“Nước Trời giống như chuyện một vua kia mở tiệc cưới cho con mình” (Mt 22:2).

Trên mạng xã hội, không hiếm khi chúng ta đọc những lời than phiền về Giáo Hội Công Giáo. Một số người trẻ còn tuyên bố thẳng thừng họ muốn rời bỏ đức tin vì những luật lệ của Giáo hội, thí dụ giáo huấn về tính bất khả phân ly của hôn nhân. Bởi theo họ, hôn nhân Công Giáo hạn chế tự do cá nhân.

Những tiếng nói xuất hiện trên mạng xã hội đặt ra một câu hỏi đáng suy nghĩ, đức tin là một gánh nặng? Hay đây là một tiệc cưới mà chúng ta được mời tham dự?

Đức Giêsu trong Tin Mừng Matt 22:1-14 khẳng định rõ: Nước Trời là một tiệc cưới. Và Thiên Chúa không bao giờ phát thiệp mời chúng ta đến dự một phiên tòa hay bước vào một nhà tù, nhưng một bàn tiệc lớn với thịt béo và rượu vang tinh chế (Isa 25:6).

Thế đấy, thật đáng ngạc nhiên, có những người từ chối lời mời của chủ tiệc cưới. Cũng không sao, bởi không ai có thể cưỡng ép ai. Chủ tiệc Thiên Chúa mời gọi, nhưng tôi được tự do đáp lại hoặc từ chối.

Tuy nhiên, tự do cũng đặt chúng ta trước trách nhiệm về những lựa chọn của mình. Nếu chọn lái xe trên đường phố, tôi nhận thức tôi và xe bị điều kiện bởi luật lệ giao thông. Nhờ thế, tôi và xe về đến đích điểm an toàn. Cũng thế, nếu tôi chọn bước vào bàn tiệc cưới Nước Trời, tôi cũng sẽ tuân thủ luật lệ ràng buộc tôi trong khung cảnh tiệc cưới, thí dụ, khoác vào trang phục áo cưới (được hiểu phân phát tại cánh cửa của phòng tiệc). Tà áo cưới này đại diện cho tôi, một người-tôi mới trong khung cảnh mới.

Vì thế, câu hỏi quan trọng không chỉ là: “Tại sao bàn tiệc Nước Trời qua thực thể Giáo hội lại có nhiều luật lệ đến thế?” mà còn là: “Tôi có còn nhận ra Thiên Chúa đang mời tôi bước bàn tiệc của thịt ngon và rượu vang thượng thặng hay không?”

Tiếp theo sau đó, nếu tôi đã bước vào phòng tiệc với trang phục tiệc cưới, đời sống cá nhân tôi rồi có phản chiếu niềm vui bất tận của tiệc cưới hay không? Hay tôi rồi cũng thế, cũng chả có gì khác hơn tôi, trước khi bước vào?

Lời mời vẫn còn đó. Cánh cửa vẫn rộng mở chờ đợi. Liệu tôi có sẵn lòng bước vào và để khung cảnh tiệc cưới và bản chất của tiệc cưới đổi mới cuộc đời cá nhân của tôi hay không?

 

BÀI ĐỌC 1: Is 25:6-10a
Bài trích sách ngôn sứ I-sai-a.
Ngày ấy, trên núi này, Đức Chúa các đạo binh sẽ đãi muôn dân một bữa tiệc: tiệc thịt béo, tiệc rượu ngon, thịt béo ngậy, rượu ngon tinh chế. Trên núi này, Người sẽ xé bỏ chiếc khăn che phủ mọi dân, và tấm màn trùm lên muôn nước.
Người sẽ vĩnh viễn tiêu diệt tử thần. Đức Chúa là Chúa Thượng
sẽ lau khô dòng lệ trên khuôn mặt mọi người, và trên toàn cõi đất, Người sẽ xoá sạch nỗi ô nhục của dân Người.
Đức Chúa phán như vậy. Ngày ấy, người ta sẽ nói: “Đây là Thiên Chúa chúng ta, chúng ta từng trông đợi Người, và đã được Người thương cứu độ. Chính Người là Đức Chúa chúng ta từng đợi trông. Nào ta cùng hoan hỷ vui mừng bởi được Người cứu độ.” Vì bàn tay Đức Chúa sẽ lại đặt trên núi này.
Đó là lời Chúa.

BÀI ĐỌC 2 Pl 4:12-14,19-20
Bài trích thư của thánh Phao-lô tông đồ gửi tín hữu Phi-líp-phê.
Thưa anh em, tôi sống thiếu thốn cũng được, mà sống dư dật cũng được. Trong mọi hoàn cảnh, no hay đói, dư dật hay túng bấn, tôi đã tập quen cả. Với Đấng ban sức mạnh cho tôi, tôi chịu được hết. Tuy nhiên, anh em đã chia sẻ với tôi, khi tôi gặp cơn quẫn bách, như thế là phải. Thiên Chúa của tôi sẽ thoả mãn mọi nhu cầu của anh em một cách tuyệt vời, theo sự giàu sang của Người trong Đức Ki-tô Giê-su. Xin tôn vinh Thiên Chúa là Cha chúng ta, đến muôn thuở muôn đời! A-men.
Đó là lời Chúa.

TUNG HÔ TIN MỪNG x.Ep 1:17-18
Alleluia. Alleluia.
Xin Thân Phụ Đức Giê-su Ki-tô, Chúa chúng ta, soi trí mở lòng, cho chúng ta thấy rõ đâu là niềm hy vọng, mà ơn Người kêu gọi đem lại cho chúng ta.
Alleluia.

TIN MỪNG Mt 22:1-14
Tin mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mát-thêu.
Khi ấy, Đức Giê-su dùng dụ ngôn mà nói với các thượng tế và kỳ mục trong dân rằng:
“Nước Trời cũng giống như chuyện một vua kia mở tiệc cưới cho con mình. Nhà vua sai đầy tớ đi thỉnh các quan khách đã được mời trước, xin họ đến dự tiệc, nhưng họ không chịu đến. Nhà vua lại sai những đầy tớ khác đi, và dặn họ: ‘Hãy thưa với quan khách đã được mời rằng: Này cỗ bàn, ta đã dọn xong, bò tơ và thú béo đã hạ rồi, mọi sự đã sẵn. Mời quý vị đến dự tiệc cưới!’ Nhưng quan khách không thèm đếm xỉa tới, lại bỏ đi: kẻ thì đi thăm trại, người thì đi buôn, còn những kẻ khác lại bắt các đầy tớ của vua mà hành hạ và giết chết. Nhà vua liền nổi cơn thịnh nộ, sai quân đi tru diệt bọn sát nhân ấy và thiêu huỷ thành phố của chúng. Rồi nhà vua bảo đầy tớ: ‘Tiệc cưới đã sẵn sàng rồi, mà những kẻ đã được mời lại không xứng đáng. Vậy các ngươi đi ra các ngã đường, gặp ai cũng mời hết vào tiệc cưới.’ Đầy tớ liền đi ra các nẻo đường, gặp ai, bất luận xấu tốt, cũng tập hợp cả lại, nên phòng tiệc cưới đã đầy thực khách.
“Bấy giờ nhà vua tiến vào quan sát khách dự tiệc, thấy ở đó có một người không mặc y phục lễ cưới, mới hỏi người ấy: ‘Này bạn, làm sao bạn vào đây mà lại không có y phục lễ cưới?’ Người ấy câm miệng không nói được gì. Nhà vua liền bảo những người phục dịch: ‘Trói chân tay nó lại, quăng nó ra chỗ tối tăm bên ngoài, ở đó người ta sẽ phải khóc lóc nghiến răng! Vì kẻ được gọi thì nhiều, mà người được chọn thì ít.’”
Đó là lời Chúa.

 

Hôm nay, ngày 10 tháng 10, 2026, Văn phòng Tổng Thư Ký Thượng Hội Đồng cho biết:

Ngày thứ ba và thứ tư của Hội nghị – nơi quy tụ các vị đứng đầu các Giáo Hội Công Giáo Đông phương và các Chủ tịch Hội đồng Giám mục – đã dành thời gian thảo luận về hai chủ đề có mối liên hệ mật thiết: việc khám phá ơn gọi hôn nhân nơi người trẻ, và những năm tháng đầu đời sống hôn nhân mang tính quyết định.



Thứ Sáu, ngày 9 tháng 10 — Người trẻ và việc khám phá ơn gọi hôn nhân

Khi mở đầu ngày làm việc, Đức Hồng Y Kevin Farrell, Tổng trưởng Bộ Giáo dân, Gia đình và Sự sống, đã thẳng thắn nhìn nhận thực tế: số lượng các cuộc hôn nhân – dù là hôn nhân dân sự hay hôn nhân cử hành trong Giáo hội – đang sụt giảm trên toàn thế giới. Tuy nhiên, đằng sau những con số thống kê, ngài đặt ra một câu hỏi sâu sắc hơn: liệu có phải Thiên Chúa đã thôi không còn ngỏ lời với trái tim người trẻ hay thôi khơi dậy nơi họ khát khao về hôn nhân? Ngài mời gọi cộng đoàn cùng tìm kiếm những dấu hiệu hy vọng, cũng như những không gian, sáng kiến và con người có thể mở ra những lộ trình mới dẫn đến hôn nhân.

[Toàn văn có sẵn bằng nhiều ngôn ngữ tại trang web www.amorislaetitia.va]

Đức Tổng Giám Mục Timothy Costelloe (Dòng Salêdiêng - SDB) của Tổng Giáo phận Perth (Úc), dựa trên kinh nghiệm của một giám mục và nhà giáo dục, đã đưa ra lời cảnh báo rằng việc nói chung chung về “người trẻ” có nguy cơ biến họ thành một nhóm đồng nhất thay vì nhìn nhận họ như những cá nhân riêng biệt; do đó, không thể có những câu trả lời dễ dãi hay các giải pháp mang tính định chế đơn thuần. Ngài nhận định rằng hành trình hiệp hành (synodal journey) không quá chú trọng vào các cơ cấu tổ chức, mà quan trọng hơn là sự thay đổi trong văn hóa của Giáo hội – một “phong cách” mà Đức Giáo Hoàng đã kêu gọi: đó là văn hóa dấn thân và đồng hành, biết tiếp cận người trẻ ngay tại nơi họ đang sống, tôn trọng và lắng nghe từng người một. Trong bối cảnh nhiều người hoài nghi liệu sự gắn kết trọn đời có khả thi hay không, thì minh chứng từ các cặp vợ chồng có cuộc sống hôn nhân bền vững – được thể hiện và tôn vinh ngay trong cộng đồng địa phương – trở thành một dấu chỉ đầy sức mạnh; đồng thời, ngài cho rằng việc chuẩn bị cho hôn nhân nên được trình bày như một lý tưởng để hướng tới thay vì chỉ là một danh sách các quy tắc.

[Toàn văn có sẵn bằng nhiều ngôn ngữ tại www.amorislaetitia.va]

Đức Giám Mục Phụ Tá Stephen Fernandes của Giáo phận Bombay (Ấn Độ) đã đưa ra một góc nhìn bổ sung, xuất phát từ niềm xác tín rằng người trẻ chưa bao giờ thôi khao khát tình yêu: điều đã bị suy giảm ở nhiều người chính là niềm tin rằng tình yêu có thể bền vững theo thời gian. Theo ngài, thách đố không nằm ở việc đặt câu hỏi tại sao người trẻ không chấp nhận hôn nhân, mà là tìm hiểu xem họ đang tìm kiếm điều gì khi nói về tình yêu, tự do, phẩm giá và tương lai của mình. Ngài lưu ý rằng việc lắng nghe giúp chúng ta phân biệt được giữa thái độ khước từ hôn nhân và nỗi sợ hãi rằng một tình yêu gắn kết trọn đời có thể không còn khả hữu nữa; và sự đáp lại của Giáo hội cần phải hài hòa giữa chân lý và lòng thương xót. Lấy câu chuyện Emmaus làm hình mẫu, ngài mô tả một Giáo hội được mời gọi hãy đến gần, lắng nghe sâu sắc, soi sáng những trải nghiệm bằng Tin Mừng và giúp người trẻ phân định bước đi trung tín tiếp theo.

[Toàn văn có sẵn bằng nhiều ngôn ngữ tại www.amorislaetitia.va]

Thứ Bảy, ngày 10 tháng 10 — Đời sống hôn nhân. Những năm tháng đầu của hôn nhân: giai đoạn mang tính quyết định

Mở đầu ngày làm việc thứ tư, Đức Hồng Y Kevin Farrell nhắc lại rằng, bất chấp những nỗ lực kéo dài hàng thập niên nhằm làm phong phú thêm công tác chuẩn bị cho hôn nhân, những nỗ lực này không phải lúc nào cũng đủ để giúp các cặp đôi mới cưới vun đắp tình yêu vợ chồng hay đối diện với những khó khăn nảy sinh khi có con cái; việc sống thử trước hôn nhân cũng không nhất thiết giúp các cặp đôi chuẩn bị tốt hơn. Ngài cho biết, sự hoán cải mục vụ đòi hỏi Giáo hội phải lắng nghe kỹ lưỡng những trải nghiệm thực tế của các cặp vợ chồng trẻ.

[Toàn văn có sẵn bằng nhiều ngôn ngữ tại www.amorislaetitia.va]

Đức Hồng Y José Cobo Cano, Tổng Giám mục Madrid, đã đặt ra một câu hỏi trước khi triển khai bất cứ chương trình mới nào: liệu ngay từ đầu, chúng ta có thực sự thấu hiểu thực trạng của những cặp đôi mà chúng ta muốn đồng hành hay không? Theo ngài, vấn đề thực sự nằm ở chỗ liệu công tác mục vụ được tổ chức xoay quanh sự kiện cử hành hôn lễ, hay xoay quanh các tiến trình thuộc về con người, đức tin và ơn gọi diễn ra trong suốt cả cuộc đời: từ giai đoạn trước khi tìm hiểu, thời gian đính hôn cho đến những năm tháng đầu tiên của hôn nhân – khi những khác biệt, con cái và những thay đổi làm định hình lại mọi thứ. Tại đây, một nhân tố chủ chốt xuất hiện: đó là các cặp vợ chồng đồng hành cùng những cặp vợ chồng khác; họ không đóng vai chuyên gia, mà chia sẻ dựa trên chính những trải nghiệm thực tế đã được sống và được chiêm niệm. Trọng tâm trong suy tư của ngài là một hình ảnh có thể tóm lược ý nghĩa của cả ngày hôm đó: chúng ta cần xây dựng một chữ "chúng ta" mà không làm mất đi chữ "tôi" và chữ "bạn".

[Toàn văn có sẵn bằng nhiều ngôn ngữ tại địa chỉ www.amorislaetitia.va]

Giáo sư María Marcela Mazzini, Phó Trưởng Khoa Thần học thuộc Giáo hoàng Đại học Công Giáo Argentina (UCA), đã triển khai chính chủ đề này. Bà đề xuất xem những năm tháng đầu tiên của hôn nhân như một tiến trình "nhập môn mầu nhiệm" (mystagogy) đích thực đối với bí tích đã được cử hành: những gì được lãnh nhận trong ngày cưới là điều có thật và đầy hiệu năng, song lại đòi hỏi phải được thấu hiểu từ bên trong và được thực hành trong đời sống thường ngày. Bà gọi tên những căng thẳng thường nhật mà qua đó các cặp đôi học cách vun đắp mối quan hệ của mình: thông đạt và giải quyết xung đột, tổ chức cuộc sống chung, các dự định về kinh tế và cuộc sống, cũng như sự gắn kết thân mật; tất cả tạo nên một hệ thống trong đó áp lực kinh tế, sự quá tải, nỗi oán giận và vấn đề thông đạt tác động qua lại lẫn nhau. Bà nhắc nhở rằng, cái "chúng ta" trong đời sống vợ chồng không tự nhiên mà có: một cuộc khủng hoảng không nhất thiết đồng nghĩa với việc mối dây liên kết đã tan vỡ, mà thường là do một cách thức cụ thể để sống tinh thần "chúng ta" ấy đang lâm vào khủng hoảng. Và nếu mối dây liên kết ấy mang tính bí tích, thì đời sống thường ngày sẽ trở thành một không gian thần học, thể hiện qua sự tha thứ đòi hỏi nhiều nỗ lực, những cuộc trò chuyện được bắt đầu lại, sự dịu dàng được khơi dậy và sự quan tâm chăm sóc lẫn nhau.

[Toàn văn có sẵn bằng nhiều ngôn ngữ tại www.amorislaetitia.va]

Trong cả hai ngày, các phiên họp buổi sáng được tiếp nối bằng hoạt động thảo luận nhóm theo phương pháp "Đối thoại trong Thần Khí", còn các buổi chiều dành cho những khoảnh khắc trao đổi cởi mở giữa các tham dự viên dựa trên các bản báo cáo của các tường trình viên.

Mở đầu phiên họp ngày thứ Bảy, Đức Hồng Y Mario Grech đã mời gọi cộng đoàn cầu nguyện cho tất cả những người bị ảnh hưởng bởi trận động đất tại Panama, đồng thời gửi lời chúc mừng tới vị Niên trưởng mới của Hồng Y Đoàn, Đức Hồng Y người Phi-luật-tân Luis Antonio Tagle. Sau khi kết thúc ngày làm việc thứ tư, Chúa nhật mang đến cho các tham dự viên khoảng thời gian nghỉ ngơi, trước khi Hội nghị tiếp tục hành trình xem xét các chủ đề sẽ định hướng cho tiến trình phân định trong những ngày tới.

 

Nhân kỷ niệm một thập kỷ văn kiện Amoris Laetitia (Niềm vui Yêu thương), Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã kêu gọi các giám mục trên toàn thế giới đối diện với khoảng cách ngày càng lớn giữa thực tế đời sống thân mật và tầm nhìn Kitô giáo về hôn nhân, đồng thời chú trọng đến sự mong manh và tinh thần phân định.

Cha Antonio Spadaro SJ, trong mục Global Catholic của hãng tin UCA News, ngày 9 tháng 10 năm 2026, viết: Mười năm sau Amoris Laetitia, Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã khai mạc cuộc gặp gỡ với các vị đứng đầu các Giáo hội Đông phương và các chủ tịch hội đồng giám mục tại Hội trường Phaolô VI vào ngày 7 tháng 10.

Để mô tả công việc phía trước, ngài đã viện dẫn sách Công vụ Tông đồ: Phaolô và Barnaba, sau khi trở về từ sứ vụ, đã quy tụ Giáo hội và kể lại "tất cả những gì Thiên Chúa đã làm cùng với các ông" (Cv 14,27), rồi sau đó tường trình lại sự việc tại Giêrusalem (Cv 15,4).

Các giám mục đã mang đến những câu chuyện về sự hoán cải và những hoa trái bất ngờ, cũng như những khó khăn và các vấn đề còn bỏ ngỏ, để từ đó "một câu chuyện chung về mười năm qua có thể dần dần hình thành."

Chương 15 sách Công vụ Tông đồ thuật lại Công đồng Giêrusalem – sự kiện mà Đức Phanxicô từng nhắc đến trong Amoris Laetitia khi gọi hành trình của Giáo hội kể từ đó là "con đường của lòng thương xót và sự phục hồi" (AL 296).

Đức Leo đặt tông huấn này vào một dòng lịch sử lâu dài, khởi đầu với hiến chế Gaudium et spes và tiếp nối qua Thượng Hội đồng Giám mục năm 1980 cùng tông huấn Familiaris consortio. Liên quan đến vấn đề người Công Giáo đã ly hôn và tái hôn theo luật dân sự cũng như việc tiếp nhận các bí tích, dòng chảy lịch sử vẫn giữ được sự nhất quán: Đức Gioan Phaolô II yêu cầu các mục tử phải "thận trọng phân định các hoàn cảnh" (FC 84); Đức Bênêđíctô XVI nói về việc khuyến khích một lộ trình; và Đức Phanxicô nói về sự phân định năng động, "cởi mở với những giai đoạn tăng trưởng mới" (AL 303).

Những câu hỏi mà Đức Leo đặt ra hôm nay cho thấy đâu là những vấn đề then chốt.

Một vấn đề là "khoảng cách ngày càng lớn" giữa "cách thức sống chuyện chăn gối và sự thân mật" với "quan điểm Kitô giáo về hôn nhân."

Người trẻ khao khát tình yêu và lòng chung thủy, nhưng nhiều người lại khó "tin rằng sự cam kết trọn đời là điều kiện để đạt được điều họ mong muốn," trong khi sự bất ổn về kinh tế, tình trạng di cư, bạo lực và nỗi cô đơn làm thu hẹp viễn cảnh tương lai mà họ có thể hình dung.

