MiG-31 của Nga.

[Kyiv Independent: Ukraine hits key Russian oil hub, military airbase in latest long-range strikes]

6. Tòa Bạch Ốc cho biết hội nghị thượng đỉnh lịch sử đầu tiên giữa Tổng thống Trump, Tập Cận Bình và Putin sẽ không tập trung vào Ukraine.

Tòa Bạch Ốc xác nhận Tổng thống Donald Trump, Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình sẽ tổ chức cuộc gặp ba bên đầu tiên bên lề hội nghị thượng đỉnh APEC sắp tới tại Thâm Quyến.

Đã có nhiều đồn đoán về khả năng diễn ra cuộc gặp như vậy kể từ khi Tổng thống Trump và Putin tuyên bố kế hoạch tham dự Hội nghị thượng đỉnh Hợp tác Kinh tế Á Châu - Thái Bình Dương, gọi tắt là APEC tại Trung Quốc vào ngày 18-19 tháng 11. Đây sẽ là lần đầu tiên ba nhà lãnh đạo thế giới gặp mặt trực tiếp.

Một quan chức cao cấp của Mỹ cho biết với hãng thông tấn AP và các phương tiện truyền thông khác rằng chủ đề chính của cuộc họp sẽ là vấn đề không phổ biến vũ khí hạt nhân.

Theo nguồn tin, Tổng thống Trump cũng dự định thảo luận về cuộc chiến ở Iran, nhưng không phải cuộc chiến ở Ukraine.

Nếu tuyên bố này chính xác, nó có thể gây thất vọng cho Putin, người được tường trình đã đề xuất cuộc gặp ba bên nhằm đạt được một thỏa thuận hòa bình có lợi hơn cho Nga, theo tờ Wall Street Journal.

Kyiv kịch liệt lên án đề xuất này, với Ngoại trưởng Andrii Sybiha nói rằng hội nghị thượng đỉnh chỉ "khuyến khích Putin tiếp tục cuộc chiến này".

Tuy nhiên, Tổng thống Trump cho biết ông sẵn sàng gặp ông Tập Cận Bình và Putin tại hội nghị thượng đỉnh APEC để thảo luận về kiểm soát vũ khí và phi hạt nhân hóa.

Theo Tổng thống Đức Frank-Walter Steinmeier, ông Tập Cận Bình không quan tâm đến việc thảo luận về cuộc xâm lược Ukraine của Nga tại hội nghị thượng đỉnh, vì ông tin rằng vai trò đó nên do Âu Châu đảm nhiệm chứ không phải Trung Quốc.

Tuy nhiên, Điện Cẩm Linh vẫn khẳng định các cuộc đàm phán về Ukraine sẽ tiếp tục diễn ra tại APEC — mà không có sự tham gia của Ukraine hay các nước Âu Châu. Phát biểu với truyền thông nhà nước Nga ngày 12 tháng 11, trợ lý Điện Cẩm Linh Yuri Ushakov tuyên bố rằng Tổng thống Trump và Putin sẽ có các cuộc đàm phán sâu rộng về một giải pháp hòa bình tại Trung Quốc.

Ông Ushakov cho biết: "Đương nhiên, trong cuộc gặp dự kiến với (Tổng thống Trump) tại hội nghị thượng đỉnh APEC ở Thâm Quyến, chúng tôi sẽ tiếp tục thảo luận toàn diện các vấn đề liên quan đến việc giải quyết xung đột."

Tuy nhiên, theo một quan chức cao cấp của Mỹ, vấn đề này sẽ không nằm trong chương trình nghị sự của hội nghị thượng đỉnh ba bên. Vị quan chức này cho biết, cuộc gặp gỡ này nhằm mục đích "khởi đầu cho một cuộc đối thoại" về giải trừ vũ khí hạt nhân "có thể mang lại hiệu quả trong tương lai".

Dự kiến sẽ không có thỏa thuận mới nào được công bố tại cuộc họp này.

Mỹ, Nga và Trung Quốc đều sở hữu kho vũ khí hạt nhân lớn nhất thế giới, mặc dù kho vũ khí của Washington và Mạc Tư Khoa lớn hơn nhiều so với Bắc Kinh.

Hiệp ước kiểm soát vũ khí hạt nhân New START, một thỏa thuận giữa Mỹ và Nga được ký kết lần đầu vào năm 2010, đã hết hạn vào tháng 2 năm 2026 - bất chấp việc Mạc Tư Khoa tuyên bố sẽ gia hạn thỏa thuận thêm một năm.

Chính quyền Trump đã để thỏa thuận hết hiệu lực, với lý do Tổng thống Trump "muốn duy trì các giới hạn đối với vũ khí hạt nhân và mời Trung Quốc tham gia các cuộc đàm phán kiểm soát vũ khí", một quan chức Mỹ cho biết vào thời điểm đó.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cũng cho biết Tổng thống Trump muốn đạt được một thỏa thuận mới bao gồm cả Trung Quốc.

" Rõ ràng, tổng thống đã từng nói rõ rằng để có được sự kiểm soát vũ khí thực sự trong thế kỷ 21, không thể làm điều gì mà không bao gồm Trung Quốc vì kho vũ khí khổng lồ và đang tăng nhanh của họ," Rubio nói.

[Kyiv Independent: Historic first summit for Trump, Xi, Putin will not focus on Ukraine, White House says]

7. Ông Bessent là quan chức Mỹ mới nhất bị Iran tấn công hoặc đe dọa.

Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent là quan chức Mỹ mới nhất bị Iran đe dọa hoặc tấn công, nhưng ông không phải là người đầu tiên.

Chế độ Iran đã bị cáo buộc liên quan đến nhiều âm mưu nhằm vào các quan chức cao cấp của Mỹ kể từ năm 2020, khi Tổng thống Trump ra lệnh tiêu diệt tướng Qassem Soleimani của Iran.

Các mối đe dọa nhằm vào người Mỹ đã gia tăng kể từ khi bắt đầu cuộc chiến với Iran. Giám đốc Tình báo Quốc gia Jay Clayton đã cảnh báo vào tháng 10 rằng Iran đã "tăng cường đáng kể các nỗ lực nhằm vào nhân viên Mỹ" ở nước ngoài, với các âm mưu ám sát người Mỹ đã đạt đến "giai đoạn nâng cao" ở Trung Đông và các quốc gia khác.

[CBSNews: Bessent is latest U.S. official targeted or threatened by Iran]

8. Tờ Wall Street Journal đưa tin, đảng Dân chủ Mỹ yêu cầu Musk lưu giữ hồ sơ về việc Ukraine hạn chế sử dụng dịch vụ Starlink.

Tờ Wall Street Journal, gọi tắt là WSJ đưa tin ngày 13 tháng 11, trích dẫn một bức thư mà tờ báo này đã xem xét, rằng các Thượng Nghị Sĩ đảng Dân chủ đã yêu cầu Giám đốc điều hành SpaceX Elon Musk phải bảo quản tất cả hồ sơ liên quan đến việc hạn chế dịch vụ Starlink/Starshield của Ukraine.

Lệnh này được đưa ra trong bối cảnh Ukraine một lần nữa phải đối mặt với những gián đoạn nghiêm trọng đối với hệ thống liên lạc quân sự quan trọng. Các hạn chế này giới hạn tốc độ hoạt động của Starshield ở mức 161 km/giờ (100 dặm/giờ), làm giảm khả năng đánh chặn máy bay điều khiển từ xa tấn công của Nga của Ukraine.

Theo tờ WSJ, bức thư yêu cầu Musk bảo quản tất cả tài liệu liên quan đến việc ngừng hoạt động dịch vụ từ ngày 13 đến 24 tháng 10 và một lần nữa vào ngày 12 tháng 11.

Thượng Nghị Sĩ Jeanne Shaheen và Chris Coons viết: "Các hạn chế được áp dụng vào tháng 10 và tháng 11 hiện làm dấy lên khả năng đáng lo ngại rằng những lỗ hổng này vẫn tồn tại ngay cả trong các hệ thống mà chính phủ Mỹ đang dựa vào."

Các Thượng Nghị Sĩ kêu gọi SpaceX cung cấp hồ sơ từ ngày 1 tháng 9, bao gồm bất kỳ thông tin liên lạc nào liên quan đến dịch vụ Starlink và Starshield của Ukraine, cũng như thông tin liên lạc giữa Musk, các quan chức SpaceX, Tòa Bạch Ốc và Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ.

Shaheen và Coons cho rằng việc can thiệp vào dịch vụ Starlink của Ukraine "đặt ra những câu hỏi nghiêm trọng về quyền kiểm soát mà SpaceX có" đối với các vấn đề an ninh quốc gia. Họ cũng lên án "quy trình ra quyết định thiếu minh bạch" của công ty này.

Bức thư yêu cầu SpaceX xác nhận việc tuân thủ các yêu cầu của các nhà lập pháp và trả lời các câu hỏi giám sát trước ngày 30 tháng 11.

SpaceX đã bác bỏ thông tin của Tổng thống Volodymyr Zelenskiy về việc áp đặt lại giới hạn tốc độ trong các cuộc họp báo.

"Thông tin này không đúng sự thật. Không có gì thay đổi cả," công ty cho biết với ATập Cận Bìnhos.

Sau sự việc gián đoạn kéo dài của hệ thống Starshield hồi tháng 10, Musk tuyên bố ông không chịu trách nhiệm về quyết định hạn chế dịch vụ của Ukraine — mặc dù có thông tin cho rằng Musk đã đề xuất kế hoạch này với Tổng thống Donald Trump, người đang gây áp lực lên Kyiv để tạm dừng các cuộc tấn công vào các nhà máy lọc dầu của Nga.

Sau đó, Musk cáo buộc Ukraine đã vi phạm các điều khoản dịch vụ của Starlink, một cáo buộc mà Kyiv đã bác bỏ.

Sau chiến thắng vang dội trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ở Mỹ hồi đầu tháng 11, các Dân biểu đảng Dân chủ tại Quốc hội dự định sẽ mở cuộc điều tra về cách thức Tòa Bạch Ốc giải quyết cuộc chiến ở Ukraine — và sự liên quan của Musk — vào Tháng Giêng năm 2027.

[Kyiv Independent: US Democrats direct Musk to preserve records on Ukraine's Starlink restriction, WSJ reports]

9. Phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Iran cảnh báo chống lại các hành động gây hấn "trực tiếp hoặc gián tiếp" hay "khủng bố kinh tế".

