Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mác-cô.

Khi ấy, có một người trong các kinh sư đến gần Đức Giê-su và hỏi rằng : “Thưa Thầy, trong mọi điều răn, điều răn nào đứng hàng đầu?” 29 Đức Giê-su trả lời : “Điều răn đứng hàng đầu là : Nghe đây, hỡi Ít-ra-en, Đức Chúa, Thiên Chúa chúng ta, là Đức Chúa duy nhất. 30 Ngươi phải yêu mến Đức Chúa, Thiên Chúa của ngươi, hết lòng, hết linh hồn, hết trí khôn và hết sức lực ngươi. 31 Điều răn thứ hai là : Ngươi phải yêu người thân cận như chính mình. Chẳng có điều răn nào khác quan trọng hơn các điều răn đó.” 32 Ông kinh sư nói với Đức Giê-su : “Thưa Thầy, hay lắm, Thầy nói rất đúng. Thiên Chúa là Đấng duy nhất, ngoài Người ra không có Đấng nào khác. 33 Yêu mến Thiên Chúa hết lòng, hết trí khôn, hết sức lực, và yêu người thân cận như chính mình, là điều quý hơn mọi lễ toàn thiêu và hy lễ.” 34 Đức Giê-su thấy ông ta trả lời khôn ngoan như vậy, thì bảo : “Ông không còn xa Nước Thiên Chúa đâu !” Sau đó, không ai dám chất vấn Người nữa.

Đó là Lời Chúa

 

Deu 8,2-3,14-16 1 cor 10,16-17 jn 6,51-58

Mất máu chính là mất sự sống, mất càng nhiều máu sự sống càng cạn và mất hết máu cũng mất luôn sự sống. Máu còn nhiệm vụ giữ cho cơ thể ấm áp, đồng thời điều hoà lượng nước cần thiết cho cơ thể. Vì thế mất nhiều máu luôn đi chung với khát nước; cơ thể trở nên lạnh ngay cả trong trường hợp khí trời nóng bức, nạn nhân vẫn cảm thấy lạnh toát. Máu chính là nguồn sống của mọi sinh vật. Hết máu coi như hết sự sống. Máu nhiễm trùng người cảm thấy yếu mệt, uể oải, mất sức sống, chậm việc chữa trị sẽ kết thúc bằng đám tang.

Bài đọc một tổ phụ Môisen nhắc nhở đoàn dân nhớ lại thời gian lưu đầy trong samạc Đức Chúa đã đồng hành với họ trong mọi tình huống. Ngài giải thoát họ khỏi đời sống nô lệ; ban cho họ mana là thực phẩm rơi xuống từ trời cao. Khiến nước chảy ra từ đá tảng giải thoát cơn khát. Chữa lành nọc rắn độc, bò cạp và mọi thứ độc hại làm cho máu dơ bẩn trước khi giết chết thân xác (Đnl 8: 14-16). Đoàn dân được Chúa bảo vệ khỏi tai họa khi họ thực hành lệnh truyền của Đức Chúa. Vâng lời sẽ nhận được sự sống, bình an. Chất độc gây tác hại cho đời sống tâm linh không phải là rắn độc, bò cạp mà chính là nuông chiều thói hư, tật xấu thân xác. Những gì trái với luật yêu thương, tác hại sự sống đều ngầm chứa hạt giống sự chết. Đừng tự kiêu cho rằng

Chính năng lực (khối óc) và sức mạnh bàn tay tôi đã tạo cho tôi sự giầu có này Đnl 8:17

Thánh Phaolô trong thư gởi tín hữu Corintô 10:16-17 cho biết tài năng rất quan trọng, cần thiết nhưng tài năng tự nó có hạn chế, giới hạn. Cho là tài năng của ta vô hạn là hình thức thờ ngẫu tượng. Thánh nhân quả quyết mỗi lần nâng Chén Cực Thánh chính là dự phần vào Máu Đức Kitô; Mỗi lần bẻ bánh chính là dự phần vào Thân Thể Đức Kitô. Tiệc Thánh Thể liên kết Kitô hữu thành anh chị em trong đại gia đình Chúa nơi trần gian. Mỗi Kitô hữu là một phần thân thể của chính Đức Kitô, Ngài là đầu và chúng ta là chi thể trong thân thể đó.

Lễ kính Mình Máu Cực Thánh Đức Kitô chính là lễ đón mừng sự sống Đức Kitô trao ban qua Bí Tích Thánh Thể. Đón nhận Bánh này với tâm hồn sốt sắng, với tất cả tấm lòng, khiêm nhường chính là đón nhận sự sống Đức Kitô ban tặng. Máu không sống ngoài cơ thể mà sống trong cơ thể, giúp cho cơ thể sống và cơ thể lại tạo ra máu để máu nuôi chính mình. Mình Thánh Đức Kitô trao ban có sức mạnh biến máu dơ thành sạch, xấu thành tốt, ban sự sống trường sinh bởi sự Phục Sinh vinh hiển của Đức Kitô trở thành nguồn sống bất tận. Ngài chia sẻ nguồn sống trường sinh đó cho môn đệ và nhiều lần nhắc nhở họ tin vào Lời Ngài. Cách thông thường để tìm hiểu vấn đề là tìm tòi, học hỏi, thử nghiệm, kiểm chứng. Mọi nghiên cứu khoa học thiên nhiên và con người đều bắt đầu bằng vật thể. Vì thể để tìm hiểu niềm tin Kitô phải bắt đầu từ chính Đức Kitô. Ngài là khởi điểm trong việc học hỏi thờ phượng Thiên Chúa. Ngài phán dậy

Không ai đến được với Cha mà không qua Thầy. Gn 6:44

Đức Kitô cho biết tin vào Ngài là bước đầu của hành trình đức tin. Không thể hiểu trước, tin sau mà phải tin trước mới có hy vọng hiểu. Thiên Chúa là tình yêu vì thế hiểu rất ít về Ngài mà vẫn tin là môn đệ trung tín. Ai có thể thấu triệt tình yêu nhiệm mầu. Lễ Mình Máu Thánh Đức Kitô là một mầu nhiệm. Nhờ tin vào Đức Kitô mà Kitô hữu đón nhận thần dược Chúa ban.

Tôi là bánh từ trời xuống. Ai ăn bánh này sẽ được sống muôn đời. Và bánh tôi sẽ ban tặng, chính là thịt tôi để cho thế gian được sống.... Nếu các ông không ăn thịt và uống máu Con Người, các ông không có sự sống nơi mình. Ai ăn Thịt và uống máu tôi, thì được sống muôn đời và tôi sẽ cho người ấy sống lại ngày sau hết, vì thịt tôi thật là của ăn, và máu tôi thật là của uống. Ai ăn thịt tôi và uống máu tôi, thì ở lại trong tôi, và tôi ở lại trong người ấy. Gn 6:51-58

Đức Kitô đến từ trời nên bánh Ngài ban cũng đến từ trời. Ngày xưa tổ phụ ăn mana trong samạc là thực phẩm trần gian Chúa nuôi thân xác khỏi đói khát. Mình Máu Thánh Đức Kitô là chính thân thể Ngài. Bánh nuôi sống linh hồn. Ngài là Đấng duy nhất ban sự sống trường sinh. Chân thành đón nhận sự sống Chúa ban để được sống lại trong ngày sau hết. Bánh nối kết với Đức Kitô và với tha nhân. Xin Đức Kitô ban thêm cho chnúg con.

 

Theo tin Tòa Thánh, trong buổi yết kiến chung, Thứ Tư ngày 3 tháng 6, 2026, Đức Giáo Hoàng Leo tiếp tục suy tư về tầm quan trọng của phụng vụ, dựa trên Công đồng Vatican II. Hôm nay, ngài nói về các cử chỉ – quỳ gối, dấu hiệu bình an, v.v.

Ngài lưu ý rằng “nghi thức liên quan đến chúng ta trong một chuỗi cử chỉ và lời cầu nguyện được xác định rõ ràng, đôi khi có thể trái ngược với khuynh hướng tự phát cá nhân của chúng ta.”

Nhưng, ngài nói, điều này không phải để hạn chế tự do, mà thay vào đó, "với sự giản dị trang nghiêm trong nhịp điệu của nó, nghi thức làm gián đoạn các hoạt động hối hả của chúng ta, dẫn chúng ta trở lại với những gì cốt yếu."

Sau đây là nguyên văn bài giáo lý của Đức Giáo Hoàng, dựa vào bản tiếng Anh của Tòa Thánh:

~

Khi chúng ta tiếp tục bài giáo lý về Hiến chế Công đồng Sacrosanctum Concilium (SC), chúng ta muốn dừng lại và suy gẫm về một số yếu tố cơ bản của phụng vụ thánh, chẳng hạn như nghi thức, dấu hiệu và biểu tượng.

Công đồng Vatican II, dựa trên công trình quý giá của Phong trào Phụng vụ, đã giúp chúng ta khám phá lại một chân lý vốn rất sống động trong ý thức của Giáo hội sơ khai và trong giáo huấn của các Giáo phụ. Các nghi thức của phụng vụ Kitô giáo không chỉ là lớp vỏ bên ngoài của mầu nhiệm bí tích, một tập hợp các nghi lễ tùy tiện, mà là sự trung gian của Giáo hội qua đó hồng ân thần linh đến với chúng ta. Chính vì lý do này, Công đồng mời gọi chúng ta hiểu về Mầu nhiệm đức tin được thể hiện trong phụng vụ qua các nghi thức và lời cầu nguyện (xem SC, 48).

Nghi thức định hình hành động phụng vụ và, qua đó, định hình cuộc sống của chúng ta, tạo nên trong chúng ta một sự nhạy cảm thiêng liêng giúp chúng ta có khả năng thưởng ngoạn sự hiện diện của Thiên Chúa qua Chúa Giêsu Kitô. Điều này đương nhiên xảy ra nếu chúng ta không chỉ là những người xa lạ hay những người xem thầm lặng (xem ibid.) trước phụng vụ, mà tham gia vào đó bằng cả con người mình – thân xác, tâm trí và trái tim – trong sự vâng phục mệnh lệnh của Chúa. Qua nghi thức thánh, chúng ta được đào tạo trong việc lắng nghe Lời Chúa, trong việc tạ ơn và tôn thờ, trong sự chia sẻ huynh đệ và trong sự hiệp thông Giáo hội. Chúng ta khám phá ra rằng chúng ta là một cộng đoàn với nhiều diện mạo, được hợp nhất bởi cùng một đức tin.

Nghi thức lôi kéo chúng ta vào một chuỗi các cử chỉ và lời cầu nguyện được xác định rõ ràng, đôi khi có thể trái ngược với khuynh hướng tự phát cá nhân của chúng ta. Tuy nhiên, luận lý học của nghi thức này không phải là để hạn chế tự do trong những khuôn khổ cứng ngắc. Ngược lại, với sự giản dị trang nghiêm trong nhịp điệu của nó, nghi thức làm gián đoạn những hoạt động hối hả của chúng ta, dẫn chúng ta trở lại với những điều cốt yếu. Nhờ đó, chúng ta khám phá ra một chiều kích khác của hành động, không bị chi phối bởi những tính toán về năng suất, và một trải nghiệm khác về thời gian và không gian. Trong nghi thức, chúng ta trải nghiệm một luận lý học của sự ban ơn, chúng ta tìm thấy một khoảng lặng giúp tái tạo tâm hồn, chúng ta nhận ra rằng chúng ta được dẫn dắt bởi ân sủng thần thiêng, chúng ta học cách sống trong một nhịp điệu có Chúa Thánh Thần hiện diện trong đó.

Ngữ pháp của nghi thức được đan xen với các dấu hiệu và biểu tượng đặc trưng của phụng vụ. Trong đó, như Công đồng đã nêu, “sự thánh hóa con người được biểu thị bằng các dấu hiệu có thể cảm nhận được bằng các giác quan, và được thực hiện theo cách tương ứng với mỗi dấu hiệu này” (SC, 7). Sách Giáo lý của Giáo Hội Công Giáo khám phá giá trị của những dấu hiệu này, nhắc lại rằng “ý nghĩa của chúng bắt nguồn từ công trình sáng tạo và văn hóa nhân bản, được xác định bởi các sự kiện của Giao ước Cũ và được mặc khải trọn vẹn trong con người và công việc của Chúa Kitô” (số 1145). Dấu hiệu nước mang tính biểu tượng: từ nguồn gốc của công trình sáng tạo đến trận Đại hồng thủy, từ việc vượt Biển Đỏ đến sông Gióc-đan, cho đến dòng nước chảy ra từ cạnh sườn Chúa Kitô, trở thành dấu hiệu bí tích của sự hiệp nhất trong cái chết và sự phục sinh của Người.

“Dấu hiệu” và “biểu tượng” là những thuật ngữ thường được sử dụng đồng nghĩa. Trên thực tế, một dấu hiệu mang tính biểu tượng khi nó có thể đề cập không những đến một ý tưởng, mà còn đến toàn bộ một hệ thống ý nghĩa và giá trị. Bằng cách này, ví dụ, khi chúng ta được rưới nước thánh, nhận thức của chúng ta về hồng ân đã nhận được trong Bí tích Thánh tẩy và sự cam kết của chúng ta đối với cuộc sống mới trong Chúa Kitô được khơi dậy. Thứ hai, các biểu tượng về bản chất mang tính thực tiễn, trước hết và trên hết là các hành động: một số đơn giản và phổ biến, chẳng hạn như quỳ gối và trao đổi dấu hiệu bình an, hoặc phức tạp hơn, chẳng hạn như các hành động cấu thành của mỗi Bí tích. Trên hết, các biểu tượng có một chiều kích thực hành và biến đổi độc đáo, cả về các yếu tố vật chất cấu thành nên chúng lẫn về những người tiếp xúc với chúng, tạo ra cảm giác thuộc về, chạm đến trái tim và tâm trí, và tạo nên các mối quan hệ Giáo hội đích thực.

Trong Tông thư Desiderio desideravi, Đức Giáo Hoàng Phanxicô, nhắc lại một tuyên bố của Romano Guardini, đã xác định “nhiệm vụ đầu tiên của công việc đào tạo phụng vụ: con người phải một lần nữa trở nên có khả năng hiểu các biểu tượng” (số 44). Chúng ta cần để bản thân được giáo dục bởi các nghi thức phụng vụ, chăm chút vẻ đẹp của các buổi lễ với sự tinh tế và không tùy tiện, và cam kết với một nền giáo dục thần bí đích thực. Kinh nghiệm về một phụng vụ sống động và sốt sủng, đi kèm với nền giáo lý khai tâm huyền bí thích hợp, là nguồn lực tốt nhất để khơi dậy trong mỗi người sự cởi mở đối với cuộc gặp gỡ với Thiên Chúa, điều mà theo luận lý học Nhập Thể, chỉ có thể diễn ra bằng cách liên quan đến toàn bộ con người: tinh thần, linh hồn và thể xác (xem 1 Tê-xa-lô-ni-ca 5:23).

 

Đức Tổng Giám Mục John Wester nhắc lại những lo ngại của Giáo hoàng về vũ khí hạt nhân và việc sử dụng trí tuệ nhân tạo trong vũ khí trong bài phát biểu quan trọng.

Tyler Arnold, trong bản tin ngày 2 tháng 6 năm 2026 của EWTNNews,cho biết: Đức Tổng Giám Mục John Charles Wester kêu gọi tiếp tục nỗ lực quốc tế hướng tới giải trừ vũ khí hạt nhân trong bài phát biểu hôm thứ Ba trước một tổ chức chính sách phi đảng phái của những người ủng hộ kiểm soát vũ khí.

“Không có thứ gọi là chiến tranh hạt nhân ‘chính nghĩa’”, ĐTGM Wester của Santa Fe, New Mexico, nói trong bài phát biểu trực tuyến qua video trước những người tham dự cuộc họp thường niên của Hiệp hội Kiểm soát Vũ khí vào ngày 2 tháng 6 tại Câu lạc bộ Báo chí Quốc gia ở Washington, D.C.

Hiệp hội Kiểm soát Vũ khí, được thành lập năm 1971, khuyến khích các nỗ lực không phổ biến và giải trừ vũ khí hạt nhân, hóa học, sinh học và các loại vũ khí khác mà tổ chức này cho là gây nguy hiểm cho nhân loại. Đức Tổng Giám Mục Wester là một trong những giám mục thẳng thắn nhất về chủ đề này trong những năm gần đây.

Trong bài phát biểu của mình, Wester đã trích dẫn rộng rãi các bài viết và bài phát biểu của các giáo hoàng gần đây, bao gồm cả Đức Giáo Hoàng Leo XIV, người đã khuyến khích các nỗ lực giải trừ vũ khí hạt nhân từ các cường quốc hạt nhân trong thông điệp Magnifica Humanitas hồi tháng trước.

Đức Leo gọi Hiệp ước cấm vũ khí hạt nhân năm 2021 là một bước đi đúng hướng nhưng cảnh báo rằng nó “chủ yếu mang tính biểu tượng vì các cường quốc hạt nhân lớn chưa đồng ý với nó”. Ngài cũng bày tỏ lo ngại về “một cuộc chạy đua vũ trang mới”, sự phát triển của vũ khí hạt nhân thu nhỏ và khả năng sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để đưa ra các quyết định chiến đấu.

