Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Lu-ca.

Khi ấy, đám đông tụ họp hàng vạn người, đến nỗi giẫm lên nhau. Bấy giờ Đức Giê-su bắt đầu nói, trước hết là với các môn đệ : “Anh em phải coi chừng men Pha-ri-sêu, tức là thói đạo đức giả. Không có gì che giấu mà sẽ không bị lộ ra, không có gì bí mật mà người ta sẽ không biết. Vì thế, tất cả những gì anh em nói lúc đêm hôm, sẽ được nghe giữa ban ngày; và điều anh em rỉ tai trong buồng kín, sẽ được công bố trên mái nhà.

“Thầy nói cho anh em là bạn hữu của Thầy được biết : Anh em đừng sợ những kẻ giết thân xác, mà sau đó không làm gì hơn được nữa. Thầy sẽ chỉ cho anh em biết phải sợ ai : hãy sợ Đấng đã giết rồi, lại có quyền ném vào hoả ngục. Thật vậy, Thầy nói cho anh em biết : anh em hãy sợ Đấng ấy. Năm con chim sẻ chỉ bán được hai hào, phải không? Thế mà không một con nào bị bỏ quên trước mặt Thiên Chúa. Ngay đến tóc trên đầu anh em cũng được đếm cả rồi. Anh em đừng sợ, anh em còn quý giá hơn muôn vàn chim sẻ.”

Đó là Lời Chúa

 

SỢ ĐỂ KHÔNG CÒN SỢ

“Thầy sẽ chỉ cho anh em biết phải sợ ai”.

Trong cuốn phim Cuộc Đời của Pi - Life of Pi, một cậu bé Ấn Độ sống sót sau vụ đắm tàu, lênh đênh trên chiếc xuồng cứu sinh cùng con hổ Bengal. Lương thực cạn, bão lớn lại ập đến. Nghĩ mình sắp chết, cậu giơ tay cầu nguyện: “Lạy Chúa, con là khí cụ của Ngài!”.

Kính thưa Anh Chị em,

Bất ngờ biết bao, lời cầu của cậu bé! Lời cầu ấy soi sáng điều Chúa Giêsu dạy trong Tin Mừng hôm nay: khi đặt đời mình trong tay Thiên Chúa, chúng ta đứng vững trước điều đáng sợ: ‘sợ để không còn sợ’.

Chúa Giêsu không hứa những kẻ chống đối sẽ thôi làm hại các môn đệ; Ngài vạch giới hạn rạch ròi của họ: giết thân xác, rồi không làm gì hơn - dừng trước vận mệnh đời đời của một con người. Trong bản Hy Lạp, cùng động từ phobéomai - “sợ” - diễn tả nỗi sợ người đời lẫn lòng kính sợ Thiên Chúa. Điều quyết định là đặt nỗi sợ đúng chỗ: phải sợ ai hơn? Sự sống đáng quý, nhưng Đấng ban sự sống - đáng cho chúng ta trung tín - còn quý hơn.

Đấng đáng trung tín ấy cũng là Đấng yêu thương chúng ta; là nơi chúng ta thuộc về, cả khi mọi chỗ dựa khác không còn. Ngài không quên một con chim sẻ, biết tóc trên đầu chúng ta bao nhiêu sợi. Chúa Giêsu cho biết chúng ta quý giá trước mắt Thiên Chúa biết bao. Có những lúc chúng ta sợ vì chưa biết ngày mai ra sao; nhưng ngay khi không còn giữ được gì, chúng ta trao mạng sống cho Đấng yêu mình. “Con sẽ luôn tín thác nơi Ngài, dù có vẻ lạc lối và ở trong bóng tử thần!” - Thomas Merton.

Trong Đức Kitô, “Thiên Chúa đã chọn chúng ta”, tiền định cho chúng ta “làm cơ nghiệp riêng”. Hơn nữa, chúng ta đã được đóng ấn Thánh Thần, “bảo chứng phần gia nghiệp” mai sau - bài đọc một. Dấu ấn ấy nhắc chúng ta thuộc về ai, hầu giữa thử thách, chúng ta biết phải trung thành với ai. Vì thế, lời Thánh Vịnh đáp ca vẫn có thể vang lên ngay giữa bất an: “Hạnh phúc thay dân nào Chúa chọn làm gia nghiệp!”.

Là gia nghiệp của Chúa, chúng ta để lời Ngài hướng dẫn cách đáp lại những con người hay những nghịch cảnh đang làm mình tổn thương. Vẫn nói điều phải nói, ngăn điều phải ngăn; nhưng không nuôi lòng cay đắng, thù ghét. Chính lúc ấy, lời cầu xin trở nên khí cụ của Chúa mang ý nghĩa đích thực ngay giữa những điều khiến chúng ta sợ hãi.

Anh Chị em,

Suốt ba năm rao giảng, giữa bao cạm bẫy, rình rập và đe doạ, Đức Kitô vẫn kiên cường làm việc của Cha. Bao lần người ta tìm cách bắt Ngài, nhưng giờ Ngài chưa đến. Những kẻ toan tính hại Ngài không nắm giữ giờ ấy; giờ ấy thuộc về Cha. Và khi giờ đến, trên thập giá, Ngài vẫn không thôi yêu thương. Nơi Ngài, chúng ta học ‘sợ để không còn sợ’: trung thành với Cha đến cùng, dù phải trao cả mạng sống. Từ cạnh sườn rộng mở của Ngài, Hội Thánh được khai sinh, tiếp nối sứ mạng làm khí cụ cứu độ muôn dân. “Chính sự sống trao ban sự sống - còn bạn, người tưởng mình là kẻ cho đi, chỉ là một chứng nhân!” - Kahlil Gibran.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, hiểm nguy chưa qua, cho con vẫn bước tới; lòng còn run, cho con vẫn yêu thương; và khi chẳng còn gì, cho con biết con thuộc về ai!”, Amen.

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

 

Nicole Winfield và Colleen Barry của hãng tin Associated Press (AP), ngày 15 tháng 10 năm 2026, tường trình: Vatican cho biết, Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã bắt đầu ăn uống bình thường, tập đi lại và cử hành Thánh lễ ngay tại bệnh viện vào thứ Tư, trong quá trình hồi phục sau ca phẫu thuật loại bỏ khối u ung thư ở phổi. Hiện vẫn còn những câu hỏi về việc liệu ung thư đã di căn hay chưa, trong khi Tổng thống Peru gợi ý rằng Đức Giáo Hoàng Leo có thể phải điều chỉnh kế hoạch thăm Mỹ La-tinh vào tháng tới.

Theo hai bác sĩ điều trị, kết quả xét nghiệm máu và chụp X-quang ngực cho thấy vị Giáo hoàng 71 tuổi đang hồi phục theo tiến trình bình thường.

Bác sĩ Luigi Carbone, bác sĩ riêng của Đức Giáo Hoàng, cùng bác sĩ Stefano Margaritora, trưởng khoa phẫu thuật lồng ngực tại bệnh viện Gemelli, cho biết: “Đức Thánh Cha đã thực hiện vật lý trị liệu hô hấp và bắt đầu đi lại trong phòng. Ngài đã ăn uống trở lại, dùng cả bữa sáng và bữa trưa. Quá trình hồi phục đang diễn ra đúng như dự kiến.”

Ca phẫu thuật hôm thứ Ba xác nhận Đức Giáo Hoàng Leo mắc ung thư biểu mô tuyến phổi (lung adenocarcinoma) – loại ung thư phổi phổ biến nhất. Các bác sĩ phẫu thuật đã cắt bỏ thùy dưới của phổi phải.

Phổi phải có ba thùy, trong khi phổi trái có hai thùy. Sau khi một thùy bị cắt bỏ, phần mô phổi còn lại có thể dần dần bù đắp chức năng, đặc biệt là ở những người có sức khỏe tốt và thường xuyên vận động thể chất. Giáo hoàng Leo vốn nổi tiếng là người yêu thích thể thao, thường xuyên chơi quần vợt và bơi lội hàng tuần.

Vào cuối ngày thứ Tư, Vatican thông báo rằng trong buổi chiều cùng ngày, Đức Giáo Hoàng đã cử hành Thánh lễ cùng các thư ký tại một nhà nguyện đặc biệt được thiết lập dành riêng cho ngài ở tầng 10 của bệnh viện.

Chưa có thông tin về việc liệu ung thư đã di căn hay chưa

Các chuyên gia cho biết, một số hạch bạch huyết của Đức Giáo Hoàng Leo có thể đã được lấy ra để xét nghiệm nhằm xác định xem ung thư đã di căn hay chưa. Cho đến nay, các kết quả đó vẫn chưa được công bố rộng rãi.

Theo Tiến sĩ Stephen Liu, chuyên gia về ung thư phổi tại Trung tâm Ung thư Toàn diện Lombardi thuộc Đại học Georgetown, nếu ung thư đã di căn, các kết quả xét nghiệm sẽ là cơ sở để định hướng phương pháp điều trị. Các lựa chọn bao gồm hóa trị, kết hợp hóa trị và liệu pháp miễn dịch, hoặc liệu pháp nhắm trúng đích – sử dụng thuốc dạng viên để điều trị các loại ung thư có những đặc điểm cụ thể.