Một vấn đề khác nằm ở chính ngôn ngữ mục vụ: Đức Leo đặt câu hỏi xem đâu là nơi ngôn ngữ ấy mở ra một con đường, và đâu là nơi nó thất bại trong việc "chạm đến trái tim con người."

Phần đòi hỏi sự suy tư sâu sắc nhất đề cập đến sự mong manh.

Đức Leo mở rộng vấn đề này ra ngoài phạm vi của những gì thường được gọi là các hoàn cảnh bất hợp lệ: sự mong manh "thuộc về thân phận con người chung của chúng ta và do đó cũng thuộc về đời sống Giáo hội," bởi vì "tất cả chúng ta đều biết rõ khoảng cách giữa điều thiện hảo mà ta khao khát và thực tế cuộc sống mà ta có thể thực hiện."

Lòng chung thủy trở thành "một ân sủng cần được đón nhận và một hành trình cần được đổi mới dần dần." Từ đó nảy sinh câu hỏi xuyên suốt cuộc họp: "Mọi người sẽ gặp gỡ một Giáo hội như thế nào, chính vào lúc họ đang ở trong tình trạng mong manh nhất?"

Đức Leo không đưa ra kết luận định sẵn. Ngài mời gọi các giám mục hãy để cho những thực tế này "chất vấn chúng ta," hãy lên tiếng với sự tự do của Tin Mừng như trong sách Công vụ Tông đồ, và hãy giữ sự kín đáo cần thiết cho quá trình phân định.

Vào tháng 5 năm 2025, ngài từng viết rằng những câu hỏi hóc búa đòi hỏi sự gần gũi và lắng nghe hơn là những câu trả lời vội vã. Cuộc họp hôm nay áp dụng tiêu chuẩn đó cho toàn thể hàng giám mục.

 

Tại một cuộc họp kỷ niệm 10 năm văn kiện ‘Amoris Laetitia’ (Niềm vui Yêu thương), các nhà lãnh đạo Giáo hội đã chỉ ra những thay đổi trong quan niệm về tính dục, tình trạng ly hôn phổ biến và sự bất ổn về kinh tế là những rào cản đối với hôn nhân.

Victoria Cardiel/ACI Prensa/EWTN News, ngày 9 tháng 10 năm 2026, cho biết: Tại sao ngày càng ít người trẻ chọn kết hôn trong Giáo Hội Công Giáo, và xã hội đương đại hiểu như thế nào về mối liên hệ giữa tính dục, việc sinh con và bí tích hôn phối?

Đó là những câu hỏi đang được thảo luận tại một hội nghị quốc tế về gia đình ở Vatican, diễn ra dưới hình thức kín (không công khai) cho đến ngày 14 tháng 10, với sự tham dự của các chủ tịch hội đồng giám mục từ khắp nơi trên thế giới.

Trong bài trình bày vào thứ Sáu, ngày 9 tháng 10, Đức Tổng Giám Mục Timothy Costelloe – Chủ tịch Hội đồng Giám mục Công Giáo Úc – cho biết tại đất nước của ngài, và có thể ở nhiều quốc gia khác, "quan niệm về mối liên hệ tất yếu giữa hoạt động tình dục và việc sinh con, cũng như tầm quan trọng của điều này trong hôn nhân Kitô giáo, không còn được hiểu hay chấp nhận rộng rãi nữa."

Để minh họa cho vấn đề này, ngài đã dẫn lại nhận định của một giám đốc phụ trách giáo dục tôn giáo tại Tây Úc – người đã lập gia đình và có con đang ở độ tuổi thanh thiếu niên.

"Nhiều người trẻ của chúng ta đã tiếp nhận những quan niệm văn hóa về tính dục khác biệt đáng kể so với quan điểm của Giáo hội; họ có thể hiểu lập trường của Giáo hội nhưng lại cảm thấy khó chấp nhận nó," nhà giáo dục này chia sẻ với ngài.

Đức Tổng Giám Mục Costelloe cho rằng điều này phản ánh sự xung đột giữa giáo huấn của Giáo hội và các quan niệm văn hóa phổ biến. Những quan niệm này được củng cố bởi mạng xã hội, ngành giải trí, văn hóa bạn bè đồng trang lứa và những người có ảnh hưởng trực tuyến (influencers) – những yếu tố thường cổ xúy cho các mối quan hệ đề cao "sự thỏa mãn cá nhân, quyền tự chủ và hạnh phúc tức thời" hơn là "sự bền vững, tinh thần hy sinh và tính chất giao ước."

Những hoàn cảnh đau thương

Đức Tổng Giám Mục Costelloe cho biết thêm, vấn đề càng trở nên trầm trọng hơn khi nhiều người trẻ từng trải qua những hoàn cảnh đau thương, bao gồm cảnh gia đình tan vỡ, bạo lực gia đình, sự bất bình đẳng nam nữ, cũng như những sai phạm về mặt đạo đức của các nhà lãnh đạo Giáo hội – những điều đã làm tổn hại đến uy tín của Giáo hội. “Chúng ta đang phải cạnh tranh với nhiều quan điểm khác về ý nghĩa của hôn nhân,” ngài thừa nhận.

Bất chấp những khó khăn này, Đức Tổng Giám Mục nhấn mạnh rằng nhiều người trẻ vẫn tiếp tục tìm kiếm những mối quan hệ bền vững—những mối quan hệ giúp phát huy những phẩm chất tốt đẹp nhất của họ và tạo nền tảng vững chắc cho một tương lai đầy ý nghĩa.

Ngài kêu gọi ủng hộ những nguyện vọng này và đồng hành cùng người trẻ trong hành trình xây dựng các mối quan hệ ổn định.

Đồng thời, Đức Tổng Giám Mục Costelloe nhận định rằng, tình trạng ly hôn và các mối quan hệ đổ vỡ phổ biến hiện nay đã khiến nhiều người trẻ đặt câu hỏi liệu “sự cam kết trọn đời có khả thi hay thậm chí có đáng mong đợi hay không.”

Trong bối cảnh đó, ngài nhấn mạnh tầm quan trọng của những tấm gương từ các cuộc hôn nhân và gia đình bền vững.

Như một cặp vợ chồng đã chia sẻ với ngài: “Lập luận thuyết phục nhất về hôn nhân Kitô giáo thường chính là hình ảnh một cặp vợ chồng đang sống trọn vẹn và hạnh phúc với cuộc hôn nhân của mình.”

Đức Tổng Giám Mục Costelloe đề xuất rằng các giáo xứ và giáo phận nên tìm cách làm cho những tấm gương như vậy trở nên nổi bật và dễ thấy hơn, chẳng hạn như thông qua các chương trình chuẩn bị hôn nhân và hệ thống trường học Công Giáo.

Ngài cũng ủng hộ việc trình bày giáo huấn của Giáo hội về sự gắn kết thân mật trong hôn nhân theo hướng tích cực, coi đó là một lý tưởng đáng theo đuổi thay vì chỉ đơn thuần là một tập hợp các quy tắc và điều cấm kỵ.

Những yếu tố cần xem xét

Đức Hồng Y Kevin Farrell, Bộ trưởng Bộ Giáo dân, Gia đình và Sự sống, cảnh báo những người tham dự rằng tỷ lệ kết hôn đang sụt giảm trên toàn cầu, bao gồm cả hôn nhân dân sự lẫn hôn nhân được cử hành trong Giáo hội.

“Chúng ta không thể phớt lờ thực tế là số lượng các cuộc hôn nhân hiện đang giảm sút trên khắp thế giới, ở cả hình thức kết hôn dân sự lẫn kết hôn trong Giáo hội,” ngài nói. “Chúng ta sẽ tìm cách lý giải hiện tượng này, đồng thời xem xét liệu nguyên nhân có giống nhau ở mọi nơi hay không.”

Cuộc gặp gỡ này đánh dấu kỷ niệm 10 năm Amoris Laetitia (Niềm vui Yêu thương)—tông huấn được Đức Giáo Hoàng Phanxicô ban hành năm 2016 sau hai kỳ Thượng Hội đồng Giám mục với những cuộc tranh luận gay gắt về cách tiếp cận mục vụ của Giáo hội đối với các gia đình.

Những đề xuất trong văn kiện này về việc đồng hành cùng các cặp đôi mới cưới và những cặp đôi đang gặp khó khăn trong hôn nhân phần nào đã bị lu mờ bởi những tranh cãi xoay quanh các hệ quả của nó đối với những người Công Giáo đã ly hôn và tái hôn theo luật dân sự. Các giám mục thuộc khu vực mục vụ Buenos Aires đã diễn giải văn kiện này theo hướng cho phép một số người Công Giáo đã ly hôn và tái hôn theo luật dân sự được lãnh nhận các bí tích Hòa giải và Thánh Thể sau một tiến trình phân định mục vụ có sự đồng hành; điều này bao gồm cả những trường hợp mà đương sự tin rằng việc kiêng quan hệ tình dục sẽ gây thêm tổn hại cho con cái của cuộc hôn nhân mới.

Vào năm 2023, Bộ Giáo lý Đức tin đã xác nhận rằng cách diễn giải này là một phần của huấn quyền đích thực, do đã được công bố trên Acta Apostolicae Sedis – văn bản lưu trữ chính thức của Tòa Thánh. Đức Hồng Y Farrell lưu ý rằng các linh mục không phải là những người duy nhất lo lắng về việc giới trẻ ngại kết hôn. Nhiều bậc cha mẹ Kitô hữu cũng chia sẻ nỗi lo này khi chứng kiến con cái mình chật vật với sự cô đơn và nỗi bất an về những cam kết gắn bó trọn đời.

Ngài nói: “Các mục tử không đơn độc khi đối diện với mối quan tâm này. Trước hết và trên hết, nỗi lo này được cảm nhận bởi đông đảo các bậc cha mẹ Kitô hữu có con cái đang chịu đựng sự cô đơn, còn do dự trong việc đưa ra cam kết lâu dài, hoặc dứt khoát khước từ con đường mà chính cha mẹ chúng đã từng đón nhận với niềm hân hoan.”

Trong số các yếu tố góp phần tạo nên xu hướng này, Hồng Y Farrell đã liệt kê nạn ly hôn, các hình thức sống thử khác nhau và những quan điểm văn hóa phổ biến hiện nay; đồng thời, ngài cũng đề cập đến việc liệu giới trẻ có nhận thức đầy đủ về cách Thiên Chúa đang tác động, “khơi dậy trong lòng họ khao khát về hôn nhân” hay không.

Vị Hồng Y cho biết những người tham dự sẽ tìm kiếm các dấu hiệu hy vọng, cũng như xem xét những sáng kiến, cá nhân và hoàn cảnh có thể mở ra những hướng đi mới dẫn đến hôn nhân.

“Chúng tôi cũng sẽ xem xét mức độ quan tâm của cộng đồng đối với chứng tá của những người – bất chấp mọi trở ngại – vẫn chọn đời sống hôn nhân, dù là khi còn trẻ hay ở giai đoạn sau của cuộc đời; đồng thời xem xét cách thức kinh nghiệm của họ có thể giúp chúng ta thấu hiểu và trình bày về ơn gọi hôn nhân một cách hiệu quả hơn.”

Giới trẻ đang tìm kiếm điều gì?

Đức Giám Mục Phụ Tá Stephen Fernandes thuộc Tổng giáo phận Bombay (Ấn Độ) cho rằng thách đố trọng tâm của Giáo hội không chỉ đơn thuần là đặt câu hỏi tại sao giới trẻ ngại kết hôn, mà là phải thấu hiểu những gì họ đang tìm kiếm trong các mối quan hệ.

Ngài nói: “Do đó, thách đố đặt ra cho Giáo hội không phải là bắt đầu bằng việc hỏi tại sao giới trẻ không chấp nhận hôn nhân, mà là tìm hiểu xem họ đang tìm kiếm điều gì khi nói về tình yêu, sự tự do, phẩm giá và tương lai của chính mình.”

Đức Giám Mục Fernandes giải thích rằng giới trẻ trải nghiệm các mối quan hệ trong một môi trường văn hóa rất khác biệt so với các thế hệ trước.

Ngài nhận định: “Văn hóa đề cao sự tức thời và thói quen liên tục thay đổi lựa chọn có thể xâm nhập vào trải nghiệm về sự gắn bó thân mật của họ, trong khi hôn nhân lại đòi hỏi sự kiên nhẫn, sự hiện diện, lòng tha thứ và sự bền bỉ.”

Ngài cũng chỉ ra sự bất ổn về kinh tế là một trở ngại đáng kể đối với hôn nhân, viện dẫn các vấn đề như khó khăn trong việc tìm kiếm việc làm, chi phí nhà ở, tình trạng di cư và sự bất ổn xã hội. Những khó khăn trong việc hẹn hò, bao gồm cả các rào cản hiện đại trong việc gặp gỡ người bạn đời tiềm năng, cũng là một yếu tố tác động. “Vì vậy, đối với một số người, việc trì hoãn kết hôn không đơn thuần là sự khước từ hôn nhân. Điều này có thể phản ánh cuộc khủng hoảng niềm tin vào khả năng xây dựng một cuộc sống ổn định và bền vững cùng người khác,” ngài nói.

Đức Giám Mục Fernandes nhấn mạnh rằng nhiều người trẻ vẫn không từ bỏ khát vọng về một tình yêu bền lâu, dù họ ngày càng hoài nghi về khả năng đạt được điều đó.

“Người trẻ vẫn không ngừng khao khát tình yêu. Điều bị suy giảm ở nhiều người chính là niềm tin rằng tình yêu có thể bền vững,” ngài nói.

Ngài kêu gọi Giáo hội hãy lắng nghe kỹ hơn những trải nghiệm của người trẻ và trình bày về hôn nhân không chỉ như một nghĩa vụ hay một thiết chế xã hội, mà như một ơn gọi được xây dựng trên nền tảng của sự tự do, lòng chung thủy và sự hiến dâng cho nhau.

 

Sự kiện kéo dài ba ngày này sẽ quy tụ các chuyên gia để xem xét những thách thức về khoa học, nhân học và đạo đức xoay quanh vấn đề khả năng sinh sản, vô sinh, tính dục và sự sinh sản của con người.

Victoria Cardiel/ACI Prensa/EWTN News, ngày 9 tháng 10 năm 2026, cho hay: Đức Giáo Hoàng Leo XIV sẽ khai mạc hội nghị quốc tế về khả năng sinh sản và vô sinh vào ngày 16 tháng 10, quy tụ các chuyên gia từ nhiều lĩnh vực khác nhau để giải quyết những thách thức về khoa học, nhân học và đạo đức liên quan đến tính dục và sự sinh sản của con người.

Hội nghị mang tên "Vẻ huy hoàng của con người: Bảo vệ khả năng sinh sản, Chữa trị vô sinh" sẽ diễn ra từ ngày 16 đến 18 tháng 10 tại cơ sở Rome của Đại học Công Giáo Thánh Tâm (Catholic University of the Sacred Heart).

Theo Vatican, Đức Thánh Cha sẽ khai mạc sự kiện trong một buổi tiếp kiến tại Vatican, ngay sau Thánh lễ do Đức Hồng Y Matteo Zuppi – Tổng Giám mục Bologna kiêm Chủ tịch Hội đồng Giám mục Ý – cử hành.

Hội nghị này đánh dấu kỷ niệm 25 năm thành lập Viện Khoa học Quốc tế Paul VI (ISI) – nơi thực hiện các nghiên cứu về khả năng sinh sản và vô sinh của con người nhằm hỗ trợ việc sinh sản có trách nhiệm – cũng như kỷ niệm 50 năm thành lập Trung tâm Điều hòa Khả năng Sinh sản Tự nhiên.

Sáng kiến này được thúc đẩy bởi Quỹ ISI-Paul VI, Đại học Công Giáo Thánh Tâm, Viện Nghiên cứu Cao cấp Toniolo và Quỹ Bệnh viện Đại học Agostino Gemelli, cùng với các tổ chức học thuật và văn hóa khác có liên kết với Giáo hội. Sau buổi yết kiến Đức Giáo Hoàng, hội nghị sẽ chính thức bắt đầu tại hội trường đại học với bài phát biểu khai mạc của Đức Hồng Y Pietro Parolin – Quốc vụ khanh Tòa Thánh – về chủ đề “phẩm giá và vẻ đẹp của việc sinh sản trong Huấn quyền của Giáo hội”.

Ban tổ chức đã xây dựng chương trình xoay quanh bốn chủ đề chính: “Sự truyền sinh giữa xã hội và khoa học”, “Lộ trình về khả năng sinh sản dành cho các cặp vợ chồng”, “Sức khỏe tiền thụ thai và phòng ngừa vô sinh”, và “Bảo vệ con người giữa kỷ nguyên kỹ thuật cao và văn hóa vứt bỏ”.

Bên cạnh các bài tham luận học thuật, sự kiện còn bao gồm các phiên thảo luận khoa học và liên ngành nhằm chia sẻ kết quả nghiên cứu lâm sàng, kinh nghiệm y khoa cũng như những lời chứng từ các chuyên gia y tế, các cặp vợ chồng và các bậc phụ huynh.

Những người tham dự sẽ cùng suy tư về các nguyên nhân gây vô sinh, các phương pháp điều trị phù hợp với đạo đức Kitô giáo, và những cách thức để vun đắp một nền văn hóa trân trọng sự sống con người ngay từ khi mới thụ thai.

Hội nghị này nhằm tiếp nối những giáo huấn của Thánh Giáo hoàng Phaolô VI về khả năng sinh sản và việc sinh sản có trách nhiệm – những tư tưởng sau đó đã được Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II phát triển thêm. Theo ban tổ chức, sự kiện nhằm nêu bật tầm quan trọng của việc bảo vệ khả năng sinh sản và đồng hành cùng các cặp vợ chồng gặp khó khăn trong việc thụ thai, đồng thời khuyến khích sự kết hợp giữa nghiên cứu khoa học, chăm sóc y tế và nhãn quan nhân học Kitô giáo.

Phiên bế mạc sẽ do Đức Giám Mục Claudio Giuliodori – Chủ tịch Quỹ ISI kiêm Trợ úy Tổng quát của Đại học Công Giáo Thánh Tâm – và Giáo sư Tullio Ghi – Giám đốc Đơn vị Sản khoa và Bệnh lý Sản khoa tại Bệnh viện Gemelli ở Rome – chủ trì.

 

1. Con số kỷ lục 20 sĩ quan Nga thiệt mạng trong một cuộc tấn công duy nhất của Ukraine vào sở chỉ huy ở Donetsk.

Các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn của Ukraine vào các sở chỉ huy quân đội Nga ở Donetsk đã khiến nhiều sĩ quan Nga thiệt mạng hơn bất kỳ cuộc tấn công đơn lẻ nào khác trong suốt cuộc chiến, theo các nhà giám sát độc lập.

Mediazona, một hãng truyền thông độc lập của Nga theo dõi số người chết trong quân đội Nga phối hợp với Đài BBC tiếng Nga, đã xác định được 20 sĩ quan thiệt mạng trong vụ tấn công.

Mỗi sĩ quan Nga thiệt mạng đều được Mediazona xác định danh tính theo tên, tuổi và cấp bậc. Bảy đại tá, sáu trung tá, năm thiếu tá, một đại úy và một thượng úy đã thiệt mạng trong các cuộc không kích nhằm vào sở chỉ huy Quân khu Trung tâm và Tập đoàn quân hỗn hợp số 41 ở Donetsk bị tạm chiếm.

Theo Mediazona, 18 sĩ quan Nga đã thiệt mạng ngay lập tức trong vụ tấn công hỏa tiễn, trong khi hai người khác qua đời vì vết thương.

Denis Pushilin, nhà lãnh đạo chính quyền xâm lược bất hợp pháp của Nga tại tỉnh Donetsk, đã xác nhận như trên rằng Ukraine đã phát động một cuộc tấn công vào các mục tiêu ở Donetsk, tuyên bố rằng hỏa tiễn hành trình "Storm Shadow" phóng từ máy bay của Anh-Pháp đã được sử dụng, và tám thường dân bị thương.

Theo nghiên cứu của Mediazona, họ cũng xác định thêm hai trường hợp "thương vong hàng loạt" khác trong số các sĩ quan thuộc Quân đoàn Hỗn hợp số 41: tám sĩ quan thiệt mạng vào ngày 4 tháng 8 và thêm bốn người nữa thiệt mạng vào ngày 8 tháng 9 năm 2025.