ĐTGM Wester đã trích dẫn văn bản trong đó Đức Leo nói rằng thật sai lầm khi tin rằng răn đe hạt nhân là “điều kiện tiên quyết không thể thiếu cho an ninh”. Tổng giám mục lưu ý rằng “đã có tiến bộ” trong quá khứ với việc giải trừ vũ khí của Mỹ và Nga, nhưng “bất cứ đà lực nào chúng ta có được đều đã hoàn toàn biến mất”.

“Chúng ta hiện đang trong một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân thậm chí còn nguy hiểm hơn lần đầu tiên,” Đức Tổng Giám Mục Wester nói, đề cập đến những nỗ lực hiện đại hóa kho vũ khí hạt nhân của Mỹ, Nga và Trung Quốc.

Đức Tổng Giám Mục Wester nói rằng “chúng ta phải nhìn nhận một cách tỉnh táo những gì đang diễn ra ngày nay” và tận dụng “đà lực của quá khứ để thúc đẩy nó tiến lên” hướng tới việc xóa bỏ vũ khí hạt nhân.

“Chúng ta đã làm được điều này trong quá khứ và chúng ta có thể làm lại điều đó,” ngài nói.

Đức Tổng Giám Mục Wester cũng đề cập đến những bình luận trong thông điệp của Đức Giáo Hoàng Leo về nỗi lo ngại rằng trí tuệ nhân tạo (AI) có thể được sử dụng trong vũ khí chiến tranh, với việc Đức Thánh Cha kêu gọi các nhà lãnh đạo “tránh một cuộc chạy đua phát triển các loại vũ khí như vậy.” Đức Tổng Giám Mục đã trích dẫn nghiên cứu cho thấy các mô hình AI sẽ lựa chọn sử dụng vũ khí hạt nhân trong 95% các tình huống khủng hoảng được mô phỏng của các nhà nghiên cứu.

Khả năng AI có thể lựa chọn “xóa sổ nền văn minh nhân loại chỉ sau một đêm là khá đáng sợ,” Đức Tổng Giám Mục nói, lặp lại những cảnh báo của Đức Thánh Cha. Ngoài việc trích dẫn Đức Giáo Hoàng Leo, Đức Tổng Giám Mục Wester cũng trích dẫn người tiền nhiệm của ngài là Đức Giáo Hoàng Phanxicô, người cũng đã đưa ra những cảnh báo mạnh mẽ chống lại vũ khí hạt nhân, thậm chí còn nói rằng “việc sử dụng vũ khí hạt nhân, cũng như việc chỉ sở hữu chúng, là vô đạo đức”. Đức Tổng Giám Mục Wester gọi đây là “một tuyên bố vô cùng to lớn” vượt xa các vị Giáo hoàng khác.

“Đức Giáo Hoàng đã nói rằng nó là vô đạo đức”, ngài nói, và thêm rằng câu hỏi của ngài dành cho những người Công Giáo không tập chú vào vấn đề này là: “Các bạn sẽ làm gì về điều đó?”

Đức Tổng Giám Mục đã viết một bức thư mục vụ dài 51 trang về vũ khí hạt nhân vào năm 2022 và cho biết hầu hết phản hồi ngài nhận được từ các giám mục đồng nghiệp đều tích cực, nhưng “không có sự khẩn cấp lớn” từ hầu hết các giáo sĩ vì “có quá nhiều vấn đề khác cần giải quyết trong những ngày này”.

“Làm thế nào để chúng ta khiến mọi người nhìn nhận một vấn đề mà đối với nhiều người, nó dường như không quá cấp bách?” ngài nói. ĐTGM Wester cho biết ngài hy vọng các giám mục Hoa Kỳ sẽ tập trung mạnh mẽ hơn vào vấn đề giải trừ vũ khí hạt nhân và dự định sẽ yêu cầu Đức Giáo Hoàng Leo viết một thông điệp riêng về mối đe dọa này.

 

Andrea Gagliarducci, trong bản tin ngày 1 tháng 6 năm 2026 của tạp chí National Catholic Register, cho biết: Mật nghị thứ hai của Đức Giáo Hoàng Leo XIV vào ngày 31 tháng 5 không bao gồm việc tấn phong các Hồng Y mới, điều này hiện đã được xác nhận. Điều này không có gì đáng ngạc nhiên, vì các tân Hồng Y thường được công bố ít nhất một tháng trước công nghị để họ có thời gian chuẩn bị. Do đó, rất khó có khả năng ngài sẽ bổ nhiệm các Hồng Y mới trong cuộc họp vào Chúa nhật.

Đức Thánh Cha Phanxicô đã để lại một Hồng Y đoàn khá lớn. Khi ngài qua đời, 135 Hồng Y có thể đã bỏ phiếu trong mật nghị, nhiều hơn 15 so với giới hạn 120 do Đức Phaolô VI thiết lập. Ngày nay, có 117 Hồng Y cử tri, hoặc 118 nếu tính cả Hồng Y Angelo Becciu, tình hình của vị này vẫn chưa được làm rõ. Vào năm 2027, thêm 13 Hồng Y nữa sẽ bước sang tuổi 80 và do đó sẽ không còn đủ điều kiện tham gia mật nghị viện nữa. Do đó, vào cuối năm 2027, có thể có 104 Hồng Y cử tri, và Đức Leo XIV do đó sẽ có sẵn 16 vị trí để tạo ra những chiếc mũ đỏ mới, giả sử ngài muốn duy trì trong giới hạn do Đức Phaolô VI thiết lập.

Tóm lại, Đức Leo XIV có thời gian để lựa chọn những vị Hồng Y tiếp theo của Giáo hội Rôma Thánh Thiện. Một số tin đồn chưa được xác nhận của Vatican nói về khả năng có một công nghị nhỏ để tấn phong các Hồng Y, với nhiều nhất là một hoặc hai chiếc mũ đỏ mới, bắt đầu với Đức Tổng Giám Mục Filippo Iannone, người được Đức Leo XIV chọn làm người kế nhiệm đứng đầu Bộ Giám mục. Tuy nhiên, những tin đồn này chưa được xác nhận.

Không giống như các vị giáo hoàng khác, những người có công nghị đầu tiên luôn nhằm mục đích tạo các tân Hồng Y, Đức Lêô XIV đã quyết định sử dụng cuộc họp các Hồng Y đầu tiên như dịp để thảo luận về hiện tại và tương lai của Giáo hội.

Bộ Giáo luật quy định hai loại công nghị: thông thường và ngoại thường. Công nghị ngoại thường được tổ chức trong những trường hợp đặc biệt, và tất cả các Hồng Y đều được triệu tập đến công nghị ngoại thường. Mặt khác, công nghị thông thường được tổ chức khi giáo hoàng cần tham khảo ý kiến các Hồng Y về một số vấn đề quan trọng nhưng thường lệ hoặc để thực hiện các hành vi long trọng.

Công nghị ngoại thường có thể bao gồm việc bổ nhiệm các Hồng Y mới, nhưng cũng có thể là công nghị để thảo luận. Đức Leo XIV muốn biến việc triệu tập công nghị ngoại thường để thảo luận thành một sự kiện hai năm một lần. Lần đầu tiên thuộc loại này được triệu tập vào ngày 7-8 tháng 1 năm 2026 và lần tiếp theo sẽ diễn ra vào ngày 26-27 tháng 6 năm 2026.

Phương pháp làm việc cho công nghị tiếp theo vẫn chưa được xác định. Vào tháng Giêng, công nghị được tiến hành trong các nhóm ngôn ngữ, với một báo cáo viên cho mỗi nhóm. Không biết liệu mô hình này có được nhân rộng trong Công nghị tháng Sáu hay không. Tuy nhiên, cái gọi là mô hình “đồng nghị” không được một số Hồng Y ưa thích. Các Hồng Y không thích để các ý kiến và đánh giá của họ được báo cáo viên và nhóm đưa vào bản tóm tắt cuối cùng, họ muốn chịu trách nhiệm cá nhân về những phát biểu của mình. Vấn đề này đã được nêu ra và vẫn còn phải xem liệu Đức Leo XIV có đồng ý thay đổi các thể thức hay không.

Tuy nhiên, người ta biết rằng chủ đề sẽ chủ yếu liên quan đến sứ mệnh của Giáo hội. Trong một lá thư gửi cho các Hồng Y vào ngày 12 tháng 4, Đức Leo XIV đã nhắc lại rằng sứ mạng là “toàn vẹn” và “kết hợp việc rao giảng, làm chứng, dấn thân và đối thoại một cách rõ ràng, không nhượng bộ trước cám dỗ chiêu mộ đạo hay luận lý học của việc duy trì hoặc mở rộng định chế đơn giản. Ngay cả khi nhận mình như một thiểu số, Giáo Hội vẫn được kêu gọi sống không có mặc cảm, như một đoàn chiên nhỏ đem hy vọng tới cho mọi người, vì nhớ rằng mục tiêu của truyền giáo không phải là việc mình sống còn, mà là truyền đạ tình yêu mà với nó Thiên Chúa yêu thế giới.”

Đức Giáo Hoàng cũng lưu ý rằng cuộc thảo luận tại công nghị tháng 1 năm 2026 đã chứng tỏ “sự cần thiết phải khởi động lại Niềm Vui Tin Mừng để đánh giá một cách trung thực những gì, sau ngần ấy năm, đã thực sự được tiếp nhận và những gì vẫn chưa được biết và chưa được thực hiện. Đặc biệt, phải chú ý đến việc cải cách cần thiết các con đường khai tâm Kitô giáo; cũng phải chú ý đến việc coi các chuyến tông du và mục vụ như những cơ hội rao giảng đích thực và các cơ hội để phát triển chất lượng của các mối quan hệ; cũng như cần phải xem xét lại tính hiệu quả của việc truyền thông của Giáo hội, ngay cả ở bình diện Tòa thánh, theo một chìa khóa truyền giáo rõ ràng hơn”.

Tóm lại, cuộc tranh luận sẽ không liên quan đến các tình huống quản trị của Giáo hội, mà là những dấu hiệu về tương lai của chính Giáo hội. Đây là phong cách của Đức Leo XIV, người muốn có nhiều thời gian để thảo luận và cơ hội cho tất cả mọi người khám phá các chủ đề về đức tin.

Với công nghị thảo luận đặc biệt thứ hai của ngài, Đức Leo XIV gần như đã vượt qua Đức Thánh Cha Phanxicô. Đức Thánh Cha Phanxicô triệu tập 10 công nghị tạo Hồng Y trong suốt triều đại giáo hoàng của ngài, nhưng chỉ trong ba trường hợp, ngài quyết định tổ chức thảo luận trước: năm 2014, khi chủ đề về gia đình được thảo luận cùng với báo cáo nổi tiếng của Hồng Y Walter Kasper; năm 2015, khi công việc tập trung vào cải cách Giáo triều; và năm 2022, khi cuộc cải cách Giáo triều mới được ban hành gần đây được thảo luận.

Nhưng Leo XIV cũng thể hiện sự chính xác nhất định trong các hình thức quản trị của ngài. Ngài triệu tập các bộ hoặc người đứng đầu các bộ để đưa ra các quyết định “chính trị” — nếu có thể nói như vậy — và kêu gọi các Hồng Y trao đổi ý kiến và xác định vai trò của Giáo hội trong thế giới ngày nay. Hơn nữa, Đức Leo XIV đã không thành lập “Hội đồng Hồng Y”, như Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã làm.

Hội đồng (được gọi là “C9” vì gồm chín Hồng Y) là một loại ban cố vấn cho Đức Giáo Hoàng. Tuy nhiên, Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã không đưa hội đồng này vào trong tông hiến Praedicate Evangelium, và do đó, nó không được coi là một cơ quan của Giáo triều Rôma hay một cơ quan thường trực. Nó là một nhóm cố vấn theo ý muốn của vị Giáo hoàng.

Ở đây, Đức Leo XIV cũng ưa thích một cách tiếp cận mang tính tập thể hơn, thay vào đó triệu tập tất cả các Hồng Y và cố gắng để họ tham gia vào một cuộc thảo luận rộng rãi.

Phải chăng đây là phương pháp cai quản của Đức Leo XIV? Có lẽ vậy. Trong khi đó, người ta đang tò mò xem liệu Đức Giáo Hoàng có bổ nhiệm thêm Hồng Y nào trong tương lai gần hay không. Tuy nhiên, các Hồng Y đã chuẩn bị cho cuộc tranh luận trong nghị trường. Và sẽ rất đáng chú ý để xem xem các ngài quyết định đi theo hướng nào.

 

Luca Mainoldi của hãng tin Fides, Thứ Năm, ngày 21 tháng 5 năm 2026, cho hay: Nhân dịp Thông điệp của Đức Giáo Hoàng Leo XIV về trí tuệ nhân tạo (AI) được công bố vào ngày 25 tháng 5, vấn đề sử dụng AI trong chiến tranh cũng là một chủ đề trọng tâm.

AI hứa hẹn sẽ thay đổi căn bản mọi lĩnh vực trong đời sống con người, và lĩnh vực quân sự là một trong những lĩnh vực đầu tiên được hưởng lợi. Các cuộc chiến đang diễn ra, đặc biệt là chiến tranh ở Ukraine (bắt đầu từ năm 2022) và chiến tranh ở Trung Đông (bắt đầu từ năm 2023), đóng vai trò là bãi thử nghiệm cho các hệ thống vũ khí và chiến thuật quân sự tiên tiến. Chúng bao gồm các hệ thống robot như máy bay không người lái các loại và nhiều hình thức AI khác nhau.

Từ hậu cần đến tình báo, từ lập kế hoạch các hoạt động quân sự đến chỉ huy và kiểm soát, từ xác định mục tiêu đến điều khiển vũ khí robot tự hành, không có lĩnh vực nào mà trí tuệ nhân tạo không được sử dụng trong lĩnh vực quân sự và chiến lược.

Trong số các hệ thống gây ra những lo ngại nghiêm trọng về mặt đạo đức là những hệ thống được sử dụng để xác định mục tiêu nhân bản, được lựa chọn dựa trên các hình thức lập hồ sơ tự động.

“Chúng ta đang giết người bằng cách sử dụng siêu dữ liệu,” Tướng Michael Hayden, cựu lãnh đạo Cơ quan An ninh Quốc gia (NSA, 1999-2005) và Cơ quan Tình báo Trung ương (CIA, 2006-2009), đã công khai thừa nhận (từ góc độ kỹ thuật) vào năm 2014. Siêu dữ liệu không đề cập đến nội dung của email hoặc cuộc gọi điện thoại, mà là dữ liệu liên quan đến tin nhắn, chẳng hạn như ngày, giờ và địa điểm của người gửi và người nhận. Việc sử dụng siêu dữ liệu có cấu trúc cho phép tạo ra các bản đồ quan hệ của các mục tiêu tiềm năng và do đó tạo ra cái gọi là lập hồ sơ môi trường: thói quen hàng ngày, điểm yếu tiềm tàng và các mối quan hệ gia đình, bạn bè và nghề nghiệp. Mô hình này được khuếch đại bởi việc sử dụng các công cụ trí tuệ nhân tạo như hệ thống Lavender và hệ thống Hasbara (“Tin Mừng”), được quân đội Israel sử dụng ở Dải Gaza, cũng như một hệ thống khác có tên là Where’s my Daddy? Hệ thống đầu tiên cho phép theo dõi chuyển động của hàng ngàn người và xác định các thành viên Hamas tiềm năng thông qua phân tích danh bạ điện thoại, bài đăng trên mạng xã hội, tin nhắn WhatsApp và các tin nhắn tương tự, nhận dạng khuôn mặt, v.v. Dựa trên các báo cáo được xử lý bởi Lavender, chương trình thứ hai, Hasbara, tự động lập ra một danh sách ám sát, sau đó được chuyển tiếp đến "Where's my Daddy?". Hệ thống sau, bằng cách theo dõi chuyển động điện thoại di động, sẽ cảnh báo người dùng ngay khi người bị nhắm mục tiêu bật lại điện thoại (đã bị tắt vì lý do an ninh), thường là khi trở về nhà. Thật bi thảm, hàng ngàn người vô tội đã bị giết trong Chiến tranh Gaza chỉ vì ở gần hoặc bên cạnh các mục tiêu được xác định bởi hệ thống AI. Ban đầu được thiết kế để sử dụng dưới sự giám sát chặt chẽ của con người, các hệ thống này đã được triển khai mà không có sự xác minh cẩn thận thông tin mà chúng tạo ra. Trong cuộc chiến giữa Israel và Mỹ chống lại Iran, các công cụ AI từ công ty Palantir của Mỹ, được thành lập năm 2003, đã được sử dụng. Palantir thống trị thị trường các công cụ AI trong lĩnh vực quân sự và an ninh (Dịch vụ Y tế Quốc gia của Anh cũng sử dụng hệ thống của họ để phân tích dữ liệu bệnh nhân). Hệ thống Maven, đặc biệt, đóng vai trò trung tâm trong chiến tranh, tích hợp dữ liệu từ vệ tinh, máy bay không người lái, radar, tín hiệu điện tử và các nguồn khác để tạo ra bức tranh nhận thức tình hình thống nhất trên chiến trường. Điều này đã đẩy nhanh đáng kể quá trình xác định mục tiêu (còn gọi là chuỗi loại bỏ), cho phép, ví dụ, một người có thể hoàn thành trong vài tuần những việc mà trước đây cả nhóm các nhà phân tích phải mất hàng tháng trời. Hệ thống này dường như tích hợp các mô hình như Claude của Anthropic và được cả lực lượng Mỹ và Israel sử dụng.