Tiến sĩ Liu, người không tham gia vào quá trình chăm sóc y tế cho Đức Giáo Hoàng, cho biết trong các loại ung thư phổi, ung thư biểu mô tuyến (adenocarcinoma) là loại có tiên lượng khả quan nhất.

“Chúng ta đã biết chẩn đoán, nhưng giờ cần xác định giai đoạn bệnh,” Tiến sĩ Liu nói. “Chúng ta cần biết khối u lớn đến mức nào, có bao nhiêu vị trí trong phổi bị ảnh hưởng. Đó chỉ là một nốt đơn lẻ hay nhiều nốt? Và các hạch bạch huyết có bị ung thư hay không?”

Tiến sĩ PierCarlo Gentile, trưởng khoa xạ trị ung thư tại Bệnh viện San Pietro Fatebenefratelli ở Rome, cho biết ca phẫu thuật lồng ngực xâm lấn tối thiểu có hỗ trợ bằng video mà Giáo hoàng đã trải qua thường đòi hỏi thời gian hồi phục từ 15 đến 20 ngày. Ông cho biết thêm, các biến chứng sau phẫu thuật, chẳng hạn như nhiễm trùng, là rất hiếm gặp.

Những nghi ngại về chuyến thăm Mỹ La-tinh

Vatican vẫn chưa thông báo bất cứ thay đổi nào đối với chuyến thăm dự kiến của Đức Giáo Hoàng tới Uruguay, Argentina và Peru từ ngày 6 đến 17 tháng 11.

Tuy nhiên, bà Keiko Fujimori – một nhân vật chính trị tại Peru – cho biết hôm thứ Tư rằng chẩn đoán và quá trình hồi phục của Đức Giáo Hoàng có thể ảnh hưởng đến chuyến thăm này, dù bà vẫn bày tỏ hy vọng chuyến đi vẫn sẽ diễn ra. Đức Giáo Hoàng từng dành hai thập niên làm nhà truyền giáo tại Peru, mang quốc tịch Peru và rất được các tín hữu tại đây yêu mến.

“Chúng tôi hiểu rằng quá trình hồi phục này sẽ mất vài tuần, lâu hơn dự kiến,” bà Fujimori chia sẻ với các phóng viên. “Chúng tôi cũng hiểu rằng có thể sẽ có những thay đổi trong lịch trình chuyến thăm của ngài.”

Lịch trình đầy tham vọng cho chuyến công du dài nhất trong thời gian tại vị của Đức Giáo Hoàng bao gồm quãng đường hơn 31,000 km (19,000 dặm), với hàng chục chuyến bay và hai chặng di chuyển bằng trực thăng qua ba quốc gia, cùng với sự thay đổi đáng kể về độ cao khi đến Peru.

Bà Fujimori cho biết hàng triệu người dân Peru đang cầu nguyện cho Đức Giáo Hoàng sớm bình phục và chờ đợi những thông báo tiếp theo từ Vatican. “Chúng tôi hy vọng ngài sẽ sớm bình phục và chuyến thăm vẫn có thể diễn ra, nhưng chúng tôi cũng hiểu nếu điều đó không thể thực hiện được,” bà nói. “Điều quan trọng nhất là Đức Thánh Cha sớm lấy lại sức khỏe.”

Các bác sĩ phẫu thuật ung bướu thường khuyên bệnh nhân không nên đi máy bay trong vòng ba tuần sau khi phẫu thuật.

“Nếu đó là giai đoạn 1, ngài có thể thực hiện các chuyến đi này. Nếu cần điều trị thêm, tôi có lẽ sẽ khuyên không nên thực hiện các chuyến đi đó,” bác sĩ Liu cho biết.

Các bác sĩ đã lấy mẫu mô trước khi phẫu thuật.

Đức Thánh Cha đã thể hiện sự minh bạch hiếm thấy về vấn đề sức khỏe nghiêm trọng đầu tiên được công khai trong suốt 17 tháng đảm nhiệm cương vị giáo hoàng của ngài.

Trong buổi cầu nguyện trưa Chúa nhật, ngài đã thông báo trên truyền hình trực tiếp về việc phát hiện một nốt, hay một khối u, trong phổi của mình. Tuy nhiên, vào Chúa nhật, ngài đã không tiết lộ tất cả những gì mình biết.

Bản tin y tế hôm thứ Ba cho biết các xét nghiệm trước phẫu thuật đã khiến các bác sĩ nghi ngờ ung thư, và kết quả phẫu thuật đã xác nhận điều đó. Dù không trực tiếp dùng từ “ung thư” trong thông báo của mình, Đức Thánh Cha đã mô tả khối u đó đang ở “giai đoạn đầu”....và “được khu trú”.

Vatican cho biết các xét nghiệm đó bao gồm cả thủ thuật sinh thiết phế quản bằng robot, được gọi là nội soi phế quản ION; điều này có nghĩa là các bác sĩ đã lấy mẫu mô để đánh giá xem khối u đó có phải là ung thư hay không.

Theo Bác sĩ Lorenzo Spaggiari, trưởng khoa phẫu thuật lồng ngực tại Viện Ung thư Châu Âu ở Milan, thủ thuật này đòi hỏi phải gây mê toàn thân và thực hiện tại bệnh viện được trang bị các thiết bị tiên tiến. Ông cho biết bệnh viện Gemelli đã sở hữu một thiết bị như vậy được khoảng một năm nay.

Vatican không tiết lộ thời điểm Đức Giáo Hoàng trải qua các xét nghiệm chẩn đoán này – vốn còn bao gồm chụp cắt lớp vi tính (CT) lồng ngực có tiêm thuốc cản quang và chụp PET.

Bác sĩ Brendon Stiles, trưởng khoa phẫu thuật ung thư tại Montefiore Einstein ở New York, giải thích rằng chụp PET giúp xác định xem bệnh đã di căn sang các bộ phận khác trong cơ thể hay chưa. Ông Stiles nhận định, dựa trên kết quả chụp và sinh thiết, “chúng ta có thể hy vọng rằng đây là ung thư giai đoạn một”.

Đức Giáo Hoàng phá vỡ truyền thống giữ kín thông tin về sức khỏe

Từ lâu, Vatican vốn rất kín tiếng về tình trạng sức khỏe của các vị Giáo hoàng và kiểm soát chặt chẽ mọi thông tin liên quan – một thông lệ được đúc kết qua câu nói phổ biến của người Ý: “Đức Giáo Hoàng vẫn ổn cho đến khi ngài qua đời”.

Đức Giáo Hoàng Gioan XXIII qua đời năm 1963, gần một năm sau khi các bác sĩ chẩn đoán ngài mắc ung thư dạ dày – một thông tin đã được giấu kín vào thời điểm đó. Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II qua đời năm 2005 sau nhiều năm chịu đựng những biểu hiện rõ rệt của bệnh Parkinson, nhưng Vatican chỉ xác nhận căn bệnh này sau khi ngài đã qua đời.

Đức Giáo Hoàng Phanxicô tỏ ra cởi mở hơn về các vấn đề sức khỏe của mình; ngài từng thực hiện một cuộc phỏng vấn chi tiết với một bác sĩ người Argentina cho một cuốn sách viết về sức khỏe thể chất và tinh thần của chính mình. Tuy nhiên, cuối cùng, Đức Giáo Hoàng Phanxicô cũng kiểm soát rất chặt chẽ những thông tin được công bố trong những tháng cuối đời.

Vì vậy, quyết định của Giáo hoàng Leo khi tự mình thông báo về việc bản thân có một khối u và sắp phải trải qua phẫu thuật là một sự kiện đáng chú ý.

“Đó thực sự là một cuộc cách mạng.” “Cảm giác như chính ngài đang đọc một bản tin y tế vậy,” Giovanni Maria Vian, một nhà sử học về Giáo hội và là cựu tổng biên tập tờ L’Osservatore Romano của Vatican, cho biết.

Vian, người từng là thành viên trong đội ngũ truyền thông của Vatican từ năm 2007 đến 2018, nhận định rằng việc Vatican quá chú trọng vào sự bảo mật xuất phát từ cả những lý do thực tế lẫn các yếu tố văn hóa. Ông lưu ý rằng Vatican là một định chế đã tồn tại 2,000 năm với nền tảng văn hóa châu Âu — mà người châu Âu thì thường kín đáo hơn người Mỹ khi nói về các vấn đề sức khỏe.

 

Theo nhóm biên tập Crux Now, trong bản tin ngày 14 tháng 10 năm 2026 của họ, Ông Louis Prevost, anh trai của Đức Giáo Hoàng Leo XIV, xác nhận rằng ông cũng đang chiến đấu với căn bệnh ung thư, trong khi vị Giáo hoàng đang hồi phục sau ca phẫu thuật hôm thứ Ba.

Trong một chia sẻ trên kênh Newsmax, ông Prevost cho biết ông mắc bệnh đa u tủy (multiple myeloma) – một dạng ung thư máu ảnh hưởng đến tủy xương – và đã được chẩn đoán từ năm 2017.

Ông tiết lộ mình đang tham gia một thử nghiệm lâm sàng sử dụng liệu pháp tế bào T (CAR T-cell) và vừa được truyền các tế bào mới vào thứ Hai. Ông cũng cho biết cả ông và Đức Giáo Hoàng Leo đều giữ thái độ tích cực, điều này giúp ích rất nhiều trong việc đối diện với các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng.