Hôm Thứ Bẩy, 14 Tháng Mười Một, phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Iran cảnh báo rằng bất kỳ hành động gây hấn "trực tiếp hoặc gián tiếp" hay "khủng bố" kinh tế nào chống lại Tehran sẽ bị coi là hành vi thù địch và bất hợp pháp.

Esmaeil Baqaei cho biết trong một bài đăng trên mạng xã hội rằng các hành động có thể bao gồm việc triển khai lực lượng hải quân, trang thiết bị và nhân sự hỗ trợ quân sự và hậu cần.

Ông viết: "Thông điệp của chúng tôi rất rõ ràng: Không một thỏa thuận hay cam kết song phương nào với Hoa Kỳ có thể được coi là căn cứ hợp pháp để vi phạm nghĩa vụ của một quốc gia theo luật quốc tế hoặc tham gia vào cuộc xâm lược quân sự của Mỹ và Israel chống lại Iran. Bất kỳ quốc gia nào tham gia vào các hành động xâm lược bất hợp pháp như vậy, dưới bất kỳ hình thức nào, đều phải chịu hoàn toàn trách nhiệm về những hậu quả phát sinh. "

[CBSNews: Iran foreign ministry spokesperson warns against "direct or indirect" acts of aggression or "economic terrorism"]

10. Iran tuyên bố Mỹ đã yêu cầu Nga làm trung gian hòa giải.

Mohammad Bagher Qalibaf, trưởng đoàn đàm phán của Iran, nói với Al Jazeera rằng các quan chức Mỹ đã yêu cầu Putin làm trung gian cho các cuộc đàm phán giữa nước này và Iran.

Ông Qalibaf cho biết: "Chính người Mỹ, trong chuyến thăm Mạc Tư Khoa, đã nói chuyện với Putin và đề nghị ông ấy đàm phán với Iran để dù thế nào đi nữa, Iran cũng sẽ đồng ý đàm phán trực tiếp với họ."

Tòa Bạch Ốc không trả lời trực tiếp câu hỏi của hãng tin AP về việc liệu Mỹ có yêu cầu Putin làm trung gian cho các cuộc đàm phán với Iran hay không.

Hai đặc phái viên cao cấp của Tổng thống Trump, Steve Witkoff và Jared Kushner, đã có mặt tại Nga hôm thứ Năm, nơi họ gặp gỡ Putin để thảo luận về cuộc chiến đang diễn ra ở Ukraine. Trong phát biểu sau cuộc gặp, cả Putin lẫn các đặc phái viên của Tổng thống Trump đều không đề cập đến bất kỳ cuộc thảo luận nào về Iran.

Ông Witkoff và ông Kushner dự kiến sẽ gặp Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy để thảo luận thêm tại Dublin, Ireland.

[CBSNews: Iran claims U.S. asked Russia to mediate deal]

11. Nga liên tục vi phạm một thỏa thuận quan trọng thời Chiến tranh Lạnh. Giờ đây, Putin muốn khôi phục lại thỏa thuận đó.

Trưởng đoàn đàm phán của Nga, Vladimir Medinsky, có những mối quan tâm lớn hơn nền hòa bình ở Ukraine trong các cuộc đàm phán với đại diện từ Kyiv và Washington tại Abu Dhabi tuần này.

Medinsky tuyên bố, nhiệm vụ thực sự là tạo ra một hệ thống an ninh toàn diện của Âu Châu: một "Yalta và Potsdam mới, hiện đại, thấm đẫm tinh thần Helsinki" - một thỏa thuận có thể "duy trì hòa bình trong nhiều thập niên, thậm chí nhiều thế kỷ".

Phát ngôn nhân của Mạc Tư Khoa đang đề cập đến Định ước Helsinki, hay còn gọi là Hiệp định Helsinki năm 1975: một thỏa thuận mang tính bước ngoặt trong Chiến tranh Lạnh, theo đó 35 quốc gia, bao gồm cả Hoa Kỳ và Liên Xô, đã thiết lập các quy tắc chung cho an ninh Âu Châu. Vào thời điểm đó, nó được xem là một thắng lợi ngoại giao đối với Mạc Tư Khoa; giờ đây, Điện Cẩm Linh muốn các nguyên tắc của Helsinki làm nền tảng cho trật tự an ninh Âu Châu tiếp theo.

Điều mà Medinsky đã không thừa nhận là Nga đã vi phạm một số cam kết cơ bản nhất của Helsinki trong suốt thập niên qua.

Khi nhà lãnh đạo Liên Xô Leonid Brezhnev đến Helsinki vào ngày 29 tháng 7 năm 1975, ông có lý do chính đáng để hài lòng. Mạc Tư Khoa đã tìm kiếm một thỏa thuận về an ninh Âu Châu trong hơn hai thập niên, hy vọng đạt được sự chấp thuận của phương Tây đối với các đường biên giới thời hậu chiến đã củng cố ảnh hưởng của Liên Xô phía sau Bức màn Sắt. Ba ngày sau, các thỏa thuận đã được ký kết.

Nhưng đó không chỉ đơn thuần là một thỏa thuận bắt tay giữa Xô-Mỹ về một bản đồ mới của Âu Châu. Ba mươi lăm quốc gia đã dành nhiều năm đàm phán một khuôn khổ để quản lý căng thẳng Chiến tranh Lạnh, xây dựng lòng tin giữa các khối quân sự đối địch và thiết lập một bộ nguyên tắc quan trọng sẽ chi phối quan hệ giữa các quốc gia trong tương lai. Bản Tuyên bố Helsinki cuối cùng là một thỏa thuận chính trị, không phải là một hiệp ước ràng buộc về mặt pháp lý, nhưng 10 nguyên tắc chỉ đạo của nó lại vô cùng rõ ràng và dễ hiểu.

Nguyên tắc I, về bình đẳng chủ quyền, công nhận quyền của mỗi quốc gia trong việc tự quyết định các thỏa thuận chính trị và an ninh của mình, bao gồm cả quyền tự do tham gia các liên minh quân sự hoặc lựa chọn thái độ trung lập.

Nguyên tắc II cấm đe dọa hoặc sử dụng vũ lực chống lại toàn vẹn lãnh thổ hoặc độc lập chính trị của một quốc gia khác, bao gồm cả sự cưỡng chế quân sự nhằm buộc quốc gia đó từ bỏ chủ quyền. Nguyên tắc này nêu rõ: "Không được viện dẫn bất kỳ lý do nào" để biện minh cho việc sử dụng vũ lực trái với nguyên tắc đó.

Nguyên tắc IV, về toàn vẹn lãnh thổ, nghiêm cấm việc xâm lược quân sự hoặc giành lấy lãnh thổ của một quốc gia khác bằng vũ lực vi phạm luật quốc tế. "Không một sự xâm lược hay giành lấy nào như vậy sẽ được công nhận là hợp pháp."

Xét trên mọi phương diện, các hành động của Nga trong hơn một thập niên qua đều đi ngược lại trực tiếp với từng nguyên tắc đó.

Mạc Tư Khoa đã sáp nhập Crimea vào năm 2014, phát động cuộc xâm lược toàn diện Ukraine vào năm 2022, và sau đó tuyên bố sáp nhập thêm bốn khu vực của Ukraine, trong đó có một số khu vực mà họ vẫn chưa kiểm soát được sau gần năm năm tiến hành các hoạt động quân sự.

Trong khi đó, Nga liên tục yêu cầu Ukraine từ bỏ tham vọng gia nhập NATO và chấp nhận trung lập vĩnh viễn như một điều kiện hòa bình. Hiệp định Helsinki không cấm trung lập; ngược lại, nó ủng hộ quyền của một quốc gia trong việc lựa chọn liên minh với bên nào. Nhưng Văn kiện cuối cùng nêu rõ rằng quyết định thuộc về các quốc gia có chủ quyền, chứ không phải các nước láng giềng hùng mạnh hơn.

Tuy nhiên, theo Điện Cẩm Linh, phương Tây cũng đã vi phạm tinh thần của Hiệp định Helsinki trong nhiều thập niên.

Cảnh nhìn từ Mạc Tư Khoa

Nga kể một câu chuyện hoàn toàn khác về việc chúng ta đã sa vào chiến tranh ở Ukraine như thế nào. Cuộc chiến không bắt đầu vào tháng 2 năm 2022, hay thậm chí là năm 2014, mà bắt đầu từ hàng thập niên mà Mạc Tư Khoa coi là sự xói mòn có hệ thống đối với an ninh của nước này.

Nhiều quan chức Nga, trong đó có Medinsky, cho biết các đề xuất an ninh của Nga từ tháng 12 năm 2021 - trong đó yêu cầu NATO loại bỏ tư cách thành viên của Ukraine và hạn chế hoạt động quân sự ở Đông Âu - vẫn là một phần trong lập trường đàm phán của Mạc Tư Khoa.

Evgeny Buzhinsky, một trung tướng Nga đã nghỉ hưu và là cựu nhà đàm phán hiệp ước quân sự cao cấp, hiện đang đứng đầu trung tâm nghiên cứu an ninh quốc tế PIR Center của Nga, đã mô tả những lời bảo đảm của phương Tây rằng NATO về cơ bản là mang tính phòng thủ chỉ là "lời nói trẻ con" trong một cuộc phỏng vấn với Newsweek.

"Chúng tôi không chấp nhận điều đó. Hiện tại chúng tôi đang bị NATO bao vây, với việc triển khai quân đội, hỏa tiễn, mọi thứ. Chúng tôi muốn chắc chắn rằng biên giới của chúng tôi không có tiềm lực tấn công", ông nói. "Chúng tôi muốn một thỏa thuận lâu dài về hòa bình bền vững, về một cấu trúc an ninh Âu Châu mới."

Helsinki đã công nhận "tính bất khả phân chia của an ninh ở Âu Châu": ý tưởng cho rằng an ninh của một quốc gia không thể tách rời khỏi an ninh của các nước láng giềng, và sự ổn định lâu dài sẽ không bao giờ đạt được nếu chỉ xem xét lợi ích của mỗi quốc gia một cách riêng lẻ. Quan điểm này được thể hiện rõ ràng hơn trong Hiến chương An ninh Âu Châu năm 1999, một văn kiện được Nga và các chính phủ phương Tây ủng hộ, trong đó tuyên bố rằng không quốc gia nào nên tăng cường an ninh của mình bằng cách làm suy yếu an ninh của quốc gia khác.

Mạc Tư Khoa lập luận rằng các vòng mở rộng NATO liên tiếp từ năm 1999 trở đi, viễn cảnh Ukraine gia nhập liên minh và viện trợ quân sự của Âu Châu cho Kyiv đã làm suy yếu nghiêm trọng nguyên tắc đó.