Sự phổ biến của các công cụ như vậy không chỉ đặt ra những câu hỏi đạo đức nghiêm trọng mà còn dẫn đến sự biến mất dần dần của tầng lớp quản lý trung gian (ví dụ: các viên chức chịu trách nhiệm phân tích dữ liệu thô), vốn đang được thay thế bởi trí tuệ nhân tạo (AI). Điều này, đến lượt nó, làm nảy sinh vấn đề (quen thuộc từ lĩnh vực dân sự, chẳng hạn như quản lý trung gian trong các công ty hoặc tổ chức công cộng) về việc lựa chọn và đào tạo các nhà lãnh đạo tương lai, vì việc đào tạo từ dưới lên ("học việc") ngày càng bị hạn chế bởi việc sử dụng AI. Điều này tạo ra nguy cơ AI sẽ trở thành nguồn thông tin duy nhất cho các quyết định gây chết người—cho đến ngày chính AI nắm quyền kiểm soát. Một rủi ro đã hiện hữu trong các hệ thống vũ khí tự động có khả năng đưa ra quyết định giết người mà không cần tham khảo ý kiến của cấp trên là con người.

Việc lựa chọn phát triển và sử dụng loại vũ khí này mang tính chính trị. Các cường quốc phương Tây cho đến nay đã tuyên bố rằng họ không muốn đưa vào sử dụng các hệ thống tự động gây chết người mà không có sự kiểm soát của con người. Lập trường của các cường quốc khác thì tinh tế hơn. Theo một báo cáo của Liên Hợp Quốc, một máy bay không người lái của Thổ Nhĩ Kỳ được trang bị trí tuệ nhân tạo đã thực hiện vụ giết người đầu tiên được ghi nhận bởi một máy móc hoàn toàn tự động mà không cần sự điều khiển của con người ở Libya vào năm 2020. Hơn nữa, những tuyên bố được đưa ra bởi Đại tá Không quân Hoa Kỳ Tucker Hamilton tại một hội nghị về trí tuệ nhân tạo năm 2023, vấn đề vẫn còn gây tranh cãi. Ông tuyên bố rằng trong một thí nghiệm mô phỏng, máy bay không người lái, được giao nhiệm vụ phá hủy radar của kẻ thù, đã tấn công trung tâm chỉ huy của chính mình sau khi nhận được lệnh tạm dừng tấn công để tiếp tục nhiệm vụ. Những phát ngôn của vị đại tá Mỹ sau đó đã được điều chỉnh giảm nhẹ, nhưng kịch bản được đưa ra vẫn được coi là đáng tin cậy. (Hãng tin Fides, 21/5/2026)

 

Từ các thể chế đến vùng ngoại vi: Chuyến Tông du của Đức Giáo Hoàng Lêô đến Tây Ban Nha

Giám đốc Văn phòng Báo chí Tòa Thánh cho hay các nhà báo về Chuyến Tông du quốc tế lần thứ tư của Đức Giáo Hoàng đến Madrid, Barcelona và Quần đảo Canary, ông đề cập đến các chủ đề hòa bình, giải trừ vũ khí, đoàn kết, giới trẻ, văn hóa, công nghệ mới và di dân, đồng thời khuyến khích một Giáo hội "vẫn còn nhiều điều để nói ở nhiều cấp độ."

(Tin Vatican - Salvatore Cernuzio)

Chuyến Tông du sắp tới của Giáo hoàng Lêô XIV đến Tây Ban Nha, dự kiến diễn ra từ ngày 6 đến 12 tháng 6, có ý nghĩa quan trọng trên mọi phương diện. Sự mong chờ xung quanh chuyến tông du quốc tế lần thứ tư này rất lớn, khi Giáo hoàng Lêô XIV sẽ hành trình một quãng đường 2.500 km, dừng chân tại Madrid, Barcelona và Quần đảo Canary (Gran Canaria và Tenerife).

Nhiều bài phát biểu, nhiều cuộc gặp gỡ, nhiều chuyến tông du qua các quảng trường và sân vận động, nhiều người - ước tính khoảng nửa triệu tín hữu dự kiến sẽ tham dự các sự kiện khác nhau - và nhiều chủ đề: từ giải trừ vũ khí đến hòa bình, từ vai trò của Giáo hội đến những thách thức mà Tây Ban Nha và châu Âu đang phải đối diện, từ bảo vệ sự sống đến vấn đề di cư.

"Không cần phải nói, kỳ vọng rất cao," Matteo Bruni, Giám đốc Văn phòng Báo chí Tòa Thánh, bắt đầu bài phát biểu khi giới thiệu chương trình và chi tiết chuyến tông du của Đức Giáo Hoàng đến "một vùng đất có truyền thống Kitô giáo rất cổ xưa này."

"Một vùng đất," người phát ngôn của Vatican nói, "đã từng là phòng thí nghiệm đối thoại giữa các thế giới khác nhau trong thời Trung Cổ. Một vùng đất của những nhà tư tưởng vĩ đại và nền văn hóa Kitô giáo: Trường Salamanca, nơi vào thế kỷ XVI, thần học kinh viện và luật quốc tế gặp nhau, giúp định hình suy tư về quyền và phẩm giá của con người."

Đây cũng là vùng đất của "các vị thánh vĩ đại" như Thánh Gioan Thánh Giá và Thánh Teresa Ávila, những người có tư tưởng vang vọng một cách tiên tri với những thách thức của thời đại chúng ta.

Chủ đề của chuyến tông du

Tại Tây Ban Nha, Đức Giáo Hoàng sẽ được tiếp cận với di sản lịch sử và văn hóa phong phú này trong khi gặp gỡ các đại diện của Giáo hội và các thể chế công cộng, cũng như hàng ngàn người trẻ, gia đình và các nhân vật từ giới thể thao, văn hóa và giải trí - một số người trong họ sẽ tham gia vào các sự kiện công cộng.

Cuộc đối thoại giữa Giáo hội, chính trị và văn hóa như những công cụ để vượt qua sự phân cực, cùng với sự suy ngẫm về tiến bộ công nghệ và nhân loại - cũng trong bối cảnh thông điệp Magnifica Humanitas - sẽ là một trong những chủ đề trọng tâm trong 23 bài phát biểu, lời chào mừng và bài giảng của Đức Giáo Hoàng.

Tất nhiên, hòa bình cũng sẽ là trọng tâm chính trong thời đại đầy chiến tranh. Liên quan mật thiết là chủ đề giải trừ vũ khí, "trong thời điểm việc sử dụng vũ khí ngày càng được biện minh," Bruni lưu ý.

"Theo nghĩa này," ông nói thêm, "người ta cũng có thể suy ngẫm về vai trò của Giáo hội ở Tây Ban Nha, và rộng hơn là ở châu Âu, trong ánh sáng lịch sử của Giáo hội - toàn bộ lịch sử của Giáo hội - như một kho báu quý giá trong những thời khắc huy hoàng cũng như trong thời kỳ khủng hoảng."

Tiếng nói của Giáo hội

Chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng Lêô nhằm mục đích vừa là một dấu hiệu vừa là một sự khích lệ cho một Giáo hội "vẫn còn nhiều điều để nói ở nhiều cấp độ, ở Tây Ban Nha và ở châu Âu, nơi Giáo hội có thể đóng góp đầy đủ với tư cách là một bên tham gia mang tính xây dựng trong các cuộc tranh luận công khai," Bruni cho hay.

ĐTC cũng đề cập đến vấn đề "bảo vệ sự sống" - mọi sự sống, đặc biệt là những người dễ bị tổn thương nhất. Mối quan tâm này mở rộng đến chủ đề di cư, vấn đề sẽ được tập trung chú ý trong chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng đến các cảng của quần đảo Canary, một nơi mà trong những năm gần đây đã chứng kiến vô số bi kịch về con người và gia đình liên quan đến những người đến dọc theo tuyến đường di cư xuyên Đại Tây Dương khét tiếng này.

Tại những địa điểm này, Đức Giáo Hoàng sẽ lắng nghe câu chuyện của những người di cư, chứng kiến những nỗ lực chào đón họ, và gặp gỡ "một vùng đất của các vị thánh truyền giáo đã khởi hành từ đây để mang Tin Mừng đến cho thế giới."

Gặp gỡ một dân tộc và đức tin của họ

Trước hết chuyến tông du của ĐTC sẽ dừng chân tại Madrid và Barcelona – những thành phố với truyền thống cởi mở và hiếu khách cá biệt. Một trong những điểm nổi bật là Vương cung thánh đường Sagrada Família, với biểu tượng sâu sắc về đức tin, trong năm kỷ niệm 100 năm ngày kiến trúc sư Antoni Gaudí qua đời, được tưởng niệm vào ngày 10 tháng 6.

Bruni giải thích rằng, Giáo hoàng Lêô XIV "đang hướng đến một dân tộc sống trong một xã hội thế tục cao độ, nhưng vẫn giữ vững cội nguồn Kitô giáo trong các tham chiếu văn hóa và hơn thế nữa."

Do đó, cuộc tông du này là "một cuộc gặp gỡ với đức tin của một dân tộc" vẫn còn gắn bó với các truyền thống tôn giáo dân gian như các cuộc rước kiệu. Chính Giáo hoàng sẽ tham gia cuộc rước kiệu Thánh Thể (Corpus Christi) vào Chủ nhật, ngày 7 tháng 6. Đó là một đức tin "không bị giới hạn trong các bức tường nhà thờ mà còn được rước đi khắp các đường phố."

Mượn một câu nói nổi tiếng của Giáo hoàng Phanxicô, ông Bruni mô tả đó không phải là "một đức tin trong bảo tàng" mà là "một đức tin sinh hoa kết trái cho tương lai."

Giới trẻ - đến từ Tây Ban Nha và các quốc gia khác - sẽ là một trọng tâm đặc biệt khác trong chuyến tông du của Giáo hoàng. Theo ông Bruni, Giáo hoàng dự định mang đến cho họ "một thông điệp giàu ý nghĩa, có khả năng cùng họ hình dung về tương lai, và truyền cảm hứng cho Giáo hội, trong thời đại của những người đàn ông mạnh mẽ, để nuôi dưỡng những người nam và nữ thánh thiện."

Những địa điểm thể hiện tình đoàn kết và biểu tượng của biên giới Đại Tây Dương

Ngoài lời nói, đây sẽ là một chuyến tông du với những hình ảnh mạnh mẽ: Giáo hoàng tại Cung điện Hoàng gia và Quốc hội; tại Sân vận động Movistar Arena và Sân vận động Santiago Bernabéu ở Madrid; tại Tu viện Montserrat và Nhà thờ Sagrada Família, nơi ngài sẽ khánh thành cây Tháp Chúa Giêsu Kitô - điểm nhấn nổi bật của kiệt tác của Gaudí - với lời chúc phúc cho người dân chúng, tiếp theo là màn trình diễn ánh sáng và pháo bông.

Một điểm dừng chân mang tính biểu tượng khác sẽ là cảng Arguineguín ở Gran Canaria, từ lâu được biết đến là "bến tàu ô nhục" vì điều kiện quá tải và bấp bênh mà hàng nghìn người di cư, chủ yếu đến từ Tây Phi, phải đối diện.

Lịch trình của Giáo hoàng do đó đan xen các trung tâm chính trị và thể chế, các địa điểm tâm linh và từ thiện, và các địa danh mang tính biểu tượng dọc theo biên giới Đại Tây Dương của châu Âu, phản ánh sự tương tác liên tục giữa các chiều kích Giáo hội và xã hội trong sứ mệnh của ngài.

Một khoảnh khắc đặc biệt quan trọng sẽ diễn ra ngay sau bài phát biểu đầu tiên của ngài trước các đại diện của chính quyền, xã hội dân sự và đoàn ngoại giao, khi Giáo hoàng Lêô XIV đến thăm dự án xã hội “Cedia 24 Horas”, một trung tâm ở quận Lucero của Madrid dành riêng cho việc chào đón và đồng hành cùng những người dễ bị tổn thương và người vô gia cư.

Như Đức Hồng Y José Cobo Cano, Tổng Giám mục Madrid, đã nhận xét, Giáo hoàng sẽ bước vào đất nước thông qua thế giới của sự dễ bị tổn thương và những vùng ngoại vi của con người.

Đoàn tùy tùng với Đức Giáo Hoàng

Đi cùng Giáo hoàng là Hồng Y Ángel Fernández Artime, Phó Chánh Văn phòng Thánh Bộ Đời sống Thánh hiến và Hội Dòng Tông đồ; Tổng Giám mục Filippo Iannone, Chánh Văn phòng Bộ Giám mục; và Tổng Giám mục Luis Marín de San Martín, người phụ trách việc bác ái của Tòa Thánh.

Tất cả các bài phát biểu của Giáo hoàng sẽ bằng tiếng Tây Ban Nha, ngoại trừ một bài phát biểu bằng tiếng Pháp tại trung tâm tiếp nhận Las Raíces, nơi tiếp nhận người di cư từ các quốc gia châu Phi nói tiếng Pháp.

Ông Bruni cũng cho biết Giáo hoàng có thể nói vài lời bằng tiếng Catalan, để trả lời các câu hỏi của các nhà báo về một số vấn đề đang gây ra nhiều tranh luận trên truyền thông Tây Ban Nha.

Một chủ đề khác thu hút sự chú ý là vấn đề lạm dụng. Giáo hội đã tham gia vào nhiều sáng kiến nhằm mục đích phòng ngừa và khắc phục công lý, bao gồm một nghị định thư được nhất trí vào tháng 3 năm ngoái bởi Hội đồng Giám mục, Hội đồng các Dòng tu, Văn phòng Thanh tra Tây Ban Nha và Cơ quan nhà nước để giải quyết thực trạng đau lòng này trong sự thật và công lý.

Hiện tại, ông Bruni giải thích, chưa có cuộc gặp riêng nào giữa Giáo hoàng và các nạn nhân bị lạm dụng được lên lịch.

 

1. Radar Neva, hệ thống phòng không Pantsir và một tàu kéo — Ukraine công bố danh sách mục tiêu trong video tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa mới nhất.

Theo báo cáo của Tư lệnh Lực lượng Hệ thống Điều khiển từ xa Robert “Magyar” Brovdi vào đêm 2 tháng 6, máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã tấn công các mục tiêu của Nga trên khắp Crimea bị tạm chiếm và tỉnh Donetsk, đánh trúng hai hệ thống phòng không Pantsir, một sở chỉ huy của Quân đoàn 3 Nga và một tàu kéo.

“Các mục tiêu được điều phối bởi Trung tâm Tiêu diệt Hệ thống Điều khiển từ xa mới thành lập. Bọn sâu bọ, các ngươi không có hậu phương ở phía sau để hoạt động,” ông nói.

Hệ thống Pantsir và tàu kéo bị trúng đạn ở Crimea bị tạm chiếm, trong khi sở chỉ huy bị trúng đạn ở làng Shyrokyne, tỉnh Donetsk.

Máy bay điều khiển từ xa tầm trung của Ukraine tấn công các kho đạn dược, kho nhiên liệu và sở chỉ huy, buộc quân đội Nga phải di chuyển các mục tiêu này ra xa tiền tuyến hơn và gây áp lực lên hệ thống hậu cần của Mạc Tư Khoa.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy tuyên bố hồi đầu tháng 5 rằng số lượng các cuộc tấn công tầm trung của Ukraine đã tăng lên “đáng kể”.

[Kyiv Independent: Neva radar, Pantsir air defense, and a tugboat — Ukraine releases latest drone strike video hit list]

2. Ukraine có khả năng tấn công toàn bộ hệ thống hậu cần quân sự của Nga tại các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm, 15 nhà máy lọc dầu đã bị tấn công, Tổng thống Zelenskiy nói

Ukraine hiện có khả năng tấn công toàn bộ hệ thống hậu cần quân sự của Mạc Tư Khoa tại các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm khi 15 nhà máy lọc dầu của Nga đã bị tấn công từ Tháng Giêng đến tháng 5 năm nay, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết trong diễn từ gởi quốc dân đồng bào đêm Thứ Hai, 01 Tháng Sáu.

“Các chiến binh của chúng ta hiện có khả năng tiếp cận hệ thống hậu cần quân sự của Nga trên hầu hết toàn bộ chiều sâu của vùng lãnh thổ bị tạm chiếm tạm thời. Hầu như không còn con đường an toàn nào nữa.” “Vì kẻ xâm lược ở phía nam và phía đông của đất nước chúng ta,” ông nói trong bài phát biểu buổi tối.

Tuyên bố của Tổng thống Zelenskiy được đưa ra sau khi Quân đoàn 3 vào ngày 31 tháng 5 cho biết máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã giành quyền kiểm soát các tuyến đường tiếp tế quân sự quan trọng của Nga ở các khu vực bị tạm chiếm thuộc tỉnh Luhansk.

“Luhansk, Starobilsk, Alchevsk, Brianka và Kadiivka hiện đang nằm dưới sự kiểm soát của các máy bay điều khiển từ xa, gọi tắt là UAV của Quân đoàn 3,” Tư lệnh quân đoàn, Chuẩn tướng Andrii Biletskyi cho biết.

Ukraine đang mở rộng chiến dịch tấn công tầm trung, tấn công vào các tài sản quân sự ở độ sâu tác chiến khoảng 20 đến 300 km (10 đến 185 dặm) từ tiền tuyến.