Theo Mediazona, một tổ chức theo dõi số người thiệt mạng bằng cách tìm kiếm thông tin từ cáo phó, bài đăng trên mạng xã hội Nga và các cơ sở dữ liệu bị rò rỉ của Nga, ít nhất 276.113 binh sĩ Nga đã thiệt mạng ở Ukraine kể từ năm 2022.

Các nhà báo lưu ý rằng con số thực tế có thể cao hơn đáng kể vì họ chỉ ghi nhận các thông tin đã được xác minh đến từ các nguồn công khai như cáo phó, bài đăng của người thân, hoạt động trồng cây tưởng niệm cộng đồng, các bản tin truyền thông khu vực, các yết thị từ các nhà thờ, tuyên bố từ chính quyền địa phương cùng nhiều nguồn khác

[Kyiv Independent: Record 20 Russian officers killed in Ukrainian strikes on headquarters in Donetsk, monitors say]

2. Éo le - Việc công bố giải Nobel hòa bình lại gây ra một cuộc chiến dữ dội. Phản ứng của Tổng thống Trump khi không được trao giải.

Vài giờ sau khi không nhận được giải Nobel Hòa bình, Tổng thống Trump đã phản ứng dữ dội bằng một bài đăng trên Truth Social nói rằng "Ủy ban Nobel đã tự làm mất mặt mình một cách không thể cứu vãn và làm suy giảm giá trị của giải Nobel Hòa bình từng rất cao quý bằng cách trao nó cho Navi Pillay của Liên Hiệp Quốc."

Navi Pillay là ai? Thưa: Navi Pillay là một thẩm phán nổi tiếng của Tòa án Hình sự Quốc tế, gọi tắt là ICC. Bà cũng là nhà lãnh đạo một ủy ban của Liên Hiệp Quốc điều tra về cuộc chiến của Israel ở dải Gaza. Ủy ban này đã chính thức đưa ra kết luận rằng Israel đang phạm tội diệt chủng ở Gaza.

Bài đăng của Tổng thống Trump cáo buộc Pillay đã "tôn vinh những kẻ khủng bố và tưởng thưởng cho Hamas" bằng cách dẫn đầu một "cuộc ‘điều tra’ giả mạo tuyên bố rằng Israel đã phạm tội diệt chủng."

Tự nhận mình là vị Tổng thống tốt nhất mà Hoa Kỳ có được từ ngày lập quốc cho đến nay, Tổng thống Trump cũng nêu bật một loạt các hành động cao cả của mình, bao gồm Hiệp định Abraham, một thỏa thuận được dàn xếp để bình thường hóa quan hệ giữa Israel và các quốc gia Ả Rập, cũng như "những nỗ lực tốt nhất của ông để chấm dứt chiến tranh Nga/Ukraine" và "ngăn chặn Iran, quốc gia tài trợ khủng bố quốc tế hàng đầu".

Hồi đầu tuần này, Tổng thống Trump đã ráo riết vận động tranh cử giải Nobel Hòa bình, nói với các phóng viên tại Tòa Bạch Ốc rằng ông xứng đáng nhận giải vì đã "giải quyết tám cuộc chiến tranh, và đều là những cuộc chiến lớn", một tuyên bố đáng ngờ mà ông đã lặp đi lặp lại nhiều lần, bất kể thực tế là trong nhiệm kỳ này của ông, cuộc xâm lược của Nga ở Ukraine đã đạt đến mức độ tàn bạo kinh hoàng nhất. Ông cho rằng mình "có thể đã ngăn chặn sự hủy diệt hoàn toàn của thế giới vì Iran sẽ không bao giờ có vũ khí hạt nhân", và nói rằng nếu người ta không trao giải cho ông, "tôi nghĩ đó sẽ là một sự mất uy tín lớn đối với họ".

Sau khi không giành được giải thưởng năm ngoái, ông đã gửi một tin nhắn gay gắt cho Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Store, nói rằng, "Xét việc đất nước của ông đã quyết định không trao cho tôi giải Nobel Hòa bình vì đã ngăn chặn 8 cuộc chiến tranh, tôi không còn cảm thấy có nghĩa vụ phải nghĩ đến hòa bình nữa", và nói thêm, "Thế giới sẽ không an toàn trừ khi chúng ta kiểm soát hoàn toàn Greenland". Báo chí Na Uy đưa tin năm ngoái rằng Tổng thống Trump cũng đã gọi điện cho Bộ trưởng Tài chính Na Uy, Jens Stoltenberg, để hỏi về giải thưởng này.

Trước thông báo chính thức của Ủy ban Nobel Hòa bình vào sáng thứ Sáu, trong một động thái nhằm nịnh nọt Tổng thống Trump, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif đã đăng tải rằng Pakistan đã đề cử Tổng thống Trump cho giải thưởng này, nói rằng ông "đã giúp đưa Pakistan và Ấn Độ thoát khỏi bờ vực chiến tranh và đạt được thỏa thuận ngừng bắn". Đó là một diễn biến rất được lòng Tổng thống Trump nhưng ai cũng biết nó không có một tác động nào cả vì đến Thứ Sáu, 09 Tháng Mười, mọi chuyện đã được quyết định.

[Forbes: Nobel Committee ‘Shamed Itself Beyond Repair’ By Snubbing Trump, He Says In Truth Social Repost]

3. Phản ứng của bà Navi Pillay khi được tin mình đoạt giải Nobel Hòa Bình

Bà Navi Pillay, người biết tin mình đoạt giải vào sáng thứ Sáu khi đang tham dự một sự kiện tại Tòa án Nuremberg ở Đức, đã nói đùa về tham vọng giành giải Nobel của Tổng thống Trump với các đồng nghiệp đang vỗ tay tán thưởng: "Nếu các bạn vỗ tay thêm chút nữa, tôi có thể sẽ chia sẻ giải thưởng này với Tổng thống Trump", khiến mọi người bật cười.

Động thái này diễn ra sau những nỗ lực của người đoạt giải trước đó, lãnh đạo phe đối lập Venezuela María Corina Machado, nhằm chia sẻ giải thưởng của mình với Tổng thống Trump, mặc dù Ủy ban Nobel Na Uy đã tuyên bố rằng giải thưởng không thể chuyển nhượng sau khi đã được trao.

Bà Pillay là một luật sư nhân quyền và cựu Cao ủy Nhân quyền Liên Hiệp Quốc, giữ chức vụ này từ năm 2008 đến năm 2014. Ủy ban Nobel Na Uy đã công bố chiến thắng của bà Pillay vào sáng thứ Sáu, cho biết bà được chọn vì đã "đóng vai trò quan trọng trong việc bảo đảm các tội ác chiến tranh, tội ác chống nhân loại và tội diệt chủng bị truy tố". Ủy ban đã dẫn chứng công việc ban đầu của bà trong việc bảo vệ Nelson Mandela ở Nam Phi cho đến công việc hiện tại của bà với tư cách là thẩm phán của Tòa án Công lý Quốc tế trong một vụ án mà Miến Điện bị cáo buộc tội diệt chủng. Bà Pillay đã chủ trì một ủy ban của Liên Hiệp Quốc, ủy ban này đã kết luận trong một báo cáo được công bố năm ngoái rằng Israel đang phạm tội diệt chủng ở Gaza. Bộ Ngoại giao Israel đã nhanh chóng lên án chiến thắng Nobel của bà Pillay vào sáng thứ Sáu, nói rằng, "Nếu có một giải thưởng cho sự dối trá, thù hận và vu khống máu, Navi Pillay sẽ không chỉ là một ứng cử viên. Bà ấy sẽ là người dẫn đầu", cáo buộc ủy ban Nobel "lạm dụng giải thưởng một cách thô thiển để hợp thức hóa sự thù hận và định kiến chống Israel". Sau khi nhận giải, bà Pillay đã dành tặng giải thưởng này cho "tất cả những người sống sót sau các tội ác quốc tế" và những người bảo vệ công lý quốc tế, "những người mà lòng trắc ẩn và sự dũng cảm của họ tiếp tục bảo đảm rằng sự bất khả trừng phạt sẽ không được phép ngự trị." Bà nói rằng các nhà lãnh đạo chính trị "có nghĩa vụ pháp lý phải bảo vệ nhân quyền và kiềm chế chiến tranh."

[Forbes: Nobel Committee ‘Shamed Itself Beyond Repair’ By Snubbing Trump, He Says In Truth Social Repost]

4. Các Thượng Nghị Sĩ Mỹ kêu gọi chính quyền Trump thực thi luật trừng phạt mới đối với Nga trước thời hạn ngày 18 tháng 10.

Thượng Nghị Sĩ Hoa Kỳ Jeanne Shaheen và Roger Wicker đang thúc ép chính quyền Trump bắt đầu thực thi Đạo luật trừng phạt Nga và Iran Lindsey O. Graham càng sớm càng tốt. Mặc dù hầu hết các điều khoản của luật này sẽ có hiệu lực vào ngày 18 tháng 10, hai Thượng Nghị Sĩ lưỡng đảng đã kêu gọi chính quyền không nên chờ đến hạn chót.

Trong một bức thư được chia sẻ với tờ Kyiv Independent và sau đó được công bố, Shaheen và Wicker lập luận rằng các cuộc tấn công hỏa tiễn tăng cường của Nga nhắm vào dân thường và cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine, cùng với việc Bắc Hàn triển khai quân đội mới, khiến việc gây áp lực kinh tế ngay lập tức trở nên cần thiết.

Các Thượng Nghị Sĩ kêu gọi hành động mạnh mẽ hơn chống lại nguồn thu dầu mỏ của Nga và các mạng lưới trốn tránh lệnh trừng phạt, thúc giục chính quyền đưa ra quyết định tương tự như Âu Châu và Anh về việc chỉ định các tàu thuộc hạm đội ngầm. Liên Hiệp Âu Châu và Anh đã chỉ định hơn 600 tàu, so với 216 tàu của Hoa Kỳ, phần lớn vào đầu năm 2025.

Shaheen và Wicker cảnh báo rằng lỗ hổng này cho phép hàng trăm tàu chở dầu tiếp tục vận chuyển dầu và cuối cùng là cung cấp nhiên liệu cho cỗ máy chiến tranh của Nga trong khi tránh được các lệnh trừng phạt của Mỹ. Họ kêu gọi Washington áp dụng các biện pháp trừng phạt tương tự đối với các tàu thuộc hạm đội ngầm của các đồng minh, lập luận rằng các lệnh trừng phạt của Mỹ có tác động mạnh hơn bằng cách cắt đứt các tàu này khỏi hệ thống đô la toàn cầu và các dịch vụ hàng hải phương Tây.

Trong thư, Shaheen và Wicker thừa nhận các lệnh trừng phạt của chính quyền đối với Lukoil và Rosneft vào năm 2025, cho rằng chúng đã giáng một đòn mạnh vào một nguồn thu chính của Mạc Tư Khoa. Tuy nhiên, họ lưu ý rằng Nga kể từ đó đã lách luật bằng cách chuyển các giao dịch thông qua các trung gian tập trung ở UAE và Hương Cảng, và kêu gọi chính quyền tấn công vào các mạng lưới này.

Các Thượng Nghị Sĩ cũng kêu gọi Washington áp đặt các biện pháp trừng phạt thứ cấp đối với các nhà cung cấp nước thứ ba ở Trung Quốc, UAE và Thổ Nhĩ Kỳ, những nước cung cấp máy công cụ tiên tiến, vi điện tử và các phụ tùng lưỡng dụng khác được sử dụng trong sản xuất đạn dược và máy bay điều khiển từ xa phản lực của Nga.

Bức thư cũng kêu gọi áp đặt lệnh trừng phạt đối với các công ty hỗ trợ mạng lưới vệ tinh quỹ đạo thấp Rassvet của Nga, bao gồm Bureau 1440, 5C Group và Eltex. Các Thượng Nghị Sĩ cảnh báo rằng một hệ thống vệ tinh được triển khai đầy đủ có thể tăng cường khả năng liên lạc và xác định mục tiêu trên chiến trường của Nga.

Shaheen và Wicker cũng chỉ ra những báo cáo gần đây về một thỏa thuận trị giá hàng tỷ đô la có thể liên quan đến tài sản quốc tế của Lukoil, lập luận rằng Bộ Tài chính nên làm rõ việc tài trợ cho các doanh nghiệp có liên hệ với nhà nước Nga sẽ vi phạm các hạn chế đầu tư của luật pháp.

Ngày 18 tháng 9, Tổng thống Trump đã ký ban hành Đạo luật trừng phạt Nga và Iran mang tên Lindsey O. Graham.

Hầu hết các điều khoản sẽ có hiệu lực vào ngày 18 tháng 10, đánh dấu thời hạn quan trọng đầu tiên để chính quyền chứng minh mức độ quyết liệt trong việc sử dụng quyền lực trừng phạt mới.

[Kyiv Independent: US senators urge Trump administration to enforce new Russia sanctions law ahead of Oct. 18 deadline]

5. Tướng Budanov cùng phái đoàn đàm phán Ukraine đến Mỹ để tham dự ‘các cuộc họp quan trọng’, các lãnh đạo Âu Châu cũng dự kiến sẽ tham gia.

Trung tướng Kyrylo Budanov, chánh văn phòng của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy, cho biết ông đang chuẩn bị đến Mỹ cùng với nhóm đàm phán của Ukraine, nơi dự kiến diễn ra một số cuộc họp quan trọng.

"Chúng ta không thể thảo luận mọi thứ, nhưng chúng ta phải giữ vững sự khôn ngoan, đoàn kết và ủng hộ quân đội của chính mình," Budanov nói. "Hòa bình không đạt được thông qua những tuyên bố lớn tiếng - nó đòi hỏi sự nỗ lực chung," ông nói tiếp.

Đội ngũ Âu Châu sẽ tham gia đàm phán.

Trước đó vào thứ Năm, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy thông báo rằng nhóm đàm phán của Ukraine dự kiến sẽ gặp gỡ các đặc phái viên cao cấp của Mỹ là Steve Witkoff và Jared Kushner vào ngày 9-10 tháng 10.

Theo báo Ukrainska Pravda, cùng với Tướng Budanov, Thư ký Hội đồng An ninh và Quốc phòng Quốc gia Rustem Umerov, lãnh đạo phe Người phục vụ nhân dân Davyd Arakhamia và Thứ trưởng Ngoại giao thứ nhất Serhii Kyslytsia cũng sẽ có mặt.

Tổng thống Zelenskiy cho biết: "Dự kiến sẽ có hai ngày họp, và chúng tôi hy vọng sẽ có một nhóm đàm phán Âu Châu tham gia cả nhóm đàm phán của chúng tôi và nhóm đàm phán của Mỹ."

Hôm thứ Năm, Tổng thống Zelenskiy tuyên bố riêng rằng ông đã thảo luận về các cuộc đàm phán sắp tới với Chủ tịch Hội đồng Âu Châu António Costa.

Tổng thống Zelenskiy cho biết thêm, hai bên cũng đã thảo luận và đồng ý về một khuôn khổ ba bên với Chủ tịch Ủy ban Âu Châu Ursula von der Leyen, nhưng không nêu rõ ngày cụ thể.

Hai nhà lãnh đạo cũng đã thảo luận về tiến độ mở các cụm ngành mới trong đàm phán gia nhập Liên Hiệp Âu Châu của Ukraine, gói năng lượng mùa đông và viện trợ tài chính bổ sung, trước thềm hội nghị thượng đỉnh Hội đồng Âu Châu tại Brussels vào ngày 15-16 tháng 10.

Đà tiến triển ngoại giao bắt đầu từ đầu tháng Chín.

Chuyến thăm ngoại giao diễn ra trong bối cảnh Kyiv đang nỗ lực duy trì đà phát triển ngoại giao bắt đầu từ đầu tháng 9, khi ông Witkoff và ông Kushner đến Mạc Tư Khoa, nơi họ gặp Putin và các quan chức cao cấp của Nga. Một ngày sau, vào ngày 6 tháng 9, hai nhà ngoại giao đã đến thăm Kyiv lần đầu tiên kể từ khi nhậm chức.

Mặc dù cả ba bên đều mô tả các cuộc đàm phán là có nội dung thực chất, Nga vẫn tiếp tục tiến hành các cuộc tấn công quy mô lớn trên khắp Ukraine, nhắm vào cơ sở hạ tầng dân sự và giết hại dân thường gần như mỗi ngày.

Vào cuối tháng 9, bên lề Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc lần thứ 81, gọi tắt là UNGA, Tổng thống Zelenskiy đã gặp Tổng thống Donald Trump tại New York, nơi ông trình bày lập trường của Kyiv về một thỏa thuận ngừng bắn năng lượng tiềm năng, các cuộc đàm phán ba bên có sự tham gia của Putin, việc sản xuất hỏa tiễn Patriot trong nước và các mối đe dọa ngày càng tăng của Nga đối với Âu Châu.

Về phần mình, Mạc Tư Khoa cho đến nay đã bác bỏ mọi đề xuất ngừng bắn do Ukraine và Liên Hiệp Âu Châu đưa ra. Tại hội nghị thượng đỉnh đó, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov, người đại diện cho Nga thay mặt Putin, tuyên bố Mạc Tư Khoa sẽ không ngừng hành động gây hấn với Ukraine ngay cả trong các cuộc đàm phán.

Điện Cẩm Linh cũng tiếp tục nhấn mạnh việc đòi quyền kiểm soát hoàn toàn khu vực Donbas của Ukraine như một điều kiện để đạt được hòa bình, một yêu cầu mà Kyiv đã kiên quyết bác bỏ, lập luận rằng họ không nên phải từ bỏ lãnh thổ chủ quyền của mình để đổi lấy một giải pháp khả thi.

Trong khi đó, những nỗ lực nhằm đưa Putin đến bàn đàm phán cho đến nay vẫn chưa đạt được nhiều tiến triển.

Lần cuối cùng nhà lãnh đạo Nga gặp Tổng thống Trump là tại hội nghị thượng đỉnh ở Anchorage, Alaska vào tháng 8 năm 2025. Kể từ đó, ông đã được mời tham dự hội nghị thượng đỉnh G20 tại Mỹ diễn ra vào tháng 12, nhưng Điện Cẩm Linh cho biết còn quá sớm để thảo luận về chuyến đi, và các báo cáo cho thấy Putin có thể sẽ bỏ qua hội nghị này.

[Kyiv Post: Budanov Heads to US With Ukrainian Negotiating Team for ‘Important Meetings,’ European Leaders Set to Join]

6. Không quân cảnh báo máy bay điều khiển từ xa phản lực của Nga có thể đạt tốc độ 900 km/h.

Một quan chức cao cấp của Không quân Ukraine cảnh báo rằng Nga cuối cùng có thể tăng tốc độ của máy bay điều khiển từ xa tấn công chạy bằng động cơ phản lực lên 800-900 km/giờ, tạo ra thách thức ngày càng lớn đối với hệ thống phòng không của Ukraine.

Theo phát ngôn nhân của lực lượng không quân Ukraine, Đại Tá Yurii Ihnat, các máy bay điều khiển từ xa phản lực hiện tại của Nga được tường trình có thể bay với tốc độ khoảng 600 km/giờ.

"Chúng tôi chưa thấy tốc độ như vậy, nhưng chúng tôi dự báo sẽ có," Đại Tá Yurii Ihnat nói, đề cập đến tốc độ dự kiến trong khoảng 800-900 km/giờ.

Máy bay điều khiển từ xa phản lực có thể chiếm tới 80% các vụ tấn công.

Đại Tá Yurii Ihnat cho biết Nga đã nhanh chóng tăng cường sử dụng máy bay điều khiển từ xa tấn công chạy bằng động cơ phản lực kể từ tháng 7.

Ông cho biết hiện tại chúng chiếm khoảng 40% số máy bay điều khiển từ xa được sử dụng chống lại Ukraine, trong khi trên một số trục hoạt động, tỷ lệ này đã lên tới 60%.

Đại Tá Yurii Ihnat nói thêm: "Chúng tôi dự đoán khoảng 80% máy bay điều khiển từ xa được sử dụng trong các cuộc tấn công sẽ là loại chạy bằng động cơ phản lực."

Trước đó, Ukraine đã ghi nhận số vụ phóng máy bay điều khiển từ xa phản lực của Nga tăng gấp tám lần từ tháng 6 đến tháng 8. Các máy bay tốc độ cao hơn khiến các nhóm hỏa lực cơ động và máy bay điều khiển từ xa đánh chặn cánh quạt thông thường khó truy đuổi hơn.