Tuy nhiên, người ta vẫn có thể tự hỏi Điện Cẩm Linh kỳ vọng xây dựng một hệ thống an ninh Âu Châu mới như thế nào, đặc biệt là một hệ thống "thấm nhuần tinh thần Helsinki", mà không thực sự tham gia đối thoại với Âu Châu.

Một chỗ ngồi tại bàn

Helsinki đã quy tụ 35 quốc gia có chủ quyền để đàm phán về các thỏa thuận an ninh tương lai của lục địa. Tuy nhiên, tuần này ông Medinsky xác nhận phái đoàn Nga không hề nói chuyện với bất kỳ đại diện nào của Âu Châu và cho rằng người Âu Châu chỉ có thể tham gia đàm phán "một khi lương tâm của họ đã thức tỉnh".

Điều này một phần là do sự bất lực mang tính quan liêu đặc trưng của Liên minh Âu Châu trong việc quyết định ai có thể đại diện cho khối tại các cuộc đàm phán, nhưng phần lớn là do Mạc Tư Khoa tin tưởng sâu sắc rằng giới chính trị Âu Châu chỉ coi thường họ.

Ông Buzhinsky nói: "Phía Âu Châu đã đưa ra quá nhiều lời lẽ khoa trương về sự thất bại chiến lược của Nga. Làm sao chúng ta có thể tiến hành các cuộc đàm phán mang tính xây dựng với Liên minh Âu Châu khi đa số các quốc gia thành viên lại có thái độ bài Nga mạnh mẽ đến vậy?"

Ông nói tiếp thêm rằng "không một đại diện nào của Nga lại ngồi" với những người như Chủ tịch Ủy ban Âu Châu Ursula von der Leyen hay nhà lãnh đạo chính sách đối ngoại của Liên Hiệp Âu Châu, Kaja Kallas, người mà ông chỉ trích là "ngu ngốc" và "xúc phạm".

Rất may, Washington dường như không muốn để Mạc Tư Khoa loại trừ Âu Châu vô thời hạn. Con rể kiêm đặc phái viên của Tổng thống Trump, Jared Kushner, khẳng định rằng các chính phủ Âu Châu phải tham gia vào các cuộc đàm phán trong tương lai, nhưng không thể không mỉa mai Brussels.

" Nếu Âu Châu có thể chỉ định một người đại diện phát ngôn cho họ, đó sẽ là một thành tựu lớn hơn cả việc thuyết phục người Nga đưa họ vào cuộc đàm phán." Có lẽ ông ấy nói đúng.

[Newsweek: Russia Keeps Violating a Major Cold War Deal. Now Putin Wants to Revive It]

12. Pháp tịch thu biệt thự trị giá 40 triệu đô la Mỹ của ông trùm tài phiệt người Ukraine Zhevago tại Paris trong một cuộc điều tra tham ô.

Văn phòng Tổng công tố Pháp ngày 13 tháng 11 thông báo rằng các nhà chức trách Pháp đã tịch thu một biệt thự ở Paris trị giá 40 triệu đô la thuộc sở hữu của doanh nhân kiêm cựu Dân biểu người Ukraine Kostyantyn Zhevago theo yêu cầu của các công tố viên Ukraine.

Tài sản này đã bị tịch thu vào ngày 9 tháng 11 như một phần của cuộc điều tra về cáo buộc biển thủ 113 triệu đô la từ Ngân hàng Tài chính và Tín dụng Ukraine (nay đã giải thể), ngân hàng mà Zhevago từng kiểm soát.

Theo các nhà điều tra, Zhevago, người nắm giữ hơn 90% vốn cổ phần của ngân hàng, bị cáo buộc đã cấu kết với các quan chức cao cấp khác của ngân hàng để biển thủ số tiền, sau đó được rửa tiền thông qua các cấu trúc và công ty ở nước ngoài dưới sự kiểm soát của ông ta.

Vụ tịch thu diễn ra sau yêu cầu hỗ trợ pháp lý quốc tế do các công tố viên Ukraine đệ trình vào ngày 17 tháng 9. Chính quyền Ukraine đã nhận được xác nhận về vụ tịch thu từ phía phía Pháp vào ngày 10 tháng 11.

"Đây là một bằng chứng quan trọng khác cho thấy tài sản ở nước ngoài không nằm ngoài tầm với của pháp luật Ukraine. Chúng tôi tiếp tục nỗ lực hướng tới mục tiêu này cùng với các đối tác quốc tế", quyền Bộ Trưởng Tư Pháp Anton Kovalsky cho biết.

Zhevago, một cổ đông lớn của nhà sản xuất quặng sắt Ferrexpo, đã phải đối mặt với nhiều cuộc điều tra hình sự ở Ukraine. Ông đã bị chính quyền Ukraine trừng phạt vào tháng 2 năm 2025.

Doanh nhân này bị bắt giữ tại Pháp vào tháng 12 năm 2022 theo yêu cầu của Ukraine nhưng sau đó được thả tự do sau khi nộp tiền bảo lãnh. Tòa án Pháp đã nhiều lần bác bỏ yêu cầu dẫn độ ông, gần đây nhất là vào tháng 10 năm 2025, với lý do lo ngại về quyền được xét xử công bằng của ông tại Ukraine.

Zhevago đã phủ nhận mọi hành vi sai trái.

[Kyiv Independent: France seizes Ukrainian oligarch Zhevago's $40 million Paris mansion in embezzlement investigation]

13. Công ty sản xuất máy bay điều khiển từ xa của Đức cung cấp cho Ukraine đã bị tấn công mạng.

Hôm Thứ Bẩy, 14 Tháng Mười Một, nhà sản xuất thiết bị quốc phòng Quantum Systems của Đức xác nhận rằng hệ thống của họ đã trở thành mục tiêu của một cuộc tấn công mạng vào cuối tháng 10.

Mặc dù các cuộc tấn công mạng nhằm vào ngành công nghiệp quốc phòng Âu Châu đã xuất hiện trước chiến tranh, nhưng tần suất của chúng đã tăng lên kể từ khi Nga tiến hành cuộc xâm lược toàn diện, đặc biệt là nhắm vào các công ty cung cấp vũ khí và thiết bị quân sự cho Ukraine.

Quantum Systems, công ty sản xuất máy bay điều khiển từ xa cho các hoạt động trên bộ, trên không và trên biển, bao gồm cả máy bay đánh chặn, cho biết đội ngũ an ninh của họ đã khống chế được cuộc tấn công và máy bay điều khiển từ xa của họ vẫn an toàn để sử dụng.

"Các công ty đi đầu trong việc hỗ trợ Ukraine đang bị tấn công chính xác vì công việc của chúng tôi có tầm quan trọng sống còn đối với an ninh của khách hàng", công ty cho biết trong tuyên bố chính thức của mình.

Công ty này đổ lỗi cho "các thế lực thù địch" về vụ tấn công nhưng không tiết lộ danh tính của chúng hoặc cho biết liệu Nga có liên quan hay không.

Công ty cho biết họ đang điều tra vụ việc cùng với các nhà chức trách Đức và các chuyên gia an ninh mạng.

Quantum Systems là nhà cung cấp máy bay điều khiển từ xa trinh sát hàng đầu cho Ukraine và đã mở rộng sản xuất tại nước này kể từ khi Nga phát động cuộc xâm lược toàn diện. Công ty đã khai trương một nhà máy sản xuất máy bay điều khiển từ xa tại Ukraine vào tháng 4 năm 2024.

Vào tháng 12 năm 2025, công ty đã công bố hợp tác với nhà sản xuất máy bay điều khiển từ xa Frontline Robotics của Ukraine để sản xuất máy bay điều khiển từ xa do Ukraine thiết kế tại Đức.

Vào tháng 10 năm 2026, Đức cũng công bố kế hoạch tài trợ cho việc sản xuất "hàng chục ngàn" máy bay điều khiển từ xa đánh chặn bởi Quantum Systems ở Ukraine.

[Kyiv Independent: Cyberattack hits German drone manufacturer supplying Ukraine in late October, company confirms]

 

Sáng Thứ Thứ Sáu, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã bắt đầu chương trình trong ngày vào lúc 07:40 với chuyến bay từ Căn cứ không quân Callao để bay đến Chiclayo, nơi ngài từng phục vụ với cương vị Giám mục từ năm 2015 đến năm 2023

Lúc 09:10, Đức Thánh Cha đến căn cứ không quân "Teniente Coronel Pedro Ruiz Gallo" ở Chiclayo

Lúc 10:30, Đức Thánh Cha đã cử hành Thánh lễ tại khu vực ngoài trời gần "Pampas de Pimentel"

Lúc 12:40, Đức Thánh Cha đã thăm nhà nguyện "San Óscar A. Romero"

Vào lúc 16:30, Đức Thánh Cha đã có cuộc gặp gỡ với các giám mục, linh mục, nam nữ tu sĩ, chủng sinh, các hội đồng mục vụ tại Đền Đức Mẹ Hòa Bình

Lúc 17:45, ngài có cuộc gặp gỡ Cộng Đồng Trường Đại Học tại Đại học Công Giáo "Santo Toribio de Mogrovejo"

 

1. Ukraine được tường trình đã tấn công một phi trường quân sự của Nga ở tỉnh Astrakhan, ít nhất 30 vụ nổ đã được nghe thấy, cuộc tấn công vào Kyiv bị bẻ gẫy

Chiều Chúa Nhật, 15 Tháng Mười Một, phát ngôn nhân của lực lượng không quân Ukraine, Đại Tá Yurii Ihnat, cho biết cuộc không kích lớn của Nga được dự trù diễn ra vào trưa Chúa Nhật đã bị bẻ gẫy.

Vào rạng sáng cùng ngày, quân Ukraine đã mở cuộc tấn công dữ dội vào một phi trường quân sự ở tỉnh Astrakhan của Nga, với ít nhất 30 vụ nổ được báo cáo tại địa điểm này.

Theo kênh Telegram Exilenova Plus, cuộc tấn công của Ukraine nhắm vào phi trường quân sự Akhtubinsk, bao gồm khu vực đậu máy bay, kho đạn dược và các cơ sở khác. Diễn biến này xảy ra trong bối cảnh 12 chiếc máy bay chiến đấu thế hệ thứ năm Sukhoi Su-57 của Nga chứa đầy bom chuẩn bị đi gây án.