“Tôi nghĩ thái độ tích cực của tôi và của ngài đã góp phần quan trọng giúp tôi duy trì sự sống trên cõi đời này và giữ được sức khỏe tương đối ổn định,” ông nói.

“Và điều tương tự cũng sẽ đến với ngài,” ông nói thêm.

Ông Prevost cho biết dù chưa trực tiếp trò chuyện với Giáo hoàng, nhưng ông đã nhận được thông tin khả quan về ca phẫu thuật loại bỏ khối u ác tính khỏi phổi của Đức Giáo Hoàng Leo vào thứ Ba.

“Tôi nhận được tin từ trợ lý thân cận của ngài rằng ca phẫu thuật đã hoàn tất, ngài đã tỉnh táo, cảm thấy khỏe và không bị đau đớn,” ông chia sẻ. “Vì vậy, theo những gì tôi biết cho đến lúc này, tình trạng của ngài rất tốt và đang được chăm sóc bởi đội ngũ y tế giỏi.”

“Họ đã phát hiện bệnh đủ sớm, nên ngài sẽ có thể hồi phục sau phẫu thuật và tiếp tục sứ vụ Giáo hoàng của mình,” ông nói thêm.

Bà Deborah, vợ của ông Prevost, cũng xác nhận trên kênh CBS News rằng anh trai của Đức Giáo Hoàng đang mắc bệnh ung thư.

Bà cho biết tình trạng bệnh của ông Prevost đã “không còn trong giai đoạn thuyên giảm” từ ba tháng trước. Trước đó, nhờ đợt điều trị năm 2019 – bao gồm thử nghiệm lâm sàng và liệu pháp tế bào gốc – ông đã kiểm soát được căn bệnh ở “mức độ rất thấp”. Bà cho biết gia đình đang phải “trải qua nhiều khó khăn”, nhưng vẫn lạc quan vì bệnh ung thư của Đức Leo đang ở giai đoạn đầu.

Thông tin tích cực

Vào thứ Tư, một ngày sau ca phẫu thuật của Leo, Văn phòng Báo chí Tòa Thánh đã công bố thông tin về tình trạng của Đức Giáo Hoàng từ bác sĩ Luigi Carbone và Giáo sư Stefano Margaritora – trưởng khoa Phẫu thuật Lồng ngực tại bệnh viện, người trực tiếp thực hiện ca phẫu thuật cùng đội ngũ y tế.

Thông báo nêu rõ: “Sáng nay, Đức Thánh Cha đã thực hiện các xét nghiệm máu và chụp X-quang ngực theo lịch trình hậu phẫu. Kết quả xác nhận quá trình hồi phục sau phẫu thuật đang diễn ra bình thường: các chỉ số đều nằm trong phạm vi dự kiến đối với loại hình phẫu thuật này”.

Thông báo cho biết thêm: “Đức Thánh Cha đã thực hiện vật lý trị liệu hô hấp và bắt đầu đi lại trong phòng. Ngài cũng đã ăn uống trở lại bình thường, bao gồm cả bữa sáng và bữa trưa”.

Tòa Thánh cho biết ca phẫu thuật thành công kéo dài khoảng 90 phút và không xảy ra biến chứng nào.

Tòa Thánh cũng cho biết các bác sĩ đang chờ kết quả từ những xét nghiệm tiếp theo trước khi đưa ra quyết định về các bước điều trị kế tiếp.

 

Cerith Gardiner của tạp chí Aleteia, ngày 14/10/2026, cho hay: Trong suốt sự nghiệp của mình, Chris Pratt từng có những bạn đồng diễn [co-star] đáng lưu ý. Anh từng xuất hiện trên màn ảnh cùng khủng long, các siêu anh hùng và cả một chú gấu mèo đầy cá tính. Nhưng màn hợp tác mới nhất này có lẽ là điều bất ngờ hơn cả: nam diễn viên Hollywood sắp góp mặt trong một bộ phim tài liệu cùng với... Đức Giáo Hoàng Leo!

Chưa dừng lại ở đó, bộ phim tài liệu này còn đưa Chris Pratt xuống bên dưới Vương cung thánh đường Thánh Phêrô để khám phá những ngôi mộ cổ và các phát hiện khảo cổ xung quanh nơi an nghỉ của chính Thánh Phê-rô. Với sự góp mặt của một ngôi sao hành động Hollywood, một vị Giáo hoàng, cùng gần 2,000 năm lịch sử đầy mê hoặc, dự án này chẳng khác nào một nhiệm vụ dành riêng cho Indiana Jones.

Theo Vatican News, bộ phim tài liệu có tựa đề Pétros ení: Discovering the Origins (tạm dịch: Pétros ení: Khám phá cội nguồn) sẽ dẫn dắt khán giả xuống bên dưới Vương cung thánh đường Thánh Phê-rô ở Rome để tìm hiểu về nơi an nghỉ của Tông đồ Phê-rô. Chris Pratt – gương mặt quen thuộc qua các bộ phim Jurassic World (Thế giới khủng long) và Guardians of the Galaxy (Vệ binh dải Ngân Hà) – sẽ đồng hành cùng người xem khám phá lịch sử và khảo cổ học tại một trong những địa điểm quan trọng nhất của Kitô giáo.

Anh không phải là gương mặt quen thuộc duy nhất xuất hiện trong phim. Đức Giáo Hoàng Leo cũng góp mặt trong những phân cảnh cuối, giải thích về thân thế của Thánh Phê-rô và lý do tại sao ngôi mộ của ngài – vốn nằm ẩn sâu bên dưới vương cung thánh đường đồ sộ mang tên ngài – lại có ý nghĩa quan trọng đến vậy đối với người Công Giáo.

Dù khó có thể hình dung cảnh một vị Giáo hoàng cởi bỏ chiếc áo dòng trắng để đội mũ phớt và cầm roi da như Indiana Jones, nhưng thật thú vị khi tưởng tượng ngài cùng các ngôi sao Hollywood khám phá những bí ẩn cổ xưa.

Hành trình bên dưới Vương cung thánh đường Thánh Phê-rô

Bộ phim tài liệu này được thực hiện nhằm kỷ niệm 400 năm ngày cung hiến Vương cung thánh đường Thánh Phê-rô hiện tại, diễn ra vào ngày 18 tháng 11 năm 1626.

Dưới sự chỉ đạo của nhà làm phim người Tây Ban Nha Paula Ortiz và phần kịch bản do nhà báo Vatican Andrea Tornielli đảm nhiệm, bộ phim hứa hẹn mang đến một trải nghiệm đặc biệt: những thước phim về khu vực mộ táng cổ xưa nằm bên dưới Vương cung thánh đường – những hình ảnh chưa từng được ghi lại trước đây. Và ẩn sau đó là cả một câu chuyện đầy ý nghĩa.

Theo truyền thống Kitô giáo, Thánh Phê-rô đã chịu tử vì đạo tại Rome trong thời kỳ các Kitô hữu bị bách hại dưới thời Hoàng đế Nero, và ngài được an táng trên đồi Vatican. Ngôi mộ của ngài trở thành địa điểm hành hương cho các Kitô hữu thời sơ khai; một số người thậm chí còn mong muốn được chôn cất gần đó.

Khi Hoàng đế Constantine ra lệnh xây dựng Vương cung thánh đường đầu tiên vào thế kỷ thứ 4, địa điểm này quan trọng đến mức người ta đã thay đổi địa hình sườn đồi xung quanh để xây dựng công trình, đồng thời vẫn bảo tồn khu vực gắn liền với mộ phần của Thánh Phêrô. Nhiều thế kỷ sau, các nhà khảo cổ học bắt đầu nghiên cứu những gì nằm bên dưới ngôi thánh đường tráng lệ này.

Các cuộc khai quật được thực hiện dưới thời Đức Giáo Hoàng Pi-ô XII đã dẫn đến việc xác định được nơi an táng vốn được cho là của Thánh Phêrô. Năm 1950, Đức Giáo Hoàng công bố việc phát hiện ra ngôi mộ, và đến năm 1968, Đức Giáo Hoàng Phao-lô VI tuyên bố rằng những di cốt được cho là của vị tông đồ này cũng đã được xác định.

Thật kinh ngạc khi nghĩ rằng, bên dưới tán che bằng đồng (baldachin) tuyệt tác của Bernini và mái vòm vươn cao của Michelangelo, lại chính là nơi an nghỉ giản dị của một ngư dân đến từ Galilee – người đã đi theo Chúa Giêsu cách đây gần 2,000 năm.

Từ Hollywood đến Vatican

Đối với Pratt, việc tham gia vào bộ phim tài liệu này thực sự là một trải nghiệm đáng nhớ. Anh chia sẻ:

“Thật là một vinh dự lớn lao khi được hợp tác với Vatican trong dự án này. Câu chuyện về Thánh Phê-rô là nền tảng của đức tin Kitô giáo, và tôi vô cùng biết ơn vì đã nhận được sự tin tưởng cũng như cơ hội tiếp cận để đưa di sản của ngài lên màn ảnh.” Còn về Đức Giáo Hoàng Leo, khó mà biết được ngài cảm thấy thế nào khi xuất hiện trong một bộ phim tài liệu làm sáng tỏ nơi an nghỉ của vị tiền nhiệm mà ngài đã kế thừa cương vị — sau 266 đời giáo hoàng.