“Điều này cũng được phản ánh trong tình trạng thiếu hụt - trên hết là thiếu nhiên liệu ở Crimea và các khu vực khác của chúng ta đang bị tạm chiếm. Kế hoạch trừng phạt dài hạn của chúng ta đang được thực hiện từng bước. Từ Tháng Giêng đến tháng 5 năm nay, các chiến binh của chúng ta đã tấn công 15 nhà máy lọc dầu của Nga. Điều này rất đáng kể,” Tổng thống Zelenskiy nói.

Ngày 30 tháng 5, nhà lãnh đạo Crimea do Nga dựng lên, Sergey Aksyonov, tuyên bố rằng kể từ ngày 31 tháng 5, “việc bán xăng 95 octane tại các trạm xăng ATAN và TES sẽ chỉ được thực hiện thông qua phiếu mua hàng”, ám chỉ hai chuỗi dịch vụ nhiên liệu lớn nhất trên bán đảo.

Sau các cuộc tấn công của Ukraine, chính quyền cũng sẽ đặt ra giới hạn về lượng xăng mà người dân trên bán đảo có thể mua, trong bối cảnh tình trạng thiếu nhiên liệu đang diễn ra trong khu vực.

“Nga đã áp đặt lệnh cấm xuất khẩu nhiên liệu hàng không và xăng từ lãnh thổ của họ, và cũng đang xem xét lệnh cấm xuất khẩu dầu diesel. Đối với một quốc gia mà cho đến gần đây vẫn được gọi là trạm xăng, việc mất đi ngay cả điều này cũng là một sự kiện lớn - một tổn thất lớn. Tính đến tháng 5, gần 40% công suất lọc dầu sơ cấp của Nga đã ngừng hoạt động”, Tổng thống Zelenskiy nói.

[Kyiv Independent: Ukraine capable of striking all of Russia's military logistics in occupied territories, 15 oil refineries hit, Zelensky says]

3. Kyiv chấn động sau khi Nga phát động cuộc tấn công hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn vào Ukraine, khiến ít nhất 22 người thiệt mạng.

Đêm 2 tháng 6, Nga đã phát động một trong những cuộc tấn công trên không lớn nhất của cuộc chiến tranh toàn diện, nhắm vào nhiều thành phố của Ukraine, trong đó có Kyiv, bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa. Trên khắp cả nước, ít nhất 22 người, bao gồm hai trẻ em, đã thiệt mạng và 130 người khác bị thương.

Sáng Thứ Tư, 03 Tháng Sáu, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết Kyiv là nơi chịu thiệt hại nặng nề nhất trong vụ tấn công. Ít nhất sáu người đã thiệt mạng và 90 người khác, trong đó có hai trẻ em, bị thương tại thủ đô. Ông cho biết thêm, cho đến nay 52 người vẫn đang nằm bệnh viện, trong đó có hai trẻ em.

Thành phố Dnipro cũng chịu tổn thất nặng nề. Theo các quan chức, 16 người, bao gồm hai trẻ em và một nhân viên cấp cứu, đã thiệt mạng và 42 người khác bị thương tại thành phố miền trung-đông Ukraine này. Một trong những đứa trẻ được kéo ra từ đống đổ nát của một tòa nhà chung cư bốn tầng bị phá hủy một phần được sinh năm 2023, và một đứa trẻ khác là một bé trai tám tuổi, theo lời ông Oleksandr Hanzha, Thống đốc tỉnh Dnipropetrovsk.

Đáp lại, đêm qua, Ukraine đã tấn công nhà máy lọc dầu Ilsky của Nga. Nhà máy lọc dầu này là một trong những nhà máy lớn nhất ở miền nam nước Nga, sản xuất gần 6,6 triệu tấn nhiên liệu mỗi năm.

Theo Bộ Tổng tham mưu, vụ tấn công vào nhà máy lọc dầu đã gây ra một vụ hỏa hoạn lớn.

Các bức ảnh và video được tường trình ghi lại vụ tấn công bắt đầu xuất hiện trên mạng xã hội vào khoảng 4:20 sáng giờ địa phương.

Bộ Quốc phòng Nga cho biết hệ thống phòng không của nước này đã đánh chặn 148 máy bay điều khiển từ xa trong đêm qua tại tám khu vực của Nga, cũng như trên bán đảo Crimea bị Nga tạm chiếm và Hắc Hải và Biển Azov.

Kyiv đã nhiều lần tấn công vào nhà máy lọc dầu Ilsky trong quá khứ. Kể từ khi Nga bắt đầu cuộc xâm lược toàn diện, cơ sở này đã bị tấn công ít nhất 16 lần, theo hãng truyền thông độc lập Astra của Nga.

Trước vụ tấn công bất ngờ vào đêm 2 tháng 6, nhà máy lọc dầu này đã bị tấn công hai lần trong tháng 2 năm 2026.

[Kyiv Independent: Kyiv reels after Russia unleashes massive missile, drone attack on Ukraine, killing at least 22]

4. Tổng thống Zelenskiy cảnh báo Nga đang tấn công vào ngành công nghiệp quân sự và các đối tác nước ngoài: ‘Chúng tôi sẽ đáp trả’

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cảnh báo rằng các nhà sản xuất hỏa tiễn của Ukraine hiện nằm trong số những mục tiêu hàng đầu của Nga cho các cuộc tấn công trong tương lai, đồng thời cam kết sẽ đáp trả.

Tổng thống Zelenskiy cho biết trọng tâm của Nga sẽ bao gồm các cuộc tấn công quân sự, chính trị và tuyên truyền nhằm vào các công ty đang đạt được tiến bộ trong phát triển hỏa tiễn – bao gồm cả những nỗ lực xây dựng hệ thống hỏa tiễn đạn đạo trong nước và nội địa hóa sản xuất hệ thống phòng thủ chống hỏa tiễn đạn đạo.

Ông nói: “Nga coi đây là mối đe dọa chiến lược đối với chính họ”.

Tổng thống Zelenskiy cho biết ông đã nhận được báo cáo từ nhà lãnh đạo Cục Tình báo Quốc phòng thuộc Bộ Quốc phòng, Oleh Ivashchenko, về việc sản xuất hỏa tiễn của Nga.

Tổng thống Zelenskiy cho biết báo cáo đã nêu chi tiết các cơ sở sản xuất, phạm vi, số lượng và tuyến đường cung ứng các phụ tùng và máy công cụ quan trọng, cũng như các cá nhân và công ty ở các quốc gia khác giúp Nga né tránh các lệnh trừng phạt.

Ông nói: “Chúng tôi đang chuẩn bị cập nhật các biện pháp đối phó – các biện pháp của Ukraine và các biện pháp phối hợp với các đối tác. Điều quan trọng là phải tăng cường áp lực lên Nga.”

Ông cũng cho biết tình báo quân sự đã thu được các tài liệu nội bộ mới của Nga về kế hoạch chính trị liên quan đến quan hệ của Ukraine với Moldova, các nước khu vực Nam Caucasus, Trung Đông và vùng Vịnh.

Ông cho biết, một trong những nhiệm vụ chính trị quan trọng của Nga là hạn chế các mối quan hệ an ninh, kinh tế và chiến lược khác của Ukraine với các quốc gia này. Theo ông, điều này chỉ khẳng định rằng Ukraine và các đối tác đang đi đúng hướng tới an ninh lớn hơn và củng cố hơn nữa chủ quyền của mình.

Nhà lãnh đạo Văn phòng Tổng thống Ukraine cho biết mối quan tâm chính của Điện Cẩm Linh không phải là nền kinh tế đang gặp khó khăn của Nga mà là sự suy yếu quyền lực của Putin. Ông lập luận rằng nhận thức ngày càng tăng về cuộc chiến bên trong nước Nga đang gây áp lực lên Mạc Tư Khoa, đồng thời nhấn mạnh rằng bất kỳ thỏa thuận nào cũng phải bao gồm các bảo đảm an ninh cho Ukraine.

Trong bối cảnh các quốc gia Baltic tiếp tục củng cố biên giới và tăng cường phòng thủ trước Nga và các cuộc tấn công tiềm tàng từ Belarus, Tổng thống Zelenskiy đã kêu gọi Âu Châu tăng cường đáng kể sự hỗ trợ cho mọi quốc gia mà Nga đã “cài cắm” vào.

Phát biểu trước thềm cuộc bầu cử ở Armenia, ông coi vấn đề này vừa là một câu hỏi chính trị vừa là vấn đề quyền cơ bản của người dân trong việc lựa chọn tương lai của chính mình – lập luận rằng Âu Châu có khả năng và nghĩa vụ duy trì các nguyên tắc cơ bản làm nền tảng cho sự lựa chọn đó.

Mối lo ngại về việc chiến tranh có thể lan sang lãnh thổ NATO rộng lớn hơn ngày càng gia tăng, sau vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Nga vào một khu chung cư ở Rumani, tiếp nối hàng chục vụ vi phạm không phận trước đó.

“Chúng tôi sẽ có những đề xuất phù hợp trong quá trình làm việc với các đối tác. Cảm ơn tất cả những người đã giúp đỡ!”, ông nói, nhấn mạnh rằng Âu Châu và Ukraine phải hành động cùng nhau để vô hiệu hóa ảnh hưởng của Nga và tăng cường an ninh khu vực.

[Kyiv Post: Zelensky Warns Russia Targeting Military Industry, Foreign Partners: ‘We Will Respond]

5. Tướng Budanov: Nỗi lo lớn nhất của Nga là các mối đe dọa đối với chế độ của Putin

Nhà lãnh đạo Văn phòng Tổng thống Ukraine, Kyrylo Budanov, cho biết Điện Cẩm Linh lo ngại những mối đe dọa ngày càng gia tăng đối với sự ổn định của hệ thống chính trị của nhà độc tài Vladimir Putin hơn là sự suy thoái kinh tế hay áp lực trừng phạt.

Phát biểu tại Diễn đàn Kiến trúc An ninh ở Kyiv, Tướng Budanov – người từng giữ chức vụ Giám đốc Tình báo Quân sự Ukraine, gọi tắt là HUR – cũng lập luận rằng những lo ngại của Điện Cẩm Linh có thể tạo ra những cơ hội hạn chế cho các cuộc đàm phán trong tương lai.

Buổi thảo luận với Budanov được điều phối bởi nhà sử học và nhà báo từng đoạt giải Pulitzer, Anne Applebaum, người tham gia diễn đàn với tư cách là diễn giả khách mời.

Trong khi bác bỏ những ý kiến cho rằng Nga đang đối mặt với sự sụp đổ cận kề, Tướng Budanov nói rằng áp lực đáng kể nhất đối với Mạc Tư Khoa đang xuất hiện từ chính xã hội Nga khi hậu quả của chiến tranh ngày càng trở nên rõ ràng đối với người dân bình thường.

“Lý lẽ quan trọng nhất là sự thay đổi tâm trạng trong xã hội,” Tướng Budanov nói. “Người dân nhận thấy có điều gì đó không ổn khi chiến tranh lan đến lãnh thổ Nga.”

Những phát ngôn của ông được đưa ra trong bối cảnh Ukraine ngày càng mở rộng phạm vi chiến dịch máy bay điều khiển từ xa vào sâu trong lãnh thổ Nga, tấn công vào các cơ sở quân sự, các địa điểm công nghiệp quốc phòng và cơ sở hạ tầng chiến lược cách biên giới hàng trăm km.

Theo Tướng Budanov, những cuộc tấn công này đã tạo ra hiệu quả mà chỉ riêng các chỉ số kinh tế không thể đạt được.

“Mọi người chắc chắn nhìn thấy và cảm nhận được điều đó,” ông nói.

Tướng Budanov cảnh báo không nên đánh giá thấp giới lãnh đạo Nga, cho rằng nhiều nhà quan sát phương Tây và người Ukraine thường đơn giản hóa quá trình ra quyết định của Điện Cẩm Linh.

“Thật tiện lợi khi tất cả chúng ta đều nói rằng họ là những người điên rồ,” Tướng Budanov nói. “Nhưng không phải lúc nào cũng vậy. Ở đó có những người khá nghiêm chỉnh và thông minh, những người có thể phân tích mọi thứ đang xảy ra.”

Ông lập luận rằng các quan chức đó ngày càng nhận ra rằng Nga sẽ đối mặt với sự suy thoái lâu dài nếu xu hướng hiện tại tiếp tục.

“Họ nhìn nhận vấn đề một cách rõ ràng – sự thoái hóa và suy giảm đang diễn ra ở khắp mọi nơi,” Tướng Budanov nói.

Mặc dù Nga có thể chịu đựng được những khó khăn kinh tế trong nhiều năm, Budanov cho rằng Điện Cẩm Linh lo ngại hơn rằng những áp lực đó cuối cùng có thể làm suy yếu tính bền vững của hệ thống chính trị mà Putin đã xây dựng trong hơn một phần tư thế kỷ cầm quyền.

“Điều này đã là một mối đe dọa đối với sự ổn định của hệ thống,” Budanov nói.

“Đó là điều họ lo sợ. Còn mọi thứ khác, suy thoái kinh tế và những vấn đề tương tự, họ sẽ vượt qua được.”

Đánh giá của Tướng Budanov dường như củng cố cho những nhận xét lạc quan thận trọng của ông về những tiến triển ngoại giao tiềm năng.

Khi được hỏi liệu Nga có thực sự muốn hòa bình hay không, ông nói rằng ông vẫn hoài nghi nhưng lưu ý rằng những diễn biến gần đây có thể đã tạo ra điều mà ông mô tả là “một vài triển vọng nửa vời” cho sự tiến bộ.

“Về việc liệu Nga có muốn hòa bình hay không, tôi không biết. Tôi không nghĩ là họ thực sự muốn điều đó,” Tướng Budanov nói. “Nhưng nếu câu hỏi là liệu họ có sẵn sàng cho một số hành động nhất định trong tương lai gần hay không, tôi nghĩ hiện nay đã xuất hiện một số triển vọng.”

Ông nói rằng bất kỳ thỏa thuận nào trong tương lai cũng sẽ đòi hỏi sự tham gia tích cực từ các đồng minh của Kyiv, đồng thời lập luận rằng các yêu cầu của Mạc Tư Khoa vượt xa các vấn đề liên quan trực tiếp đến Kyiv.

“ Chúng ta cần sự tham gia của các đối tác phương Tây không kém gì người Nga”.

“Người Nga muốn nhiều thứ từ các đối tác phương Tây của chúng ta. Nhiều câu hỏi không nhắm vào Ukraine mà nhắm vào chính họ.”

Đồng thời, Tướng Budanov cảnh báo các chính phủ Âu Châu không nên tiếp cận Mạc Tư Khoa nếu không có lập trường thống nhất trong bối cảnh có những báo cáo về sự chia rẽ lập trường từ Âu Châu.

Nhắc lại những nỗ lực ngoại giao trước đây của các quan chức Âu Châu, ông mô tả những tình huống mà các đối tác Nga của họ chỉ đơn giản hỏi Âu Châu sẽ đưa ra lập trường gì trong cuộc đàm phán.

“Không cần phải nhắc lại điều đó nữa,” ông nói.

Vị thế của Ukraine trong các cuộc đàm phán hòa bình là gì?

Tướng Budanov xác định chấm dứt các hoạt động chiến đấu tích cực là mục tiêu chiến lược chính của Ukraine nhưng nhấn mạnh rằng các bảo đảm an ninh vẫn là nền tảng không thể thiếu của bất kỳ thỏa thuận nào trong tương lai.

“Nếu không có sự bảo đảm an ninh, sẽ không có tương lai”, ông nói.

Budanov cũng bác bỏ những đồn đoán rằng Putin có thể tự nguyện rời bỏ quyền lực sau hơn 27 năm nắm giữ vị trí trung tâm trong hệ thống chính trị Nga.

“Tôi không tin Putin sẽ bỏ đi một cách dễ dàng,” Tướng Budanov nói. “Sau khi xây dựng một hệ thống ổn định trong 27 năm, tại sao ông ấy lại phải làm vậy?”

Thay vào đó, ông lập luận rằng Putin sẽ tìm cách duy trì cấu trúc hiện tại càng lâu càng tốt. Tướng Budanov cho biết nhà lãnh đạo Nga vẫn vô cùng lo ngại về an ninh cá nhân của mình, lặp lại những báo cáo tình báo Âu Châu cho rằng Putin đang chuẩn bị cho một cuộc đảo chính.

“Việc hắn ta lo lắng cho tính mạng của mình là hoàn toàn đúng sự thật,” ông nói. “Nhiều điều bị phóng đại, nhưng cuối cùng thì những người như hắn ta sống trong một thế giới đầy rẫy những nỗi sợ hãi.”

Quan điểm của Tướng Budanov về chiến tranh hiện đại và an ninh Âu Châu.

Ngoài vấn đề Nga, Tướng Budanov dành phần lớn bài phát biểu của mình cho tương lai an ninh Âu Châu, lập luận rằng cuộc chiến ở Ukraine đã thay đổi căn bản bản chất của chiến tranh.

Ông mô tả chiến trường hiện tại là một “mặt trận trong suốt”, nơi các công nghệ giám sát hiện đại khiến việc che giấu sự di chuyển của quân đội hoặc các hoạt động quân sự gần như không thể.

“Đây không phải là cuộc chiến cơ động,” Tướng Budanov nói. “Đây không phải là cuộc chiến mà một bên có thể dễ dàng giành được lãnh thổ.”