Theo Exilenova Plus, ít nhất 30 tiếng nổ đã được nghe thấy tại hiện trường. Các tiếng nổ kinh hoàng làm vỡ kính các khu vực xung quanh đã kéo dài trong nhiều giờ cho thấy không chỉ có máy bay Nga trúng đạn phát nổ mà cả bom đạn trên những chiếc máy bay này cũng đã phát nổ.

Theo Đại Tá Yurii Ihnat, cần một thời gian để có báo cáo chính xác về số máy bay Nga bị phá hủy. Nhưng căn cứ vào các tiếng nổ kéo dài trong nhiều giờ, và việc Nga không thể mở cuộc tấn công theo dự kiến, ông cho rằng thiệt hại của Nga là không nhỏ.

Căn cứ không quân này nằm cách lãnh thổ do Ukraine kiểm soát khoảng 650 km về phía đông và cách biên giới Nga với Kazakhstan khoảng 30 km về phía tây.

Thống đốc tỉnh Astrakhan, ông Igor Babushkin, cho biết 31 máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã bị phá hủy ở phía bắc khu vực này trong cuộc tấn công. Ông cũng cho biết thêm đã xảy ra các trường hợp thương vong cho lực lượng không quân Nga đóng quân tại đây, nhưng từ chối không nêu chi tiết.

Sân bay Akhtubinsk từng là mục tiêu tấn công của Ukraine trước đây.

Cơ quan tình báo quân sự Ukraine, gọi tắt là HUR xác nhận ít nhất 6 máy bay chiến đấu thế hệ thứ năm Sukhoi Su-57 của Nga đã bị hư hại tại phi trường Akhtubinsk vào ngày 29 tháng 10.

Ngày 20 tháng 8, một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã làm hư hại một máy bay chiến đấu Su-34 của Nga đóng tại Akhtubinsk, theo Đại Tá Yurii Ihnat.

[Kyiv Independent: Ukraine reportedly strikes Russian military airfield in Astrakhan Oblast, at least 30 explosions heard]

2. Hỏa tiễn Neptune của Ukraine tấn công nhà máy sản xuất máy bay điều khiển từ xa, kho hàng và trung tâm sửa chữa ở Rostov, Nga.

Theo Bộ Tổng tham mưu Ukraine, Hải quân nước này đã sử dụng hỏa tiễn Neptune để tấn công ba địa điểm liên quan đến máy bay điều khiển từ xa ở Rostov-on-Don, một thành phố ở miền nam nước Nga, vào đêm 13 tháng 11.

Hôm Thứ Bẩy, 14 Tháng Mười Một, Bộ Tổng tham mưu cho biết các cuộc tấn công đã nhắm vào địa điểm sản xuất của Ionos LLC, công ty sản xuất máy bay điều khiển từ xa tấn công chiến thuật, và một kho chứa thuộc sở hữu của cùng công ty này.

Mục tiêu thứ ba là một trung tâm dịch vụ của Aero-Hit LLC, nơi quân đội Nga sửa chữa và bảo dưỡng máy bay điều khiển từ xa cho tiền tuyến.

Bộ Tổng tham mưu mô tả Aero-Hit là nhà sản xuất máy bay điều khiển từ xa tấn công và trinh sát Veles góc nhìn thứ nhất, gọi tắt là FPV, với cơ sở sản xuất tại thành phố Khabarovsk ở vùng Viễn Đông và trung tâm dịch vụ tại Rostov-on-Don gần Hắc Hải.

Ukraine cho biết các cuộc tấn công nhằm mục đích giảm số lượng máy bay điều khiển từ xa mà Nga phóng vào các thành phố, vị trí và cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine. Nước này cũng viện dẫn Điều 51 của Hiến chương Liên Hiệp Quốc, công nhận quyền tự vệ, và cho rằng quân đội Ukraine đang nỗ lực làm suy yếu tiềm lực quân sự-kinh tế của Nga.

Thống đốc vùng Rostov, Yuri Slyusar, đã xác nhận vụ tấn công mạng vào Telegram đêm qua nhưng không nêu tên các cơ sở bị ảnh hưởng.

Ông cho biết hơn 120 máy bay điều khiển từ xa đã bị phá hủy trên bầu trời Rostov-on-Don và 10 quận của khu vực, một người bị thương và 5 tòa nhà chung cư bị hư hại trong thành phố.

Các bài đăng của Slyusar không đề cập đến Ionos hay Aero-Hit bằng tên, và ông cũng không nói rõ ai là chủ sở hữu của tòa nhà sản xuất và nhà kho bị hư hại.

Neptune là một hỏa tiễn do Ukraine sản xuất, ban đầu được phát triển như một vũ khí chống hạm phóng từ mặt đất với tầm bắn khoảng 300 km. Ukraine đã sử dụng nó vào tháng 4 năm 2022 để đánh chìm tàu Moskva, soái hạm của Hạm đội Hắc Hải Nga. Hỏa tiễn này đã được nâng cấp trong những năm gần đây, được tường trình có tải trọng lớn hơn và tầm bắn xa hơn, lên đến 1.000 km.

Trong những tuần gần đây, quân đội Ukraine đã báo cáo việc sử dụng hệ thống này chống lại các mục tiêu công nghiệp quân sự của Nga. Ngày 29 tháng 10, Bộ Quốc phòng Ukraine cho biết lực lượng hỏa tiễn hải quân đã sử dụng hệ thống Neptune để phá hủy hai máy bay Su-34 tại phi trường Marinovka ở vùng Volgograd.

Ngày 7 tháng 11, Bộ Tổng tham mưu cho biết hệ thống Neptune đã tấn công nhà máy Proton-Elektroteks ở Oryol, nơi sản xuất các phụ tùng cho hỏa tiễn hành trình và hỏa tiễn đạn đạo của Nga. Báo cáo tương tự cũng cho biết thống đốc Oryol đã thừa nhận thiệt hại đối với các cơ sở sản xuất trong thành phố mà không nêu tên nhà máy cụ thể.

Khu vực Rostov từng là mục tiêu tấn công trước đây. Trong bản tóm tắt tháng 10, Bộ Quốc phòng Ukraine cho biết lực lượng Ukraine đã tấn công nhà máy hóa chất Kamensky, nơi sản xuất nhiên liệu rắn cho hỏa tiễn, và Roboavia, một công ty phát triển và sản xuất máy bay điều khiển từ xa quân sự, cả hai đều nằm trong khu vực Rostov.

Bộ này không cho biết loại vũ khí nào đã được sử dụng. Họ nói rằng các cuộc tấn công nhằm mục đích làm gián đoạn hoạt động sản xuất hỏa tiễn, máy bay điều khiển từ xa và phụ tùng vũ khí của Nga.

[Kyiv Post: Ukraine’s Neptune Missiles Hit Drone Plant, Warehouse, Repair Center in Russia's Rostov]

3. Giới chức Hung Gia Lợi phát hiện hàng triệu đô la bị các quan chức cũ dưới thời chính quyền Orban giấu trong rừng và nhà kho.

Ngày 13 tháng 11, Thủ tướng Hung Gia Lợi Peter Magyar thông báo rằng các nhà chức trách đã phát hiện hơn 18 triệu đô la được giấu bởi các đồng minh của cựu Thủ tướng Viktor Orban trên khắp cả nước.

"Hơn 6 tỷ forint tiền mặt, được chôn giấu hoặc che giấu bằng các phương pháp khác, đã được Văn phòng Thu hồi và Bảo vệ Tài sản Quốc gia, gọi tắt là NVVH tìm thấy và thu giữ ngày hôm qua và hôm nay như một phần của cuộc điều tra hình sự đối với Miklos Sesztak, cựu bộ trưởng trong chính phủ của ông Orban", ông nói.

Các cuộc khám xét diễn ra sau khi ông Magyar lên nắm quyền với chiến thắng áp đảo hồi tháng Tư, dựa trên những lời hứa về cải cách, chống tham nhũng và tăng cường quan hệ với Liên Hiệp Âu Châu. Cuộc bầu cử đã chấm dứt 16 năm cầm quyền của ông Orban - một chính quyền được coi là một trong những chính quyền thân Mạc Tư Khoa nhất trong Liên Hiệp Âu Châu.

Cơ quan an ninh quốc gia Hung Gia Lợi, gọi tắt là NVVH cho biết trong một tuyên bố được hãng tin Magyar chia sẻ rằng số tiền bị thu giữ được tìm thấy chôn giấu trong rừng, giấu trong kho, bên trong một ngôi nhà và được cất giữ trong một két sắt có giá trị cao ở một địa điểm bí mật.

Cơ quan này đã phát hiện ra số tiền này vào ngày 12 và 13 tháng 11 trong các hoạt động tại các thành phố Budapest và Pest, cũng như tại các huyện Bekes và Nograd.

"Tổng số tiền mặt thu hồi được trong chiến dịch kéo dài hai ngày là 5.071.632.000 forint, 2.658.350 euro và 1.257.100 đô la Mỹ. Số tiền này đã được nhân viên NVVH gửi vào Kho bạc Nhà nước Hung Gia Lợi hôm nay", thông cáo của cơ quan này cho biết.

Ông Sesztak từng giữ chức Bộ trưởng Phát triển Quốc gia từ năm 2014 đến năm 2018 sau khi được bầu vào quốc hội lần đầu tiên vào năm 2010. Ông vẫn là thành viên quốc hội của đảng Dân chủ Nhân dân Kitô giáo cực hữu, hay còn gọi là KDNP ở Hung Gia Lợi.

Đảng này là đối tác liên minh với đảng Fidesz cực hữu của ông Orbán từ năm 2005.

Thủ tướng Ba Lan đã hoan nghênh động thái này, chia sẻ rằng anh trai của ông Orban, Aron Orban, đã bị bắt giữ vài ngày trước đó trong khuôn khổ một cuộc điều tra buôn người.

"Vài ngày trước, anh trai của Orban bị bắt giữ trong một vụ buôn người, trong khi hôm qua, 20 triệu đô la được tìm thấy chôn giấu trong rừng bởi một trong những bộ trưởng của Orban. Victor thân mến, tôi luôn ngưỡng mộ sự sáng tạo của anh, nhưng giờ tôi phải nói rằng tôi ấn tượng hơn bao giờ hết," Thủ tướng Tusk nói.

[Kyiv Independent: Hungarian authorities uncover millions hidden by former Orban officials in forests, warehouses]

4. Israel tiêu diệt một chỉ huy Hamas trong cuộc tấn công ở Gaza.

Israel hôm Chúa Nhật tuyên bố đã tiêu diệt một chỉ huy cao cấp của Hamas trong một cuộc không kích đêm qua ở phía nam Gaza, chỉ hai tháng sau khi người tiền nhiệm của ông ta bị tiêu diệt.