Bộ phim tài liệu này sẽ được trình chiếu tại Liên hoan phim Rome vào ngày 16 tháng 10, mang đến cho khán giả cơ hội lần đầu tiên chiêm ngưỡng những thước phim về các khu vực trong hầm mộ vốn chưa từng được ghi hình trước đây. Vì vậy, nếu bạn từng đứng bên trong Vương cung thánh đường Thánh Phê-rô và tự hỏi điều gì thực sự nằm bên dưới lớp đá cẩm thạch, dưới những tác phẩm của Michelangelo và Bernini, thì Pratt sắp sửa đưa chúng ta xuống bên dưới đó.

 

Trong khi chính quyền Trump gắn kết Kitô giáo với nền văn minh phương Tây và tầm nhìn “Nước Mỹ trên hết” (America First), thì Vatican dưới thời Đức Giáo Hoàng Leo XIV lại phản kháng, bảo vệ một Giáo hội toàn cầu để không biến thành công cụ cho tham vọng đế quốc.

Massimo Faggioli, trong mục Global Catholic của hãng tin UCA News, ngày 15 tháng 10 năm 2026, cho hay: Sự kiện mới nhất trong quan hệ giữa Vatican và Hoa Kỳ bắt nguồn từ ý định được công bố của Bộ trưởng Quốc phòng (hay còn gọi là “Bộ trưởng Chiến tranh”, theo cách ông ấy muốn được gọi) Pete Hegseth, về việc phát trực tiếp (livestream) vụ hành quyết Nidal Hasan – tay súng đã sát hại 13 người tại căn cứ quân sự Fort Hood vào năm 2009.

Quốc vụ khanh Tòa Thánh, Đức Hồng Y Pietro Parolin, cùng Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã đưa ra phản hồi dứt khoát, phản đối nỗ lực biến công dân thành những kẻ hiếu kỳ xem cảnh hành quyết, đồng thời biến công lý thành hành vi trả thù.

Một khía cạnh dường như bị bỏ sót trong các bản tin gần đây chính là khoảng cách ngày càng lớn giữa thế giới quan của Vatican và chính quyền Trump. Khoảng cách này trở nên rõ rệt hơn trong tháng qua, sau bài phát biểu của Đức Giáo Hoàng Leo tại Metz (ngày 28 tháng 9) – một bài phát biểu đáng chú ý về châu Âu và dành cho châu Âu.

Một trong những tài liệu quan trọng nhất để hiểu rõ những thay đổi trong cách nhìn nhận thế giới của Hoa Kỳ – và để thấy rằng tư duy này sẽ không biến mất ngay cả khi chủ nghĩa Trump (Trumpism) kết thúc – chính là bài phát biểu của Ngoại trưởng Hoa Kỳ Marco Rubio tại Athens vào ngày 7 tháng 10.

Được trình bày trên nền khung cảnh đền Parthenon, bài phát biểu đã được chuẩn bị kỹ lưỡng của Rubio – một người Công Giáo – đã phác thảo nên diễn ngôn văn minh của phe cánh hữu theo chủ nghĩa dân tộc mới tại Mỹ. Cách nhìn nhận lịch sử thế giới này rất đặc thù và xứng đáng được phân tích sâu hơn. Điều đáng lưu tâm ở đây là nỗ lực sáp nhập Kitô giáo vào phương Tây – bao gồm thế giới phương Tây, tư duy, nền văn minh và trí tưởng tượng đạo đức phương Tây – dưới khuôn khổ của kế hoạch “Nước Mỹ trên hết”.

Bản đồ thế giới độc đáo của Rubio

Đối với Rubio, chính văn hóa Hy Lạp đã khởi đầu cho sự phân định thế giới: “Nó mở đường để tin mừng của Chúa Giêsu Kitô tìm thấy mảnh đất màu mỡ tại châu Âu, từ đó phát triển thành đế chế của thế giới Kitô giáo. Đây chính là nền tảng cho sự phong phú của thần học Kitô giáo – từ Augustine, Aquinas cho đến toàn bộ truyền thống luật tự nhiên. Nó khai sinh ra một nền văn minh không chỉ được định hình bởi một văn hóa chung, mà còn bởi một nhân học chung – một quan niệm thống nhất về con người và vị thế của họ trong vũ trụ. Những thế hệ kế thừa không chỉ chia sẻ ý niệm về một trật tự tự nhiên, mà còn có cách hiểu đặc thù về đức hạnh; về định mệnh và số phận; về chân, thiện, mỹ; về một bộ quy tắc định hướng cách con người nên sống; cũng như về những tiêu chuẩn và lý tưởng khách quan để hướng tới.”

Ấn tượng hơn nữa là mối liên hệ trực tiếp mà ông vạch ra giữa Athens và cuộc Cách mạng Mỹ.

Hy Lạp đã truyền lại những phẩm chất “định hình nên trí tưởng tượng đạo đức của phương Tây. Từ những vị tử đạo Kitô giáo kiên quyết không chối bỏ đức tin, cho đến những người yêu nước sẵn sàng hy sinh mạng sống vì tổ quốc; từ Thánh Thomas More đến trận chiến tại Alamo, và xuyên suốt đến những lời kết bất hủ trong Tuyên ngôn Độc lập của Hoa Kỳ: ‘Chúng tôi cùng cam kết với nhau bằng chính mạng sống, tài sản và danh dự thánh thiêng của mình.’ Chính từ người Hy Lạp mà phương Tây thừa hưởng ý thức về nghĩa vụ – một lòng trung thành kiên định đối với các nguyên tắc, lý tưởng và quốc gia của mình.”

Theo Rubio, tồn tại một mối liên kết không thể tách rời giữa Kitô giáo và văn minh phương Tây: “Một nền văn minh mà ngày nay chúng ta phải đấu tranh để bảo vệ, với cùng niềm nhiệt huyết như cha ông ta thuở trước. Những người xây dựng đền Parthenon đã được tiếp nối bởi các kiến trúc sư của thế giới Kitô giáo châu Âu – những người đã dựng nên các thánh đường tại Milan, Cologne và Florence. Khát vọng hoàn thiện hình thể con người, vốn từng thôi thúc các nhà điêu khắc Hy Lạp cổ đại, đã tìm thấy biểu hiện mới qua bàn tay của Michelangelo. Hành trình tìm kiếm cấu trúc vũ trụ của các triết gia Hy Lạp đã được kế thừa bởi Copernicus, rồi đến Galileo, Kepler và sau đó là Newton.” Rubio phác họa một bản đồ thế giới đầy tính cá biệt, kết nối Athens, Rome, London và Hoa Kỳ: “Những người Mỹ vĩ đại nhất qua các thế hệ đều mang những đặc điểm không thể nhầm lẫn từ tổ tiên họ – khởi nguồn tại Athens, được định hình bởi Rome, chịu phép rửa trong thế giới Ki-tô giáo, tôi luyện qua lò lửa của châu Âu thời trung cổ, thừa hưởng thiên khiếu về tự do của người Anh, rồi vượt Đại Tây Dương để tái sinh trên bờ cõi của một thế giới mới.”

Xét trên phương diện lịch sử, thần học và chính trị, thật đáng chú ý khi Giêrusalem, Do Thái giáo và Israel hoàn toàn không được nhắc đến trong bài phát biểu của Rubio.

Một điều dễ đoán hơn là sự vắng bóng của các cộng đồng Ki-tô giáo khác – từ các truyền thống Đông Âu, Ả Rập, châu Á, cho đến châu Phi và Mỹ La-tinh – trong khi thực tế ngày nay, cộng đồng Ki-tô giáo toàn cầu ngày càng bao gồm đông đảo tín hữu đến từ chính những khu vực này.

Phản đối việc biến Ki-tô giáo thành một công cụ

Trong bài phát biểu tại Athens, Rubio nhìn nhận châu Âu chỉ như một chặng dừng chân trên hành trình hướng tới sự hiện thân trọn vẹn của Ki-tô giáo – dưới hình thái một nền văn minh – tại Hoa Kỳ. Cách nhìn này khác biệt hoàn toàn với quan điểm trong bài phát biểu của Đức Giáo Hoàng Leo XIV tại Metz.

Trong một trong những bài phát biểu quan trọng nhất bởi một nhà lãnh đạo Công Giáo về châu Âu trong bối cảnh gần đây, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã đưa ra một cái nhìn tinh tế hơn về mối quan hệ giữa Kitô giáo và các nền văn minh: “Châu Âu dần dần hình thành ý thức về bản sắc riêng của mình qua các thời kỳ lịch sử: từ nền văn hóa Hy Lạp, Đế chế La Mã, cho đến sự lan tỏa của Kitô giáo. Theo thời gian, châu Âu đã tích hợp thêm các nền văn hóa mới – bao gồm cả văn hóa của các dân tộc Germanic và Slavic – nhờ đó mở rộng phạm vi bao phủ sang những vùng đất rộng lớn hơn. […] Thật vậy, nền văn minh châu Âu cũng là thành quả của những cuộc tiếp xúc kéo dài hàng thế kỷ, dù không phải lúc nào những cuộc tiếp xúc ấy cũng diễn ra êm đẹp. Chỉ cần nghĩ đến sự hiện diện của văn hóa Ả Rập trên bán đảo Iberia, hay sự mở rộng của ‘lục địa già’ sang ‘thế giới mới’ – một quá trình đôi khi đầy đau đớn – đã dẫn đến những sự hòa nhập mới trên lục địa châu Mỹ.”