Máy bay điều khiển từ xa phản lực cũng có thể tiếp cận mục tiêu nhanh hơn, rút ngắn thời gian phản ứng của lực lượng phòng không Ukraine và người dân trước các cảnh báo.

Các công ty Ukraine đang chạy đua chế tạo hỏa tiễn đánh chặn nhanh hơn.

Không quân hiện đang hợp tác với khoảng 20 công ty Ukraine để phát triển máy bay điều khiển từ xa đánh chặn tốc độ cao.

Theo Đại Tá Yurii Ihnat, 14 công ty đã bắt đầu các chuyến bay thử nghiệm, sáu công ty đã đạt được kết quả trong việc phá hủy máy bay điều khiển từ xa phản lực, và ba công ty đã sản xuất các hệ thống mà Không quân đánh giá là đặc biệt triển vọng.

Hai mẫu máy bay đã được thông qua tiêu chuẩn quân sự, trong đó có một máy bay đánh chặn có tên gọi Predator, hay "Khyzhak" trong tiếng Ukraine.

Các mẫu máy bay đánh chặn hiện có đạt tốc độ khoảng 460-500 km/giờ, trong khi một số nhà sản xuất tuyên bố tốc độ lên tới 700 km/giờ.

Ukraine cũng đang thử nghiệm năm mẫu máy bay đánh chặn tốc độ cao, trong đó một mẫu dự kiến sẽ đạt sản lượng sản xuất khoảng 400 chiếc vào cuối tháng 10.

Đại Tá Yurii Ihnat cho biết, dự kiến Không quân sẽ không nhận được máy bay điều khiển từ xa đánh chặn với số lượng cần thiết trước cuối tháng 11.

Máy bay F-16 vẫn nằm trong số những hệ thống phòng thủ hiệu quả nhất.

Ukraine cũng đang sử dụng máy bay chiến đấu F-16 để đối phó với máy bay điều khiển từ xa tốc độ cao của Nga.

Đại Tá Yurii Ihnat cho biết: "F-16 là một trong những phương tiện hiệu quả nhất để chống lại UAV phản lực. Bất kỳ máy bay nào cũng có tuổi thọ hữu hạn, và chúng ta đang sử dụng nguồn lực đó với tốc độ cực kỳ cao."

Ông nói thêm rằng việc duy trì máy bay trong tình trạng sẵn sàng chiến đấu liên tục là rất khó khăn và đòi hỏi sự hỗ trợ liên tục từ các đối tác của Ukraine.

Kyiv đang tìm mua số lượng lớn đạn 20 ly cho khẩu pháo gắn trên máy bay F-16, đây là giải pháp thay thế rẻ hơn so với việc sử dụng các hỏa tiễn không đối không AIM-9 và AIM-120 đang khan hiếm để chống lại máy bay điều khiển từ xa.

Đại Tá Yurii Ihnat cho biết một phương pháp quan trọng khác là phá hủy máy bay điều khiển từ xa trước khi chúng cất cánh bằng cách tấn công các căn cứ của chúng, được gọi là phi trường điều khiển từ xa.

Ông cho biết, một số cơ sở như vậy đã bị tấn công, mặc dù nhiều cơ sở được gia cố kiên cố bằng bê tông và vẫn rất khó bị phá hủy.

[Kyiv Post: Russia’s Jet Drones Could Reach 900 Km/h, Air Force Warns]

7. Mỹ phê duyệt thương vụ bán vũ khí trị giá 1 tỷ Mỹ Kim cho UAE.

Hôm thứ Hai, Mỹ thông báo phê duyệt thương vụ bán cho Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất tới 10.000 bộ phận dẫn hướng Hệ thống vũ khí tiêu diệt chính xác tiên tiến (Advanced Precision Kill Weapon System) dành cho hỏa tiễn, với giá 1 tỷ đô la.

"Thương vụ được đề xuất sẽ nâng cao khả năng của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất trong việc đối phó với các mối đe dọa hiện tại và tương lai bằng cách phát triển và duy trì năng lực tự vệ mạnh mẽ và sẵn sàng, đồng thời cải thiện khả năng phối hợp với lực lượng Mỹ", Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết trong một tuyên bố.

Thông cáo cho biết thêm: "Nó sẽ hỗ trợ các mục tiêu chính sách đối ngoại và an ninh quốc gia của Hoa Kỳ bằng cách tăng cường an ninh cho một đối tác quốc phòng quan trọng."

Hệ thống vũ khí tiêu diệt chính xác tiên tiến chuyển đổi hỏa tiễn không điều khiển thành đạn dược chính xác có thể được sử dụng cho nhiều mục đích, bao gồm bắn hạ máy bay điều khiển từ xa, nhờ đó tránh được việc sử dụng hỏa tiễn đắt tiền để bắn hạ máy bay có giá thành tương đối rẻ.

UAE và các quốc gia vùng Vịnh khác đồng minh của Mỹ – nhiều nước trong số đó là nơi đặt các căn cứ của Mỹ – đã bị ảnh hưởng nặng nề bởi cuộc chiến tranh Iran, trong đó lực lượng của Tehran đã nhiều lần tấn công vào họ bằng cả máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn.

Hôm thứ Hai, Bộ Ngoại giao Mỹ cũng thông báo phê duyệt thương vụ trị giá 400 triệu đô la Mỹ bán cho Kuwait - một quốc gia vùng Vịnh khác - các "dịch vụ sửa chữa và hoàn trả" cho hỏa tiễn Patriot, vốn đóng vai trò quan trọng trong việc chống lại các cuộc tấn công của Iran trong khu vực.

"Kuwait sẽ sử dụng khả năng được tăng cường này để củng cố khả năng phòng thủ trong nước" và "sẽ không gặp khó khăn trong việc tiếp nhận các trang thiết bị và dịch vụ này vào quân đội của mình", bộ này cho biết trong một tuyên bố.

[CBSNews: U.S. approves $1 billion arms sale to UAE]

8. Tổng thống Zelenskiy nói Ukraine biết về các cuộc thảo luận kinh tế giữa Mỹ và Nga.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết Ukraine nắm được nội dung các cuộc thảo luận khác nhau giữa chính quyền Mỹ và Nga, nhưng chưa có ý định công khai chi tiết.

Tổng thống Zelenskiy đưa ra nhận xét này khi trả lời phóng viên hôm thứ Năm, ngày 8 tháng 10, về những thỏa thuận kinh tế mà Washington và Mạc Tư Khoa đang thảo luận.

Các phương tiện truyền thông Âu Châu cho biết nhiều quan chức đang ráo riết đi đêm với Nga để chuẩn bị cho các cơ hội kinh doanh với Nga trong giai đoạn sau khi Tổng thống Trump hết nhiệm kỳ. Khi được hỏi về điều này, Tổng thống Zelenskiy cho biết: "Chúng tôi biết rất nhiều... về các cuộc đối thoại khác nhau, nhưng tôi đơn giản là chưa sẵn sàng nói về chúng một cách công khai và chi tiết."

Mặc dù Tổng thống không nói rõ ông đang đề cập đến cuộc thảo luận nào, nhưng những bình luận của ông được đưa ra vài giờ sau khi Reuters đưa tin – trích dẫn năm nguồn tin giấu tên quen thuộc với vấn đề này, trong đó có một quan chức Tòa Bạch Ốc – rằng Mỹ và Nga đã thảo luận về việc đưa một nhà đầu tư Mỹ vào đường ống dẫn khí Nord Stream.

Nord Stream được tường trình đã thảo luận về vấn đề này.

Theo Reuters, cuộc đàm phán có sự tham gia của đặc phái viên cao cấp của Mỹ Jared Kushner, con rể của Tổng thống Trump và Kirill Dmitriev, một cố vấn thân cận của Putin.

Theo các nguồn tin, Kushner coi các thỏa thuận kinh doanh là chìa khóa để đạt được một thỏa thuận dàn xếp khả thi.

Đầu tháng 9, hai phái viên đã đến thăm Mạc Tư Khoa và Kyiv trong nỗ lực làm trung gian hòa giải chấm dứt cuộc chiến do Nga gây ra, vốn đã rơi vào bế tắc do những khác biệt không thể dung hòa giữa các yêu cầu của Ukraine và Nga, bao gồm cả đề xuất của Mạc Tư Khoa rằng Kyiv phải nhượng lại chủ quyền của mình như một phần của thỏa thuận hòa bình.

Mặc dù cả ba bên – Mỹ, Ukraine và Nga – đều mô tả các cuộc đàm phán là hiệu quả và tích cực, Điện Cẩm Linh vẫn liên tục bác bỏ các đề xuất ngừng bắn và đã tăng cường các cuộc tấn công vào dân thường và cơ sở hạ tầng dân sự kể từ đó.

Ông Dmitriev, đặc phái viên của Nga đứng đầu Quỹ Đầu tư Trực tiếp Nga và từ lâu đã thúc đẩy việc nối lại xuất khẩu khí đốt của Nga sang Đức, đã nổi lên như một trong những đầu mối liên lạc chính của Mạc Tư Khoa với chính quyền Trump.

Cuối tháng 9, ông đến New York để gặp gỡ chính quyền Trump, theo chương trình nghị sự đã được thống nhất trước đó với Putin.

Các hoạt động ngoại giao vẫn bế tắc.

Trước đó vào thứ Năm, trong chuyến thăm Pryluky, nơi một cuộc tấn công bằng hỏa tiễn của Nga đã khiến 22 người thiệt mạng vào ngày hôm trước, Tổng thống Zelenskiy đã đặt câu hỏi làm thế nào Washington và Mạc Tư Khoa có thể thảo luận về các dự án kinh tế trong tương lai trong khi những nỗ lực chấm dứt chiến tranh vẫn đang bế tắc.

Ông cũng thông báo rằng một phái đoàn Ukraine sẽ đến Mỹ để đàm phán vào thứ Sáu và thứ Bảy, ngày 9-10 tháng 10, và kêu gọi Tổng thống Trump tăng cường áp lực lên Nga.

Chính quyền Ukraine đã nhiều lần khẳng định rằng Mạc Tư Khoa không hề có ý định thực sự chấm dứt chiến tranh, bằng chứng là các cuộc tấn công liên tiếp vào các thành phố của Ukraine.

Trong kỳ họp thứ 81 của Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc tại New York vào cuối tháng 9, 51 quốc gia đã ký một tuyên bố chung kêu gọi Nga chấp nhận lệnh ngừng bắn ngay lập tức và vô điều kiện.

Tuy nhiên, Điện Cẩm Linh đã bác bỏ và chế giễu mọi đề xuất như vậy cho đến nay.

Cũng trong hội nghị thượng đỉnh ở New York, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov nhắc lại rằng Mạc Tư Khoa sẽ không tạm dừng "chiến dịch quân sự đặc biệt" - thuật ngữ mà Nga sử dụng để giảm nhẹ tầm quan trọng của cuộc chiến ở Ukraine, hiện đang bước sang năm thứ năm - ngay cả trong thời gian đàm phán.

Ông cũng khẳng định rằng Ukraine sẽ giữ nguyên biên giới năm 1991 nếu các quốc gia Âu Châu không "gây ra những trò hề của họ".

Lời bình luận này được đưa ra chỉ một tháng sau khi Ukraine kỷ niệm 35 năm ngày Quốc khánh.

[Kyiv Post: Zelensky Says Ukraine Is Aware of US-Russia Economic Discussions]

9. Cảnh sát bắt giữ thêm một người đàn ông Anh trong cuộc điều tra tại căn cứ không quân RAF Fairford.

Cảnh sát chống khủng bố Anh hôm thứ Ba cho biết, người thứ bảy đã bị bắt giữ trong khuôn khổ cuộc điều tra về âm mưu khủng bố bị nghi ngờ xung quanh căn cứ không quân RAF Fairford.

Thông cáo cho biết một người đàn ông Anh 22 tuổi đã bị bắt giữ vì nghi ngờ chuẩn bị các hành vi khủng bố theo Điều 5 của Đạo luật Chống khủng bố năm 2006.

Đây là vụ bắt giữ thứ bảy trong cuộc điều tra đang diễn ra về các sự kiện xoay quanh âm mưu khủng bố bị nghi ngờ gần căn cứ không quân RAF Fairford, nơi Hoa Kỳ sử dụng để tiến hành các cuộc tấn công phòng thủ chống lại Iran.

Năm người đàn ông Anh đã bị bắt giữ vào Chúa Nhật, ngày 27 tháng 9, vì nghi ngờ phạm tội theo Đạo luật Chất nổ và chuẩn bị hành vi khủng bố, sau khi cảnh sát nhận được tin báo về ba chiếc xe khả nghi gần căn cứ không quân. Không tìm thấy thiết bị nổ tự chế nào trong các phương tiện, nhưng các nhà điều tra đã thu hồi được một lượng xăng.

Hôm thứ Năm, lực lượng cảnh sát chống khủng bố đã bắt giữ một người đàn ông Anh gốc Iran 25 tuổi vì cùng tội danh này trong quá trình điều tra. Cả sáu người đàn ông sau đó đều được thả tự do sau khi nộp tiền bảo lãnh.

Hôm Chúa Nhật, Ngũ Giác Đài xác nhận rằng Mỹ đã rút toàn bộ máy bay ném bom B-1 khỏi căn cứ không quân. Ngày hôm sau, Tổng thống Donald Trump nói với các phóng viên rằng Hoa Kỳ đã biết về một "mối đe dọa" dẫn đến việc họ phải di chuyển các máy bay ném bom.

Cảnh sát chống khủng bố — được hỗ trợ bởi cơ quan tình báo MI5 — hiện đang điều tra "khả năng có sự can thiệp của nhà nước nước ngoài" như một phần trong cuộc điều tra của họ.

Thủ tướng Anh Andy Burnham cho biết chính phủ tin rằng "Iran đã đóng một vai trò" trong vụ việc này.

[CBSNews: Police arrest another British man in RAF Fairford investigation]

10. Hãng hàng không Saudia bày tỏ sự thương tiếc trước cái chết của phi công chính trong vụ tấn công tại phi trường Riyadh.

Hãng hàng không quốc gia Ả Rập Xê Út Saudia Airlines hôm thứ Sáu thông báo về cái chết của phi công chính Hamoud bin Ali Al-Kalthami sau một cuộc tấn công vào phi trường quốc tế King Khalid ở Riyadh ngày hôm trước.

Giới chức Ả Rập Xê Út chưa cho biết ai đã thực hiện vụ tấn công vào phi trường hôm thứ Năm, khiến hai thường dân khác thiệt mạng ngoài ông Al-Kalthami, nhưng lực lượng Houthi được Iran hậu thuẫn tuyên bố họ đã tấn công vào phi trường vào cùng ngày, giống như những vụ tấn công trước đó trong tuần này.

Trong một tuyên bố, hãng hàng không đã bày tỏ lòng kính trọng đối với sự nghiệp chuyên môn của vị phi công chính đã hy sinh, nói rằng họ "ghi nhớ với lòng biết ơn và niềm tự hào về những đóng góp của người quá cố trong suốt sự nghiệp phục vụ hãng hàng không quốc gia, và danh tiếng tốt đẹp mà ông để lại trong lòng các đồng nghiệp."

Hãng hàng không đã gửi lời chia buồn sâu sắc đến gia đình, người thân và đồng nghiệp của ông.

[CBSNews: Saudia Airlines mourns captain killed in Riyadh airport attack]

11. Nam Hàn sẽ triệu hồi đại sứ Ukraine trong bối cảnh tranh chấp tù binh chiến tranh Bắc Hàn.

Bộ Ngoại giao Nam Hàn thông báo ngày 8 tháng 10 rằng nước này đã quyết định triệu hồi đại sứ của mình tại Ukraine, trong bối cảnh quan hệ Kyiv-Hán Thành đang xấu đi.

Quyết định triệu hồi Đại sứ Phác Hy Thương (Park Hee-chang, 박희창) về nước được đưa ra sau khi Hán Thành yêu cầu Kyiv xin lỗi về việc tiết lộ thông tin chuyển giao hai tù binh chiến tranh Bắc Hàn cho Nam Hàn.

Hán Thành cáo buộc Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã vi phạm thỏa thuận bảo mật khi công bố việc chuyển giao này trong bài phát biểu tại Liên Hiệp Quốc vào ngày 23 tháng 9.

Tranh chấp leo thang hơn nữa khi văn phòng của Tổng thống Zelenskiy tuyên bố rằng không hề có thỏa thuận nào như vậy tồn tại, khiến Tổng thống Nam Hàn Lý Quang Diệu đe dọa sẽ có biện pháp trả đũa.

"Chính phủ mong muốn giải quyết suôn sẻ tất cả các vấn đề còn tồn đọng giữa hai nước và sẽ tiếp tục tham khảo ý kiến với phía Ukraine vì mục đích này", Bộ Ngoại giao Nam Hàn cho biết trong một thông cáo báo chí.

Bộ Ngoại giao Ukraine vẫn chưa phản hồi về thông tin này, mặc dù trước đó Ngoại trưởng Andrii Sybiha đã mô tả tranh chấp này là một "sự hiểu lầm ngoại giao".

Ngày 6 tháng 10, Ngoại trưởng Nam Hàn Châu Hiền (Cho Hyun), tuyên bố rằng ông đã nhận được lời xin lỗi từ Ngoại trưởng Sybiha nhưng cho rằng lời xin lỗi đó "không đạt mức độ chúng tôi mong đợi, vì vậy chúng tôi dự định sẽ có những biện pháp kiên quyết."

Phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Ukraine, Heorhii Tykhyi, sau đó đã làm rõ rằng Sybiha chỉ bày tỏ sự tiếc nuối về việc leo thang tranh chấp ngoại giao.

Tháng Giêng năm 2025, Kyiv thông báo đã bắt giữ hai binh sĩ Bắc Hàn trong các trận chiến ở tỉnh Kursk phía tây nước Nga.

Hai người này nằm trong số hàng ngàn binh lính được nhà độc tài Bắc Hàn Kim Chính Ân phái đi vào năm 2024 để tăng cường lực lượng Nga ở khu vực biên giới, biến Bắc Hàn trở thành quốc gia duy nhất cho đến nay gửi quân đội của mình chiến đấu bên cạnh Mạc Tư Khoa.

[Kyiv Independent: South Korea to recall Ukraine envoy amid North Korean POWs dispute]

12. Hầu hết các gia đình của binh lính Mỹ thiệt mạng trong vụ tấn công đẫm máu nhất của cuộc chiến tranh Iran đều không tham dự sự kiện tại Tòa Bạch Ốc.

Hầu hết gia đình của sáu binh sĩ thiệt mạng trong vụ tấn công đẫm máu nhất của cuộc chiến tranh Iran sẽ không tham dự sự kiện lớn dành cho các gia đình liệt sĩ do Tổng thống Trump chủ trì tại Tòa Bạch Ốc.

Chỉ có một thành viên gia đình của những người thiệt mạng trong vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Iran vào cảng Shuaiba ở Kuwait ngày 1 tháng 3 xác nhận với hãng tin AP rằng họ dự định tham dự buổi tiếp đón với Tổng thống Trump và đệ nhất phu nhân vào thứ Ba.

"Có những câu hỏi về những gì đã xảy ra trước vụ tấn công, những thông tin nào đã có sẵn, những quyết định nào đã được đưa ra và những gì đã xảy ra trong những giây phút dẫn đến việc sáu binh sĩ Mỹ thiệt mạng", Joey Amor - người có vợ là Thượng sĩ Nicole M. Amor, 39 tuổi, nằm trong số những người thiệt mạng - cho biết trong một tuyên bố công khai trên Facebook hôm thứ Hai. "Tôi không còn muốn im lặng nữa. Hôm nay, tôi kêu gọi người dân Mỹ hãy sát cánh cùng sáu gia đình này và yêu cầu sự minh bạch."

Một số gia đình liệt sĩ bày tỏ lòng biết ơn về cách chính quyền Trump và quân đội đã tôn vinh sự hy sinh của người thân yêu của họ. Những gia đình khác lại cho rằng cách Tòa Bạch Ốc tổ chức buổi tiếp đón là dấu hiệu mới nhất cho thấy chính quyền không tôn trọng cái giá mà họ đã phải trả.

Vợ của Thiếu tá Alex Klinner, một quân nhân thiệt mạng trong một chiến dịch liên quan đến Iran mùa hè này, cho biết việc nhận được thông báo chưa đầy hai tuần là không đủ thời gian để cô sắp xếp người trông nom ba đứa con nhỏ của mình qua đêm.