Ông dự đoán rằng những bài học từ chiến trường Ukraine sẽ định hình học thuyết quân sự trên toàn thế giới rất lâu sau khi chiến tranh kết thúc.

“Mọi người trên thế giới sẽ nghiên cứu và phân tích điều này,” ông nói. “Mọi người sẽ phải tìm ra giải pháp cho việc vận hành trên một mặt trận được gọi là minh bạch.”

“Một liên minh không thể thực sự nghiêm chỉnh nếu mọi quyết định đều phải được nhiều quốc gia đồng ý thông qua cùng một lúc.”

Tuy nhiên, lời chỉ trích gay gắt nhất của ông lại dành cho các cấu trúc an ninh quốc tế hiện có.

Tướng Budanov lập luận rằng các liên minh đòi hỏi sự chấp thuận đồng ý của một số lượng lớn các quốc gia thành viên phải đối mặt với những hạn chế cố hữu trong thời điểm khủng hoảng.

Ông nói: “Một liên minh không thể thực sự nghiêm chỉnh nếu mọi quyết định đều phải được nhiều quốc gia đồng ý thông qua cùng một lúc.”

“Mọi người sẽ luôn ở những nơi khác nhau. Vào thời điểm quan trọng, họ sẽ không bao giờ cùng xuất hiện ở một chỗ.”

Ông cảnh báo rằng những nỗ lực nhằm duy trì các giả định trước chiến tranh về an ninh tập thể có nguy cơ tạo ra những thể chế thoạt nhìn có vẻ đáng tin cậy trên lý thuyết nhưng lại thất bại khi được kiểm chứng trong thực tế.

“Chúng ta có thể tạo ra một cấu trúc giả tạo,” Budanov nói. “Chúng ta sẽ tin rằng mọi thứ sẽ hoạt động tốt, và rồi khi thử thách thực sự đến, hóa ra chẳng ai có thể đưa ra quyết định cả.”

Nhà lãnh đạo Văn phòng Tổng thống Ukraine cũng cho rằng các quốc gia nên có cái nhìn thực tế về những thay đổi do cuộc xâm lược của Nga gây ra.

“Trước hết, các quốc gia khác cần phải trưởng thành hơn,” ông nói. “Họ cần bắt đầu nhìn nhận thế giới một cách thực tế hơn.”

[Kyiv Post: Budanov: Russia’s Top Fear Is Threats to Putin’s Regime]

6. Iran treo cổ hai người biểu tình vì tội tạo “cái cớ” cho các cuộc tấn công của Mỹ và Israel.

Hôm thứ Hai, Iran đã treo cổ hai người đàn ông bị kết tội cướp phá và đốt cháy một đền thờ Hồi giáo trong các cuộc biểu tình chống chính phủ làm rung chuyển đất nước hồi tháng 12 và tháng Giêng.

Kể từ khi chiến tranh nổ ra với Israel và Hoa Kỳ vào tháng Hai, Iran đã đẩy mạnh các vụ hành quyết, với nhiều người bị kết án treo cổ vì các cuộc biểu tình trước đó.

“Mehrdad Mohammadinia và Ashkan Maleki, những kẻ chủ mưu chính trong vụ đốt phá và hủy hoại một đền thờ Hồi giáo, đã bị treo cổ sáng nay”, cơ quan tư pháp Iran thông báo qua hãng thông tấn Mizan.

Báo cáo không nêu rõ ngày bắt giữ hoặc ngày xét xử của họ.

Vào cuối tháng 12, phong trào biểu tình ở Iran, bắt nguồn từ sự phẫn nộ về giá sinh hoạt, nhanh chóng lan rộng thành các cuộc biểu tình chống chính phủ trên quy mô lớn.

Phong trào lên đến đỉnh điểm vào ngày 8 Tháng Giêng với các cuộc biểu tình lớn gây ra thiệt hại trên quy mô lớn. Chính quyền đã phản ứng bằng một cuộc đàn áp tàn bạo khiến hàng ngàn người thiệt mạng.

Giới chức Iran cáo buộc “những kẻ khủng bố” làm việc cho Hoa Kỳ và Israel đã kích động bạo lực, nhưng các tổ chức phi chính phủ ở nước ngoài cho rằng lực lượng an ninh Iran đã cố tình nổ súng vào người biểu tình.

“Trước nguy cơ bị Mỹ và chế độ Zionist tấn công quân sự, hành động của những cá nhân này… đã trở thành cái cớ cho cuộc xâm lược quân sự” vào tháng Hai, Mizan nói, đề cập đến cuộc chiến.

Theo các tổ chức nhân quyền, trong đó có Tổ chức Ân xá Quốc tế, Iran là quốc gia hành quyết nhiều người thứ hai trên thế giới sau Trung Quốc.

Theo tổ chức nhân quyền Iran có trụ sở tại Na Uy, chính quyền đã hành quyết ít nhất 1.639 người trong năm 2025, một con số kỷ lục kể từ năm 1989.

[Times Of Israel: Iran hangs two protesters for giving ‘pretext’ for US-Israeli attacks]

7. Ngoại trưởng Rubio nói rằng các tàu bị đánh chìm của Iran sẽ trở thành “những điểm câu cá lý tưởng”, đồng thời nhắc lại tuyên bố rằng “Iran không có hải quân”.

“Iran không có hải quân,” Ngoại trưởng Marco Rubio nói hôm thứ Ba, đồng thời cho biết thêm rằng những chiếc tàu Iran bị đánh chìm một ngày nào đó sẽ trở thành “những điểm đánh bắt cá lý tưởng.”

“Không có hải quân Iran,” ông nói với các nhà lập pháp tại Quốc hội trong một đoạn video được Bộ Ngoại giao đăng tải trên X. “Nó nằm dưới đáy đại dương, và chẳng bao lâu nữa, trong vài năm tới, sẽ trở thành những điểm đánh bắt cá lý tưởng vì chúng sẽ biến thành các rạn san hô.”

Trong phiên điều trần trước Quốc hội, Rubio cho biết Mỹ và Iran vẫn đang đàm phán, bất chấp việc hãng thông tấn bán chính thức Fars của Iran đưa tin hôm thứ Ba rằng việc trao đổi thông điệp giữa hai nước thông qua các trung gian đã dừng lại vài ngày trước.

Ông cũng cho biết chính quyền Iran đã đồng ý đàm phán về một số khía cạnh trong chương trình hạt nhân của nước này mà trước đây họ tuyên bố là không thể đụng đến, và việc mở lại eo biển Hormuz là điều kiện then chốt đối với Mỹ trong các cuộc đàm phán.

[CBSNews: Rubio says Iran's sunken ships will make “prime fishing spots,” reiterating claim that there's “no Iranian navy”]

8. Ngoại trưởng Rubio cho biết Mỹ không đưa ra đề nghị nới lỏng trừng phạt ngay lập tức để mở lại eo biển Hormuz.

Ngoại trưởng Marco Rubio hôm thứ Ba cho biết Mỹ không đề nghị hay thảo luận về việc nới lỏng trừng phạt đối với Iran nhằm đổi lấy việc mở lại eo biển Hormuz.

Ông cho biết, tiến triển trong các cuộc đàm phán có thể đạt được ngay trong tuần này hoặc tuần sau, đồng thời nói thêm rằng các cuộc thảo luận đang diễn ra theo hai giai đoạn. Giai đoạn đầu tiên sẽ chứng kiến Iran mở lại eo biển Hormuz và làm rõ rằng Tehran sẽ không thu phí đối với các tàu đi qua hoặc bắn vào chúng. Hai bên cũng phải đồng ý tiếp tục thảo luận về chương trình hạt nhân của mình, trong đó việc nới lỏng các lệnh trừng phạt rộng hơn có thể được bàn đến.

“Bất kỳ sự nới lỏng trừng phạt nào cũng đều có điều kiện, nghĩa là nó phải được thực hiện để đổi lấy lý do ban đầu khiến các lệnh trừng phạt đó được áp đặt, đó là chương trình hạt nhân của họ”, Rubio nói khi trả lời các câu hỏi từ các Thượng Nghị Sĩ trong phiên điều trần của Ủy ban Đối ngoại Thượng viện.

Khi Thượng Nghị Sĩ Chris Murphy đảng Dân Chủ đơn vị Connecticut hỏi liệu Mỹ có ban hành biện pháp nới lỏng như vậy để khuyến khích việc mở lại eo biển Hormuz hay không, Rubio trả lời: “Không, điều đó chưa được thảo luận, cũng chưa được đề nghị.”

Tuy nhiên, không rõ Rubio muốn nói gì về các biện pháp trừng phạt, và những bình luận của ông có thể không loại trừ khả năng Qatar và các quốc gia khác đang nắm giữ các khoản tiền bị đóng băng của Iran sẽ giải phóng chúng hay không.

Rubio nhắc lại những đánh giá của các thành viên khác trong chính quyền rằng tiến trình đàm phán với Iran đang diễn ra chậm chạp do những chia rẽ nội bộ, nhưng cũng vì các nhà lãnh đạo Tehran đang liên lạc thông qua người đưa tin và lẩn trốn để tránh bị Mỹ và Israel tấn công.

Eo biển Hormuz đã bị đóng cửa tạm thời trong ba tháng, đẩy giá dầu lên trên 100 đô la một thùng. Tỷ lệ ủng hộ của Tổng thống Trump đã giảm xuống mức thấp nhất trong nhiệm kỳ thứ hai của ông khi giá xăng trên toàn quốc vượt quá 4 đô la một gallon.

Tổng thống Trump đã nhiều lần ra tín hiệu rằng một thỏa thuận sắp đạt được, rồi lại lùi bước để đòi hỏi thêm những nhượng bộ, bao gồm cả việc giải quyết uranium làm giàu của Iran. Tehran cũng làm phức tạp thêm vấn đề từ phía mình, bằng cách bác bỏ các khuôn khổ ngừng bắn được đề xuất và kiên quyết giữ vững quyền làm giàu uranium.

Ông Rubio cho biết, nếu Iran đồng ý mở lại eo biển, Mỹ và Iran sẽ thảo luận về số phận của uranium được làm giàu cao đang được chôn dưới lòng đất sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào các địa điểm hạt nhân của Iran năm ngoái, cũng như tương lai của chương trình hạt nhân của Iran.

Khi được hỏi liệu nhà lãnh đạo tối cao của Iran, Mojtaba Khamenei, còn sống hay không, Rubio nói ông tin là ông ấy vẫn còn sống, mặc dù ông ấy chưa từng xuất hiện trước công chúng.

“Có những dấu hiệu cho thấy ông ấy đang ngày càng tham gia tích cực hơn ở một mức độ nào đó,” ông nói.

Ông Rubio cho biết chính phủ Tehran đang chia rẽ về cách ứng phó với các đề xuất của Mỹ trong bối cảnh áp lực kinh tế ngày càng gia tăng.

Ông Rubio nói: “Chắc chắn có những thành phần trong chế độ đó hiểu rằng tình hình kinh tế khó khăn sẽ gây ra bất ổn”, và nói thêm: “Có những thành phần khác trong đó miễn nhiễm hơn với điều đó, và có lẽ sẽ kháng cự mạnh mẽ hơn trong việc đạt được các thỏa thuận”.

“Về nội bộ, chúng tôi cần thời gian để nhận được phản hồi từ họ, đôi khi lên đến năm hoặc sáu ngày,” ông nói.

Phái đoàn Iran tại Liên Hiệp Quốc chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức về yêu cầu bình luận.

[Politico: US isn’t offering upfront sanctions relief to reopen Hormuz, Rubio says]

9. Máy bay điều khiển từ xa của Nga tấn công khu dân cư ở Odessa trong bối cảnh các cuộc tấn công trên khắp Ukraine khiến 3 người thiệt mạng và hơn 60 người bị thương.

Ít nhất ba người thiệt mạng và 61 người bị thương trong các cuộc tấn công của Nga trên khắp Ukraine trong ngày hôm qua, trong khi một máy bay điều khiển từ xa của Nga đã tấn công một khu dân cư ở thành phố cảng Odessa phía nam, phát ngôn nhân cảnh sát quốc gia Ukraine, Đại Úy Alyona Lyutnytska, cho biết như trên hôm Thứ Ba, 02 Tháng Sáu.

Nga đã tiến hành hai cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa vào đêm qua tại Odessa, tấn công vào các khu dân cư và cơ sở hạ tầng công nghiệp. Một máy bay điều khiển từ xa đã tấn công một tòa nhà chung cư cao tầng, phá hủy một phần các căn nhà từ tầng một đến tầng bốn.

Vụ tấn công đã khiến bảy người bị thương. Theo ông Serhii Lysak, nhà lãnh đạo Cơ quan Hành chính Quân sự Odessa, tính đến sáng nay, một trong số các nạn nhân vẫn đang nằm bệnh viện.

Cuộc tấn công vào Odessa là một phần của cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn hơn trên khắp cả nước trong đêm hôm đó.

Theo thông báo của Không quân Nga, đêm qua Nga đã phóng 265 máy bay điều khiển từ xa tấn công kiểu Shahed vào Ukraine. Hệ thống phòng không Ukraine đã bắn hạ 228 chiếc, trong khi 27 máy bay điều khiển từ xa khác tấn công các mục tiêu tại 18 địa điểm. Mảnh vỡ từ các máy bay điều khiển từ xa bị đánh chặn đã được ghi nhận tại 12 địa điểm khác.

Theo Bộ Năng lượng, do các cuộc tấn công của Nga vào đêm 1 tháng 6, một số người tiêu dùng ở các tỉnh Dnipropetrovsk, Zhytomyr, Zaporizhzhia, Odesa, Sumy, Kherson, Kharkiv và Chernihiv đã bị mất điện.

Tại tỉnh Donetsk phía đông, các cuộc tấn công của Nga đã khiến một người thiệt mạng ở thị trấn Druzhkivka và tám người khác bị thương trên khắp khu vực, theo lời Thống đốc địa phương Vadym Filashkin.

Tại tỉnh Kherson, lực lượng Nga đã tấn công vào 39 khu dân cư, bao gồm cả thành phố Kherson, làm bị thương 6 người trong ngày hôm qua, theo thông báo của chính quyền quân sự địa phương.

Trong một vụ tấn công riêng biệt, một người đàn ông đã thiệt mạng trong một cuộc không kích của Nga vào làng Shyroka Balka sáng ngày 1 tháng 6, Thống đốc tỉnh Kherson, Oleksandr Prokudin cho biết.

Tại tỉnh Dnipropetrovsk, một người thiệt mạng và 13 người khác bị thương trong các cuộc tấn công của Nga trong ngày hôm qua, theo lời Thống đốc địa phương Oleksandr Hanzha.

Các cuộc tấn công dữ dội nhất nhắm vào quận Nikopol, nằm bên kia sông Dnipro đối diện với thành phố Enerhodar bị Nga tạm chiếm. Một phụ nữ 50 tuổi đã thiệt mạng và tám người khác bị thương, theo Hanzha cho biết.

Tại tỉnh Sumy, các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Nga đã làm bị thương 10 người trên khắp 5 cộng đồng dân cư trong ngày hôm nay, theo thông báo của chính quyền địa phương.

Tại tỉnh Kharkiv, các cuộc tấn công của Nga đã làm bị thương 8 người, trong đó có 4 người ở thủ phủ khu vực, Thống đốc Oleh Syniehubov cho biết.

Tại tỉnh Chernihiv, các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Nga đã làm bị thương 8 người, trong đó có 3 trẻ em, theo lời Thống đốc Viacheslav Chaus.

[Kyiv Independent: Russian drones hit Odesa residential area as attacks across Ukraine kill 3, injure over 60]

Tại tỉnh Zaporizhzhia, lực lượng Nga đã tấn công trung tâm khu vực vào khoảng 7 giờ sáng giờ địa phương ngày 1 tháng 6, làm bị thương một phụ nữ 73 tuổi, theo thông báo của chính quyền quân sự địa phương.

10. Tổng thống Trump cho biết các cuộc đàm phán với Iran “đang diễn ra liên tục”.

Bất chấp những tuyên bố trái ngược, Tổng thống Trump cho rằng việc Iran và Mỹ ngừng liên lạc với nhau vài ngày nay là “sai sự thật và không chính xác”.

“Các cuộc đàm phán giữa chúng tôi đã diễn ra liên tục, bao gồm cả bốn ngày trước, ba ngày trước, hai ngày trước, một ngày trước và hôm nay. Không ai biết chúng sẽ dẫn đến đâu, nhưng như tôi đã nói với Iran, 'Đã đến lúc, bằng cách này hay cách khác, các ông phải đạt được một thỏa thuận. Các ông đã làm điều này trong 47 năm rồi, và không thể để nó tiếp diễn thêm nữa!'“

Mặc dù Tổng thống Trump chỉ trích giới truyền thông vì đưa tin sai lệch rằng các cuộc đàm phán đã kết thúc, nhưng hãng thông tấn bán chính thức Tasnim của Iran hôm thứ Hai cho biết Tehran đang tạm dừng mọi cuộc đàm phán với Mỹ cho đến khi Israel ngừng giao tranh ở miền nam Li Băng.

Hôm Thứ Tư, 03 Tháng Sáu, Đài truyền hình nhà nước Iran, gọi tắt là IRIB, cũng phát một chương trình cho thấy Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tuyên bố đã đình chỉ các liên lạc với Hoa Kỳ qua các trung gian để phản đối cuộc tấn công dữ dội của Israel vào miền Nam Li Băng.