Bước đi mang tính chiến lược nhất trong bài phát biểu của Rubio chính là nỗ lực lồng ghép Kitô giáo vào chính sách chống Iran của Hoa Kỳ, tạo ra một sự đối lập gợi nhắc lại các cuộc chiến tranh Hy Lạp – Ba Tư từ hai mươi lăm thế kỷ trước.

Tuy nhiên, Vatican hiểu rất rõ rằng vào đầu năm 2026, Hoa Kỳ dưới thời Trump đã phối hợp cùng Israel ám sát Ayatollah Ali Khamenei – người đồng thời là lãnh đạo của một truyền thống tôn giáo mà Vatican vẫn duy trì quan hệ đối thoại liên tôn chính thức (chưa kể đến việc Vatican và Iran đã thiết lập quan hệ ngoại giao từ năm 1954 – sớm hơn ba mươi năm so với quan hệ ngoại giao giữa Vatican và Hoa Kỳ).

Israel đã dẫn dắt cuộc tấn công nhắm vào Iran – một quốc gia đang nằm dưới sự cai trị của một chế độ tàn bạo, áp bức, nhưng đồng thời cũng là một trường hợp độc nhất vô nhị ở phía đông kênh đào Suez, bởi Iran chưa từng là thuộc địa của phương Tây.

Trong suốt gần một thiên niên kỷ, tiếng Ba Tư từng là ngôn ngữ chung (lingua franca) của châu Á; văn hóa Ba Tư đã thể hiện tinh thần dân tộc từ rất lâu trước cuộc Cách mạng Khomeini năm 1979, duy trì một ý thức sâu sắc về sự tiếp nối lịch sử xuyên suốt nhiều chế độ chính trị khác nhau. Nền văn minh Ba Tư cũng từng là một không gian văn hóa – chính trị rộng lớn (ecumene).

Cần ghi nhớ nhận định được cho là của nhà sử học người Đức Julius Beloch (1854–1929): “Lịch sử Hy Lạp chỉ là một trường hợp đặc biệt trong lịch sử Ba Tư.” Lời kêu gọi bảo vệ nền văn minh phương Tây – cùng với việc đưa Kitô giáo vào trong diễn ngôn văn minh này – của Rubio đã làm sâu sắc thêm rạn nứt với cả châu Âu lẫn Vatican. Rạn nứt này vốn đã xuất hiện từ bài phát biểu của chính ông tại Munich vào tháng 2 năm 2026, cũng như bài phát biểu của Phó Tổng thống JD Vance tại Munich vào tháng 2 năm 2025. Thế giới quan này sẽ không biến mất cùng với sự kết thúc của kỷ nguyên Trump.

Trớ trêu thay, chính trong triều giáo hoàng của vị giáo hoàng đầu tiên đến từ Hoa Kỳ, khoảng cách xuyên Đại Tây Dương lại càng nới rộng, trong khi Vatican đang nỗ lực cứu vãn Kitô giáo khỏi việc trở thành – một lần nữa – công cụ trong tay đế chế.

 

Khuôn mặt đồng tiền

Lịch sử thuật lại Hoàng đế Vespasian ( 09.-79. sau Chúa giáng sinh) thời đế quốc Roma, đã có câu suy tư thời danh: Pecunia non olet! Tiền không tanh!làm phương châm thu thuế trong đế quốc Roma thời đó.

Con người thời sơ khai trước đây hàng ngàn năm trước Chúa giáng sinh, không dùng đồng tiền giấy hay kim loại trong việc mua bán trao đổi hàng hóa Nhưng họ dùng chính hàng hóa thực phẩm trong nhu cầu trao đổi buôn bán giữa nhau.

Dần dần con người phát minh ra đồng tiền đúc bằng kim loại, rồi đồng tiền giấy trong việc giao thương buôn bán. Đồng tiền in bằng giấy, đúc bằng kim loại phổ biến thịnh hành trên toàn thế giới, nhất là những đồng tiền có gía trị kinh tế vững mạnh.

Trong dòng lịch sử nhân loại, đồng tiền giấy hay đồng tiền xu, cent bằng kím loại do con người chế biến làm ra dựa trên sự quy định tin tưởng, nhất là trên hàng hóa sản phẩm kinh tế do con người ở mỗi quốc gia đất nước, vùng châu lục chế biến, sản xuất làm ra.

Ngày nay trong việc giao thương đồng tiền có chiều hương nghiêng về mô thức ẩn danh. Việc giao thương trao đổi không bằng tiền mặt nữa, mà mã hóa số trả qua tài khoản trong ngân hàng- trả tiền bằng thẻ tín dụng ngân hàng.

Kinh nghiệm dân gian cho biết đồng tiền cần thiết trong đời sống. Nhưng nó không là tất cả cho đời sống.

Đồng tiền là phương tiện cho đời sống có cơ hội phát triển xây dựng đời sống bản thân riêng tư, cũng như đời sống chung trong xã hội. Nhưng nó không là mục đích của đời sống.

Người có đời sống đạo đức, những bậc khôn ngoan kinh nghiệm từng trải trong đời sống, như bậc ông bà cha mẹ, thường hay khuyên nhủ: Con người làm ra đồng tiền trong đời sống, chứ đồng tiền không làm ra con người!

Câu nói kinh nghiệm khôn ngoan này muốn nói lên suy tư: Đồng tiền làm ra để phục vụ cho đời sống con người. Chứ đồng tiền không là bộ phận chỉ huy đời sống!

Thời Chúa Giêsu Kitô sống trên trần gian ở nước Do Thái cách đây hơn hai ngàn năm, đồng tiền của đế quốc Roma giữ vai trò quan trọng trong việc thu nộp thuế cho hoàng đế Roma.

Đế quốc Roma thời đó là người thống trị các dân tộc các nước vùng Trung Đông, trong đó có nước Do Thái. Chính quyền đế quốc Roma nắm quyền hành thống trị trải rộng khắp vùng Âu Châu, Trung Đông. Nên hoàng đế Roma phát hành đồng tiền in hình hoàng đế Roma trên đó cùng với tên tuổi niên hiệu của hòang đế cho việc giao thương buôn bán cùng thuế quan trong đời sống xã hội khắp đế quốc Roma. Đồng thời nói lên sức mạnh quyền hành của hoàng đế trên mọi dân nước trong đế quốc.

Đồng tiền lúc đó của đế quốc Roma phục vụ cho hoàng đế, cho bộ máy chính quyền của đế quốc Roma. Vì thế sinh bất mãn sâu rộng nơi người dân sống trong xã hội những nước bị đế quốc Roma thống trị. Người Do Thái thời đó rất phẫn nộ bất mãn với chế độ đế quốc Roma.

Và họ, nhất là giới tư tế hàng giáo phẩm Do Thái giáo, giới trí thức luật sĩ Phariseo cũng bất mãn sâu rộng với Chúa Giêsu Kitô. Vì Chúa Giêsu Kitô đến xưng mình là Con Thiên Chúa, là Đấng Cứu Thế. Ngài rao giảng giáo lý tình yêu thương, phản đối những luật lệ truyền thống xưa nay, như luật giữ ngày Sabát, luật rửa tay trước khi ăn… là gánh nặng cho con người. Vì thế họ luôn tìm cách, tìm sơ hở tố cáo kiện Chúa Giêsu Kitô trước tòa đời nơi chính quyền, cũng như nơi đạo gíao xã hội Do Thái thời lúc đó.

Lần này họ nêu ra thắc mắc về đồng tiền nộp thuế:

“Thưa Thầy, chúng tôi biết Thầy là người ngay chính, căn cứ theo sự thật mà dạy bảo đường lối Thiên Chúa. Thầy chẳng cần để ý đến ai, vì Thầy không tây vị người nào. Vậy xin Thầy nói cho chúng tôi biết Thầy nghĩ thế nào: Có được phép nộp thuế cho Cêsarê hay không?”

Chúa Giêsu thừa hiểu ác ý của họ, nên nói: “Bọn người giả hình, các ngươi gài bẫy Ta làm gì? Hãy đưa Ta xem đồng tiền nộp thuế”. Họ đưa cho Người một đồng bạc. Và Chúa Giêsu hỏi họ: “Hình tượng và danh hiệu này là của ai?” Họ thưa rằng: “Của Cêsarê”.

Bấy giờ Người bảo họ rằng: “Vậy, cái gì của Cêsarê thì hãy trả cho Cêsarê, và cái gì của Thiên Chúa thì hãy trả cho Thiên Chúa”( Mt 22,15-21).

Với câu trả lời phản ứng khôn ngoan này, Chúa Giêsu muốn nói khẳng định: Tiền thuế chúng ta sống trong xã hội phải nộp cho chính phủ.

Và qua đó Chúa Giêsu còn nhấn mạnh thêm hơn nữa: Trong đời sống tương quan, nếu hoàng đế nơi trần gian nhận, những gì thuộc hoàng đế.