Trong một tin nhắn, Libby Klinner nói rằng dù sao bà cũng sẽ không đi, và nói thêm: "Tôi không có hứng thú ủng hộ một chính quyền đã quá coi thường tính mạng của các quân nhân của chúng ta."

Cuộc chiến, bắt đầu từ ngày 28 tháng 2, đã cướp đi sinh mạng của 19 binh sĩ Mỹ và làm bị thương hơn 800 người khác.

[CBSNews: Most families of U.S. troops killed in the Iran war's deadliest attack to skip White House event]

13. Theo The Atlantic, Tổng thống Trump đang cân nhắc liệu có nên tấn công Iran trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ hay không.

Theo tờ The Atlantic, Tòa Bạch Ốc đã yêu cầu Ngũ Giác Đài chuẩn bị các phương án tấn công cho khả năng nối lại các cuộc tấn công vào Iran trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ vào tháng 11.

Tờ tạp chí đưa tin hôm thứ Tư, dẫn lời hai quan chức chính quyền, cho biết quy mô và mục tiêu của các cuộc tấn công tiềm năng vẫn đang được thảo luận, và một chiến dịch quy mô lớn hơn có thể diễn ra sau cuộc bỏ phiếu ngày 3 tháng 11.

Tờ Atlantic dẫn lời các quan chức cho biết những sự chuẩn bị này là dấu hiệu cho thấy Tổng thống Trump đang rất muốn giảm giá xăng và thể hiện tiến triển trong cuộc xung đột, khi giá cả tiêu dùng là vấn đề gây bức xúc lớn đối với cử tri trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Theo tờ The Atlantic, những người ủng hộ kế hoạch này không tin rằng các cuộc tấn công sẽ buộc Iran phải đàm phán hay mở lại eo biển Hormuz. Hy vọng là chúng có thể thể hiện sức mạnh của Mỹ trước cuộc bỏ phiếu, báo cáo cho biết.

"Điều đó sẽ khiến tổng thống trông như thể ông ấy đã giành được chiến thắng và giá xăng sẽ bắt đầu giảm xuống," một đảng viên Cộng hòa quen thuộc với các cuộc thảo luận nói với tạp chí.

Giá dầu thô Brent, chuẩn mực quốc tế, đã tăng hơn 4% vào thứ Năm sau khi bài báo được đăng tải.

Tòa Bạch Ốc không đưa ra phản hồi ngay lập tức khi được đài CBS News yêu cầu bình luận về bản tin này.

Mỹ đã không tuyên bố tấn công Iran trong nhiều tuần, và Tổng thống Trump đã nhiều lần đe dọa sẽ nối lại các cuộc tấn công sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Tuần trước, ông nói với tạp chí TIME rằng ông có thể ra lệnh tấn công mới sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, và ông cũng nói với các phóng viên khác rằng ông tin Mỹ sẽ thắng cuộc chiến "ngay sau cuộc bầu cử", mặc dù ông cũng nói, "có thể trước cuộc bầu cử".

[CBSNews: Trump weighing whether to strike Iran before midterm elections, The Atlantic reports]

14. Bộ chỉ huy quân sự Mỹ bác bỏ các báo cáo về việc trực thăng hải quân bị bắn rơi ở Biển Đỏ.

Các quan chức quân đội Mỹ hôm thứ Ba đã bác bỏ các báo cáo của truyền thông nhà nước Iran về việc một trực thăng của Hải quân Mỹ bị bắn rơi ở Biển Đỏ.

"Truyền thông nhà nước Iran đang lan truyền những thông tin sai lệch rằng một máy bay trực thăng MH-60R của Hải quân Mỹ đã rơi xuống Biển Đỏ sau khi tuyên bố tình trạng khẩn cấp đêm qua", Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ viết trong một bài đăng trên X.

CENTCOM cho biết các báo cáo đó "không đúng sự thật" và "tất cả máy bay và nhân viên quân sự của Mỹ trên khắp Trung Đông đều an toàn và không mất tích."

[CBSNews: U.S. military command denies reports of downed Navy helicopter in Red Sea]

15. Chính phủ Yemen được Ả Rập Xê Út hậu thuẫn tuyên bố tấn công để giành lại thủ đô Sanaa từ tay lực lượng Houthi.

Chính phủ Yemen được Ả Rập Xê Út hậu thuẫn tuyên bố đã phát động một cuộc tấn công vào thủ đô Sanaa do lực lượng Houthi kiểm soát, trong bối cảnh giao tranh với phiến quân được Iran hậu thuẫn tiếp tục tàn phá đất nước.

"Quân đội của chúng tôi đã bắt đầu triển khai một chiến dịch tấn công chiến lược vào Sanaa," Majed Al-Nazili, phát ngôn nhân của quân đội Yemen, cho biết hôm thứ Hai trong một bài đăng trên X.

Lực lượng Houthi cho biết các cuộc không kích của chính phủ vào Sanaa đã khiến một nữ sinh thiệt mạng.

"Một sinh viên thiệt mạng và hai người khác bị thương trong một cuộc tấn công của Ả Rập Xê Út" vào khu vực Bani Hashish, kênh truyền hình Al-Masirah liên kết với lực lượng Houthi đưa tin, đồng thời cho biết thêm các cuộc tấn công cũng nhắm vào Saada, một khu vực được biết đến là thành trì của chúng.

Lực lượng Houthi đã chiếm giữ Sanaa hơn một thập niên trước, ngay từ khi cuộc nội chiến dai dẳng ở Yemen bắt đầu, và giờ đây cuộc chiến đó đã gắn liền với cuộc chiến rộng lớn hơn trong khu vực do các cuộc tấn công phối hợp của Mỹ và Israel vào Iran hồi cuối tháng Hai gây ra.

[CBSNews: Yemen's Saudi-backed government announces assault to retake capital city Sanaa from Houthis]

16. Iran tuyên bố đây là chuyến bay đầu tiên của một hãng hàng không nước ngoài hạ cánh xuống nước này kể từ khi chiến tranh bắt đầu.

Theo truyền thông nhà nước, chuyến bay thương mại đầu tiên do một hãng hàng không nước ngoài khai thác đến Iran kể từ khi chiến tranh Trung Đông bùng nổ đã hạ cánh vào thứ Năm, sau khi Hoa Kỳ miễn trừ lệnh trừng phạt cho hãng hàng không quốc gia Iraq được phép bay đến Cộng hòa Hồi giáo này.

Đài truyền hình nhà nước đã phát sóng một đoạn video ngắn về chuyến bay của hãng hàng không Iraqi Airways hạ cánh xuống Tehran từ Najaf, một thành phố linh thiêng đối với người Hồi giáo Shiite, và cho biết thêm đây là chuyến bay khứ hồi.

"Chuyến bay do hãng hàng không Iraqi Airways khai thác, cất cánh từ phi trường Najaf và hạ cánh thành công tại phi trường Imam Khomeini ở Tehran", đài truyền hình nhà nước đưa tin.

Tháng trước, Bộ Giao thông vận tải Iraq cho biết Mỹ đã cấp cho hãng hàng không Iraqi Airways một giấy phép đặc biệt để bay đến Iran, một quan chức nói với AFP rằng giấy phép này áp dụng cho những người hành hương đi lại giữa Iran và Najaf.

Tuần trước, chính phủ Iraq cũng cho biết họ đã đạt được thỏa thuận với Mỹ cho phép các hãng hàng không Iran, ngoại trừ Mahan Air, khai thác các chuyến bay hàng ngày đến và đi từ Najaf, nơi có một trong những thánh địa được tôn kính nhất trong đạo Hồi Shiite.

Động thái này diễn ra sau khi Washington áp đặt các hạn chế đối với ngành hàng không của Iran vào tháng trước, đồng thời tuyên bố sẽ có lập trường cứng rắn đối với các công ty hỗ trợ ngành này.

Do lệnh trừng phạt, các hãng hàng không lớn của Iran đã buộc phải hủy các chuyến bay quốc tế sau khi một số quốc gia áp đặt lệnh cấm.

[CBSNews: Iran says first flight by a foreign airline lands there since war began]

17. Lời hứa của Klitschko về 50 nơi trú ẩn di động cho Kyiv có vẻ sẽ không đạt được.

Lời hứa hồi tháng 9 của Thị trưởng thành phố Kyiv, Vitali Klitschko, rằng thủ đô sẽ nhận được "40 đến 50" lều tạm di động "trong vòng một tháng" có vẻ sẽ không thành hiện thực sau khi có thông tin tiết lộ vào ngày 6 tháng 10 rằng chỉ có 14 chiếc sẽ đến vào cuối năm nay.

" Chúng tôi đã mua các lều tạm và trong vòng một tháng nữa, lô đầu tiên, theo như tôi nhớ, khoảng 40 đến 50 chiếc, sẽ được lắp đặt tại các điểm dừng vận chuyển nơi không có lều tạm cố định gần đó. Và chúng tôi đang tiếp tục chương trình này," Klitschko nói vào ngày 12 tháng 9.

Tuy nhiên, Cơ quan Hành chính Nhà nước Thành phố Kyiv, gọi tắt là KMDA đã thông báo với cổng thông tin Slidstvo.info vào ngày 6 tháng 10 rằng số lượng hàng hóa đến sẽ ít hơn nhiều và thời gian giao hàng cũng dài hơn nhiều, bất chấp việc Klitschko nói rằng một số đã được mua.

Hiện tại, chỉ có bốn trạm chờ xe buýt di động đang hoạt động trong thành phố, do các tổ chức tư nhân lắp đặt, theo Slidstvo.info. Trong khi đó, bộ phận báo chí của KMDA cho biết với cổng thông tin truyền thông rằng thành phố cần ít nhất 620 trạm chờ xe buýt di động và 7.894 trạm chờ xe buýt cố định.

Theo Slidstvo.info, công ty vận tải đô thị Kyivpastrans dự kiến sẽ mua 14 trạm chờ di động sau khi kế hoạch tài chính mới được phê duyệt. Các trạm chờ mới này sẽ được đặt tại các chi nhánh của Kyivpastrans và tại các điểm dừng cuối của các tuyến giao thông công cộng.

Theo Slidstvo.info, tổng chi phí ước tính vào khoảng 54,2 triệu hryvnia (khoảng 1,2 triệu đô la Mỹ), bao gồm cả thuế VAT, trong khi một nơi trú ẩn cho 50 người có giá khoảng 4,8 triệu hryvnia (khoảng 107.000 đô la Mỹ). Ngân sách của thành phố dành cho an ninh công cộng và bảo vệ dân sự giai đoạn 2027-2029 là 300 triệu hryvnia.

Theo chính quyền thành phố, các chính quyền quận huyện của thủ đô đã không yêu cầu cấp kinh phí cho các trạm trú ẩn di động khi lập ngân sách thành phố, và bản thân thành phố cũng không mua bất kỳ trạm trú ẩn nào, trang Slidstvo.info đưa tin.

[Kyiv Independent: Klitschko's promise of 50 mobile shelters for Kyiv set to fall far short]

 

1. Vụ án Christa Gail Pike người bị tử hình hai lần không chết, và những tranh cãi tư pháp, đạo đức và thần học.

Ngày 30 tháng 9 năm 2026, Christa Pike đã bị tử hình bằng cách tiêm thuốc độc. Cô ta đã bị tử hình đến 2 lần mà không chết. Sau đó, cô ấy được vào bệnh viện trong tình trạng nguy kịch, và cho đến nay vẫn phải thở máy và đặt ống nội khí quản. Tuy nhiên, cô ta đã tỉnh lại và có thể nói chuyện được.

Sau vụ tử hình thất bại này đã nảy sinh ra các tranh cãi. Các luật sư của Pike lập luận rằng bà ấy đã bị tử hình, án tử hình đã được thực hiện, và nếu bà ấy thoát chết, bà ấy phải được trả tự do. Lập luận này không được Bộ Tư pháp Tennessee tán thành.

Trong một diễn biến khác, các Giám Mục trong Hội nghị Công Giáo Tennessee, cáo buộc án tử hình nói chung là vô luân, và phản đối việc tử hình Christa Pike một lần nữa sau khi các bác sĩ đã cứu sống cô ta. Hội nghị Công Giáo Tennessee là cơ quan hoạch định chính sách công của ba giáo phận Công Giáo thuộc tiểu bang này.

Ngoài 2 tranh cãi về tư pháp và đạo đức, còn có một tranh cãi khác về mặt thần học. Theo CBSNews, nếu cuối cùng, Pike được trả tự do thì điều đó ứng nghiệm lời tiên tri của bà ấy nói với một người bạn tù ngay trước khi bị tử hình rằng "tôi sẽ ra khỏi nhà tù này như một người tự do". Christa Pike từng là một người theo đạo thờ Satan, và các nhóm thờ Satan đang khẳng định rằng những người thờ Satan như Christa Pike có năng lực biết trước tương lai.

Trong chương trình này chúng tôi sẽ trình bày nhận định của Đức Ông Stephen Rossetti, Nhà Trừ Tà của giáo phận Syracuse, phó giáo sư nghiên cứu tại Đại học Công Giáo Hoa Kỳ liên quan đến câu hỏi Satan và những người theo nó có năng lực biết trước tương lai hay không?

Tuy nhiên, trước hết Thảo Ly xin giới thiệu với quý vị và anh chị em vài nét về nữ tử tù Christa Pike.

Christa Gail Pike sinh ngày 10 tháng 3 năm 1976 tại Beckley, Tây Virginia. Cô bị cha mẹ nghiện rượu bỏ bê, và luật sư của cô cho biết cô đã tiếp xúc với rượu ngay từ trong bụng mẹ. Cô bị cưỡng hiếp khi còn nhỏ và một lần nữa ở tuổi 11 và 17. Cô đã cố ý tự tử ở tuổi 12 và năm 1991, cô được đưa đến Trung tâm Đánh giá Thiếu niên ở Swannanoa, Bắc Carolina sau khi bị cảnh sát bắt vì đột nhập vào trung tâm cộng đồng để ăn trộm kẹo.

Trung tâm này được thiết kế để cải tạo những thanh thiếu niên hư hỏng. Trẻ em được cộng hoặc trừ điểm dựa trên việc tuân thủ các quy tắc, và sự tiến bộ của chúng trong chương trình phụ thuộc vào số điểm đó. Nó được quảng bá như một giải pháp thay thế cho các hình thức giam giữ vị thành niên mang tính trừng phạt hơn. Tuy nhiên, đến những năm 1990, trung tâm này ngày càng trở nên hà khắc và mang tính trừng phạt.

Chương trình này tỏ ra không hiệu quả đối với Pike: cô bé liên tục vi phạm các quy tắc, thường là những lỗi nhỏ, và ở đó hơn một năm, lâu hơn nhiều so với hầu hết các trẻ em khác. Trong những tháng trước khi bị bắt, dịch vụ xã hội Bắc Carolina đã đưa cô bé ra khỏi nhà sau khi bạn trai của mẹ cô bé đang sống chung nhà bạo hành thể xác và tình dục cô bé. Trong thời gian ở Swannanoa, cô bé trở thành trợ lý giáo viên và lấy được bằng GED. Cô bé được thả khỏi trung tâm dành cho trẻ vị thành niên vào tháng 3 năm 1993 và ghi danh vào chương trình Job Corps ở Knoxville, Tennessee.

Vụ án sát hại Colleen Slemmer

Sinh ngày 20 tháng 9 năm 1975 tại Orange Park, Florida, Colleen Slemmer theo học ngành công nghệ máy tính tại Job Corps theo lời khuyên của ông nội, người nhận thấy khả năng sử dụng máy tính thành thạo của cô.

Trong thời gian sống tại khu đào tạo của Job Corps, Pike đã gặp và yêu một học viên khác của Job Corps, tên là Tadaryl Shipp, 17 tuổi. Họ bắt đầu tìm hiểu về ma thuật và thờ phượng quỷ dữ. Pike tin chắc rằng bạn học cùng lớp Colleen Slemmer đang cố gắng cướp Shipp của mình. Cùng với người bạn của mình, Shadolla Peterson, 18 tuổi, Pike đã lên kế hoạch dụ Slemmer đến một nhà máy hơi nước bỏ hoang, hẻo lánh gần khuôn viên Đại học Tennessee.

Vào ngày 12 Tháng Giêng năm 1995, Pike, Shipp, Peterson và Slemmer rời khỏi ký túc xá và đi vào rừng, nơi Slemmer được cho biết họ muốn giảng hòa bằng cách mời cô một ít cần sa. Khi đến địa điểm hẻo lánh, Slemmer bị Pike và Shipp tấn công trong khi Peterson làm nhiệm vụ cảnh giới. Theo lời khai tại tòa, trong 30 phút tiếp theo, Slemmer bị chế nhạo, đánh đập và chém. Trong lúc bị tấn công, Slemmer đã cầu xin tha mạng. Pike và Shipp giữ chặt cô và dùng dao rọc giấy khắc hình ngôi sao năm cánh lên ngực cô khi cô vẫn còn sống, trong khi Pike dùng dao phay chém ngang bụng cô, bất chấp những lời cầu xin và tiếng kêu cứu của nạn nhân. Cô bị đâm và chém hàng trăm nhát. Cuối cùng, Pike liên tục đập vỡ sọ Slemmer bằng một mảnh nhựa đường lớn, khiến cô chết vì chấn thương não. Pike đã moi móc qua cái lỗ hổng lớn trên đầu cô, lấy ra một mảnh xương sọ và bỏ mảnh xương dính đầy máu vào túi áo khoác. Cô ta định khoe khoang và tự hào về cách mình có được nó. Cả ba người đều bị bắt trong vòng 36 giờ. Phòng của Shipp bị khám xét, và người ta tìm thấy một cuốn sách gọi là Kinh Thánh của đạo thờ Satan và một bàn thờ thờ quỷ. Khám xét áo khoác của Pike, người ta tìm thấy mảnh xương sọ của Slemmer. Mặc dù vậy, Pike vẫn khăng khăng rằng cô ta và đồng phạm chỉ đang cố gắng hù dọa Slemmer và kế hoạch của họ đã vượt ngoài tầm kiểm soát.

Ngày 30 Tháng Sáu, 1996, sau khi các Luật Sư của cô ta không đưa ra được bất cứ bằng chứng hay lập luận nào có thể giảm khinh; cô ta bị kết án tử hình bằng cách chích điện.

Trong 30 năm qua, Pike liên tục khiếu nại, trải qua nhiều phiên tòa, và toan tính vượt ngục, nhưng đều thất bại.

---

Source:CBSNEWS

The case of Christa Gail Pike—who survived two execution attempts—and the associated legal, ethical, and theological controversies.

2. Nỗ lực thi hành án tử hình Christa Gail Pike năm 2026

Vào ngày 30 tháng 9 năm 2026, Christa Gail Pike đã sống sót sau hai lần tiêm thuốc độc thất bại. Sau đó, cô ấy được vào bệnh viện trong tình trạng nguy kịch, và cho đến nay vẫn phải thở máy và đặt ống nội khí quản. Mặc dù vậy, cô ta đã tỉnh và có thể nói được.

Theo tường trình của Bộ Tư pháp Tennessee, vụ hành quyết được tiến hành tại Trại giam an ninh tối đa Riverbend ở Nashville, Tennessee, sử dụng phương pháp tiêm thuốc độc duy nhất của Tennessee là pentobarbital.

Pentobarbital thường biết đến dưới tên biệt dược là Nembutal. Đó là một hoạt chất hoạt động như một chất ức chế hệ thần kinh trung ương. Khi sử dụng ở liều lượng cực cao (vượt xa liều điều trị y tế), pentobarbital sẽ làm tê liệt trung khu hô hấp và tuần hoàn ở thân não, dẫn đến hôn mê sâu, ngừng thở, suy tim và tử vong một cách nhanh chóng. Do đặc tính này, nó được dùng trong việc trợ tử và hành quyết các tù nhân.

Bà Pike, 50 tuổi, là người phụ nữ đầu tiên bị Tennessee hành quyết kể từ năm 1820.

Các nhân chứng được dẫn vào phòng hành quyết lúc 6:41 chiều giờ Trung Bộ Hoa Kỳ. Rèm cửa mở lúc 7:26 chiều, để lộ Pike nằm trên cáng với ống truyền dịch đã được đặt vào cánh tay. Pike đã nói điều được tường trình lời cuối cùng của mình, rằng "Tôi chỉ muốn nói rằng tôi sẽ rời khỏi thế giới này theo cách mà tôi đã sống phần lớn cuộc đời mình, và đó là với tình yêu thương." Bà nói rằng bà yêu cả những người ủng hộ và những người ghét bà, và tuyên bố, "Tôi đang thanh thản và tôi sẵn sàng ra đi." Sau đó, Pike hát bài "I Love You So Much" cùng với cố vấn tâm linh của mình là ông Mikey Noechel.