Lực lượng Phòng vệ Israel đã xác định chỉ huy này là Samir Mahmoud Hassan Abu Younis, nhà lãnh đạo Lữ đoàn Rafah của Hamas và được tường trình đã đóng vai trò chủ chốt trong việc lên kế hoạch cho vụ thảm sát ngày 7 tháng 10 năm 2023 tại Israel.

"Abu Younis được bổ nhiệm làm chỉ huy lữ đoàn khoảng 2 tháng trước, sau khi người tiền nhiệm của ông bị loại bỏ", phát ngôn nhân Lực Lượng Phòng Vệ Israel, Đề Đốc Daniel Hagari, cho biết như trên.

Theo quân đội Israel, Abu Younis trước đây từng giữ chức phó chỉ huy lữ đoàn và lãnh đạo tiểu đoàn Tel al-Sultan.

Lực lượng Phòng vệ Israel, gọi tắt là IDF cáo buộc ông ta chỉ đạo các cuộc tấn công nhằm vào thường dân và binh lính Israel, cũng như nỗ lực tái thiết năng lực quân sự của Hamas.

"Tên khủng bố đã bị tiêu diệt nhằm loại bỏ mối đe dọa mà hắn gây ra", Hagari cho biết.

Trên kênh Telegram, Lữ đoàn Al-Qassam của Hamas cho biết Abu Younis đã tham gia vào "nhiều chiến dịch cao cấp" và là "một trong những chỉ huy quan trọng nhất tham gia lập kế hoạch và giám sát cuộc tấn công ngày 7 tháng 10".

Abu Younis kế nhiệm Nael Abu Obeid, người đã bị Israel tiêu diệt vào ngày 15 tháng 9, trở thành người mới nhất trong chuỗi các chỉ huy Hamas bị lực lượng Israel tấn công.

Vụ ám sát xảy ra trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn mong manh có hiệu lực từ tháng 10 năm 2025, chấm dứt các cuộc giao tranh lớn nhưng không ngăn chặn được các cuộc tấn công của Israel vào Gaza. Kế hoạch hòa bình rộng lớn hơn của Tổng thống Donald Trump vẫn đang bế tắc do những bất đồng về việc Hamas giải giáp vũ khí và Israel rút quân khỏi Gaza.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu khẳng định Hamas phải giao nộp vũ khí trước khi quân đội Israel rút lui, bác bỏ phương án từng bước được đề xuất, theo đó cả hai bước sẽ diễn ra song song.

[Politico: Israel kills Hamas commander in Gaza strike]

5. Bắc Hàn bãi bỏ hiến pháp cũ: 4 thay đổi lớn trong hiến pháp mới

Bắc Hàn đã sửa đổi hiến pháp với bốn thay đổi quan trọng, bao gồm việc củng cố lập trường cứng rắn đối với Nam Hàn và tăng cường quyền lực của nhà lãnh đạo Kim Chính Ân đối với lực lượng hạt nhân của nước này.

Tài liệu này xuất hiện trở lại sau hai năm rưỡi bị xóa khỏi mạng và đã loại bỏ mọi cam kết về việc thống nhất với Nam Hàn.

"Việc thay đổi hiến pháp của Bắc Hàn phản ánh những gì chúng ta đã biết trong ba năm qua, đó là Bắc Hàn không muốn có bất kỳ mối liên hệ nào với Nam Hàn", Edward Howell, tác giả cuốn sách "Một trục biến động mới: Bắc Hàn, Nga, Trung Quốc, Iran", nói với Newsweek hôm thứ Năm.

Điều gì đã xảy ra với Hiến pháp của Bắc Hàn?

Hiến pháp của Bắc Hàn đã bị ngừng hoạt động kể từ tháng 3 năm 2024, vài tháng sau khi Kim Chính Ân tuyên bố tại một cuộc họp toàn thể của đảng vào cuối năm 2023 rằng hai miền Bắc Hàn là hai quốc gia riêng biệt và thù địch với nhau.

Theo tờ Korea JoongAng Daily, một cơ quan truyền thông của Nam Hàn, văn kiện này đã được sửa đổi tại phiên họp đầu tiên của Hội đồng Nhân dân Tối cao khóa 15 vào ngày 23 tháng 3.

Tờ báo đưa tin rằng hiến pháp mới phù hợp với phiên bản sửa đổi mà Bộ Thống nhất Nam Hàn đã có được hồi đầu năm nay.

Văn bản sửa đổi đã được công bố trực tuyến vào thứ Tư trên địa điểm tuyên truyền Naenara và có bốn thay đổi chính:

Định nghĩa lại lãnh thổ của Bắc Hàn

Điều 2 của hiến pháp đã được sửa đổi để định nghĩa lãnh thổ Bắc Hàn là vùng đất giáp Trung Quốc và Nga ở phía bắc và Nam Hàn ở phía nam, cũng như không phận và vùng biển liên quan.

Văn bản này cũng nêu rõ rằng Nam Hàn là một quốc gia độc lập và không chỉ rõ đường biên giới trên bộ hay trên biển.

Hãng tin Asiae.kr của Nam Hàn đưa tin rằng cách diễn đạt trong hiến pháp có thể là một nỗ lực nhằm duy trì đường lối hai nhà nước trong khi tránh sử dụng ngôn ngữ thể hiện rõ sự thù địch hoặc quy định ranh giới biển.

"Bình Nhưỡng không còn coi Hán Thành là một phần của Bán đảo Triều Tiên - dù bị chia cắt - và chế độ Kim Chính Ân đang làm rõ rằng Nam Hàn hiện là kẻ thù chính, thường trực", Howell, giảng viên và nhà nghiên cứu tại Đại học Oxford, Anh, cho biết.

Thống nhất lại đã bị xóa bỏ

Tổng thống cánh tả tiến bộ của Nam Hàn, ông Lý Tại Minh, đã cố gắng giảm bớt căng thẳng kể từ khi nhậm chức năm ngoái, tuyên bố sẽ bác bỏ việc thống nhất bằng vũ lực hoặc "sáp nhập".

Tháng 8 năm nay, ông cũng kêu gọi đàm phán hướng tới một "chế độ hòa bình" để thay thế hiệp định đình chiến đã tạm dừng nhưng không chính thức chấm dứt Chiến tranh Bắc Hàn năm 1953.

Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Bắc Hàn không lặp lại luận điệu này, khi phát biểu tại đại hội đảng hồi tháng Hai rằng Bắc Hàn "hoàn toàn không có quyền giao thiệp với Nam Hàn".

Tại một cuộc họp của Hội đồng Nhân dân Tối cao vào Tháng Giêng năm 2024, Kim đã ra lệnh loại bỏ các điều khoản trong hiến pháp đề cập đến "nửa phía bắc", ám chỉ Bắc Hàn.

Bản hiến pháp sửa đổi phản ánh lập trường này, với việc loại bỏ các cụm từ như "thống nhất hòa bình" và "đoàn kết dân tộc".

Howell lưu ý rằng ngay sau khi Lý Tại Minh lên nắm quyền vào năm 2025, Kim Dữ Chính hay Kim Yo Jong, em gái của Kim Chính Ân, đã nhanh chóng lên án những động thái hòa giải của Hán Thành là "các chiến dịch nhượng bộ".

"Việc thay đổi hiến pháp chỉ càng khẳng định quan điểm này," Howell nói. "Bình Nhưỡng muốn gửi một tín hiệu rõ ràng tới Hán Thành rằng Bắc Hàn không quan tâm đến mong muốn hàn gắn quan hệ của chính phủ Nam Hàn hiện tại."

Quyền lực của Kim Chính Ân gia tăng

Bản hiến pháp sửa đổi cũng nhấn mạnh quyền phủ quyết các quyết định của quốc hội và bãi nhiệm các nhà lập pháp "mất lòng tin của người dân" của ông Kim Chính Ân, theo báo cáo của hãng tin NK News bằng tiếng Anh.

Theo cơ quan truyền thông này, phần mở đầu đã giảm bớt sự nhấn mạnh vào các nhà lãnh đạo tiền nhiệm Kim Il Sung và Kim Jong Il, điều này phù hợp với xu hướng sùng bái cá nhân ngày càng tăng đối với Kim Chính Ân.

Quyền lực của Kim đối với lực lượng hạt nhân được mở rộng.

Ngoài việc củng cố vai trò của Kim trong đời sống chính trị, văn bản sửa đổi cũng tăng cường quyền lực của ông với tư cách là chủ tịch Ủy ban Quốc vụ về lực lượng hạt nhân.

Điều này diễn ra trong bối cảnh những lo ngại ngày càng gia tăng về chương trình hạt nhân của Bình Nhưỡng sau các vụ thử nghiệm hệ thống hỏa tiễn đạn đạo và hỏa tiễn có khả năng mang đầu đạn hạt nhân trong năm nay.

Điều này bao gồm việc thử nghiệm một hỏa tiễn chiến lược tầm trung liên quan đến chương trình vũ khí siêu thanh của nước này vào ngày 3 tháng 10.

Vụ phóng này là một cuộc biểu tình phản đối việc Nam Hàn phóng thành công phương tiện lượn siêu thanh, gọi tắt là HGV, phát ngôn nhân của Bộ Tham mưu Liên quân Nam Hàn, gọi tắt là JCS, Jang Do-young, cho biết.

Ngày 12 tháng 10, Bình Nhưỡng đã thử nghiệm hỏa tiễn đạn đạo, bao gồm một cuộc thử nghiệm nhằm xác minh việc nâng cấp kỹ thuật cho hệ thống hỏa tiễn đạn đạo chiến thuật.

Sự kiện này cũng diễn ra chỉ vài tuần sau khi Kim Chính Ân tham quan một bảo tàng vũ khí mới trưng bày hỏa tiễn đạn đạo liên lục địa Hwasong-20 mà Bình Nhưỡng tuyên bố có thể vươn tới lục địa Mỹ.

Những căng thẳng mới nhất giữa hai miền Bắc Hàn là gì?

Ngày 21 tháng 9, một vụ nổ mìn bên trong Khu phi quân sự, gọi tắt là DMZ đã làm bị thương ba binh sĩ Nam Hàn, và cuộc điều tra kết luận rằng đó là mìn do Bắc Hàn sản xuất.

Trong một bức thư gửi Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc, Bắc Hàn đã phủ nhận trách nhiệm.