Bất chấp những tuyên bố đó, Tổng thống Trump vẫn tiếp tục khẳng định trên Truth Social rằng các báo cáo cho rằng Iran và Mỹ đã ngừng liên lạc với nhau vài ngày nay là “sai sự thật và không chính xác”.

[CBSNews: Negotiations with Iran are “going on continuously,” Trump says]

 

1. Lửa và khói bao trùm Diễn đàn Kinh tế của Putin khi Ukraine tấn công cảng dầu St. Petersburg.

Khói đen bao phủ St. Petersburg vào sáng ngày 3 tháng 6 khi những đại biểu đầu tiên đến tham dự diễn đàn kinh tế hàng đầu của Nga. Ukraine đã hoạt động nhộn nhịp suốt đêm.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy xác nhận rằng lực lượng Ukraine đã tấn công Cảng dầu St. Petersburg ở tỉnh Leningrad của Nga vào rạng sáng ngày 3 tháng 6. Vụ tấn công diễn ra khi các quan chức cao cấp đang đến tham dự Diễn đàn Kinh tế Quốc tế St. Petersburg năm 2026, một hội nghị thường niên của các nhà lãnh đạo doanh nghiệp và quan chức chính phủ do Putin chủ trì.

Ngày 3 tháng 6, Tổng thống Zelenskiy nói rằng “các cơ sở quan trọng trên lãnh thổ Nga đã bị tấn công”, trong đó có Cảng dầu St. Petersburg, nằm cách biên giới Ukraine 1.100 km

Cơ quan An ninh Ukraine, Lực lượng Hệ thống Điều khiển từ xa, Lực lượng Đặc nhiệm, Cơ quan Tình báo Quốc phòng Ukraine và Lực lượng Biên phòng Nhà nước Ukraine đã tham gia vào các hoạt động này.

Tổng thống Zelenskiy nói thêm rằng các mục tiêu quân sự tại căn cứ Kronstadt, phía tây St. Petersburg, đã bị tấn công cùng với một doanh nghiệp tham gia sản xuất vũ khí của Nga ở tỉnh Tambov.

Ngày 3 tháng 6, Cơ quan An ninh Ukraine, gọi tắt là SBU cho biết trong khi Diễn đàn Kinh tế Quốc tế St. Petersburg đang được tổ chức với khẩu hiệu “Đối thoại thực dụng – Con đường dẫn đến một tương lai ổn định”, Nga lại thể hiện “sự không sẵn lòng tham gia bất kỳ cuộc đối thoại thực dụng nào liên quan đến việc chấm dứt chiến tranh chống lại Ukraine”.

Vào ngày 3 tháng 6, Bộ Tổng tham mưu Ukraine đã xác nhận các vụ tấn công. Họ cho biết thêm rằng, theo các báo cáo sơ bộ, cuộc tấn công đã nhắm vào các tàu thuyền và cơ sở hạ tầng tại cảng Kronstadt.

Tại tỉnh Tambov, nhà máy Michurinsky Progress, một nhà sản xuất phụ tùng cho vũ khí chính xác cao, cũng bị ảnh hưởng, theo thông báo của Bộ Tổng tham mưu. Một vụ cháy đã được báo cáo tại khuôn viên nhà máy.

Cư dân thành phố St. Petersburg đã báo cáo về các vụ nổ và hỏa hoạn quy mô lớn tại hiện trường, đăng tải ảnh và video ghi lại những tiếng nổ lớn và đám cháy dữ dội khi thành phố bị máy bay điều khiển từ xa của Ukraine tấn công vào sáng ngày 3 tháng 6. Hình ảnh cho thấy khói đen bốc lên từ khu vực nhà ga dầu St. Petersburg.

Một phân tích của kênh tin tức độc lập Astra của Nga trên Telegram cũng kết luận rằng máy bay điều khiển từ xa đã tấn công Cảng dầu St. Petersburg, gây ra hỏa hoạn lớn.

Cảng dầu này, nằm trên Vịnh Phần Lan tại Cảng lớn St. Petersburg của thành phố, là một trong những cơ sở lưu trữ và xuất khẩu nhiên liệu lớn nhất của Nga. Cảng tiếp nhận và vận chuyển các sản phẩm dầu mỏ bằng đường sông, hỏa xa và đường bộ, với sản lượng được báo cáo là 12,5 triệu tấn mỗi năm.

Thống đốc tỉnh Leningrad, Aleksandr Drozdenko, báo cáo rằng 50 máy bay điều khiển từ xa đã bị bắn hạ trên khu vực này vào ngày 3 tháng 6, nhưng không bình luận gì về các vụ cháy tại cảng.

Các chuyến bay tại phi trường Pulkovo ở St. Petersburg đã bị gián đoạn do vụ tấn công, với gần 30 chuyến bay bị hoãn hơn hai giờ và chín chuyến khác phải chuyển hướng đến các phi trường khác, theo hãng thông tấn nhà nước Nga TASS.

Ukraine đã tấn công các cảng và cơ sở hạ tầng dầu khí ở tỉnh Leningrad trong các cuộc tấn công trước đây. Vào Tháng Giêng năm 2024, một máy bay điều khiển từ xa của Ukraine được tường trình đã bị bắn rơi trên khu vực cảng dầu St. Petersburg, gây ra hỏa hoạn.

Vào tháng 9 năm 2025, lực lượng Ukraine đã tấn công Primorsk thuộc tỉnh Leningrad, cảng bốc dỡ dầu lớn nhất của Nga trên Biển Baltic, buộc cơ sở này phải tạm ngừng hoạt động. Primorsk nằm cách St. Petersburg khoảng 100 km (60 dặm).

Vụ tấn công mới vào kho dầu St. Petersburg diễn ra một ngày sau khi Nga tiến hành cuộc tấn công hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn tàn khốc nhằm vào Kyiv, Dnipro và các thành phố khác của Ukraine. Vụ tấn công quy mô lớn này đã khiến ít nhất 23 người thiệt mạng, trong đó có hai trẻ em, và hơn 100 người khác bị thương.

Ukraine đã phóng một loạt máy bay điều khiển từ xa mới nhất vào St. Petersburg đúng vào ngày mà Putin dự kiến khai mạc Diễn đàn Kinh tế Quốc tế St. Petersburg lần thứ năm trong thời chiến - được mệnh danh là “Davos của Nga”, nơi các đại diện từ hơn 130 quốc gia và vùng lãnh thổ tập trung tham dự một sự kiện kinh doanh toàn cầu kéo dài ba ngày.

Nhà ga bị tấn công nằm cách trung tâm hội nghị Expoforum, nơi diễn ra hội nghị, khoảng 17 km.

Một thành viên trong chính quyền của Tổng thống Donald Trump dự kiến sẽ xuất hiện tại diễn đàn này, đây là lần đầu tiên một quan chức Mỹ được biết đến tham dự sự kiện này trong nhiều năm qua.

Ông Putin đã sử dụng diễn đàn này như một nền tảng để thể hiện khả năng phục hồi kinh tế và phát tín hiệu rằng Nga vẫn mở cửa cho hoạt động kinh doanh bất chấp các lệnh trừng phạt của phương Tây và sự cô lập về mặt ngoại giao sau cuộc xâm lược toàn diện Ukraine.

Trong bài phát biểu tại diễn đàn năm ngoái, Putin tuyên bố rằng “toàn bộ Ukraine” thuộc về Nga.

Trong tuyên bố ngày 3 tháng 6, SBU cho biết cuộc tấn công là dấu hiệu báo trước những gì sắp xảy ra.

“Do đó, một ‘tương lai ổn định’ đang chờ đợi Nga dưới hình thức những vụ cháy thường xuyên tại các nhà máy lọc dầu, kho chứa dầu và các bến cảng, thông qua đó Điện Cẩm Linh kiếm được đô la dầu mỏ để tài trợ cho các hành động gây hấn của mình. Nga càng chọn chiến tranh thay vì hòa bình, các cơ sở duy trì hoạt động của nước này càng thường xuyên bị thiêu rụi”, SBU cho biết.

[Kyiv Independent: Fire, smoke greet Putin's Economic Forum as Ukraine strikes St. Petersburg oil terminal]

2. Truyền thông đưa tin, Tổng thống Trump đã đích thân đề nghị ông Tập Cận Bình giúp chấm dứt cuộc chiến của Nga ở Ukraine.

Theo báo South China Morning Post ngày 2 tháng 6, dẫn lời nhiều nguồn tin thân cận với cuộc đàm phán, Tổng thống Donald Trump đã đích thân yêu cầu lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình sử dụng ảnh hưởng của Bắc Kinh đối với Mạc Tư Khoa để nối lại các cuộc đàm phán đang bế tắc giữa Ukraine, Nga và Mỹ trong cuộc gặp thượng đỉnh hồi tháng trước.

Theo tờ South China Morning Post, Tổng thống Trump đã nói với ông Tập Cận Bình rằng các cuộc đàm phán Nga-Ukraine đã đổ vỡ và thúc giục ông đưa Vladimir Putin trở lại bàn đàm phán để giải quyết vấn đề với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy. Tờ báo này cũng cho biết Washington “không hài lòng” với việc Bắc Kinh gần đây siết chặt kiểm soát xuất khẩu đất hiếm.

Yêu cầu này là dấu hiệu rõ ràng nhất cho thấy nếu không có sự hợp tác của Trung Quốc, chính quyền Trump không thấy con đường nào để chấm dứt cuộc chiến mà Tổng thống Trump tuyên bố sẽ chấm dứt trong vòng 24 giờ sau khi ông nhậm chức Tổng thống Hoa Kỳ thứ 47. Theo các báo cáo, Tổng thống Trump đã biến cuộc chiến này thành trọng tâm trong chính sách đối ngoại của mình khi trở lại nắm quyền vào Tháng Giêng năm 2025; các cuộc đàm phán giữa Mạc Tư Khoa và Kyiv đã không đạt được kết quả gì kể từ khi vòng đàm phán Istanbul vào tháng 7 năm 2025 kết thúc mà không có thỏa thuận ngừng bắn. Tổng thống Trump đã nói với Tổng thống Zelenskiy vào tháng 3 năm 2026 rằng hãy “hành động ngay”.

Đánh giá riêng của Tập Cận Bình về Putin

Trước đó, tờ Financial Times đưa tin rằng trong cùng hội nghị thượng đỉnh đó, ông Tập Cận Bình đã nói với Tổng thống Trump rằng Putin “hối hận” về cuộc xâm lược – đây là lần đầu tiên nhà lãnh đạo Trung Quốc được biết đến là đã đưa ra đánh giá về cá nhân Putin hoặc về chính cuộc chiến tranh với một tổng thống Mỹ. Một nguồn tin quen thuộc với các cuộc gặp của ông Tập Cận Bình với cựu Tổng thống Joe Biden nói với tờ Financial Times rằng các cuộc đàm phán đó “thẳng thắn và trực tiếp” về Nga và Ukraine nhưng không hề có nhận định nào như vậy.

Thời điểm này rất có chủ đích. Ông Tập Cận Bình đã tiếp đón Tổng thống Trump vào ngày 12-13 tháng 5, sau đó chào đón Putin đến Bắc Kinh vào ngày 19 tháng 5 để tham dự hội nghị thượng đỉnh kỷ niệm 25 năm ngày Giang Trạch Dân ký hiệp ước hữu nghị Trung-Nga. Putin đã đến thăm ông Tập ba tuần trước khi phát động cuộc xâm lược toàn diện vào tháng 2 năm 2022, khi hai nhà lãnh đạo tuyên bố mối quan hệ đối tác “không giới hạn”.

Đề xuất của Tổng thống Trump về ICC

Theo báo cáo của Financial Times, trong cuộc gặp, Tổng thống Trump cũng đề xuất Mỹ, Trung Quốc và Nga hợp tác chống lại Tòa án Hình sự Quốc tế, gọi tắt là ICC, nói với ông Tập Cận Bình rằng lợi ích của họ trùng khớp. Chính quyền Trump trước đây đã cáo buộc ICC “chính trị hóa, lạm dụng quyền lực, coi thường chủ quyền quốc gia của Mỹ và lạm quyền tư pháp bất hợp pháp”, với một số quan chức mô tả nó như một công cụ “chiến tranh pháp lý chống lại nước Mỹ”. Tập Cận Bình càng có nhiều lý do để lo ngại ICC vì tội ác diệt chủng hàng triệu người Duy Ngô Nhĩ.

Bản thông tin tóm tắt của Tòa Bạch Ốc được công bố sau hội nghị thượng đỉnh ngày 18 tháng 5 không đề cập đến cuộc thảo luận với Putin hay vấn đề Ukraine.

Hội nghị thượng đỉnh diễn ra trong bối cảnh Ukraine đạt được những thắng lợi qua trọng. Kyiv đã giành lại được nhiều lãnh thổ hơn trong những tháng gần đây so với những gì đã mất trong nhiều năm, và một chỉ huy cao cấp của Ukraine nói với Reuters tuần trước rằng quân đội Nga “đã kiệt sức và không có khả năng tạo ra bước đột phá”. Nga đã đáp trả bằng một cuộc tấn công trên không quy mô lớn vào tháng trước - 600 máy bay điều khiển từ xa và 90 hỏa tiễn, bao gồm cả hỏa tiễn đạn đạo siêu thanh Oreshnik có khả năng mang đầu đạn hạt nhân - đồng thời tuyên bố sẽ tiếp tục tấn công Kyiv.

“Những người Ukraine dũng cảm… đã tái tạo lại chiến tranh theo cách tương tự như Chiến tranh thế giới thứ nhất đã tái tạo lại chiến tranh cho thế kỷ 21,” Brendan Boyle, Dân biểu Philadelphia và lãnh đạo đảng Dân chủ trong phái đoàn Mỹ tại Đại hội Nghị viện NATO, nói với tờ Financial Times. “Chiến tranh bằng máy bay điều khiển từ xa giờ đây đã trở thành chuẩn mực và đang cách mạng hóa cách chúng ta tiến hành chiến tranh.”

Chính quyền Tổng thống Biden nhiều lần cáo buộc Trung Quốc cung cấp hàng hóa lưỡng dụng giúp duy trì cỗ máy chiến tranh của Nga. Tờ South China Morning Post lưu ý rằng chính quyền Trump cũng đã nêu lên những lo ngại tương tự, mặc dù ít thường xuyên hơn.

[Europe Maidan: Trump personally asked Xi for help ending Russia’s war on Ukraine – media]

3. Tổng thống Ukraine Zelenskiy dự kiến tham dự hội nghị thượng đỉnh G7 tại Pháp.

Theo ba quan chức nắm rõ kế hoạch mời nhà lãnh đạo thời chiến, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy dự kiến sẽ tham dự hội nghị thượng đỉnh Nhóm G7 vào cuối tháng này tại Pháp.

Theo các quan chức giấu tên cho phép họ tự do phát biểu về công tác chuẩn bị cho cuộc họp, Tổng thống Zelenskiy dự kiến sẽ tham dự hội nghị thượng đỉnh G7 tại Évian-les-Bains cùng với các nguyên thủ quốc gia và nhà lãnh đạo chính phủ từ Pháp, Đức, Ý, Nhật Bản, Canada, Anh và Mỹ.

Một trong những quan chức cho biết, nhà lãnh đạo Ukraine dự định thảo luận về ngoại giao thời chiến và phòng không để đối phó với các cuộc tấn công hỏa tiễn đạn đạo của Nga.

Vào tháng 3, một cố vấn của tổng thống Pháp cho biết Tổng thống Zelenskiy không được mời tham dự hội nghị thượng đỉnh diễn ra từ ngày 15 đến 17 tháng 6.

Phát ngôn nhân của Điện Élysée, cơ quan tổ chức hội nghị G7, đã không trả lời yêu cầu bình luận vào thứ Ba.

[Politico: Ukraine’s Zelenskyy set to attend G7 summit in France]

4. Thủ tướng Đan Mạch Frederiksen tuyên bố thành lập chính phủ sau các cuộc đàm phán kéo dài.

Bà Mette Frederiksen sẽ trở lại làm Thủ tướng Đan Mạch sau khi thành công trong việc thành lập chính phủ liên minh trung tả sau các cuộc đàm phán kéo dài hơn hai tháng.

Theo đài truyền hình công cộng DR, liên minh bốn đảng dự kiến sẽ bao gồm đảng Dân chủ Xã hội của Frederiksen, đảng Ôn hòa, đảng Xanh cánh tả và đảng Tự do Xã hội. Thủ tướng mới nhậm chức đã gặp Quốc vương Frederik X vào tối thứ Hai để thông báo cho nhà vua.

“Tôi nghĩ mọi người sẽ ngạc nhiên về những gì chúng tôi muốn làm. Đây là một cương lĩnh của chính phủ có lợi cho người dân Đan Mạch, cho các thế hệ tương lai và cho động vật,” Frederiksen nói với giới truyền thông tối thứ Hai sau khi hội đàm với nhà vua trên tàu của ông neo đậu tại cảng Odense.

Bà cho biết cương lĩnh của chính phủ sẽ được trình bày vào thứ Ba, trong khi tên của các bộ trưởng mới sẽ được công bố vào thứ Tư.