Cũng vậy, Thiên Chúa cũng nhận, những gì thuộc về Thiên Chúa. Con người là hình ảnh của Thiên Chúa, loài thụ tạo do Thiên Chúa tạo dựng cùng nuôi sống, nên phải thực thi hoàn tất những gì Thiên Chúa trông chờ nơi đời sống con người.

Đó là tình yêu hướng thượng về Thiên Chúa, và tình yêu đường ngang chân trời hướng đến con người cùng sống trong xã hội vũ trụ thiên nhiên do Thiên Chúa tạo dựng ban cho. Như Chúa Giêsu Kitô đã thực hành đến cứu giúp con người cô đơn, nghèo khổ, bệnh tật.

Lm. Daminh Nguyễn ngọc Long

 

1. Tổng thống Zelenskiy nói ông cảm thấy bị phản bội về thỏa thuận giữa Tổng thống Trump và Nga.

Ngày 14 tháng 10, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy tuyên bố rằng Ukraine đang "mất đi một đối tác mạnh mẽ" khi Mỹ nới lỏng các lệnh trừng phạt đối với Nga đồng thời gia tăng áp lực lên Kyiv.

Trong một cuộc phỏng vấn với người dẫn chương trình người Anh Piers Morgan, Tổng thống Zelenskiy hỏi liệu ông có cảm thấy Ukraine đang mất dần sự ủng hộ của Mỹ hay không, Tổng thống Zelenskiy trả lời: "Vâng, nhưng không phải vì chúng tôi."

"Thật đau lòng khi Tổng thống Trump chọn một phe, chứ không phải phe của chúng ta," ông nhận xét.

Những bình luận này được đưa ra sau khi Tổng thống Trump tuyên bố đạt được thỏa thuận mua dầu diesel từ Nga vào ngày 9 tháng 10, đồng thời nói rằng Tổng thống Zelenskiy nên bị thay thế khỏi vị trí lãnh đạo Ukraine.

Khi được hỏi liệu ông có cảm thấy bị Tổng thống Trump phản bội hay không, nhà lãnh đạo Ukraine trả lời: "Thực sự thì có... nhưng nó phức tạp hơn một chút so với chỉ là cảm xúc hay tình cảm cá nhân của tôi."

Tổng thống Zelenskiy cũng cho rằng quyết định hạn chế tốc độ truy cập dịch vụ Starlink của Ukraine, do SpaceX của Elon Musk vận hành, là một "sai lầm lớn". Ngày 14 tháng 10, Ukraine xác nhận rằng việc truy cập vào các thiết bị đầu cuối Starlink của họ đã bị hạn chế nghiêm trọng, gây cản trở các hoạt động tác chiến.

Tổng thống cho biết Kyiv đã yêu cầu khôi phục hoạt động của Starlink, cảnh báo rằng nếu không "sẽ có rất nhiều người chết".

Quan hệ Ukraine-Mỹ xuống mức thấp nhất sau khi Tổng thống Trump đổ lỗi cho các cuộc tấn công của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu của Nga là nguyên nhân gây ra giá nhiên liệu toàn cầu tăng cao - một tuyên bố bị các chuyên gia bác bỏ - và nhóm của ông đe dọa cắt giảm hỗ trợ tình báo và vận chuyển vũ khí trừ khi Kyiv ngừng các cuộc tấn công.

Sau đó, Washington bất ngờ công bố một thỏa thuận cho phép Mạc Tư Khoa xuất khẩu nhiên liệu diesel sang Mỹ và các thị trường khác bất chấp các lệnh trừng phạt được áp đặt do cuộc xâm lược toàn diện Ukraine.

Vài ngày sau, vào ngày 11 tháng 10, Tổng thống Trump đơn phương tuyên bố một thỏa thuận ngừng bắn năng lượng giữa Nga và Ukraine, khiến các quan chức Ukraine bất ngờ.

Ngay cả khi Kyiv ủng hộ thỏa thuận ngừng bắn và tuyên bố đã tạm dừng các cuộc tấn công vào các nhà máy lọc dầu của Nga kể từ khi thông báo được đưa ra, Mạc Tư Khoa vẫn tiếp tục tấn công lưới điện của Ukraine mà không gặp phải bất kỳ sự chỉ trích nào từ Tổng thống Trump.

"Tôi nghĩ các cố vấn của Tổng thống Trump đã sai. Tôi không biết ai đang đẩy ông ấy đi sai hướng", Tổng thống Zelenskiy nói.

"Đây không phải là phía đúng của lịch sử."

[Kyiv Independent: Zelensky says he feels betrayed over Trump-Russia deal]

2. Burnham cam kết "ủng hộ vững chắc" Ukraine khi Tổng thống Zelenskiy thực hiện chuyến thăm Anh.

Andy Burnham đã bày tỏ sự ủng hộ "vững chắc" của mình đối với Ukraine khi Tổng thống Volodymyr Zelenskiy chuẩn bị thăm Vương quốc Anh vào thứ Tư.

Thủ tướng Anh kêu gọi các đồng minh quốc tế tăng cường trừng phạt đối với Nga và yêu cầu nhà độc tài Vladimir Putin đồng ý ngừng bắn năng lượng trước chuyến thăm của Tổng thống Zelenskiy tới Downing Street. Đây sẽ là chuyến thăm đầu tiên của tổng thống Ukraine tới một thủ đô Âu Châu kể từ khi Ông Donald Trump tạm thời dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với dầu diesel của Nga vào thứ Sáu tuần trước.

Trong một tuyên bố được Văn phòng Thủ tướng Anh đưa ra trước chuyến thăm, ông Burnham cho biết: "Sự ủng hộ vững chắc của chúng ta dành cho Ukraine là rất quan trọng để bảo đảm an ninh cho chúng ta ở Anh và bảo đảm những người ở tiền tuyến có đủ trang thiết bị cần thiết để đẩy lùi Nga."

"Thông điệp của tôi gửi đến người dân Ukraine không thể rõ ràng hơn, chúng tôi sẽ sát cánh cùng các bạn cho đến khi nào cần thiết, và chúng tôi sẽ tiếp tục hỗ trợ mạnh mẽ hơn nữa để ủng hộ cuộc đấu tranh dũng cảm của các bạn vì hòa bình ở Âu Châu. Đây không chỉ là điều đúng đắn mà còn là điều cần thiết phải làm. Không thể để cho sự xâm lược của Nga thành công trên lục địa của chúng ta."

Văn phòng Thủ tướng Anh cho biết ông đã yêu cầu các bộ trưởng soạn thảo các đề xuất về các biện pháp trừng phạt bổ sung, viện trợ quân sự và các gói hỗ trợ tài chính để giúp đỡ Ukraine trong những tuần tới.

Anh sẽ cung cấp 45 triệu bảng Anh hỏa tiễn đất đối không và thực hiện lệnh cấm xuất khẩu khí đốt tự nhiên hóa lỏng, gọi tắt là LNG của Nga.

Văn phòng Thủ tướng Anh cũng cho biết thêm, Anh sẽ đẩy nhanh việc cung cấp hơn 5.000 hỏa tiễn đa năng hạng nhẹ cho Ukraine trong vòng bốn năm tới với nguồn kinh phí 1,6 tỷ bảng Anh.

Bộ trưởng Tài chính John Healey sẽ sử dụng các cuộc họp tại Quỹ Tiền tệ Quốc tế, gọi tắt là IMF ở Bangkok để thúc giục các quốc gia khác áp đặt lệnh cấm LNG tương tự, lập luận rằng điều đó sẽ "hạn chế nguồn tài trợ cho chiến tranh mà Putin đang rất cần".

Các nhà lãnh đạo Âu Châu dự kiến sẽ sử dụng hội nghị thượng đỉnh Hội đồng Âu Châu vào thứ Năm để ủng hộ các biện pháp trừng phạt mạnh mẽ hơn đối với Mạc Tư Khoa sau khi Tổng thống Trump đạt được thỏa thuận với Nga nhằm nới lỏng các hạn chế đối với xuất khẩu dầu diesel của nước này.

[Politico: Burnham pledges ‘rock-solid support’ for Ukraine as Zelenskyy makes UK trip]

3. Tổng thống Trump nói Ukraine và Nga đã đồng ý ngừng tấn công nguồn cung năng lượng "vì tôi nói họ đã đồng ý".

Phát biểu với các phóng viên trên bãi cỏ Tòa Bạch Ốc ngày 12 tháng 10, Tổng thống Donald Trump một lần nữa khẳng định Ukraine và Nga đã đồng ý ngừng các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng, bất chấp những phản đối của cả Ukraine và Nga xung quanh thỏa thuận ngừng bắn được cho là đã đạt được.

"Họ đã đồng ý," Tổng thống Trump nói sau khi một phóng viên chỉ ra rằng cả Mạc Tư Khoa lẫn Kyiv đều không xác nhận họ sẽ không tấn công các cơ sở năng lượng. "Các bạn có biết tại sao không? Bởi vì tôi nói họ đã đồng ý. Đó là lý do. Họ đồng ý vì tôi nói họ đã đồng ý. Và chuyện đó cần phải được giải quyết."

Những phát ngôn của tổng thống Mỹ được đưa ra sau khi ông đơn phương tuyên bố lệnh ngừng bắn năng lượng giữa Nga và Ukraine vào ngày 11 tháng 10, gây ra sự hoang mang ở Kyiv. Theo Bộ Ngoại Giao Ukraine, Ukraine không hề được thông báo trước về lệnh ngừng bắn năng lượng này.