Nhưng theo công ty phân tích Dữ liệu Sự kiện và Xung đột Vũ trang, gọi tắt là ACLED, Bình Nhưỡng đang leo thang trên hai mặt trận dọc theo khu phi quân sự với việc đẩy mạnh xây dựng công sự trên mặt đất và tốc độ thử nghiệm vũ khí ngày càng gia tăng.

Howell cho rằng sự thay đổi hiến pháp cho phép Bắc Hàn coi Nam Hàn là một quốc gia gây hấn, vì giờ đây chỉ có hiến pháp Nam Hàn mới coi việc thống nhất Bán đảo Triều Tiên (dưới sự kiểm soát của Nam Hàn) là một mục tiêu chính sách.

"Hơn nữa, Bắc Hàn có thể tìm cách gạt bỏ Nam Hàn ra khỏi bất kỳ cuộc đàm phán nào giữa Bình Nhưỡng và Washington," ông nói.

[Newsweek: North Korea Drops New Constitution: 4 Major Changes]

6. Tổng thống Zelenskiy cho biết, đề xuất của Putin về Kostiantynivka nhằm mục đích chiếm thành phố và tiến về Kramatorsk.

Putin đã đề xuất thành lập một "phái bộ nhân đạo" tạm thời tại thành phố Kostiantynivka ở miền đông Ukraine, nơi đang xảy ra xung đột. Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết điều này có thể tạo cơ hội cho lực lượng Nga tiến vào và xâm lược thành phố.

"Đây là một động thái hoàn toàn thiển cận, bởi vì nếu không thì ông ta không có cách nào chiếm được thành phố này", Tổng thống Zelenskiy nói với các nhà báo, ám chỉ rằng một thỏa thuận ngừng bắn có thể cho phép quân đội Nga tái bố trí tại các vị trí thuận lợi hơn trong và xung quanh Kostiantynivka.

Theo Tổng thống Zelenskiy, đề xuất này được các nhà đàm phán Mỹ chuyển đến cho ông.

"Tôi đã giải thích lập trường của mình về Kostiantynivka với các nhà đàm phán Mỹ. Người dân ở đó hoàn toàn là công dân Ukraine. Và giao tranh đang diễn ra bên trong Kostiantynivka," ông nói.

"Họ đưa cho tôi bản đề xuất này, rồi nói: ‘Vâng, chúng tôi hiểu rồi’", Tổng thống Zelenskiy nói thêm.

Kostiantynivka, nằm ở tỉnh Donetsk đang bị chiến sự tàn phá, vẫn là một trở ngại lớn đối với nỗ lực của Nga trong việc chiếm giữ phần còn lại của khu vực, khiến việc kiểm soát thị trấn này trở thành ưu tiên cả về quân sự và ngoại giao đối với Mạc Tư Khoa.

Tổng thống Zelenskiy nhấn mạnh rằng Ukraine đã làm mọi thứ có thể để di tản dân thường khỏi khu vực.

"Nếu chúng ta từ bỏ Kostiantynivka, bước tiếp theo của họ sẽ là các thành phố khác của chúng ta ở Donbas," ông nói.

Tổng thống Zelenskiy cho biết Ukraine đã chuyển cho phía Mỹ danh sách bảy hoặc tám thị trấn bị phong tỏa, nơi vẫn còn thường dân, bao gồm cả trẻ em, sinh sống, chẳng hạn như các làng gần Oleshky, nhưng Nga không đề xuất bất kỳ chiến dịch nhân đạo nào cho bất kỳ khu vực nào trong số đó.

"Tại sao? Bởi vì sau Kostiantynivka là Kramatorsk và Sloviansk," ông nói.

Đề xuất của Putin, được đưa ra trong cuộc gặp với các đặc phái viên của Mỹ, Jared Kushner và Steve Witkoff, tại Mạc Tư Khoa vào ngày 12 tháng 11, diễn ra trong bối cảnh giao tranh vẫn tiếp diễn bên trong Kostiantynivka.

Ukraine đã bác bỏ tuyên bố của Nga rằng Mạc Tư Khoa kiểm soát Kostiantynivka. Bộ Tổng tham mưu Ukraine cho biết lực lượng của họ vẫn đang tiếp tục hoạt động chống lại các nhóm bộ binh Nga đang cố gắng xâm nhập thị trấn.

Cố vấn tổng thống Ukraine Dmytro Lytvyn đặt câu hỏi về động cơ của Mạc Tư Khoa, chỉ ra một chiến dịch nhân đạo do Nga đề xuất trước đó ở Oleshky, tỉnh Kherson, mà ông cho rằng đã được sử dụng để luân chuyển quân đội và đưa thêm nhân lực vào khu vực dưới vỏ bọc một thỏa thuận ngừng bắn tạm thời.

[Kyiv Independent: Putin's Kostiantynivka proposal aims to seize city, push toward Kramatorsk, Zelensky says]

7. Ukraine lần đầu tiên bắn hạ máy bay điều khiển từ xa Geran-5 của Nga bằng hỏa tiễn RBS-70 của Thụy Điển tại khu vực Kyiv.

Lực lượng Quốc phòng Ukraine đã bắn hạ một máy bay điều khiển từ xa Geran-5 chạy bằng động cơ phản lực của Nga trên khu vực Kyiv bằng hệ thống phòng không vác vai RBS-70 do Thụy Điển sản xuất, Bộ Tổng tham mưu Quân đội Ukraine, gọi tắt là AFU cho biết hôm thứ Sáu, ngày 13 tháng 11.

Theo báo cáo của Bộ Tổng tham mưu Lực lượng Không quân, gọi tắt là AFU, vụ đánh chặn được thực hiện bởi các nhân viên thuộc Trung đoàn Hỏa tiễn và Pháo phòng không 1027, nhưng không cung cấp thêm thông tin về thời gian hoặc địa điểm chính xác nơi máy bay điều khiển từ xa bị đánh chặn.

Thông báo này được đưa ra trong bối cảnh việc Nga ngày càng sử dụng nhiều máy bay điều khiển từ xa phản lực, có thể đạt tốc độ lên tới 400 thậm chí 600 km/giờ, đã buộc Kyiv phải tiếp tục điều chỉnh hệ thống phòng không của mình.

Trong một cuộc phỏng vấn với hãng tin LB.ua của Ukraine được đăng tải vào thứ Tư, ngày 11 tháng 11, và do Serhii Zayats của Trung tâm Truyền thông Quân đội thực hiện, chỉ huy tạm quyền của kíp vận hành RBS-70 thuộc trung đoàn cho biết nhóm của ông gần đây đã bắn hạ một máy bay điều khiển từ xa Geran-5.

Vị chỉ huy, mang mật danh "Vigo," cho biết, theo hiểu biết của ông, đây là lần đầu tiên máy bay điều khiển từ xa phản lực bị bắn hạ ở khu vực Kyiv bằng loại vũ khí này.

Theo ông, hỏa tiễn Geran-5 bay với tốc độ hơn 500 km/h (310 mph) và lao xuống mục tiêu chỉ vài phút trước khi va chạm, điều này thường khiến các đội phòng không chỉ có rất ít thời gian để đối phó.

Trong khi đó, hệ thống của Thụy Điển lại có ưu thế hơn so với các loại vũ khí phóng từ vai. "Đặc điểm chính của RBS-70 là không có đầu dò dẫn đường phản ứng với nhiệt độ", Vigo nói với tờ báo này.

Các cuộc không kích của Nga đã làm hư hại 153 kho hàng của Ukraine trong quý 3 năm 2026, đẩy giá thuê kho tăng cao và lạm phát vượt xa mục tiêu.

Được thành lập vào tháng 3 năm 2025 từ một tiểu đoàn phòng không trước đây từng phục vụ trong Lữ đoàn Vệ binh Độc lập 101 thuộc Bộ Tổng tham mưu, trung đoàn này trực thuộc Lực lượng lục quân của Ukraine.

Hầu hết các hỏa tiễn vác vai đều nhắm vào nguồn nhiệt từ động cơ của mục tiêu, điều đó có nghĩa là pháo sáng mồi nhử có thể đánh lạc hướng chúng.

Hỏa tiễn RBS-70, do hãng Saab Bofors Dynamics của Thụy Điển sản xuất, sử dụng một phương pháp khác: hỏa tiễn của nó bám theo chùm tia laser tạo ra một hành lang dẫn đến mục tiêu, cho phép nó hoạt động ngay cả khi bị đánh lừa bởi các thiết bị gây nhiễu hồng ngoại và thiết bị gây nhiễu điện tử, theo trang tin quốc phòng Militarnyi của Ukraine.

Hệ thống gắn trên giá ba chân có thể bắn trúng mục tiêu ở tầm bắn lên đến 5.000-8.000 mét (3-5 dặm) và độ cao lên đến 3.000-5.000 mét (2-3 dặm).

Theo các nguồn tin, binh lính Ukraine đã bắt đầu huấn luyện sử dụng hệ thống này từ Tháng Giêng năm 2023, và Thụy Điển đã liên tục cung cấp hệ thống này kể từ đó.

Vào tháng 2 năm 2025, chính phủ Thụy Điển đã công bố kế hoạch mua phiên bản mới nhất của hệ thống hỏa tiễn RBS-70, cùng với pháo phòng không Tridon Mk2, để tặng cho Ukraine.

Trong cùng một tuyên bố, Thụy Điển cho biết sẽ tiếp tục hỗ trợ Ukraine "chừng nào còn cần thiết", đồng thời đề cập đến gói viện trợ quân sự trước đó trị giá khoảng 13,5 tỷ kronor Thụy Điển (khoảng 1,2 tỷ đô la Mỹ vào thời điểm đó) - gói viện trợ lớn nhất của Stockholm tại thời điểm đó.

Riêng vào thứ Sáu, ngày 13 tháng 11, Ngoại trưởng Andrii Sybiha đã gặp gỡ người đồng cấp Thụy Điển, Maria Malmer Stenergard, bên lề diễn đàn Sir Bani Yas ở Abu Dhabi.

Theo Bộ Ngoại giao Ukraine, hai bên đã thảo luận về lịch trình giao máy bay Gripen, việc gia tăng áp lực lên Mạc Tư Khoa và con đường gia nhập Liên Hiệp Âu Châu của Ukraine.

Ukraine đang đối phó với máy bay điều khiển từ xa phản lực như thế nào?

Cục Tình báo Quân sự Ukraine, gọi tắt là HUR cho biết hồi Tháng Giêng rằng lực lượng Nga đã sử dụng hỏa tiễn Geran-5 chống lại Ukraine lần đầu tiên vào đầu năm 2026, trong các cuộc tấn công trên không phối hợp.