Cuộc bầu cử quốc hội Đan Mạch ngày 24 tháng 3 đã mang lại cho đảng Dân chủ Xã hội của Thủ tướng đương nhiệm Frederiksen kết quả tồi tệ nhất trong hơn một thế kỷ. Bất chấp thất bại, bà vẫn xoay sở để dẫn dắt các cuộc đàm phán liên minh và giữ vững quyền lực. Chính phủ mới sẽ thay thế liên minh rộng lớn sắp mãn nhiệm bao gồm đảng Dân chủ Xã hội, đảng Ôn hòa và đảng Venstre trung hữu. Các cuộc đàm phán liên minh, kéo dài hơn hai tháng, là cuộc đàm phán dài nhất trong lịch sử Đan Mạch.

Frederiksen cũng nói rằng không còn lựa chọn nào khác ngoài việc phải hoàn thành nhiệm vụ. “Chúng ta đang sống ở đất nước tốt nhất thế giới. Chúng ta có một trong những nền dân chủ mạnh nhất thế giới. Nếu chúng ta, với tư cách là các chính trị gia, không thể hoàn thành nhiệm vụ này, thì tôi thực sự không biết người dân Đan Mạch nên kỳ vọng gì ở chúng ta”, thừa nhận những khó khăn của các cuộc đàm phán thành lập chính phủ kéo dài kỷ lục, gọi đó là “dài và khó khăn”.

[Politico: Denmark’s Frederiksen announces government after lengthy talks]

5. Tổng thống Trump bổ nhiệm Bill Pulte làm giám đốc tình báo quốc gia tạm quyền.

Hôm thứ Ba, Tổng thống Trump đã bổ nhiệm Giám đốc Cơ quan Tài chính Nhà ở Liên bang Bill Pulte làm quyền giám đốc tình báo quốc gia, một động thái bất ngờ đưa một đồng minh chính trị không có kinh nghiệm gì về tình báo lên một vị trí tình báo quốc gia quan trọng.

Ông Pulte sẽ tiếp quản vị trí của bà Tulsi Gabbard, người đã thông báo kế hoạch rời khỏi chức vụ Giám đốc Tình báo Quốc gia vào cuối tháng này. Ông Pulte đã tận dụng vị trí của mình tại cơ quan quản lý tài chính nhà ở để thúc đẩy các cuộc điều tra nhằm vào những người mà ông cho là đối thủ chính trị của Tổng thống Trump.

“William có kinh nghiệm sâu rộng trong việc quản lý những vấn đề nhạy cảm nhất ở Mỹ, sự an toàn và ổn định của thị trường, và hơn 10 ngàn tỷ đô la tại Fannie Mae/Freddie Mac, một sự tăng trưởng đáng kể so với chỉ 12 tháng trước,” Tổng thống Trump nói.

Năm ngoái, Pulte gây chú ý khi đề xuất Bộ Tư pháp điều tra các nhà lập pháp đảng Dân chủ, thành viên Hội đồng quản trị Cục Dự trữ Liên bang Lisa Cook và Bộ Trưởng Tư Pháp New York Letitia James về những cáo buộc gian lận thế chấp chưa được chứng minh. Cho đến nay, chưa có cáo buộc nào dẫn đến việc kết án.

Nhưng điều đó đã giúp ông có được một đồng minh quyền lực là tổng thống.

“CỨ TIẾN LÊN PHÍA TRƯỚC, WILLIAM, ĐỪNG ĐỂ NHỮNG KẺ YẾU ĐUỐI CÁNH TẢ CỰC ĐOAN NGĂN CẢN ANH!” Tổng thống Trump nói vào tháng 7 năm 2025.

Pulte cũng ủng hộ việc Quốc hội điều tra Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang lúc bấy giờ là Jerome Powell về việc cải tạo trụ sở ngân hàng trung ương và quảng bá ý tưởng cho vay thế chấp 50 năm bị chỉ trích rộng rãi do Tổng thống Trump khởi xướng.

Thông báo của Tổng thống Trump không đề cập đến việc đề cử Pulte vào vị trí Giám đốc Tình báo Quốc gia, gọi tắt là DNI chính thức, nhưng nếu có, việc phê chuẩn sẽ rất khó khăn. Đảng Dân chủ và nhiều đảng viên Cộng hòa đều hết sức nghi ngờ Pulte vì vai trò trung tâm của ông trong chiến dịch của Tổng thống Trump nhằm chi phối Cục Dự trữ Liên bang.

Sự ủng hộ của Pulte là thách thức mới nhất đối với các Thượng Nghị Sĩ đảng Cộng hòa, những người ngày càng tỏ ra nghi ngờ Tổng thống Trump có thói quen dùng người dựa trên lòng trung thành thay vì năng lực của người ấy; và điều này diễn ra trong bối cảnh chính quyền đang tìm cách xoa dịu tình hình với các nhà lập pháp vẫn còn bất bình về “Quỹ chống vũ khí hóa”.

Lãnh đạo phe đa số Thượng viện John Thune đã ám chỉ đến vụ tranh cãi xung quanh ông Pulte trong phản ứng ban đầu của mình hôm thứ Ba và cho biết ông không chắc liệu ông ấy có bao giờ được đề cử vào vị trí chính thức hay không.

“Tôi sẽ cố gắng tìm hiểu thêm thông tin về tình hình hiện tại của họ đối với vị trí đó,” ông nói. “Nếu họ muốn ông ấy giữ vị trí đó lâu dài, thì như các bạn đã biết, ông ấy sẽ phải đối mặt với một chặng đường dài phía trước.”

Bất kỳ đề cử nào cũng phải trải qua Ủy ban Tình báo Thượng viện, một ủy ban có sự chia rẽ gay gắt, nơi sự phản đối từ bất kỳ một thành viên Cộng hòa nào cũng có thể làm tiêu tan cơ hội của người được đề cử trong bối cảnh sự phản đối mạnh mẽ từ phía đảng Dân chủ.

Thượng Nghị Sĩ John Cornyn Đảng Cộng hòa, đơn vị Texas, một thành viên của ủy ban, gần đây đã thua trong cuộc bầu cử sơ bộ Thượng viện sau khi Tổng thống Trump ủng hộ một đối thủ đầy tai tiếng được tường trình trung thành hơn với tổng thống, đó là Bộ Trưởng Tư Pháp Texas Ken Paxton. Các Thượng Nghị Sĩ Đảng Cộng hòa Susan Collins của Maine và Todd Young của Indiana cũng đã có những bất đồng với Tổng thống Trump về chính sách đối ngoại và các vấn đề khác.

“Tôi không thấy bất kỳ bằng chứng nào cho thấy ứng viên có đủ năng lực cho công việc đó, nhưng tôi sẵn sàng lắng nghe,” Cornyn nói với các phóng viên hôm thứ Ba.

Các nhà lập pháp và nhân viên đảng Cộng hòa đã hy vọng rằng Tổng thống Trump sẽ chọn một người thay thế có lộ trình phê chuẩn rõ ràng trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Ít nhất là hiện tại, tổng thống đã đi theo hướng khác, chọn Pulte, một người gây tranh cãi, thậm chí từng mâu thuẫn với những người khác trong chính quyền Trump.

Tuy nhiên, quyết định của Tổng thống Trump được đưa ra khá nhanh chóng — chưa đầy hai tuần sau khi Gabbard tuyên bố sẽ từ chức vào cuối tháng Sáu.

Trong một tuyên bố, phát ngôn nhân Tòa Bạch Ốc Davis Ingle đã bảo vệ sự lựa chọn này: “Tổng thống chọn những người giỏi nhất và tài năng nhất để phục vụ trong Nội các của mình. Đó là lý do tại sao chính quyền này đã đạt được những thành công kỷ lục cho người dân Mỹ. Bill Pulte là một sự lựa chọn tuyệt vời và ông ấy sẽ làm tốt công việc vì lợi ích của người dân Mỹ”, ông viết.

Bài đăng trên mạng xã hội của Tổng thống Trump không đề cập đến thời điểm Pulte bắt đầu đảm nhiệm vai trò này, và Tòa Bạch Ốc cũng không trả lời câu hỏi về tiến độ của ông. Văn phòng Giám đốc Tình báo Quốc gia chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức về yêu cầu bình luận.

Ông Pulte sẽ tiếp tục giữ chức vụ lãnh đạo cơ quan nhà ở liên bang — và vẫn giữ chức chủ tịch của các công ty thế chấp do chính phủ kiểm soát là Fannie Mae và Freddie Mac — khi ông đảm nhận chức vụ mới, Tổng thống Trump viết hôm thứ Ba.

Giám đốc tình báo quốc gia chịu trách nhiệm giám sát 18 cơ quan tình báo của quốc gia, cũng như cung cấp bản tóm tắt hàng ngày về các tài liệu tình báo quan trọng cho tổng thống.

Vì Giám đốc Tình báo Quốc gia, gọi tắt là DNI không có thẩm quyền tiến hành các hoạt động gián điệp nước ngoài, nên tầm ảnh hưởng của người giữ chức vụ này phụ thuộc vào mối quan hệ của họ với tổng thống — điều mà Gabbard đã phải vật lộn trong suốt nhiệm kỳ của mình.

Thượng Nghị Sĩ Mark Warner, Đảng Dân chủ, đơn vị Virginia, lãnh đạo phe Dân chủ trong Ủy ban Tình báo Thượng viện, cho biết: “Việc bổ nhiệm này nói lên rất nhiều điều về những gì tổng thống kỳ vọng ở quan chức tình báo hàng đầu của quốc gia. Thay vì chọn một chuyên gia an ninh quốc gia được kính trọng, có khả năng đưa ra những phán đoán độc lập, tổng thống lại chọn một quan chức không chỉ thể hiện sự sẵn lòng mà còn cả sự háo hức sử dụng quyền lực chính phủ để theo đuổi sự trả thù chính trị.”

Thượng Nghị Sĩ Adam Schiff, đảng Dân Chủ, đơn vị California, mục tiêu của Pulte tại Cơ quan Tài chính Nhà ở Liên bang, đã nói rằng Pulte “đã chính trị hóa và biến các cơ quan nhà ở thành vũ khí và sẽ làm điều tương tự trong cộng đồng tình báo.”

Trong suốt một năm rưỡi đầy biến động khi điều hành bộ máy tình báo quốc gia, Gabbard chứng kiến ảnh hưởng của mình suy giảm và bị gạt ra ngoài lề khi tổng thống theo đuổi các cuộc can thiệp mạnh mẽ vào Iran và Venezuela.

Nhiều lần, tổng thống được tường trình đã cân nhắc việc sa thải bà. Người từng là chánh văn phòng của bà, cựu Giám đốc Trung tâm Chống khủng bố Quốc gia Joe Kent, đã rời chức vụ vào tháng 3 vì phản đối cuộc chiến ở Iran.

Cuối cùng, Gabbard đã từ chức để chăm sóc chồng mình, người đang chiến đấu với bệnh ung thư xương.

Nhưng Gabbard cũng vô tình tiếp tay cho khát vọng trả thù chính trị của Tổng thống Trump. Bà đã thu hồi giấy phép an ninh của các cựu quan chức tình báo từ các chính quyền trước và đã giúp giám sát cuộc điều tra của chính quyền Trump về cuộc bầu cử năm 2020, mà Tổng thống Trump vẫn khăng khăng khẳng định mình đã thắng.

[Politico: Trump names Bill Pulte acting director of national intelligence]

6. Bộ trưởng Quốc phòng Lithuania cho biết kế hoạch triển khai quân đội Mỹ tiếp theo đến Lithuania vẫn đang “được xem xét”.

Ngày 2 tháng 6, Bộ trưởng Quốc phòng Robertas Kaunas cho biết hơn 1.000 binh sĩ Mỹ đã bắt đầu rút khỏi Lithuania sau khi hoàn thành đợt luân chuyển nhiệm vụ, trong khi thời điểm binh lính thay thế đến vẫn chưa chắc chắn.

“Kế hoạch luân chuyển quân tiếp theo hiện đang được xem xét… vì số lượng binh sĩ Mỹ tại Âu Châu đang thay đổi, điều này đương nhiên dẫn đến việc xem xét lại lập trường khu vực”, ông Kaunas nói với các phóng viên tại Vilnius.

Theo Reuters, động thái này có thể khiến Lithuania không còn tiểu đoàn thiết giáp nào của Mỹ đóng trên lãnh thổ của mình lần đầu tiên kể từ năm 2020.

Ông Kaunas cho biết các quan chức Lithuania đã nhận được sự bảo đảm rằng một đợt triển khai quân sự khác của Mỹ cuối cùng sẽ đến, mặc dù chi tiết vẫn chưa rõ ràng.

“Chúng tôi được bảo đảm rằng đợt luân chuyển tiếp theo tại Lithuania sẽ đến, nhưng chính xác khi nào, với những khả năng gì và quy mô ra sao — điều này sẽ được công bố sau,” ông nói.

Tình hình không chắc chắn này xuất hiện khi Hoa Kỳ đang xem xét lại thế trận quân sự của mình ở Âu Châu và sườn phía đông của NATO vẫn tập trung vào việc ngăn chặn hành động gây hấn tiềm tàng của Nga trong bối cảnh cuộc chiến đang diễn ra ở Ukraine.

Việc luân chuyển quân đội Mỹ tại Lithuania diễn ra gần như liên tục trong những năm gần đây. Sau khi Nga phát động cuộc xâm lược toàn diện Ukraine năm 2022, việc triển khai đã mở rộng thành sự hiện diện luân phiên thường xuyên khoảng 1.000 binh sĩ, được hỗ trợ bởi xe thiết giáp và các thiết bị khác.

Ông Kaunas cho biết các quan chức Mỹ đã nhấn mạnh tầm quan trọng chiến lược của khu vực Baltic và vai trò của Lithuania trong liên minh.

Ông nói thêm: “Chúng tôi được trấn an rằng khu vực Baltic có tầm quan trọng sống còn đối với NATO và Mỹ, họ thấy được sự đầu tư của chúng tôi, và chi tiêu (quốc phòng) của chúng tôi được dùng làm ví dụ cho các đồng minh khác”.

Lithuania, quốc gia giáp với vùng lãnh thổ Kaliningrad của Nga và Belarus, đã tăng mạnh chi tiêu quân sự kể từ năm 2022. Ngân sách quốc phòng của nước này đã tăng gấp ba lần kể từ khi Nga xâm lược Ukraine và dự kiến sẽ chi 5,4% GDP cho quốc phòng trong năm nay.

[Kyiv Independent: Next US troop deployment to Lithuania remains 'under review,' defense minister says]

7. Tướng lĩnh cao cấp của Pháp cảnh báo về quy mô quân đội quá nhỏ và tốc độ sản xuất chậm.

Tướng Fabien Mandon, nhà lãnh đạo quân đội Pháp, cảnh báo rằng quân đội nước này cần thêm vũ khí và tốc độ sản xuất vũ khí phải được đẩy nhanh hơn.

Theo các tài liệu mới được công bố, trong một cuộc họp kín của Thượng viện, ông Mandon phát biểu về quy mô quân đội Pháp: “Chúng ta vẫn chưa đạt đến trình độ cần thiết để giải quyết triệt để những thách thức phía trước”.

Tổng tham mưu trưởng đã gặp gỡ các Thượng Nghị Sĩ vào tháng Tư và tháng Năm, và trong các phiên điều trần — vốn thường được tổ chức kín — ông cũng nhấn mạnh rằng có nguy cơ thực sự là Đức có thể vượt qua Pháp để trở thành cường quốc quân sự hàng đầu Âu Châu, nói thẳng ra điều mà giới quốc phòng Pháp đã bàn tán xôn xao trong nhiều tháng qua.

“Chúng ta có thể bị tụt hậu. Nếu Đức tiếp tục với tốc độ này, trong vòng 5 năm nữa, lập luận rằng chúng ta có kinh nghiệm tác chiến và một nền văn hóa nhất định sẽ không còn đứng vững nữa”, vị tướng Pháp nói. “Đối với người Mỹ, Đức đang dần trở thành chuẩn mực của Âu Châu.”

Đến năm 2029, Đức dự kiến sẽ chi 153 tỷ euro mỗi năm cho quốc phòng. Con số này tương đương khoảng 3,5% GDP, đánh dấu sự mở rộng quân sự tham vọng nhất của nước này kể từ khi thống nhất. Trong khi đó, Pháp dự kiến sẽ đạt khoảng 76,3 tỷ euro vào năm 2030.

Ông Mandon phát biểu trong các phiên điều trần về luật kế hoạch quân sự sửa đổi của Pháp, trong đó dành thêm 36 tỷ euro cho quốc phòng đến năm 2030, nhưng không dự kiến Paris sẽ mua thêm máy bay hoặc tàu chiến.

Trong khi Hạ viện đã phần lớn thông qua văn bản của chính phủ, Thượng viện lại đang thúc đẩy việc cấp thêm tiền và trang thiết bị quân sự. Các Thượng Nghị Sĩ sẽ bỏ phiếu về dự luật này trong tuần này.

“Luật kế hoạch quân sự được cập nhật thể hiện bước tiến hướng tới sự chặt chẽ, chiều sâu và tính nhất quán hơn, nhưng chúng ta vẫn chưa tìm ra mô hình đúng đắn,” Tham mưu trưởng Quốc phòng Pháp phát biểu trước Ủy ban Đối ngoại và Quốc phòng Thượng viện. “Để đạt được điều đó, quyết định phải mang tính chính trị.”

Ông Mandon đã nêu ra những thách thức mà Pháp đang phải đối mặt. Tám tháng trước, ông nói với các Dân biểu rằng ông đang chuẩn bị cho quân đội Pháp một “cú sốc” từ Nga trong ba đến bốn năm tới.