Mikey Noechel xưng mình là tì kheo Phật Giáo, chân truyền của Nữ Hoà Thượng Pannavati Bhikkhuni. Nữ Hoà Thượng này từng là một nữ mục sư Tin Lành trước khi bỏ đạo sang Phật Giáo.

Lúc 7:34 chiều, Pike phàn nàn về cơn đau ở cánh tay: "Tĩnh mạch ở cánh tay tôi cảm giác như sắp vỡ." Sau đó, bà chớp mắt, mỉm cười và phá ra cười lớn, rồi ngẩng đầu nhìn về phía cánh tay trái. Khoảng 7:39 chiều, bà đá tung tấm vải phủ lên người. Theo Molly Davis của tờ The Tennessean, vào lúc 7 giờ 41 phút tối, "một viên đá nhỏ màu trắng xuất hiện trong một ô cửa sổ trên tường", được tường trình "tín hiệu cho thấy một liều thuốc độc đã được truyền qua đường truyền tĩnh mạch". Rèm cửa được đóng lại lúc 7 giờ 46 phút tối.

Theo quy trình tiêm thuốc độc của Sở Cải huấn Tennessee, nếu người đó vẫn còn sống sau năm phút kể từ khi nhận liều tiêm pentobarbital đầu tiên, thì sẽ phải tiêm liều thứ hai.

Theo luật sư của bà Pike, rèm cửa nhanh chóng được kéo lên và người ta vẫn thấy bà cử động. Các luật sư của bà nói với tòa án quận rằng bà dường như không bị bất tỉnh. Rèm cửa được kéo xuống lần thứ hai vào lúc 8:05 tối. Các phóng viên có mặt, được đưa ra khỏi tòa nhà lúc 8:53 tối, cho biết bà đang ngáy pho pho.

Quy trình thi hành án không nêu rõ điều gì sẽ xảy ra nếu người đó vẫn còn sống sau mũi tiêm thứ hai. Luật sư của Pike, Kelly Gleason, cho biết bà "cần được chăm sóc y tế ngay lập tức ". Luật sư bào chữa công Amy Harwell, không thể liên lạc được với người phụ trách khẩn cấp tại Tòa án Tối cao Tennessee, đã lái xe đến tòa án với một đơn kiến nghị khẩn cấp. Các đơn kiến nghị cũng đã được đệ trình tại Tòa án phúc thẩm khu vực số 6 và Tòa án quận khu vực phía Đông Tennessee.

Pike được đưa bằng xe cứu thương đến Trung tâm Y tế Đại học Vanderbilt. Ngày hôm sau, luật sư của cô cho biết cô đang trong tình trạng nguy kịch tại bệnh viện, và ngày tiếp theo, các luật sư của cô tiết lộ thêm rằng cô bất tỉnh, phải thở máy và cả hai cánh tay đều sưng tấy, phồng rộp và bỏng. Đến ngày thứ tư, cô vẫn chưa tỉnh lại.

Đây là vụ hành quyết bất thành thứ hai trong năm ở Tennessee. Cùng một bác sĩ trong cả hai trường hợp, Mark Fowler, đã không thể đặt được đường truyền tĩnh mạch trung tâm cho vụ hành quyết Tony Carruthers, người được ân xá một năm.

Ngay sau vụ hành quyết Pike bất thành, Thống đốc Tennessee Bill Lee đã tạm dừng việc hành quyết Gary Wayne Sutton dự kiến diễn ra vào ngày 3 tháng 12 năm 2026, vụ hành quyết duy nhất còn lại trong năm 2026. Thống đốc Lee cũng tuyên bố đã ra lệnh "xem xét toàn diện bởi bên thứ ba để xác định chính xác những gì đã xảy ra". Ông nói thêm rằng "việc tuyên án hợp pháp là một trong những trách nhiệm nghiêm chỉnh nhất của tiểu bang, và người dân Tennessee mong muốn điều đó được thực hiện một cách không chỉ hợp pháp và hợp hiến mà còn hiệu quả."

---

Source:CBSNEWS

Efforts to carry out the execution of Christa Gail Pike in 2026

3. Liệu quỷ dữ có thể nhìn thấy trước tương lai?

 

1. Ukraine đang điều các lữ đoàn chiến thắng của mình đến những nơi giao tranh ác liệt nhất. Lữ đoàn 46 vừa xuất hiện bên ngoài Kramatorsk.

Sloviansk và Kramatorsk là hai thành phố lớn cuối cùng ở Donbas mà Nga chưa kiểm soát. Lữ đoàn Dù số 46 đã rời khỏi phía đông nam vào đầu tháng 7 và đến được đó trước khi bất kỳ ai bên ngoài quân đội biết được.

Kramatorsk và Sloviansk là hai thành phố lớn cuối cùng ở Donbas mà Nga chưa kiểm soát, và việc chiếm giữ chúng là mục tiêu chính của Nga ở miền đông Ukraine kể từ năm 2022. Ukraine hiện đang điều động quân từ phía đông nam lên phía bắc để bảo vệ hai thành phố này.

Lữ đoàn Dù số 46 đã bắt đầu cuộc hành quân đó vào tháng 7. Thông tin xác nhận đầu tiên từ bên ngoài đã được công bố trong tuần này.

Nhìn rộng hơn, việc tái bố trí lực lượng quanh Kostiantynivka diễn ra song song với nỗ lực rộng lớn hơn nhằm phân bổ lại quân đội Ukraine dọc theo vùng xám dài 1.200 km trải dài qua miền nam, miền đông và miền bắc Ukraine. Tướng Mykhailo Drapatyi nhậm chức tổng tư lệnh vào ngày 22 tháng 7, với nhiệm vụ loại bỏ mô hình chỉ huy kế thừa từ thời Liên Xô mà Ukraine đã sử dụng trong cuộc chiến này, và ông nổi tiếng là người ủng hộ chỉ huy phi tập trung.

Lữ đoàn Dù số 46 đã trải qua nhiều năm chiến đấu ở đông nam Ukraine. Nhưng có thể nói, lực lượng này không còn cần thiết ở phía nam vùng xám sau khi cuộc phản công của Ukraine bắt đầu vào tháng Hai đã chặn đứng và đẩy lùi quân Nga, ổn định khu vực từng là sườn yếu nhất của Ukraine.

Được tự do chiến đấu ở những nơi khác, lữ đoàn này bắt đầu di chuyển về phía bắc tới Kostiantynivka và Chasiv Yar hai tháng trước. Cuộc di chuyển diễn ra gần như hoàn toàn bí mật. "Các biện pháp bảo mật thông tin nghiêm ngặt đã trở thành tiêu chuẩn cho quân đội Ukraine vào năm 2026," người lập bản đồ Unit Observer ghi nhận

Kỷ luật đó giờ đây thể hiện rõ ràng trong toàn bộ nỗ lực của Ukraine. Cuộc phản công ở phía đông nam giải phóng lữ đoàn này kéo dài sáu tháng với rất ít video. Máy bay radar Thụy Điển của Ukraine đã thực hiện các phi vụ chiến đấu trong nửa năm trước khi Bộ Quốc phòng công bố.

[Euromaidan: Ukraine is sending its winning brigades to where the fighting is worst. The 46th just turned up outside Kramatorsk]

2. Tổng thống Trump cho phép Nga cung cấp hàng triệu tấn dầu diesel cho thị trường Mỹ và toàn cầu.

Ngày 9 tháng 10, Tổng thống Donald Trump cho biết ông đã đồng ý cho Nga cung cấp hàng triệu tấn dầu diesel cho thị trường Mỹ và toàn cầu sau cuộc điện đàm với Putin.

"Nga sẽ ngay lập tức cung cấp hơn 300.000 tấn dầu diesel cho thị trường Mỹ và toàn cầu, thêm 500.000 tấn nữa trong tháng 11 và 1 triệu tấn ngay sau đó", Tổng thống Trump nói.

"Nhờ KIỂM SOÁT HOÀN TOÀN eo biển Hormuz và thông báo quan trọng này về năng lượng Nga, giá dầu diesel cho người Mỹ và trên toàn thế giới sẽ GIẢM MẠNH MẼ VÀ NHANH CHÓNG!" ông nói thêm.

Bộ Tài chính Mỹ cho biết, theo chỉ thị của Tổng thống Trump, "Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài, gọi tắt là OFAC ngay lập tức cấp giấy phép chung tạm thời để cho phép cung cấp dầu diesel của Nga ra thị trường toàn cầu."

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy chỉ trích quyết định này, cho rằng nó sẽ cung cấp cho Nga thêm nguồn thu để tài trợ cho cuộc xâm lược Ukraine.

"Điều này chỉ càng tiếp thêm động lực cho Putin và cho phép ông ta tiến hành thêm nhiều cuộc chiến tranh", Tổng thống Zelenskiy nói. "Và đúng vào thời điểm chúng ta đang nói về hòa bình, Mỹ lại cho phép Nga xuất khẩu dầu diesel."

Tổng thống Zelenskiy cho biết nhóm đàm phán của Ukraine hiện đang ở Florida trong hai ngày để đàm phán với các quan chức Mỹ về việc chấm dứt chiến tranh, hoặc ít nhất là đạt được một thỏa thuận ngừng bắn có thể bắt đầu bằng việc chấm dứt các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng.

"Tôi tin rằng người Ukraine chúng tôi chỉ đang bị lợi dụng như một màn khói che mắt. Điều này chắc chắn không trung thực, và chắc chắn không phải là cách mà các đối tác nên hành động," ông nói với các phóng viên, gọi động thái này là "một quyết định yếu kém từ các đối tác mạnh mẽ của chúng tôi."

Tổng thống Zelenskiy nói thêm rằng Ukraine sẵn sàng đáp trả bất kỳ động thái giảm leo thang nào của Nga, một lập trường mà các nhà đàm phán Mỹ đã biết. Ông cho biết Ukraine sẽ ngừng các cuộc tấn công vào các nhà máy lọc dầu và các cơ sở dầu mỏ khác của Nga nếu Mạc Tư Khoa ngừng tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine, mô tả các cuộc tấn công của Ukraine là phản ứng trước nhiều năm Nga tấn công hệ thống điện của nước này. Ông nói thêm rằng Kyiv đã đề xuất một thỏa thuận như vậy với Washington và tin rằng Mỹ có đủ ảnh hưởng để đạt được thỏa thuận đó.

Một nhà ngoại giao Âu Châu đặt câu hỏi liệu thỏa thuận này có làm giảm giá dầu diesel hay không, trả lời tờ Kyiv Independent: "Điều này rất khó có thể tác động thực sự đến giá cả, nhưng ý nghĩa biểu tượng của nó sẽ có tác động thực sự."

Điện Cẩm Linh cho biết trong cuộc điện đàm, Nga đã khẳng định sẵn sàng tung dầu và các sản phẩm dầu mỏ cho thị trường Mỹ và toàn cầu.

Động thái này diễn ra khi Nga đang tìm cách giảm nhẹ các lệnh trừng phạt của Mỹ trong các cuộc đàm phán về khả năng ngừng tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng trong cuộc chiến với Ukraine, tờ Kyiv Independent đưa tin ngày 9 tháng 10, dẫn lời các quan chức Mỹ và Ukraine am hiểu về các cuộc đàm phán. Mạc Tư Khoa cũng muốn liên kết thỏa thuận ngừng bắn năng lượng được đề xuất với các thỏa thuận ngừng bắn ở Hắc Hải.

Các cuộc đàm phán đó diễn ra sau khi Nga tăng cường các cuộc tấn công vào các cơ sở năng lượng của Ukraine. Một quan chức quốc phòng cao cấp của Ukraine nói với các phóng viên rằng Mạc Tư Khoa nhằm mục đích củng cố vị thế đàm phán của mình bằng cách gây ra thiệt hại tối đa cho hệ thống điện của nước này.

Một nhà ngoại giao Âu Châu quen thuộc với các cuộc thảo luận cho biết với tờ Kyiv Independent rằng Nga cũng có thể tìm cách giải phóng các tài sản bị đóng băng của Nga.

Ngày 30 tháng 9, chính phủ Nga gia hạn lệnh cấm xuất khẩu dầu diesel của các nhà sản xuất nhiên liệu đến ngày 31 tháng 10 trong bối cảnh thị trường nhiên liệu trong nước gặp khó khăn. Phó Thủ tướng Alexander Novak cho biết ngày 2 tháng 10 rằng nguồn cung dầu diesel trong nước là đủ và Mạc Tư Khoa có thể mở lại một phần hoạt động xuất khẩu nếu sản lượng vượt quá nhu cầu, theo truyền thông nhà nước.

Ngày 1 tháng 10, Putin tuyên bố Nga có đủ dầu diesel nhưng các lệnh trừng phạt đã ngăn cản nước này cung cấp cho thị trường toàn cầu. Phát biểu tại Câu lạc bộ Thảo luận Valdai, ông bác bỏ đề xuất ngừng các cuộc tấn công của Nga vào tàu Ukraine để đổi lấy việc Ukraine ngừng tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga là "vô lý", lập luận rằng các lệnh trừng phạt vẫn sẽ ngăn cản việc cung cấp thêm dầu diesel của Nga đến tay người mua quốc tế.

[Kyiv Independent: Trump allows Russia to supply millions of tons of diesel to US, global markets]

3. Tổng thống Trump ‘có thể và nên’ làm nhiều hơn nữa: Tổng thống Zelenskiy chỉ trích các cuộc đàm phán kinh doanh giữa Mỹ và Nga.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết các nhà đàm phán Ukraine sẽ đến thăm Hoa Kỳ để đàm phán vào thứ Sáu và thứ Bảy, ngày 9-10 tháng 10, đồng thời kêu gọi Tổng thống Donald Trump tăng cường áp lực lên Nga.

Theo Reuters, Tổng thống Zelenskiy đã thông báo về chuyến thăm Pryluky vào thứ Năm, ngày 8 tháng 10, sau vụ tấn công hỏa tiễn gây chết người của Nga. Bản báo cáo không nêu tên các thành viên của phái đoàn hoặc những người dự kiến sẽ gặp họ.

Theo Novyny.Live, Tổng thống Trump "có thể và nên" làm nhiều hơn nữa để thúc đẩy Putin đàm phán. Ông nói thêm rằng mặc dù sự ủng hộ của Âu Châu có thể giúp đưa Mạc Tư Khoa vào bàn đàm phán, nhưng Washington và cá nhân Tổng thống Trump có đòn bẩy lớn hơn để gia tăng áp lực lên Nga.

Tổng thống Zelenskiy cáo buộc Putin leo thang chiến tranh, cho rằng thiện chí đàm phán thực sự cần đi kèm với việc giảm leo thang. Ông kêu gọi các đối tác của Ukraine cùng hành động để giảm thương vong và chấm dứt chiến tranh.

Theo Novyny.Live, Tổng thống Trump "có thể và nên" làm nhiều hơn nữa để thúc đẩy Putin đàm phán. Ông nói thêm rằng mặc dù sự ủng hộ của Âu Châu có thể giúp đưa Mạc Tư Khoa vào bàn đàm phán, nhưng Washington và cá nhân Tổng thống Trump có đòn bẩy lớn hơn để gia tăng áp lực lên Nga.

Tổng thống Zelenskiy cáo buộc Putin leo thang chiến tranh, cho rằng thiện chí đàm phán thực sự cần đi kèm với việc giảm leo thang. Ông kêu gọi các đối tác của Ukraine cùng hành động để giảm thương vong và chấm dứt chiến tranh.

Tổng thống Zelenskiy thách thức các cuộc đàm phán kinh tế với Nga.

Tổng thống đặt câu hỏi làm thế nào các cuộc thảo luận về hợp tác kinh tế với Mạc Tư Khoa có thể tiếp tục trong khi những nỗ lực chấm dứt chiến tranh vẫn bế tắc.

"Một mặt, người ta không thể đàm phán với người Nga về các dự án kinh tế trong tương lai," ông nói, đồng thời mô tả tình trạng ngoại giao hiện nay là "bế tắc ngoại giao."

Ngoài ra, hãng tin Reuters hôm thứ Năm đưa tin rằng các quan chức Mỹ và Nga, bao gồm Jared Kushner, con rể của Tổng thống Trump, và Kirill Dmitriev, đã thảo luận về việc đưa một nhà đầu tư Mỹ vào dự án đường ống dẫn khí Nord Stream.

Một quan chức Tòa Bạch Ốc cho biết không có cuộc thảo luận nào gần đây về dự án Nord Stream. Các lệnh trừng phạt của Mỹ và Liên Hiệp Âu Châu vẫn là trở ngại cho bất kỳ việc khởi động lại nào, và Đức phản đối việc mở lại các đường ống dẫn khí này.

Kyiv tìm kiếm sự hỗ trợ quốc phòng cụ thể

Chuyến thăm của Tổng thống Zelenskiy diễn ra sau vụ tấn công bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa của Nga ngày 7 tháng 10, nhằm vào nhà cửa và cơ sở hạ tầng năng lượng trên khắp Ukraine.

Trong một tuyên bố riêng trên Telegram hôm thứ Năm, ông cho biết chiến dịch cấp cứu tại tòa nhà chung cư năm tầng bị phá hủy ở Pryluky đã kết thúc. Hai mươi hai người thiệt mạng, trong đó có năm trẻ em, và 54 người bị thương.

Tổng thống Zelenskiy cảm ơn các đối tác đã lên án các vụ tấn công nhưng kêu gọi các tuyên bố đó phải đi kèm với các gói quốc phòng bổ sung. Ông xác định vũ khí đánh chặn hỏa tiễn đạn đạo, đạn dược cho máy bay chiến đấu và đầu tư vào máy bay điều khiển từ xa đánh chặn là những nhu cầu cấp thiết.

Trước đó, Tòa Bạch Ốc đã đề xuất các cuộc đàm phán cấp kỹ thuật có sự tham gia của Ukraine, Nga và Mỹ tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất. Tổng thống Zelenskiy cho biết hồi tháng 9 rằng Kyiv đang chờ ngày dự kiến tổ chức.

Phái đoàn Ukraine lên đường sang Mỹ để đàm phán.

Theo Reuters, Tổng thống Zelenskiy cho biết hôm thứ Năm tại Pryluky rằng một phái đoàn Ukraine sẽ đến thăm Hoa Kỳ để đàm phán vào thứ Sáu và thứ Bảy, ngày 9-10 tháng 10, đồng thời kêu gọi Tổng thống Trump tăng cường áp lực lên Nga.

RBC-Ukraine đưa tin phái đoàn sẽ bao gồm Davyd Arakhamia, Rustem Umerov, Kyrylo Budanov và Serhiy Kyslytsya. Trích dẫn một nguồn tin giấu tên, tờ báo này cho biết các cuộc họp sẽ bắt đầu vào thứ Sáu và tập trung vào việc tăng cường ngoại giao và chuẩn bị cho cuộc họp ba bên giữa các nhóm đàm phán của Ukraine, Mỹ và Nga.

Nguồn tin cho rằng Washington có thể đạt được thỏa thuận với Mạc Tư Khoa để tổ chức đàm phán vào nửa cuối tháng 10 nhằm thảo luận về các bước khả thi hướng tới chấm dứt chiến tranh. Lịch trình này vẫn chưa được xác nhận chính thức.

[Kyiv Post: Trump ‘Can And Should’ Do More: Zelensky Slams US-Russia Business Talks]

4. Các chuyên gia cho biết Iran không có khả năng "xóa sổ" San Diego hay Los Angeles.

Tổng thống Trump đã gây xôn xao dư luận khi cho rằng việc Iran phóng hỏa tiễn vào hai thành phố lớn nhất của California có thể là "cái giá nhỏ phải trả để giữ an toàn cho thế giới", nhưng các chuyên gia cho rằng Iran không có vũ khí cần thiết để thực hiện các cuộc tấn công tầm xa, gây thiệt hại nặng nề vào Los Angeles và San Diego.

Trước sự phản đối mạnh mẽ từ các quan chức California, Tòa Bạch Ốc sau đó tuyên bố rằng Tổng thống Trump "đang khẳng định rõ ràng rằng các thành phố của Mỹ sẽ bị đe dọa nếu chương trình hạt nhân của Iran không bị ngăn chặn", ám chỉ lý lẽ của chính phủ Mỹ khi tấn công Iran trong các cuộc không kích ngắn năm ngoái và khi bắt đầu cuộc chiến kéo dài bảy tháng chống lại Tehran vào tháng Hai.