Vào thời điểm đó, HUR cho biết thiết kế của máy bay điều khiển từ xa nặng 850 kg này rất giống với máy bay Karrar của Iran, và nhiều hệ thống của nó tương đồng với những hệ thống được sử dụng trong các máy bay điều khiển từ xa Geran khác được sản xuất tại nhà máy Alabuga của Nga.

Ngày 21 tháng 9, Trung đoàn hỏa tiễn và pháo phòng không 1020 đã công bố đoạn video ghi lại cảnh một máy bay điều khiển từ xa đánh chặn STING S do Ukraine sản xuất phá hủy một hỏa tiễn Geran-5.

Ngày 5 tháng 10, phát ngôn nhân Không quân Yurii Ihnat cho biết các tháp pháo súng máy robot điều khiển bằng trí tuệ nhân tạo cũng đã bắn hạ máy bay điều khiển từ xa phản lực, mặc dù ông thừa nhận tầm bắn của chúng bị hạn chế.

[Kyiv Post: Ukraine Downs Russian Geran-5 Drone With Swedish RBS-70 in Kyiv Region for First Time]

8. Bộ trưởng Tài chính Bessent lên tiếng về các lời đe dọa giết người: "Chết tiệt giới lãnh đạo Iran!"

Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent đã lên tiếng mạnh mẽ chống lại Iran sau những lời đe dọa giết người khiến ông phải chuyển đến một căn cứ quân sự để tăng cường an ninh.

"Mặc kệ giới lãnh đạo Iran," Bessent nói với CNBC hôm thứ Sáu. "Tôi sẽ không bị khuất phục trước những lời đe dọa giết người nhắm vào tôi. Các thành viên khác trong Nội閣 cũng sẽ không bị khuất phục. Và điều đó có nghĩa là những gì chúng ta đang làm với Chiến dịch Loại bỏ Kinh tế đang có hiệu quả."

"Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, gọi tắt là IRGC giống như một con thú nguy hiểm bị dồn vào đường cùng," ông nói thêm.

Ông Bessent đã phải đối mặt với những mối đe dọa gia tăng kể từ khi bắt đầu chiến dịch trừng phạt leo thang mang tên Chiến dịch Loại bỏ Kinh tế vào cuối tháng 8, được mệnh danh là "ngày D-Day kinh tế" vào thời điểm đó.

Ông Bessent cũng cho rằng hành động quân sự do Tổng thống Trump thực hiện là "hoàn toàn xứng đáng".

"Tổng thống Trump đã hành động điều mà lẽ ra phải được thực hiện trong suốt 47 năm qua, và chúng ta sẽ vượt qua được chuyện này," Bessent nói với CNBC. "Hiện tại, Tổng thống Trump không nghĩ rằng chúng ta cần một thỏa thuận, và chúng ta sẽ tiếp tục gây áp lực lên họ."

Đầu tuần này, Ngoại trưởng Marco Rubio cho biết không cần thiết phải nối lại các hoạt động quân sự ở Iran vì các biện pháp trừng phạt kinh tế đang phát huy hiệu quả rất tốt.

[CBSNews: Treasury Secretary Bessent on death threats: "F the Iranian leadership"]

9. Tổng thống Zelenskiy nói rằng các hạn chế của hệ thống Starshield tạo điều kiện cho Nga tấn công nhiều hơn, đồng thời cáo buộc SpaceX coi các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm là "không thuộc về chúng ta".

Hôm Thứ Bẩy, 14 Tháng Mười Một, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết việc hạn chế tốc độ trên hệ thống liên lạc vệ tinh Starshield, phiên bản quân sự của Starlink, tại các vùng lãnh thổ bị Nga tạm chiếm là "rất nguy hiểm" vì nó mang hàm ý chính trị đối với chủ quyền của Ukraine.

"Nếu các ông áp đặt các hạn chế ở đó, các ông đã phần nào thừa nhận các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm tạm thời không thuộc về chúng tôi", Tổng thống Zelenskiy nói với các nhà báo, đề cập đến lệnh cấm hiện hành đối với việc Ukraine sử dụng hệ thống Starshield để tấn công vào các địa điểm bên trong Nga, lệnh cấm này hiện đã được mở rộng một phần sang các vùng lãnh thổ của Ukraine bị Mạc Tư Khoa xâm lược.

Các hạn chế mới giới hạn tốc độ hoạt động của Starshield ở mức 161 km/giờ (100 dặm/giờ), hạn chế khả năng bắn hạ máy bay điều khiển từ xa tấn công của Nga của Ukraine, vốn thường bị đánh chặn trên lãnh thổ bị tạm chiếm trước khi chúng tiếp cận các khu vực do chính phủ kiểm soát.

"Chúng ta phải bắn hạ chúng ở những tuyến phòng thủ khác, và điều này tạo thêm cơ hội tấn công cho người Nga", Tổng thống Zelenskiy nói.

Tổng thống Zelenskiy cho biết Bộ Quốc phòng đã liên lạc với SpaceX, và công ty này trả lời rằng họ "không áp đặt bất kỳ hạn chế nào" và gọi vấn đề này là một vấn đề kỹ thuật.

"Chúng tôi không tin đó là sự thật," Tổng thống Zelenskiy nói. Ông cho biết thêm rằng các biện pháp hạn chế đã được áp dụng trong năm ngày và Ukraine kiểm tra kết nối theo nhiều hướng khác nhau mỗi ngày.

"Mỗi ngày, chúng tôi đều nhận được xác nhận tương tự. Vì vậy, đây không phải là những trường hợp riêng lẻ; chúng đang lan rộng," ông nói.

SpaceX đã công khai phủ nhận các thông tin này. "Đây là thông tin sai sự thật. Không có gì thay đổi cả," công ty cho biết với Axios.

Tổng thống Zelenskiy cũng cho biết Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã nói với ông trong một cuộc trò chuyện trước đó rằng dự án Starshield "nằm dưới sự kiểm soát của chính phủ Mỹ nhiều hơn là của SpaceX".

"Những hạn chế hiện tại đối với hệ thống Starshield cho thấy SpaceX đã áp đặt chúng. Đó là những gì nhóm của chúng tôi nói với tôi. Vì vậy, điều này không hoàn toàn phù hợp với những gì chúng ta đã nghe trước đó," Tổng thống Zelenskiy nói.

Ukraine sử dụng rộng rãi cả các trạm đầu cuối Starlink thương mại và phiên bản quân sự hóa của chúng, Starshield. Chiến dịch tấn công tầm trung năm nay đã cho phép Ukraine làm tê liệt hoạt động hậu cần của Nga, cản trở khả năng tiến công của Nga trên chiến tuyến.

Tại Mỹ, Nhóm Dân biểu ủng hộ Ukraine, một nhóm lưỡng đảng hỗ trợ Ukraine, đã yêu cầu chính quyền Trump và SpaceX đưa ra lời giải thích đầy đủ, đồng thời kêu gọi khôi phục ngay lập tức quyền truy cập đầy đủ vào hệ thống Starshield cho Ukraine.

"Quốc hội đã khẳng định rõ ràng rằng khả năng tự vệ của Ukraine và phần còn lại của Âu Châu là lợi ích quốc gia sống còn của Hoa Kỳ," tuyên bố của nhóm này cho biết.

[Kyiv Independent: Zelensky says Starshield restrictions give Russia more room to attack, accuses SpaceX of treating occupied territories as 'not ours']

10. Mỹ bác bỏ tuyên bố của Iran về việc tấn công trạm radar cảnh báo sớm ở Bahrain, cho biết máy bay điều khiển từ xa đã đánh chặn được.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran tuyên bố đã phá hủy hệ thống radar của Mỹ tại Bahrain.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran tuyên bố đã phá hủy một hệ thống radar cảnh báo sớm của Mỹ ở Bahrain, đây là tuyên bố đầu tiên như vậy trong nhiều tháng qua.

Thông tin này không thể được xác minh độc lập.

Hãng thông tấn chính thức IRNA của Iran dẫn lời tuyên bố của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran cho biết vụ tấn công vào hệ thống radar của Mỹ diễn ra sau cuộc tấn công của Mỹ vào một cột viễn thông tại cảng Sirik ở miền nam Iran.

Bahrain là một trong những quốc gia chỉ trích mạnh mẽ nhất Iran và là nơi đóng quân của Hạm đội 5 Hải quân Hoa Kỳ.

Thông cáo cho biết vụ tấn công vào hệ thống radar là lời cảnh báo nghiêm trọng đối với Mỹ, yêu cầu nước này ngừng các cuộc tấn công. Đây là lần đầu tiên Iran báo cáo về việc tấn công vào một cơ sở ở Bahrain kể từ tháng 9.

Trong cuộc chiến tranh trên không bắt đầu từ tháng Hai, Iran đã tấn công vào các căn cứ của Mỹ tại các quốc gia Ả Rập láng giềng, bao gồm cả Bahrain, để trả đũa các cuộc tấn công của Mỹ. Kể từ đó, Iran thường xuyên tấn công vào các tàu chở dầu ở eo biển Hormuz, tuyến đường thủy quan trọng cho việc vận chuyển dầu quốc tế.

Iran tiếp tục cảnh báo các tàu thuyền không được đi qua tuyến đường vận chuyển chiến lược này nếu không có sự cho phép của nước này.

Quân đội Mỹ đã bác bỏ tuyên bố của lực lượng Iran về việc phá hủy một trạm radar cảnh báo sớm của Mỹ ở Bahrain, thừa nhận rằng Iran đã phóng hai máy bay điều khiển từ xa tấn công vào quốc gia nhỏ bé vùng Vịnh Ba Tư này, nhưng cho biết "cả hai đều bị lực lượng Mỹ bắn hạ".

Thông tin này, được tường trình do Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, gọi tắt là IRGC đưa ra, đã được nhiều hãng truyền thông nhà nước Iran đăng tải, cùng với một hình ảnh được tường trình cho thấy trạm radar bị hư hại.

Trong bài đăng "Kiểm chứng thông tin" trên mạng xã hội, Bộ Chỉ huy Trung ương Hoa Kỳ cho biết không có thương vong hay thiệt hại nào do vụ đánh chặn máy bay điều khiển từ xa của Iran gây ra.

Trước đó trong cuộc chiến, Iran đã liên tục tấn công Bahrain và hầu hết các đồng minh khác của Mỹ ở vùng Vịnh bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa, nhưng số vụ tấn công được báo cáo đã giảm đáng kể kể từ mùa hè, khi các cuộc xung đột lớn kết thúc.