Vị tướng Pháp đã ca ngợi khả năng triển khai quân đội và trang thiết bị quân sự nhanh chóng của quân đội Pháp trong nhiều môi trường khác nhau, từ Greenland đến Trung Đông, nhưng cũng chỉ ra những vấn đề.

Ông nói rằng lực lượng không quân Pháp quá nhỏ. Mặc dù Thủ tướng Sébastien Lecornu và Tổng thống Emmanuel Macron ban đầu hứa sẽ cung cấp thêm 30 máy bay chiến đấu Rafale, nhưng luật kế hoạch quân sự không có điều khoản nào cho việc này.

Để bù đắp cho điều đó, Mandon - bản thân cũng là một phi công - cho biết Tư lệnh Không quân, Tướng Jérôme Bellanger, có thể nhanh chóng thành lập một phi đội máy bay điều khiển từ xa với tầm hoạt động 3.000 km, mang theo tải trọng chất nổ từ 200 đến 400 kg.

Tư lệnh quân đội cũng nêu bật những vấn đề liên quan đến sản xuất quốc phòng, gần bốn năm sau khi Macron kêu gọi các công ty Pháp tham gia vào nền kinh tế thời chiến.

“ Tôi không hài lòng với mức sản xuất hiện tại, và tôi tin rằng sự thiếu hụt này đang đe dọa đến quốc phòng của chúng ta,” ông Mandon nói với các Thượng Nghị Sĩ. “Các công ty của chúng ta có khả năng sản xuất ra những sản phẩm công nghệ cao đáng chú ý, nhưng họ không biết cách sản xuất chúng một cách nhanh chóng và với chi phí thấp.”

Ông đã nêu đích danh nhà sản xuất hỏa tiễn Âu Châu MBDA, thừa nhận rằng công ty này đang vận hành nhà máy 24 giờ một ngày, nhưng phàn nàn về số lượng dây chuyền sản xuất “không đủ”.

Trong khi các Thượng Nghị Sĩ phàn nàn rằng việc tăng chi tiêu quốc phòng theo luật kế hoạch quân sự sửa đổi là chưa đủ, Mandon đáp lại rằng bất kỳ sự tăng mạnh nào cũng phải do tổng thống kế nhiệm quyết định.

Ông Macron, người ủng hộ mạnh mẽ việc tăng ngân sách quân sự và hội nhập chặt chẽ với NATO, đang ở năm cuối nhiệm kỳ tổng thống. Người kế nhiệm ông sẽ được quyết định vào năm tới, và tổng thống mới sẽ phải tìm nguồn tiền cho quân đội trong bối cảnh ngân sách nhà nước Pháp ngày càng eo hẹp.

“Pháp sẽ đầu tư gì vào quốc phòng? Câu trả lời sẽ rõ ràng hơn sau cuộc bầu cử tổng thống sắp tới”, ông nói thêm.

[Politico: France’s top general warns about too-small military and slow production]

8. Giới chức Albania điều tra dự án khu nghỉ dưỡng ven biển có liên quan đến Jared Kushner.

Các công tố viên chống tham nhũng Albania đang điều tra một dự án khu nghỉ dưỡng hạng sang có liên quan đến con rể của Tổng thống Donald Trump, Jared Kushner, trong bối cảnh các cuộc biểu tình từ người dân và các tổ chức môi trường về dự án này vẫn tiếp diễn.

Dự án bao gồm hòn đảo Sazan không người ở thuộc biển Adriatic và vài trăm hecta khu vực cảnh quan được bảo vệ Vjosa-Narta, một vùng đất ngập nước ven biển nhạy cảm là nơi sinh sống của chim hồng hạc, hải cẩu và các địa điểm làm tổ của rùa biển.

SPAK, văn phòng công tố chống tham nhũng đặc biệt của Albania, hôm thứ Hai xác nhận đã mở cuộc điều tra về những thay đổi gây tranh cãi trong quy chế bảo vệ và quyền sở hữu đất đai của khu vực vào năm 2024, mở đường cho phát triển du lịch. Văn phòng công tố không trả lời yêu cầu bình luận thêm vào thời điểm bài báo được đăng tải.

Ông Kushner, nhà lãnh đạo công ty đầu tư tư nhân Affinity Partners, sở hữu một danh mục đầu tư bất động sản riêng biệt ước tính trị giá hàng tỷ đô la. Ông cũng là đặc phái viên hòa bình của Tổng thống Trump và tham gia vào các cuộc đàm phán ngoại giao về Gaza, Iran và chiến tranh ở Ukraine. Giới phê bình đã đặt câu hỏi về sự chồng chéo giữa đế chế kinh doanh và vai trò chính trị của ông.

Vào tháng 8 năm 2024, Kushner công bố kế hoạch cho Affinity Partners biến khu đất này thành một khu nghỉ dưỡng hạng sang và đầu năm 2026, ông đã đến thăm khu vực này cùng vợ, Ivanka. Trong một cuộc phỏng vấn gần đây với POLITICO, Thủ tướng Albania Edi Rama đã xác nhận các cuộc đàm phán đang diễn ra giữa chính phủ và Kushner về thỏa thuận này, dự kiến sẽ bao gồm 10.000 phòng khách sạn.

Ông Kushner và công ty Affinity Partners chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức về yêu cầu bình luận liên quan đến cuộc điều tra.

Phát biểu trước các nhà lập pháp Albania hôm thứ Hai, Rama phủ nhận việc dự án xâm phạm khu bảo tồn động vật hoang dã và cho biết đề xuất cuối cùng vẫn chưa được đệ trình và nghiên cứu môi trường vẫn chưa hoàn tất.

SPAK được thành lập với sự hỗ trợ của Liên Hiệp Âu Châu và Mỹ như một phần của cuộc cải cách tư pháp sâu rộng của đất nước vào năm 2019. Cơ quan này hoạt động độc lập với hệ thống tư pháp quốc gia và đã điều tra, truy tố và kết án một số quan chức cao cấp từ cả hai phe phái chính trị. Hiện tại, theo một số cuộc thăm dò độc lập, đây là thể chế được tin tưởng nhất trong nước.

Các cuộc biểu tình do người dân và các tổ chức phi chính phủ về môi trường dẫn đầu bắt đầu vào cuối tháng 5, khi các nhà phát triển dựng lên những hàng rào lớn có dây thép gai tại địa điểm dự kiến ở Zvernec, miền nam Albania, ngăn cản người dân địa phương và khách du lịch tiếp cận bãi biển.

Tối Chúa Nhật, những người biểu tình, bao gồm người dân và các tổ chức môi trường khác nhau, đã tập trung bên ngoài các văn phòng chính phủ và yêu cầu chấm dứt dự án, bảo vệ khu vực khỏi sự phát triển và thậm chí là yêu cầu thủ tướng từ chức.

Một cuộc biểu tình khác dự kiến sẽ diễn ra ở Tirana vào tối thứ Hai, và gần địa điểm được đề xuất gần Vlora vào ngày 6 tháng 6, khi lời kêu gọi hành động từ xã hội dân sự ngày càng gia tăng.

Đoạn video xuất hiện sau các cuộc biểu tình hôm thứ Bảy cho thấy các nhân viên bảo vệ tư nhân dường như hành hung và kéo lê một người biểu tình dọc theo vách đá, đồng thời đe dọa những người biểu tình khác cố gắng dỡ bỏ hàng rào và ngăn chặn việc xây dựng.

Sau vụ việc, chính quyền Albania đã thu hồi giấy phép của hai công ty an ninh tư nhân, và một nhân viên bảo vệ đã bị bắt giữ và giam giữ. Khoảng 15 người biểu tình cũng bị buộc tội, trong khi trưởng cảnh sát địa phương bị cách chức.

“ Tôi muốn biến Albania thành một quốc gia đáng mơ ước trong khu vực, và dự án này là một phần trong nỗ lực đó,” ông Rama nói hôm thứ Hai.

Albania đặt mục tiêu gia nhập Liên Hiệp Âu Châu vào năm 2030 và đã mở tất cả các chương đàm phán trong quá trình gia nhập Liên Hiệp Âu Châu. 27 nguyên thủ quốc gia của khối sẽ gặp nhau vào thứ Sáu tại Montenegro để thảo luận về việc mở rộng Liên Hiệp Âu Châu với các nhà lãnh đạo Tây Balkan, trong đó có ông Rama.

Công ty đầu tư của Kushner đã hủy bỏ một dự án phát triển quy mô lớn ở Serbia vào năm 2025 sau những tranh cãi xung quanh dự án và các cuộc điều tra của cơ quan chống tham nhũng địa phương.

[Politico: Albanian authorities probe seaside resort project linked to Jared Kushner]

9. Nga yêu cầu được tiếp cận với cuộc điều tra về vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của chính nước này vào Rumani.

Mạc Tư Khoa đã yêu cầu được tham gia cuộc điều tra về vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của chính họ ở Rumani, một phần trong nỗ lực rộng lớn hơn của Nga nhằm chuyển hướng trách nhiệm khỏi vụ việc khiến hai thường dân bị thương tuần trước.

Giới chức Rumani cho biết một máy bay điều khiển từ xa kiểu Shahed của Nga, được trang bị chất nổ, đã tấn công một tòa nhà dân cư ở Galati vào ngày 29 tháng 5, chỉ cách biên giới ba nước với Ukraine và Moldova vài km.

Tổng thống Rumani Nicusor Dan cho biết máy bay điều khiển từ xa có thể đã bay lạc vào lãnh thổ Rumani sau khi bị hệ thống phòng không Ukraine bắn hạ, nhưng nhấn mạnh rằng trách nhiệm cuối cùng thuộc về Nga.

Trong khi NATO lên án Mạc Tư Khoa vì cuộc tấn công “liều lĩnh” và Rumani đóng cửa lãnh sự quán Nga để đáp trả, Điện Cẩm Linh vẫn tìm cách phủ nhận trách nhiệm.

Ông Vasily Nebenzya, đặc phái viên của Nga tại Liên Hiệp Quốc, phát biểu trong cuộc họp khẩn cấp của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc do Bucharest triệu tập: “Tất cả các tình tiết của vụ việc phải được làm rõ thông qua một cuộc điều tra kỹ lưỡng, khách quan và phi chính trị, chủ yếu với sự tham gia của phía Nga”.

“Chúng tôi sẵn sàng tham gia vào cuộc điều tra như vậy, nhưng dĩ nhiên, chỉ khi được cung cấp dữ liệu khách quan và mảnh vỡ máy bay điều khiển từ xa để phân tích.”

Tuy nhiên, nhà ngoại giao Nga vẫn thừa nhận rằng Nga đã tiến hành các cuộc tấn công vào Ukraine vào sáng sớm ngày 29 tháng 5, đồng thời cố gắng đổ lỗi cho Kyiv và các đối tác phương Tây về các cuộc xung đột đang diễn ra.

Ông cũng cho rằng vụ việc có thể là kết quả của một “hành động khiêu khích” từ phía Ukraine nhằm lôi kéo các nước NATO vào cuộc chiến.

[Kyiv Independent: Russia demands access to investigation into its own drone strike in Romania]

10. Nga đang mất đi quá nhiều xe tải đến nỗi giờ đây họ đang nhắm đến việc trưng dụng các loại xe cũ kỹ từ thời Chiến tranh Lạnh.

Quân đội Nga đang dự trữ hàng chục ngàn xe tải cũ. Họ có thể sẽ cần đến chúng sớm thôi. Mùa xuân năm nay, lực lượng Ukraine đã phát động một chiến dịch phản công nhằm vào các xe tải, xe van và các phương tiện vận chuyển hàng hóa khác của Nga dọc theo khu vực hậu cần trải dài 200 km phía sau vùng xám tranh chấp. Viện Nghiên Cứu Chiến Tranh Hoa Kỳ, gọi tắt là ISW, cho biết như trên trong báo cáo hôm Thứ Ba, 02 Tháng Sáu.

Chiến dịch tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa trang bị Trí Tuệ Nhân Tạo đang leo thang. Và hiện nay, Nga đang mất hàng trăm xe tải mỗi ngày, nhiều hơn rất nhiều so với số lượng họ có thể thay thế ngay lập tức bằng sản lượng mới. Mặc dù lực lượng mặt đất Nga sở hữu hàng chục ngàn xe vận tải và mua thêm hàng ngàn chiếc mới mỗi năm, nhưng hiện tại họ đang trên đà mất hàng ngàn chiếc mỗi tháng.

Nếu tình trạng mất mát xe tải tiếp tục ở mức hiện tại, hoặc trở nên tồi tệ hơn, người Nga có thể không còn lựa chọn nào khác ngoài việc bắt đầu làm với xe tải những gì họ đã làm với xe tăng từ lâu: đó là đưa những chiếc xe rất cũ ra khỏi kho lưu trữ dài hạn và cố gắng hết sức để tân trang chúng nhằm tiếp tục sử dụng.

Tình hình có thể khó khăn. ISW nhận định: “Nga có một lượng lớn xe tải dự trữ”. Họ ước tính số lượng xe vận tải cũ thời Chiến tranh Lạnh đang được lưu trữ ở Nga vào khoảng 40.000 đến 50.000 chiếc. Con số này nhiều hơn tổng số xe tải mà hầu hết quân đội sở hữu trong kho của họ, nhưng với tốc độ hao hụt hiện tại trên toàn khu vực hậu cần, nó chỉ đủ dùng trong 100 ngày.

Tệ hơn nữa đối với các nhà cung cấp dịch vụ hậu cần của Nga, hầu hết các xe tải được lưu trữ đã nằm im “hàng chục năm mà không được bảo dưỡng đúng cách”. “Hầu hết đều là đồ bỏ đi.”

Bộ Tổng tham mưu Ukraine báo cáo 483 xe tải Nga bị phá hủy vào ngày 30 tháng 5, thêm 524 chiếc vào ngày 31 tháng 5 và 384 chiếc vào ngày 1 tháng 6. Trung bình trong ba ngày qua là 463 xe tải. Con số này cao hơn gấp năm lần so với mức thiệt hại xe tải trung bình hàng ngày của Nga kể từ khi mở rộng chiến tranh với Ukraine vào tháng 2 năm 2022.

Theo Bộ Quốc phòng Ukraine, Nga đã mất gần 7.000 xe tải trong tháng 5, khoảng 6.500 chiếc trong tháng 4 và hơn 6.000 chiếc trong tháng 3. Thiệt hại về xe chở hàng trong những tháng trước đó thấp hơn nhiều, chỉ khoảng 4.000 chiếc mỗi tháng từ tháng 12 đến tháng 2. Điều này hợp lý, vì chiến dịch phản công hậu cần của Ukraine bắt đầu mạnh mẽ khi thời tiết ấm lên và sương mù mùa đông tan dần trên khu vực hậu cần của Nga vào mùa xuân này.

Việc gia tăng các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa vào các tuyến đường tiếp tế của Nga ở khoảng cách lên đến 200 km đánh dấu một bước ngoặt chiến lược đối với Ukraine. Mới cuối năm ngoái, các nhà lãnh đạo Ukraine còn bị chỉ trích vì tập trung các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa vào bộ binh Nga trong vùng xám cũng như vào các mục tiêu mang tính biểu tượng sâu bên trong lãnh thổ Nga. Sự phân tán trọng tâm đó có nguy cơ bỏ quên khu vực hậu cần trung gian.

Nhưng đó là chuyện trước khi cuộc xoay trục mùa xuân diễn ra. Giờ đây, khu vực trung tâm và các tuyến đường tiếp tế của nó là trọng tâm chính của các máy bay điều khiển từ xa tiên tiến nhất của Ukraine, bao gồm cả Swift Beat Hornet và các máy bay điều khiển từ xa cánh cố định giá rẻ khác với khả năng tấn công bằng trí tuệ nhân tạo chống nhiễu. Trước một chiến trường vận hành dựa nặng nề trên hậu cần, như chiến thuật của Nga, Ukraine đang bảo đảm rằng hậu cần của Nga không thể dựa vào điều đó.

Chiến tranh điện tử có thể làm hệ thống hậu cần của Nga không thể cứu vãn được, bởi vì nhiều máy bay điều khiển từ xa của Ukraine hoạt động trong khu vực hậu cần đều được trang bị trí tuệ nhân tạo, gọi tắt là AI tự động để tấn công và không cần kết nối với người điều khiển từ xa để tấn công mục tiêu.

Nga có thể đáp trả bằng cách triển khai thêm các hệ thống phòng không dọc theo các tuyến đường tiếp tế chính. Vấn đề ở chỗ, máy bay điều khiển từ xa của Ukraine cũng đang tấn công vào các hệ thống phòng không này, và đã tấn công hàng trăm hệ thống chỉ trong năm ngoái.

Người Nga cũng có thể dựng lưới chống máy bay điều khiển từ xa trên những tuyến xa lộ dễ bị tấn công nhất. Nhưng có hàng trăm dặm đường, và lưới thì rất dễ bị hư hỏng.

Nhiều khả năng, Điện Cẩm Linh sẽ thử mọi cách để duy trì nguồn cung cấp và quân tiếp viện cho các trung đoàn tiền tuyến. Nỗ lực hậu cần toàn diện này rất có thể bao gồm việc tân trang – hoặc ít nhất là cố gắng tân trang – một lượng lớn xe tải cũ.

[Europe Maidan: Russia is losing so many trucks it’s now eyeing Cold War scrap]