"Hiện tại Iran không có hỏa tiễn nào có tầm bắn đủ xa để vươn tới lục địa Mỹ", Sam Lair, một chuyên gia tại Viện Nghiên cứu Chính sách Đối ngoại, gọi tắt là FPRI, nói với Newsweek.

Các nhà phân tích cho rằng vụ tấn công hỏa tiễn bất thành của Iran vào Diego Garcia, hòn đảo ở trung tâm Ấn Độ Dương nơi đặt căn cứ quân sự chung của Mỹ và Anh, hồi tháng 3 là mục tiêu xa nhất mà Iran từng nhắm tới.

Diego Garcia nằm cách lãnh thổ Iran chưa đầy 4.000 km. Các quan chức Iran chỉ công khai thừa nhận việc phát triển hỏa tiễn có tầm bắn tối đa 2.000 km.

Nhưng Iran chưa cho thấy bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy họ sở hữu hỏa tiễn đạn đạo liên lục địa, gọi tắt là ICBM, loại hỏa tiễn có tầm bắn lên đến hơn 5.500 km. Tehran sẽ cần phóng hỏa tiễn có tầm bắn gấp đôi khoảng cách này để tấn công các thành phố trên lục địa Hoa Kỳ.

Vào tháng 3, ngay sau khi chiến tranh bắt đầu, tình báo Mỹ đánh giá rằng Tehran có thể sử dụng công nghệ phóng hỏa tiễn vào không gian hiện có để chế tạo một hỏa tiễn đạn đạo liên lục địa, gọi tắt là ICBM hoạt động được vào năm 2035. Tuy nhiên, vẫn chưa rõ cuộc chiến đang diễn ra với Washington đã ảnh hưởng như thế nào đến khả năng mở rộng tầm bắn của các thiết kế hỏa tiễn hoặc bổ sung kho vũ khí tầm ngắn của nước này.

Nhưng ngay cả khi Iran có thể phóng hỏa tiễn hoặc máy bay điều khiển từ xa từ tàu chiến, "chúng cũng không đủ để ‘phá hủy’ một trong những thành phố đó vì chúng được trang bị vũ khí thông thường và do đó sẽ gây ra thiệt hại hạn chế," Lair nói với Newsweek.

Các loại vũ khí thông thường không có đầu đạn hạt nhân, vốn thường có sức tàn phá lớn hơn nhiều.

William Alberque, cựu giám đốc trung tâm chống phổ biến vũ khí hạt nhân của NATO hiện đang làm việc cho tổ chức phi lợi nhuận Pacific Forum, cho biết thêm rằng các hỏa tiễn đạn đạo tầm trung, gọi tắt là IRBM tiên tiến nhất của Iran có thể vươn tới Luân Đôn hoặc các mục tiêu ở Âu Châu khi mang đầu đạn nhẹ hơn, nhưng không thể vươn tới lục địa Hoa Kỳ.

Nhưng các hỏa tiễn sẽ phải lén lút vượt qua hệ thống phòng thủ của NATO ở Âu Châu—và cả một hệ thống radar ở Thổ Nhĩ Kỳ cũng có khả năng phát hiện hỏa tiễn đang hướng về phía Mỹ, Alberque nói với Newsweek.

Hiện tại, Mỹ không có một hệ thống phối hợp để đánh chặn các cuộc tấn công hỏa tiễn đạn đạo liên lục địa quy mô lớn từ Nga hoặc Trung Quốc, mặc dù hệ thống này có thể đánh chặn một số lượng tương đối nhỏ hỏa tiễn mà Bắc Hàn—hoặc Iran, trong tương lai—có thể bắn vào Mỹ.

Hiện tại, Mỹ có 44 hỏa tiễn đánh chặn đặt trên mặt đất, gọi tắt là GBI được triển khai khắp cả nước, 40 chiếc trong các hầm chứa ở Alaska, và bốn chiếc khác tại Căn cứ Không gian Vandenberg ở Nam California. Mỹ dự định bổ sung thêm các hỏa tiễn mới, được gọi là Hỏa tiễn đánh chặn thế hệ tiếp theo, vào hệ thống GBI trong vài năm tới.

Các nhà phân tích cho rằng, bất cứ thứ gì mà các thiết bị GBI không tiêu diệt được đều có khả năng rơi vào tầm ngắm của hệ thống Aegis của Hải quân Mỹ.

Nhưng chính quyền Trump đang phát triển hệ thống phòng thủ hỏa tiễn Golden Dome, mà chính phủ cho rằng sẽ bảo vệ Bắc Mỹ khỏi các mối đe dọa tiên tiến, như hỏa tiễn siêu thanh tốc độ cao.

Về cơ bản, đó là một mạng lưới các thiết bị theo dõi, cảm biến và đánh chặn để vô hiệu hóa máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn hướng về phía Mỹ, thậm chí cả những hỏa tiễn được phóng từ không gian. Phần lớn thiết kế cuối cùng vẫn còn là một bí ẩn.

Hệ thống Golden Dome một phần được lấy cảm hứng từ hệ thống Iron Dome nổi tiếng của Israel, mà Mỹ đã giúp phát triển, mặc dù hệ thống của Israel phòng thủ chống lại hỏa tiễn tầm ngắn, chứ không phải là các loạt hỏa tiễn tầm xa, tốc độ cao ngay từ giai đoạn đầu bay.

Nhưng Golden Dome chắc chắn sẽ vô cùng tốn kém. Chính phủ Mỹ đã yêu cầu 1,5 ngàn tỷ đô la cho ngân sách quân sự trong năm tài chính 2027—tăng hơn 40% so với ngân sách quốc phòng hiện tại—một phần để tài trợ cho Golden Dome.

Văn phòng Ngân sách Quốc hội, gọi tắt là CBO, cơ quan phi đảng phái tư vấn cho các nhà lập pháp Mỹ về vấn đề tài trợ, cho biết vào tháng 5 rằng Golden Dome sẽ tiêu tốn khoảng 1,2 ngàn tỷ đô la trong 20 năm tới, một con số cao hơn nhiều so với 175 tỷ đô la ban đầu được phân bổ cho dự án.

[Newsweek: Iran Doesn’t Have Capability to ‘Take Out’ San Diego or LA, Experts Say]

5. ‘Mục tiêu khủng bố’: Nga tiêu diệt 33 người trong một cuộc tấn công duy nhất ở Donbas

Ít nhất 33 người thiệt mạng và 22 người bị thương trong một vụ tấn công của Nga nhằm vào hai xe buýt ở Kramatorsk thuộc vùng Donbas của Ukraine sáng thứ Năm, theo thông tin từ chính quyền địa phương.

"Vào thời điểm xảy ra vụ tấn công, các xe buýt dân sự đang chở khách. Mọi người chỉ đang sinh hoạt bình thường", hội đồng thành phố Kramatorsk cho biết trong một tuyên bố. "Đối với Kramatorsk, khu vực tiền tuyến - nơi chỉ còn lại một phần nhỏ dân số do các cuộc pháo kích và di tản liên tục của Nga - mỗi chuyến đi qua thành phố đều tiềm ẩn rủi ro hàng ngày. Hiện chỉ còn rất ít người ở lại đây. Tuy nhiên, ngay cả các phương tiện dân sự chở khách cũng trở thành mục tiêu khủng bố của Nga", hội đồng thành phố nói thêm.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy cho biết các bác sĩ đang "nỗ lực cứu sống những người bị thương" và số người thiệt mạng có thể còn tăng lên. Ông nói thêm: "Một số người thiệt mạng vẫn chưa được xác định danh tính do mức độ nghiêm trọng của vết thương. Tôi xin gửi lời chia buồn sâu sắc nhất đến gia đình và người thân của họ." Cơ quan công tố đã mở một vụ án hình sự liên quan đến vụ tấn công này.

"Cuộc tấn công này sẽ không thể không bị đáp trả. Nga đang cố gắng hủy diệt toàn bộ sự sống ở Donbas, và thế giới cần phải đáp trả. Một phản ứng mạnh mẽ - chính xác như những gì người Nga đáng phải nhận vì tất cả những cái chết mà họ đã gây ra," Tổng thống Zelenskiy nói thêm.

Trong một cuộc phỏng vấn hôm thứ Năm, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết hiện tại "dường như không có triển vọng nào về một giải pháp đàm phán... vì Nga đang đưa ra điều kiện kiểm soát hoàn toàn Donetsk, điều mà Ukraine bác bỏ là không thể chấp nhận được."

Nga tuyên bố mục tiêu chính của cuộc xâm lược là cứu những người nói tiếng Nga ở Donbas khỏi "cuộc diệt chủng do Ukraine gây ra", với việc nhà độc tài Vladimir Putin nói vào ngày 1 tháng 10 rằng đất nước ông sẽ "giải phóng" Donbas sớm hơn nhiều so với dự kiến của Ukraine. Cho đến nay, Mạc Tư Khoa vẫn chưa đưa ra tuyên bố nào về cuộc tấn công mới nhất, nhưng đã nhiều lần phủ nhận việc tấn công vào thường dân Ukraine.

Cuộc tấn công mới nhất này diễn ra chỉ một ngày sau vụ tấn công hỏa tiễn của Nga vào một tòa nhà dân cư ở Pryluky khiến 22 người thiệt mạng và hơn 50 người bị thương. Kể từ tháng 8, Mạc Tư Khoa đã phát động một loạt các cuộc tấn công trả đũa để đáp trả các cuộc tấn công của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu và chợ dầu của Nga.

[Politico: ‘Targets of terror’: Russia kills 33 in single strike in Donbas]

6. Mỹ trừng phạt tòa án đã tìm cách bắt giữ Putin.

Ngày 9 tháng 10, Mỹ áp đặt các biện pháp trừng phạt tài chính nghiêm khắc đối với Tòa án Hình sự Quốc tế, gọi tắt là ICC, cơ quan đã ban hành lệnh bắt giữ Putin vào năm 2023.

Các biện pháp trừng phạt mới sẽ cấm giao dịch với tòa án sau thời gian ân hạn sáu tháng. Bất kỳ công ty nào giao dịch với tòa án sau thời gian đó đều có thể bị chính phủ Mỹ trừng phạt.

Ngày 9 tháng 10, các Ngoại trưởng của Canada, Đan Mạch, Đức, Pháp, Ý, Nhật Bản, Hòa Lan và Anh đã đưa ra một tuyên bố chung ủng hộ Tòa án Hình sự Quốc tế, gọi tắt là ICC.

"Chúng tôi... tái khẳng định sự ủng hộ liên tục và kiên định của mình đối với tính độc lập, công bằng và liêm chính của Tòa án Hình sự Quốc tế, gọi tắt là ICC", họ nói. "Với tư cách là những người ủng hộ ICC tận tâm, chúng tôi rất tiếc và hoàn toàn không đồng ý với tuyên bố về các biện pháp trừng phạt mà Hoa Kỳ sẽ áp đặt lên tòa án này."

Các bộ trưởng cho biết họ đánh giá cao "công việc mà tòa án đã thực hiện để chuẩn bị cho các biện pháp như vậy nhằm giúp tòa án tiếp tục hoàn thành nhiệm vụ của mình theo Quy chế Rôma và chúng tôi nhấn mạnh sự ủng hộ kiên định của mình trong việc tạo điều kiện cho tòa án làm được điều đó."

"Tuy nhiên, nếu được thực thi, các biện pháp trừng phạt này sẽ có tác động đáng kể đến công việc của tòa án, đội ngũ nhân viên tận tâm và gia đình của họ," họ nói. "... Chúng tôi vẫn đoàn kết trong việc ủng hộ ICC và cam kết tham gia vào đối thoại mang tính xây dựng và toàn diện với các quốc gia không phải là thành viên khi chúng tôi chuẩn bị cho Đại hội đồng các quốc gia thành viên vào tháng 12 năm 2026. Chúng tôi sẽ tiếp tục hợp tác để hỗ trợ công việc quan trọng của tòa án, duy trì hệ thống quốc tế dựa trên luật lệ và thúc đẩy trách nhiệm giải trình."

Vào năm 2023, Tòa án Hình sự Quốc tế, gọi tắt là ICC đã ban hành lệnh bắt giữ Putin và một quan chức Nga khác, Maria Lvova-Belova, với tội danh "vận chuyển trái phép dân cư (trẻ em) từ các khu vực bị tạm chiếm của Ukraine sang Liên bang Nga".

Trước đó, chính quyền của Tổng thống Donald Trump cũng đã trừng phạt riêng lẻ nhiều thẩm phán của tòa án này.

Tổng thống Trump đã chỉ trích những nỗ lực của Tòa án Hình sự Quốc tế, gọi tắt là ICC trong việc điều tra các tội ác bị cáo buộc do quân nhân Mỹ gây ra và các hành động của ICC chống lại Israel.

Vào năm 2024, tòa án đã ban hành lệnh bắt giữ Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và Yoav Gallant, khi đó là Bộ trưởng Quốc phòng Israel, như một phần của cuộc điều tra về cáo buộc tội ác chiến tranh ở Gaza.

Tòa án này, được thành lập năm 2002 và đặt trụ sở tại The Hague, Hòa Lan, điều tra các vụ diệt chủng, tội ác chiến tranh và các tội phạm khác.

[Kyiv Independent: US sanctions court that seeks to arrest Putin, prompts backlash]

7. Ukraine được tường trình đã tấn công vào nhà máy sản xuất nhiên liệu hỏa tiễn hành trình và kho dầu của Nga trong một cuộc tấn công đêm qua.

Theo các kênh truyền thông Telegram của Nga, quân đội Ukraine đã phát động một cuộc tấn công vào một số khu vực của Nga vào đêm 9 tháng 10, được tường trình tấn công vào một nhà máy của Nga sản xuất các phụ tùng nhiên liệu cho hỏa tiễn hành trình Kh-55 và Kh-101, cũng như cơ sở hạ tầng dầu mỏ.

Kênh theo dõi tin tức trên Telegram, Exilenova+, dẫn lời người dân địa phương, cho biết đã nhìn thấy những tia chớp từ các vụ nổ và khói bốc lên ở khu vực Nhà máy Thí nghiệm Redkino thuộc tỉnh Tver.

Nhà máy này, nơi sản xuất các thành phần của nhiên liệu hỏa tiễn Decilin-M, cũng như các chất phụ gia nhiên liệu cho dầu diesel và dầu hỏa hàng không, trước đây đã bị tấn công bởi lực lượng Ukraine vào tháng 2 năm 2026. Cuộc tấn công đã phá hủy khoảng 6.000 máy bay điều khiển từ xa FPV (góc nhìn thứ nhất) và các bộ phận của chúng, theo Bộ Tổng tham mưu cho biết.

Nhà máy này đang chịu lệnh trừng phạt từ Mỹ, Anh và một số quốc gia khác.

Nga thường xuyên sử dụng hỏa tiễn hành trình Kh-55 và Kh-101 để tấn công các thành phố của Ukraine, bao gồm cả các cuộc tấn công hỏa tiễn quy mô lớn gần đây vào Kyiv.

Tại một khu vực khác của Nga, một cuộc tấn công của Ukraine được tường trình đã dẫn đến hỏa hoạn tại một kho chứa dầu nằm ở phía bắc thành phố Belgorod, theo dữ liệu từ hệ thống giám sát Thông tin về cháy rừng để quản lý tài nguyên, gọi tắt là FIRMS của NASA.

Mức độ thiệt hại gây ra chưa được xác định rõ ngay lập tức.

Theo báo cáo của tờ The Moscow Times, một cơ quan truyền thông độc lập của Nga, tại Cộng hòa Komi của Nga, máy bay điều khiển từ xa của Ukraine được tường trình đã tấn công nhà máy lọc dầu Ukhta thuộc sở hữu của Lukoil vào sáng ngày 9 tháng 10. Đoạn video cho thấy khói đen bốc lên từ cơ sở này.

Hãng truyền thông độc lập Astra của Nga đã định vị được vị trí địa lý của đoạn phim do nhân chứng quay cho thấy khói bốc lên từ nhà máy lọc dầu, trong khi kênh giám sát Supernova+ của Ukraine đưa tin về các vụ nổ và hoạt động của máy bay điều khiển từ xa ở Ukhta.

Nhà máy lọc dầu này đã chế biến khoảng 3 triệu tấn dầu trong năm 2025, chiếm khoảng 1,1% tổng sản lượng lọc dầu của Nga. Nhà máy sản xuất xăng, dầu diesel, dầu nhiên liệu và dầu khí chân không.

Các nhà chức trách hàng không Nga đã tạm thời đình chỉ các chuyến bay tại phi trường Ukhta trong bối cảnh vụ tấn công. Chính quyền địa phương cũng đã ban bố cảnh báo về máy bay điều khiển từ xa, trong khi thị trưởng thành phố, Marina Meteleva, cho biết tình hình đã được kiểm soát.

Nhà máy lọc dầu này, nằm cách biên giới Ukraine khoảng 1.700 km, trước đây từng bị máy bay điều khiển từ xa của Ukraine tấn công vào tháng 2 năm 2026 và tháng 8 năm 2025.

Mặc dù loại vũ khí được sử dụng trong vụ tấn công được báo cáo chưa được làm rõ ngay lập tức, nhưng Ukraine thường xuyên sử dụng máy bay điều khiển từ xa tầm xa để tấn công các cơ sở và hạ tầng dầu mỏ hỗ trợ trực tiếp cho cuộc chiến của Nga tại Ukraine.

[Kyiv Independent: Ukraine reportedly targets Russian cruise missile fuel plant, oil depot in overnight attack]

8. Tàu chở dầu Shadow bị máy bay điều khiển từ xa của Ukraine tấn công, đe dọa gây tràn dầu ngoài khơi bờ biển Hắc Hải của Nga.

Giới chức vùng nghỉ dưỡng Sochi bên bờ Hắc Hải của Nga cho biết, một tàu chở dầu khổng lồ bị máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đốt cháy và bỏ lại trôi dạt không gây nguy hiểm cho người tắm biển và vùng biển địa phương, và các bãi biển đã đóng cửa để bảo vệ người tắm biển và vùng đất ngập nước hiện đã mở cửa trở lại cho công chúng, truyền thông địa phương đưa tin hôm thứ Năm.

Thị trưởng Sochi, Andrey Proshunin, cho biết trong một tuyên bố hôm thứ Tư rằng văn phòng của ông đang theo dõi sát sao phẩm chất nước biển ngoài khơi, đồng thời trấn an cử tri rằng tình hình đang được kiểm soát và an toàn của người dân là ưu tiên hàng đầu của ông.

"Hiện tại, đám cháy trên tàu chở dầu đã được dập tắt và các tàu cấp cứu đang theo dõi. Chưa ghi nhận trường hợp nước bị ô nhiễm do dầu tràn. Con tàu hư hại hoàn toàn và đang trôi dạt theo dòng hải lưu dọc bờ biển", ông Proshunin cho biết.

"Các cơ quan giám sát môi trường địa phương đang kiểm tra mức độ ô nhiễm trong nước, không khí và đất trên toàn khu vực Sochi, và để bảo đảm an toàn, tất cả các bãi biển sẽ bị đóng cửa cấm bơi lội cho đến khi các cuộc kiểm tra hoàn tất", ông nói tiếp.

Ông Proshunin kêu gọi cử tri giữ bình tĩnh.

"Tôi kêu gọi mọi người giữ bình tĩnh, tuân thủ các quy định và hạn chế hiện hành, và chỉ tin tưởng vào các nguồn thông tin đáng tin cậy. Tình hình đang được đội ngũ điều hành thành phố theo dõi sát sao", ông nói thêm.

Cơ quan giám sát môi trường quốc gia Nga Rospotrebnadzor, trong một thông báo hôm thứ Tư được hãng thông tấn TASS do Điện Cẩm Linh tài trợ công bố, cũng có cùng quan điểm nhưng không đề cập đến máy bay điều khiển từ xa.

"Không có hiện tượng ô nhiễm Hắc Hải do vụ cháy trên tàu chở dầu gần Sochi gây ra. Các cơ quan chức năng đang giám sát vùng ven biển và vùng biển Hắc Hải", cơ quan này cho biết.

Dmitry Plishkin, nhà lãnh đạo vùng Sirius bao gồm Sochi và các thị trấn, làng mạc lân cận, cho biết trong một tuyên bố hôm thứ Năm rằng tất cả các vùng biển và bãi biển địa phương đều đã được chứng nhận an toàn môi trường và hiện đã mở cửa trở lại.