[CBSNews: U.S. rejects Iranian claim to have hit early warning radar station in Bahrain, says drones intercepted]

11. Ukraine và Nga đồng ý trao đổi tới 1.300 tù binh chiến tranh, Âu Châu sẽ tham gia đàm phán.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy thông báo rằng Ukraine và Nga đã đồng ý tiến hành trao đổi tù binh chiến tranh, trong đó mỗi bên sẽ có từ 1.200 đến 1.300 tù binh, sau các cuộc đàm phán do Mỹ làm trung gian tại Abu Dhabi và Mạc Tư Khoa. Tất cả các bên cũng đồng ý cho phép đại diện Âu Châu trực tiếp tham gia bàn đàm phán trong vòng tiếp theo.

Phát biểu trong cuộc họp báo với các nhà báo, Tổng thống Zelenskiy tuyên bố rằng trong khi Ukraine ủng hộ đề xuất trao đổi "toàn diện" đầy tham vọng trong các phiên họp ở Abu Dhabi ngày 10-11 tháng 11, thì các cuộc tham khảo ý kiến sau đó tại Mạc Tư Khoa giữa Putin và các đặc phái viên của Mỹ là Steve Witkoff và Jared Kushner đã đạt được cam kết về việc trao đổi hơn 1.000 nhân sự mỗi bên.

" Tín hiệu chính là tiến hành cuộc trao đổi tù binh lớn nhất trong toàn bộ cuộc chiến", Tổng thống Zelenskiy nói, đồng thời cho biết thêm rằng các nhà đàm phán hiện đang hoàn tất việc xác định con số chính xác sẽ là 1.200 hay 1.300 tù binh từ mỗi bên.

Nếu hoàn tất, thương vụ này sẽ vượt xa các hoạt động hồi hương gần đây, bao gồm cả cuộc trao đổi ngày 23 tháng 10, trong đó Ukraine đã đưa về nước 270 quân nhân và thường dân, nhiều người trong số họ đã bị giam giữ trong tay Nga kể từ cuộc bao vây Mariupol năm 2022.

Âu Châu sẽ được đại diện như thế nào tại vòng đàm phán tiếp theo?

Tổng thống Zelenskiy xác nhận rằng yêu cầu của Kyiv về việc được hội nhập hoàn toàn vào Liên minh Âu Châu đã được Washington chấp nhận và sau đó được Mạc Tư Khoa đồng ý trong các cuộc đàm phán tại Điện Cẩm Linh, đưa các phái đoàn Âu Châu từ các cuộc tham khảo ý kiến bên lề trực tiếp đến bàn đàm phán chính.

"Họ ủng hộ việc lần tới Âu Châu sẽ không ngồi cạnh nhau như trường hợp hiện tại ở Abu Dhabi, mà sẽ cùng ngồi vào một bàn đàm phán, và chúng ta sẽ có một chương trình nghị sự chung. Người Mỹ cũng đã đến Mạc Tư Khoa với đề xuất này, trở về và nói rằng tất cả các bên đều đồng ý," tổng thống tuyên bố.

Sự tham gia của Âu Châu là một điểm gây tranh cãi lớn trước các phiên họp tại UAE, nơi đã khôi phục lại các cuộc tiếp xúc ba bên do Mỹ làm trung gian lần đầu tiên kể từ tháng Hai. Mặc dù Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov trước đó đã bác bỏ sự tham gia của Âu Châu, các chính phủ Âu Châu và Kyiv vẫn khẳng định rằng không thể đạt được thỏa thuận nào ảnh hưởng đến an ninh lục địa nếu không có sự tham gia trực tiếp của họ.

Tổng thống Zelenskiy yêu cầu các đồng minh Âu Châu hoàn tất việc thành lập phái đoàn của họ trước cuối tháng 11, nhấn mạnh rằng Kyiv có tiếng nói cuối cùng về thành phần phái đoàn. Ông dự đoán rằng Âu Châu có thể sẽ được đại diện bởi một nhóm gồm ba đến năm quan chức.

Các cấu hình tiềm năng được thảo luận tại Abu Dhabi bao gồm các nhà lãnh đạo cao cấp từ Liên Hiệp Âu Châu và NATO, hoặc các cố vấn an ninh quốc gia từ nhóm E4 – Anh, Pháp, Đức và Ý – những người đã tiến hành các cuộc tham khảo ý kiến riêng bên lề các cuộc đàm phán tại UAE, cùng với đại diện tiềm năng từ Phần Lan, Na Uy và Ba Lan.

Tổng thống Zelenskiy cảnh báo không nên ưu tiên tái cấu trúc an ninh toàn cầu.

Tổng thống cũng cảnh báo chống lại những nỗ lực của Mỹ nhằm lôi kéo Nga vào các cuộc đàm phán bằng cách ưu tiên các cuộc thảo luận về một cấu trúc an ninh toàn cầu và Âu Châu mới thời hậu chiến hơn là chấm dứt các hành động thù địch hiện hữu.

"Theo tôi, điều này có thể nguy hiểm. Tôi đã từng nói về vấn đề này và cũng đã cảnh báo đội ngũ của chúng tôi về điều đó. Đây không nên là chương trình nghị sự chính, và nó không nên xuất phát từ Ukraine", Tổng thống Zelenskiy nói, đồng thời lưu ý rằng Mạc Tư Khoa đang rất muốn viết lại các quy tắc an ninh Âu Châu theo hướng có lợi cho mình.

Tổng thống Zelenskiy nhấn mạnh rằng các cuộc đàm phán phải tuân theo một trình tự nghiêm ngặt: thiết lập lệnh ngừng bắn, chấm dứt chiến tranh của Nga chống lại Ukraine và bảo đảm các cam kết an ninh ràng buộc cho Kyiv trước khi giải quyết các khuôn khổ rộng hơn trên lục địa.

"Ukraine đã là một phần của Âu Châu từ lâu rồi. Không thể có sự bảo đảm an ninh nào cho Âu Châu và cho Âu Châu nếu thiếu Ukraine. Điều đó là hoàn toàn không thể", Tổng thống Zelenskiy nhấn mạnh.

" Không thể đảo lộn mọi thứ rồi mới bàn về việc thay đổi cấu trúc an ninh trên thế giới hay trên toàn lục địa, sau đó mới nói đến việc chấm dứt chiến tranh và bảo đảm an ninh cho Ukraine. Trước hết, chiến tranh phải được chấm dứt."

[Kyiv Post: Ukraine, Russia Agree to Swap Up to 1,300 POWs, Europe to Join Talks]

12. Cơ quan giám sát hạt nhân của Liên Hiệp Quốc "ngày càng lo ngại" về việc Iran từ chối cho phép tiếp cận cơ sở uranium ngầm.

Theo Reuters, cơ quan giám sát hạt nhân của Liên Hiệp Quốc "ngày càng lo ngại" về việc không được tiếp cận một cơ sở làm giàu uranium ngầm của Iran mà Tehran thừa nhận là tồn tại nhưng từ chối cho phép các thanh tra viên đến thăm.

Hãng tin Reuters dẫn lời Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế, gọi tắt là IAEA trong một báo cáo hàng quý gửi các nước thành viên, đề cập đến Nhà máy làm giàu nhiên liệu Isfahan, gọi tắt là IFEP: "Cơ quan này không biết vị trí chính xác, tình trạng bảo đảm an toàn hay liệu nó có chứa vật liệu hạt nhân hay không".

Vào tháng Hai, IAEA đã yêu cầu Iran cho phép các thanh tra viên đến thăm IFEP, nhưng Tehran đã từ chối, nói với cơ quan Liên Hiệp Quốc rằng "các điều kiện phát sinh từ các hành động gây hấn và việc tiếp tục đe dọa đã tạo ra một tình huống mà việc thực hiện bình thường các biện pháp bảo đảm an toàn là không thể thực hiện được về mặt pháp lý và không khả thi về mặt vật chất."

Việc từ chối này diễn ra sau khi Mỹ và Israel dội bom các địa điểm hạt nhân của Iran, bao gồm cả Isfahan, bằng một loạt các cuộc tấn công hỏa tiễn vào tháng 6 năm 2025.

Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế, gọi tắt là IAEA cho biết trong một báo cáo hồi tháng 9 rằng, kể từ đó, họ đã quan sát thấy, qua ảnh vệ tinh, "hoạt động xe cộ thường xuyên xung quanh lối vào khu phức hợp đường hầm ở Isfahan", nơi mà cơ quan này tin rằng một phần trong số khoảng 900 pound (khoảng 418 kg) uranium được làm giàu cao của Iran được tường trình đã bị chôn vùi bởi các cuộc tấn công hỏa tiễn vào tháng 6 năm 2025.

IAEA cho biết họ đã yêu cầu Iran cho phép các thanh tra viên tiếp cận lãnh thổ của mình "càng sớm càng tốt" vào tháng Hai, nhưng Tehran vẫn tiếp tục từ chối, viện dẫn các cuộc tấn công vào lãnh thổ của nước này.

Chính quyền Trump đã lấy chương trình hạt nhân gây tranh cãi của Iran làm lý do chính đáng cho cuộc chiến, nhưng trong suốt cuộc xung đột, họ đã dao động giữa việc cho rằng Iran sẽ tự nguyện từ bỏ kho vũ khí hạt nhân còn lại và tuyên bố vấn đề này về cơ bản đã được giải quyết.

"Hơn 80% cơ sở công nghiệp hạt nhân của họ đã biến mất," Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth tuyên bố hồi đầu tuần này, đồng thời nói thêm: "NHỮNG KẺ HỒI GIÁO CỰC ĐOAN Ở TEHRAN SẼ KHÔNG BAO GIỜ CÓ VŨ KHÍ HẠT NHÂN."

Tuy nhiên, cho đến nay Iran vẫn chưa đồng ý bất cứ điều gì liên quan đến kho dự trữ uranium hay chương trình làm giàu uranium của mình, kể cả việc gia hạn các cuộc thanh sát của IAEA. Nước này từ chối đàm phán với Mỹ về vấn đề này cho đến khi một thỏa thuận ngừng bắn chính thức được thực hiện.

Hôm thứ Tư, một quan chức an ninh cao cấp của Iran khẳng định Tehran sẽ "không loại bỏ dù chỉ một hạt vật liệu hạt nhân được làm giàu nào ra khỏi đất nước".

Tổng thống Trump hôm thứ Năm tuyên bố rằng, "chúng ta không cần một thỏa thuận với Iran," ám chỉ rằng ông có thể sẵn sàng để vấn đề này không được giải quyết.

[CBSNews: U.N. nuclear watchdog "increasingly concerned" about Iran refusing access to underground uranium facility]