Trong một cuộc phỏng vấn ngắn sau thông báo của Tổng thống Trump, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy nói với Axios: "Nếu Tổng thống Trump đã đàm phán với Putin, xin hãy cho chúng tôi biết khi nào lệnh ngừng bắn bắt đầu. Chúng tôi đã sẵn sàng và sẽ chấp nhận nó."

Ngày 12 tháng 10, phát ngôn nhân Điện Cẩm Linh, Dmitry Peskov, cho biết Nga hiện chưa có bình luận gì về thỏa thuận ngừng bắn năng lượng với Ukraine do Tổng thống Donald Trump công bố, và ông cũng chỉ mới biết điều đó qua câu hỏi của người ký giả.

Khi được một phóng viên hỏi về phản ứng của ông đối với việc Nga tiếp tục tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine sau tuyên bố của ông, Tổng thống Trump nói rằng cả hai bên đều đã vi phạm, nhưng không đưa ra bất kỳ bằng chứng nào.

Vài giờ sau tuyên bố của Tổng thống Trump vào ngày 11 tháng 10, Nga đã tấn công nhà máy điện CHP-5 ở Kharkiv. Trong các cuộc tấn công đêm 11-12 tháng 10, ít nhất 10 người đã thiệt mạng và 69 người khác bị thương trên khắp Ukraine khi Nga tiếp tục tấn công vào các tòa nhà dân cư và cơ sở hạ tầng năng lượng trên toàn quốc.

Ngày 12 tháng 10, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy tuyên bố Ukraine sẽ chỉ ngừng các cuộc tấn công vào các nhà máy lọc dầu của Nga nếu Mạc Tư Khoa ngừng các cuộc tấn công vào lưới điện của Ukraine, đồng thời ám chỉ rằng một thỏa thuận ngừng bắn chỉ nhắm vào các nhà máy lọc dầu là không có nhiều ý nghĩa đối với một quốc gia chỉ có một nhà máy lọc dầu bị hư hại nặng.

Thông báo về thỏa thuận ngừng bắn năng lượng của Tổng thống Trump được đưa ra sau khi ông dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ của Nga vào ngày 9 tháng 10, một động thái có thể giúp Mạc Tư Khoa thu được khoản tiền đáng kể để tài trợ cho chiến tranh và khiến Kyiv bất ngờ. Bằng cách dỡ bỏ lệnh trừng phạt, Tổng thống Trump nói rằng ông đang cố gắng giảm giá dầu cao do cuộc chiến với Iran gây ra trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ vào tháng 11. Tuy nhiên, các quan sát viên chỉ ra rằng chỉ còn 23 ngày nữa là đến ngày xảy ra cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ở Mỹ. Thời gian còn quá ít để dầu diesel của Nga đến được Hoa Kỳ và có tác động làm giảm giá. Việc dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ của Nga chỉ có một tác động duy nhất là trao vào tay Putin một số tiền lớn để hắn tiếp tục cuộc xâm lược ở Ukraine và tài trợ cho Iran và Houthi đánh Mỹ.

Ngày 12 tháng 10, tờ Kyiv Independent đưa tin chính quyền Trump đe dọa sẽ cắt giảm việc chia sẻ thông tin tình báo và vận chuyển vũ khí cho Ukraine nếu thêm nhiều nhà máy lọc dầu của Nga bị tấn công.

"Chúng ta sẽ xem điều gì xảy ra," Tổng thống Trump nói với các phóng viên vào ngày 12 tháng 10 về việc chấm dứt chiến tranh. "Chúng ta sẽ làm được."

[Politico: Trump says Ukraine, Russia agree to energy strike ceasefire 'because I said they agreed']

4. Hỏa tiễn Nga tấn công nhà máy điện Kyiv – Tổng thống Zelenskiy lên tiếng cảnh báo về đêm thứ hai liên tiếp không nhận được cảnh báo từ các nước đồng minh.

Vào tối thứ Ba, ngày 13 tháng 10, hỏa tiễn đạn đạo của Nga đã tấn công nhà máy điện CHP-4 ở Kyiv và một tòa nhà chung cư chín tầng, khiến ít nhất một người thiệt mạng và 13 người bị thương, trong khi Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cảnh báo về các cuộc tấn công tiếp theo của Nga.

Theo Tổng thống Zelenskiy, các hỏa tiễn đã tấn công thủ đô vào khoảng 22 giờ 40 phút, tấn công vào một trong những cơ sở năng lượng chính của Kyiv. Tổng thống cho biết Ukraine không nhận được bất kỳ cảnh báo trước nào từ các đối tác phương Tây, đánh dấu đêm thứ hai liên tiếp hỏa tiễn đạn đạo của Nga vươn tới thủ đô mà không có thông báo từ các đồng minh.

Một nhà báo của Kyiv Post kể lại việc một người bạn của cô, khi đang dắt chó đi dạo ở bờ trái sông Seine của Kyiv, đã bị bất ngờ trước vụ tấn công bằng hỏa tiễn đạn đạo mà không hề có cảnh báo trước. "Tiếng nổ lớn đến mức cô ấy vô cùng sợ hãi", nhà báo cho biết.

Tại quận Desnianskyi, một quả hỏa tiễn đã bắn trúng một tòa nhà chung cư chín tầng, gây ra hỏa hoạn lan rộng khắp các căn nhà từ tầng một đến tầng tám.

Tính đến 0 giờ 30 phút sáng thứ Tư, ngày 14 tháng 10, số người bị thương đã tăng lên 13, trong đó 10 người phải vào bệnh viện và 4 người trong tình trạng nguy kịch, theo Thị trưởng Kyiv Vitali Klitschko. Một người được xác nhận đã tử vong.

Các đội cấp cứu đã di tản cư dân từ các tầng trên trong khi lính cứu hỏa chiến đấu với ngọn lửa.

Một nhà kho cũng bốc cháy ở quận Desnianskyi, trong khi mảnh vỡ hỏa tiễn rơi xuống đã bén lửa vào cỏ trên sân vận động ở quận Darnytskyi.

Tổng thống Zelenskiy nói các đồng minh đã không cảnh báo Ukraine.

Tổng thống Zelenskiy cho biết mục tiêu chính là nhà máy điện CHP-4, một trong những cơ sở năng lượng quan trọng nhất của thủ đô, và xác nhận rằng hỏa tiễn Nga đã bắn trúng địa điểm này.

"Hệ thống của chúng tôi đã phát hiện ra những hỏa tiễn này ngay khi chúng đang tiến đến Kyiv", ông nói.

Không quân Ukraine xác nhận rằng họ không nhận được bất kỳ cảnh báo trước nào thông qua các kênh thông thường từ các đối tác quốc tế.

Cố vấn tổng thống Dmytro Lytvyn cho biết việc không có thông báo đã xảy ra trong hai đêm liên tiếp, và nói thêm rằng các cơ quan quân sự và tình báo đang điều tra nguyên nhân.

Tối hôm trước, ngày 12 tháng 10, Nga đã phóng năm hỏa tiễn đạn đạo tấn công các cơ sở hạ tầng dân sự ở Kyiv, theo lời Tổng thống Zelenskiy. Tiếng nổ được nghe thấy trước khi lệnh báo động không kích được ban hành.

Việc thiếu các cảnh báo đã làm dấy lên những câu hỏi mới về các thỏa thuận chia sẻ thông tin tình báo mà Ukraine dựa vào để phát hiện các hỏa tiễn đạn đạo của Nga đang bay tới. Các quan chức Ukraine vẫn chưa xác định được lý do tại sao các thông báo lại bị thiếu.

Nga chuẩn bị phóng thêm hỏa tiễn.

Tổng thống Zelenskiy cho biết tình báo Ukraine đã thu thập được thông tin cho thấy lực lượng Nga đang chuẩn bị các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn đạn đạo.

Ông kêu gọi người dân tiếp tục cảnh giác suốt đêm và cả ngày thứ Tư, cảnh báo rằng nguy hiểm vẫn chưa qua.

Tổng thống cũng chỉ trích Mạc Tư Khoa vì tiếp tục tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine bất chấp lời kêu gọi ngừng bắn năng lượng của Tổng thống Donald Trump.

" Ukraine ủng hộ thỏa thuận ngừng bắn năng lượng. Nga đang tấn công vào một nhà máy điện khác và tính mạng của người dân chúng tôi", Tổng thống Zelenskiy nói.

Ông lập luận rằng hành động của Nga cho thấy Mạc Tư Khoa không coi mình bị ràng buộc bởi những tuyên bố của Tổng thống Trump.

"Điều quan trọng là thế giới không nên im lặng về vấn đề này," ông nói, đồng thời kêu gọi Washington thừa nhận ai là người chịu trách nhiệm cho việc chiến tranh tiếp diễn.

Tổng thống Zelenskiy cho biết Ukraine đang nỗ lực bổ sung hỏa tiễn đánh chặn cho hệ thống phòng không của mình trong bối cảnh Nga tiếp tục tấn công vào các cơ sở hạ tầng trọng yếu.

Cuộc tấn công mới nhất diễn ra trong bối cảnh Nga liên tục tấn công các thành phố và cơ sở năng lượng của Ukraine, làm gia tăng áp lực lên cơ sở hạ tầng điện lực của nước này trước mùa đông.