Tuyên bố của Plishkin không đề cập đến chiếc tàu chở dầu 107.000 tấn bị hư hại, theo các hãng tin có trụ sở tại Sochi, chiếc tàu này đang trôi dạt chậm về hướng đông bắc trong vùng biển quốc tế với sóng nhẹ.

Tàu Aframax Rio mang cờ Liberia, dài 246 mét (807 feet) và trọng tải 107.113 tấn, được đóng năm 2004, đang bị Ukraine trừng phạt vì là tàu chở dầu "bóng" mà Nga sử dụng để né tránh các lệnh trừng phạt xuất khẩu dầu mỏ của phương Tây. Tàu Aframax đang di chuyển về phía nam khi bị tấn công và bốc cháy dữ dội trong một vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa vào tối thứ Ba.

Vụ cháy xảy ra dưới bầu trời quang đãng, cách bờ biển Sochi khoảng 15 hải lý (30 km) – trung tâm của khu nghỉ dưỡng "Riviera Nga" bên bờ Hắc Hải – đã được hàng ngàn người dân địa phương và khách du lịch chứng kiến.

Video về con tàu đang cháy cho thấy ngọn lửa bao trùm toàn bộ boong trên cùng, với những đám cháy dữ dội nhất tập trung ở giữa tàu chở dầu. Hệ thống Thông tin về Cháy rừng để Quản lý Tài nguyên, gọi tắt là FIRMS của Mỹ, do NASA điều hành, cho thấy các đám cháy đã bùng phát gần tàu chở dầu trong hơn 24 giờ trước khi được dập tắt.

Hình ảnh về đám cháy và sự lan rộng của nó được ghi lại trực tiếp từ bờ biển hôm thứ Tư cho thấy ngọn lửa tập trung nhất ở phần trung tâm của boong trên cùng của con tàu, một khu vực thường bị máy bay điều khiển từ xa của Ukraine tấn công trong các cuộc tấn công tàu chở dầu trước đây. Các cuộc tấn công bằng thuyền điều khiển từ xa trên biển của Ukraine nhằm vào các tàu chở dầu trước đây thường tập trung vào phòng máy và chân vịt gần đuôi tàu.

Nền tảng tin tức địa phương của Nga, Sochi Radar, đưa tin rằng tàu Aframax Rio chở đầy hàng và lượng dầu tràn ra nước quá lớn, gây cháy khiến lực lượng cứu hỏa không thể tiếp cận và dập lửa nhanh chóng.

Trong bài phát biểu tối thứ Tư, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy cho biết quân đội Ukraine đã tấn công và gây hư hại nặng cho một tàu chở dầu ở Hắc Hải, nhưng ông không nêu tên con tàu cũng như không cho biết loại máy bay điều khiển từ xa nào được sử dụng trong vụ tấn công.

Các kênh truyền thông địa phương của Nga xác định quân đội Ukraine đã vận hành các máy bay điều khiển từ xa tấn công tàu chở dầu.

Trang thông tin vận tải biển Marine Executive có trụ sở tại Mỹ, trong một bài báo hôm thứ Năm, cho biết đám cháy bắt đầu ở giữa tàu, trong khu vực bể chứa hàng và sau đó lan ra phía sau dọc theo mạn phải. Tối cùng ngày, báo cáo cho biết dầu cháy rò rỉ từ các khoang chứa của tàu chở dầu có thể nhìn thấy trên mặt nước, bên dưới một cột khói cao ngút.

Theo nhóm theo dõi tàu dân sự toàn cầu MarineTraffic, lần cuối cùng tàu Aframax Rio bật thiết bị phát tín hiệu là vào ngày 5 tháng 10 ngoài khơi bờ biển Georgia, và kể từ đó vị trí của nó không còn hiển thị trên hệ thống theo dõi vệ tinh. Chủ sở hữu ghi danh của tàu là Rio Enterprises SA, một công ty của Quần đảo Marshall.

Trong bài báo hôm thứ Tư, trang tin Protothema của Hy Lạp đưa tin tàu chở dầu này "có liên hệ với công ty Hellenic Tankers của Andreas Hadjiyiannis". Tính đến thứ Năm, không có nền tảng theo dõi tàu lớn nào cho thấy vị trí của con tàu.

Các nền tảng theo dõi hàng hải cho thấy các điểm đến trước đây của tàu bao gồm Sapsun, Thổ Nhĩ Kỳ và Sika, Ấn Độ.

Theo Kyiv, cả hai nước đều giúp Nga né tránh các lệnh trừng phạt bằng cách nhận các tàu chở dầu ma chứa đầy dầu thô của Nga, sau đó được tinh chế thành sản phẩm hợp pháp không thuộc diện trừng phạt.

Trang Web theo dõi vận tải biển Hắc Hải Blackseanews.net cho thấy đơn vị vận hành tàu là Hellenic Tankers Co LTD, một doanh nghiệp có trụ sở tại Athens, và chuyến đi cuối cùng được ghi nhận chính thức là từ cảng Novorossiysk của Nga đến cảng Rabigh của Ả Rập Xê Út vào tháng 5 năm 2026.

Ngày 22 tháng 9, Robert "Magyar" Brovdi, chỉ huy Lực lượng Hệ thống Điều khiển từ xa, gọi tắt là USF của Ukraine, tuyên bố lực lượng tấn công của ông đã tấn công và vô hiệu hóa 300 tàu chở dầu "hạm đội bóng tối" của Nga kể từ ngày 6 tháng 7, với 134 cuộc tấn công ở Biển Azov và 166 cuộc tấn công ở Hắc Hải.

Chiếc tàu chở dầu thuộc hạm đội ngầm của Nga gây thiệt hại môi trường lớn nhất bị đánh chìm ở vùng biển đó là tàu Vologaneft-212, bị chìm trong một cơn bão vào tháng 12 năm 2024 gần cảng nghỉ dưỡng Anapa với hơn 4.000 tấn dầu nhiên liệu nặng trên tàu.

Sản phẩm bị rò rỉ đã làm ô nhiễm hàng trăm km bãi biển nghỉ dưỡng và vùng đất ngập nước nhạy cảm trên bờ biển Hắc Hải của Nga và ở Crimea bị Nga tạm chiếm. Mùa bão Hắc Hải dữ dội nhất kéo dài từ cuối tháng 10 đến tháng 3.

Thông cáo báo chí từ đơn vị điều hành tàu, một công ty có trụ sở tại Singapore tên là Executive Ships Management, cho biết tất cả 23 thành viên thủy thủ đoàn đều an toàn trên bờ sau vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa. Công ty cho biết họ đang điều tra tình trạng hiện tại của tàu, bao gồm bất kỳ mối đe dọa tiềm tàng nào mà nó có thể gây ra cho hoạt động hàng hải, vùng biển hoặc bờ biển trong khu vực.

[Kyiv Post: Shadow Tanker Hit by Ukrainian Drones Threatens Spill Off Russia's Black Sea Coast]

9. Các phi trường Nga đóng cửa giữa lúc có cáo buộc Ukraine tấn công bằng khinh khí cầu và máy bay điều khiển từ xa.

Ngày 9 tháng 10, một số phi trường ở Mạc Tư Khoa đã tạm thời đình chỉ các chuyến bay do nghi ngờ có máy bay điều khiển từ xa và khinh khí cầu của Ukraine xâm nhập không phận xung quanh thủ đô Nga.

Các phi trường Domodedovo, Sheremetyevo, Vnukovo và Zhukovsky đều tạm ngừng hoạt động trong cuộc không kích được tường trình của Ukraine, làm gián đoạn các chuyến bay và gây ra sự chậm trễ kéo dài.

Theo FlightRadar24, một địa điểm giám sát giao thông hàng không mã nguồn mở, nhiều máy bay của chính phủ Nga thuộc Phi đội bay đặc biệt Rossiya, chuyên chở các quan chức cao cấp của chính phủ Nga, dự kiến sẽ hạ cánh xuống các phi trường ở Mạc Tư Khoa vào ngày 9 tháng 10.

Theo FlightRadar24, ít nhất một trong số các máy bay, một chiếc Ilyushin Il-96-300PU bay từ Türkmenbaşy ở Turkmenistan đến phi trường Vnukovo ở Mạc Tư Khoa, được tường trình đã buộc phải chuyển hướng đến St. Petersburg.

Thị trưởng Mạc Tư Khoa Sergei Sobyanin tuyên bố "lực lượng phòng không của Bộ Quốc phòng đã đẩy lùi một cuộc tấn công của 15 máy bay điều khiển từ xa" vào ứng dụng nhắn tin MAX của chính phủ Nga.

Một số khinh khí cầu không rõ nguồn gốc, mà cả các kênh Telegram của Nga và Ukraine đều khẳng định là do quân đội Ukraine phóng, cũng được nhìn thấy trên bầu trời Nga.

Các kênh Telegram địa phương của Nga đã đăng tải hình ảnh những quả bóng bay bí ẩn trên bầu trời gần Mạc Tư Khoa, cùng với hoạt động phòng không.

Hãng thông tấn BAZA của Nga đưa tin rằng "các khinh khí cầu trinh sát được phóng từ Ukraine" đã bị bắn rơi trên vùng Yaroslavl, một khu vực của Nga phía bắc Mạc Tư Khoa.

Vào lúc 17 giờ 42 phút giờ Mạc Tư Khoa, hãng thông tấn Nga RIA Novosti đưa tin rằng các phi trường Domodedovo, Vnukovo và Zhukovsky đã mở cửa trở lại.

Ngày 1 tháng 9, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy tuyên bố kế hoạch đóng cửa không phận Nga.

Ông nói: "Sẽ có rất nhiều máy bay điều khiển từ xa trên bầu trời Nga với quy mô cần phải được tính đến", đồng thời cảnh báo "mọi hãng hàng không sử dụng không phận Nga" không được bay qua nước này.

"Trên thực tế, không phận Nga sẽ bị đóng cửa," ông nói thêm.

Trong những tuần sau thông báo, các cuộc không kích bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã gây ra sự gián đoạn nghiêm trọng cho hoạt động hàng không của Nga, nhưng kết quả vẫn chưa đạt được sự đóng cửa hoàn toàn như Tổng thống Zelenskiy đã hứa.

[Kyiv Independent: Russian airports closed amid alleged Ukrainian balloon and drone raid]

10. Người sáng lập kênh tuyên truyền chiến tranh Nga Rybar bị bắt giữ tại Montenegro.

Theo thông tin từ truyền thông địa phương và được chính phủ Montenegro xác nhận vào ngày 9 tháng 10, nhà chức trách Montenegro đã bắt giữ Mikhail Zvinchuk, người sáng lập blog chiến tranh ủng hộ Cẩm Linh Rybar.

Theo báo Vijesti, dẫn nguồn tin, Zvinchuk, vợ ông là Valeria Zvinchuk và ba cộng sự khác đã bị bắt giữ trong một chiến dịch của cảnh sát và cơ quan an ninh Montenegro vào sáng ngày 9 tháng 10 tại thị trấn Risan.

Rybar là một trong những blog ủng hộ chiến tranh nổi tiếng nhất của Nga với hơn 1,5 triệu người theo dõi trên ứng dụng nhắn tin Telegram, tập trung vào việc đưa tin về các diễn biến chiến trường ở Ukraine đồng thời tuyên truyền các luận điệu thân Nga về cuộc chiến.

Nhân viên của kênh này đã phải chịu lệnh trừng phạt của Anh và Liên Hiệp Âu Châu, và Mỹ đã tuyên bố treo thưởng 10 triệu đô la vào năm 2024 cho thông tin về các hoạt động của Rybar.

Theo Vijesti, Zvinchuk bị bắt giữ trong một chiến dịch trấn áp các hoạt động hỗn hợp của Rybar, mà chính quyền Anh và Mỹ cho rằng có liên quan đến các hoạt động tuyên truyền và gây ảnh hưởng của Nga.

Thủ tướng Montenegro Milojko Spajic xác nhận việc bắt giữ Zvinchuk, nhưng không tiết lộ thêm chi tiết về chiến dịch này.

Ông Spajic phát biểu trên kênh X: "Montenegro đang bảo vệ lợi ích của mình, và sẽ không ai có thể gây nguy hiểm cho tương lai Âu Châu của chúng ta."

Montenegro, một quốc gia nhỏ ở Tây Balkan, đã gia nhập NATO năm 2017 và hiện đang dẫn đầu các cuộc đàm phán để gia nhập Liên Hiệp Âu Châu.

[Kyiv Independent: Founder of Russian war propaganda channel Rybar detained in Montenegro]

11. Anh Quốc công bố gói viện trợ mùa đông trị giá 71 triệu Mỹ Kim và áp đặt các lệnh trừng phạt mới đối với Nga.

Ngoại trưởng Anh Ed Miliband cam kết viện trợ 54 triệu bảng Anh (71 triệu đô la Mỹ) cho Ukraine trước mùa đông và công bố các biện pháp trừng phạt mới đối với Nga vào thứ Năm, ngày 8 tháng 10, trong chuyến thăm đầu tiên của ông tới nước này kể từ khi nhậm chức.

Ngoại trưởng Miliband đã công bố các biện pháp này cùng với Tổng thống Volodymyr Zelenskiy và Ngoại trưởng Andrii Sybiha, những người đã cùng ông thị sát hiện trường vụ tấn công hỏa tiễn gây chết người của Nga ở Pryluky, thuộc vùng Chernihiv.

Theo trang Web của chính phủ Anh, Ngoại trưởng Miliband cho biết: "Năm mùa đông đã trôi qua, người dân Ukraine vẫn đang sống trong mối đe dọa thường trực từ các cuộc không kích của Nga, tình trạng mất điện và cái chết."

"Thông điệp của tôi gửi tới Putin rất rõ ràng – Ông không thể chờ đợi chúng tôi bỏ cuộc," Ngoại trưởng Anh nói tiếp, khẳng định lại sự ủng hộ của Anh đối với Ukraine bất chấp các mối đe dọa chiến tranh hỗn hợp từ Nga, vốn đã gia tăng đáng kể trong những tháng gần đây.

Vương quốc Anh cam kết viện trợ thêm 6 triệu bảng Anh (khoảng 8 triệu đô la Mỹ) cho Ukraine, đặc biệt là để "theo đuổi công lý" đối với tội ác chiến tranh của Nga. Tính đến ngày 2 tháng 10, Ukraine đã mở gần 244.000 vụ án hình sự về các tội ác do lực lượng Nga và đồng phạm gây ra trên lãnh thổ nước này, trong đó có gần 227.000 cuộc điều tra tội ác chiến tranh.

Cuộc tấn công ở Pryluky khiến 22 người thiệt mạng.

Vụ tấn công vào một tòa nhà chung cư ở Pryluky trùng với ngày sinh nhật lần thứ 74 của Tổng thống Nga Putin, và nó đã khiến ít nhất 22 thường dân thiệt mạng, trong đó có 5 trẻ em.

Theo Tổng thống Zelenskiy, chỉ riêng trong cuộc tấn công đó đã có 54 người bị thương, trong khi tổng số các cuộc tấn công của Nga trên toàn quốc trong những ngày gần đây đã khiến 78 người thiệt mạng và 215 người bị thương. Ông mô tả các cuộc tấn công là sự leo thang nghiêm trọng và "khủng bố nhằm vào con người và tính mạng", đồng thời cảnh báo rằng các nhà lãnh đạo thế giới không được phép phớt lờ những gì đang xảy ra.

Trong chuyến thăm hồi đầu ngày thứ Năm, ba nhà lãnh đạo đã trò chuyện với những người sống sót sau vụ tấn công và với các nhân viên cấp cứu tham gia vào công tác cứu nạn.

"Nga có thể chấm dứt cuộc chiến này ngay ngày mai", Miliband nói. "Thay vào đó, chúng ta lại chứng kiến các cuộc tấn công leo thang, bao gồm cả vào các cơ sở hạ tầng trọng yếu và các di tích văn hóa của Ukraine."

Theo ông, sự ủng hộ của Anh đối với Ukraine không chỉ bắt nguồn từ an ninh Âu Châu và NATO, mà còn từ nỗ lực toàn cầu rộng lớn hơn nhằm bảo vệ công lý và pháp quyền.

Cách thức phân bổ kinh phí

Khoản tài trợ mới này được đưa ra trong bối cảnh Ukraine tiếp tục kêu gọi các đồng minh phương Tây hỗ trợ về phòng không và tài chính trước mùa đông sắp tới, khi Nga dự kiến sẽ tăng cường chiến dịch tấn công vào các cơ sở hạ tầng trọng yếu, bao gồm lưới điện và hệ thống cấp nước.

Trong tổng số tiền cam kết, 20 triệu bảng Anh (khoảng 26 triệu đô la Mỹ) sẽ được dành cho an ninh năng lượng của Ukraine; để hỗ trợ các đội sửa chữa khẩn cấp lưới điện sau các cuộc tấn công của Nga, cung cấp máy phát điện dự phòng và năng lượng mặt trời để sử dụng trong trường hợp mất điện, cũng như tài trợ cho các công nghệ giúp Ukraine đa dạng hóa các nguồn năng lượng của mình.

Số tiền còn lại là 34 triệu bảng Anh (khoảng 45 triệu đô la Mỹ) sẽ được phân bổ cho hệ thống sưởi ấm và cấp nước. Theo chính phủ Anh, số tiền này cũng bao gồm hỗ trợ tiền mặt trực tiếp.

Viện trợ sẽ được phân phối cùng với chính phủ Ukraine và các đối tác bao gồm UNICEF, Cao ủy Liên Hiệp Quốc về người tị nạn, gọi tắt là UNHCR và Hội Hồng Thập Tự Ukraine.

Áp đặt thêm lệnh trừng phạt đối với Nga

Bên cạnh hỗ trợ tài chính, Miliband cũng công bố các biện pháp trừng phạt mới đối với khoảng 40 cá nhân và thực thể trong các lĩnh vực tài chính, dầu khí và công nghệ của Nga.

Theo chính phủ Nga, với gói trừng phạt mới nhất, hơn 90% tổng sản lượng dầu mỏ của nước này hiện nằm trong diện trừng phạt của Anh.

Cho đến nay, Anh đã áp đặt lệnh trừng phạt đối với hơn 600 tàu và hơn 3.500 mục tiêu theo chương trình trừng phạt Nga của mình.

Ngày 1 tháng 10, Anh đã công bố gói trừng phạt mới gồm 31 biện pháp, tập trung vào các mạng lưới thông tin sai lệch toàn cầu và các cá nhân chịu trách nhiệm về việc tra tấn thường dân Ukraine và trục xuất trẻ em một cách cưỡng bức.

Cuối tháng 9, khi Liên Hiệp Âu Châu đạt được thỏa hiệp về việc gia hạn các lệnh trừng phạt đối với khoảng 3.000 cá nhân và thực thể để đổi lấy việc xóa tên hai nhà tài phiệt Nga có quan hệ mật thiết với Putin khỏi danh sách trừng phạt, Anh cam kết sẽ duy trì các lệnh trừng phạt của riêng mình.

Các biện pháp này nhằm gửi thông điệp tới các nhà ngoại giao Nga và những người ủng hộ cuộc chiến của Nga, kêu gọi họ lùi bước khỏi việc leo thang và hướng tới một lệnh ngừng bắn.

Theo tuyên bố của Sybiha trên X, cuộc gặp diễn ra trùng với kỷ niệm sáu năm ngày ký kết Hiệp định Hợp tác Chính trị, Thương mại Tự do và Quan hệ Đối tác Chiến lược giữa Ukraine và Anh tại Luân Đôn.

Kể từ đó, ông cho biết, quan hệ giữa hai nước đã đạt đến một tầm cao mới, được củng cố bởi Hiệp định Đối tác 100 năm mang tính lịch sử mà các nhà lãnh đạo của hai nước đã ký kết tại Kyiv năm ngoái.

"Chúng tôi cũng đã khởi động cuộc họp thứ hai của Trụ cột Chính trị trong Đối thoại Đối tác Chiến lược Ukraine-Anh và đồng ý tiếp tục các cuộc thảo luận cấp chuyên gia tại Kyiv", Sybiha cho biết, bày tỏ lòng biết ơn đối với Anh vì "sự hỗ trợ toàn diện" - hiện tương đương 25 tỷ bảng Anh (khoảng 33 tỷ đô la Mỹ), bao gồm 16 tỷ bảng Anh (khoảng 21 tỷ đô la Mỹ) hỗ trợ quân sự.

[Kyiv Post: UK Announces $71M Winter Aid, New Sanctions on Russia]