Việc cố ý tấn công vào dân thường và cơ sở hạ tầng dân sự cấu thành tội ác chiến tranh theo luật nhân đạo quốc tế.

[Kyiv Post: Russian Missiles Hit Kyiv Power Plant – Zelensky Sounds Alarm Over Second Night Without Allied Warnings]

5. Ông Donald Trump đang giúp Nga giành chiến thắng trong cuộc chiến.

Người ta đã nói nhiều lần rằng Mỹ, dưới thời Tổng thống Trump, đã quay lưng lại với Ukraine. Nhưng những ngày qua cho thấy điều còn tồi tệ hơn cả sự bỏ rơi: Tổng thống Trump hiện đang tích cực giúp Nga giành chiến thắng trong cuộc chiến.

John Foreman, chuyên gia cố vấn độc lập chuyên về các vấn đề liên quan đến Nga, Ukraine và an ninh quốc tế, cựu ùy viên Quốc phòng Vương quốc Anh tại Liên bang Nga, và Ukraine, đưa ra lập trường trên hôm Thứ Tư, 14 Tháng Mười.

Nhiều phương tiện truyền thông và nhà bình luận đã quá thận trọng trong cách dùng từ, nói rằng Tổng thống Trump đang "bóp nghẹt Ukraine" hoặc gây áp lực lên nước này. Tất cả chúng ta cần làm điều đúng đắn và gọi thẳng tên sự việc, dù nghe có vẻ khó nghe: Tổng thống Trump không cố gắng đạt được một thỏa thuận — ông ta đang cố gắng "chấm dứt chiến tranh" bằng cách đơn giản là giúp Nga giành chiến thắng; bất kể một chiến thắng như vậy có khả năng tạo ra một cuộc chiến còn kinh hoàng hơn ở Âu Châu.

Kể từ tuần trước, chính quyền Trump đã rơi vào vòng xoáy đi xuống khi phản bội Ukraine và làm bẽ mặt nước Mỹ.

Mọi chuyện bắt đầu khi Tổng thống Trump tuyên bố ông đã đạt được thỏa thuận với Vladimir Putin để mua dầu diesel từ Nga. Bằng hành động đó, ông đã đi ngược lại dự luật trừng phạt mà chính ông đã ký chưa đầy một tháng trước đó, nhằm trừng phạt các quốc gia mua năng lượng từ Nga.

Thỏa thuận này sẽ không giúp giảm giá nhiên liệu cho người dân Mỹ bình thường, nhưng nó lại gửi đi một tín hiệu cực kỳ nguy hiểm: Rằng việc thực hiện các thỏa thuận bơm tiền vào Nga là điều chấp nhận được, bất chấp cuộc xâm lược tàn bạo đang diễn ra của nước này đối với Ukraine.

Động thái đó được tiếp nối bằng việc Tổng thống Trump tuyên bố một lệnh ngừng bắn năng lượng bất ngờ mà Kyiv không hề hay biết. Khi Nga phớt lờ lệnh này và tiếp tục tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine, Tổng thống Trump đã không nói gì về điều đó.

Tình hình chỉ càng trở nên tồi tệ hơn từ đó. Hai đêm qua, Nga đã tấn công các thành phố của Ukraine bằng hỏa tiễn đạn đạo mà không hề có bất kỳ cảnh báo nào. Tức là, Ukraine không nhận được các cảnh báo sớm về việc phóng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa từ các đối tác của mình - chủ yếu là Mỹ. Mặc dù chưa có xác nhận chính thức, nhưng rất có thể Mỹ đã hạn chế việc chia sẻ một số dữ liệu tình báo.

Nếu điều đó là sự thật, nó sẽ đồng nghĩa với việc nhiều người Ukraine sẽ thiệt mạng. Không có cảnh báo đồng nghĩa với việc không có thời gian để đến nơi trú ẩn. Ít nhất ba người đã thiệt mạng trong một vụ tấn công tương tự ở Kyiv đêm qua — thường dân ngay trong nhà của họ.

Cuối cùng, sáng nay, chúng ta được biết việc Ukraine sử dụng Starlink cho mục đích quân sự đã bị hạn chế mà không có cảnh báo trước, làm suy yếu khả năng tấn công tầm trung vốn rất quan trọng đối với các hoạt động tiền tuyến chống lại Nga của Ukraine. Ở hậu phương, điều này làm suy yếu khả năng đánh chặn máy bay điều khiển từ xa của Nga nhắm vào dân thường.

Sự phản bội này diễn ra sau một trong những tuần đẫm máu nhất đối với thường dân Ukraine. Tuần trước, Nga đã giết hại hơn 150 thường dân ở Ukraine. Chỉ riêng một cuộc tấn công, vào một xe buýt ở Kramatorsk, đã khiến 33 người thiệt mạng. Trong một cuộc tấn công khác của Nga, ở Pryluky, ba trẻ em một tuổi nằm trong số những người thiệt mạng.

Điều đáng chú ý nhất là, Tổng thống Trump đã nhiều lần lên án các cuộc tấn công của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu của Nga - là nguồn thu lớn nhất của Mạc Tư Khoa để tài trợ cho nỗ lực chiến tranh của họ - nhưng lại im lặng về vụ thảm sát trẻ em Ukraine do Nga gây ra.

Lần gần nhất chúng ta thấy Tổng thống Trump công khai lên án các cuộc tấn công của Nga nhằm vào thường dân Ukraine là vào năm 2025.

Mặc dù Tổng thống Trump đã nhiều lần thể hiện sự khinh thường đối với Ukraine (chắc hẳn bạn còn nhớ vụ việc ở Phòng Bầu dục), nhưng thái độ hoài nghi mới nhất của ông ta thậm chí còn gây sốc cho cả những người ủng hộ nhiệt thành nhất.

Nhưng điều có thể khiến tổng thống Mỹ ngạc nhiên là việc tăng cường nỗ lực chiến tranh của Nga, dù là một sự giúp đỡ lớn, không thể buộc người Ukraine ngừng chiến đấu. Điều đó không phụ thuộc vào Mỹ. Điều phụ thuộc vào Mỹ và tổng thống của họ là liệu họ có muốn duy trì các giá trị dân chủ bằng cách hỗ trợ một quốc gia đang bị bao vây bởi người hàng xóm hiếu chiến, một quốc gia muốn tự quyết định tương lai của mình hay không.

Vì giúp Nga thắng cuộc chiến sẽ không ngăn chặn được chiến tranh. Nó chỉ đơn giản là trao cho Nga khả năng gây ra nhiều thương vong và tàn phá hơn. Nói cách khác, nó sẽ góp phần kéo dài chiến tranh.

Và mối nguy hiểm không chỉ giới hạn ở Ukraine — phần còn lại của Âu Châu cũng đang gặp rủi ro. Tháng trước, tình báo Mỹ cảnh báo rằng Nga có thể phát động một cuộc tấn công hạn chế vào một quốc gia thành viên NATO ngay trong mùa thu này.

Một Putin ngày càng tự tin hơn khiến điều đó càng dễ xảy ra. Tổng thống Trump đang gây nguy hiểm cho an ninh của toàn bộ lục địa Âu Châu trong nỗ lực giành điểm chính trị ngắn hạn. Thật khó để kể tên một thời điểm nào mà một tổng thống Mỹ lại hành động liều lĩnh đến vậy trên trường quốc tế.

Chúng ta cần phải gọi thẳng tên sự việc:

Tổng thống Trump quả thực muốn chiến tranh kết thúc nhanh chóng. Ông ấy chỉ đang chọn kết thúc nó bằng một chiến thắng của Nga mà thôi. Tuy nhiên, cần phải nói thẳng, không phải bây giờ Trump mới quyết định làm như thế.

Ngay từ đầu nhiệm kỳ thứ hai, Trump đã thể hiện rõ là ông ta không muốn một nền hòa bình công chính cho Ukraine mà chỉ muốn cơ hội làm ăn với Nga sau khi hết nhiệm kỳ Tổng thống. Vì thế, ông ta giao nhiệm vụ đàm phán hòa bình cho 2 tay trùm kinh doanh địa ốc, một người là bạn thân, một người là con rể. Họ không qua bất cứ trường lớp ngoại giao nào và cũng chẳng có chút kinh nghiệm nào trong các cuộc đàm phán với Nga, bất kể cuộc xâm lược Ukraine là một cuộc chiến kinh hoàng với con số thương vong hàng hai triệu và chi phí đang ngốn hết ngàn tỉ này đến ngàn tỉ khác của Nga và Âu Châu.

[Kyiv Independent: Donald Trump is helping Russia win the war]

6. Đảng Cộng hòa tìm cách ngăn chặn thỏa thuận mua dầu diesel của Tổng thống Trump và Putin khi tính hợp pháp của nó bị đặt dấu hỏi.

Thỏa thuận giữa Tổng thống Trump và Putin về việc tăng nguồn cung dầu diesel đang vấp phải sự chỉ trích từ chính đảng của ông, cho thấy sự chia rẽ trong nội bộ đảng Cộng hòa về nỗ lực mới nhất của Tòa Bạch Ốc nhằm giảm giá nhiên liệu trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.

Sự phản đối này diễn ra sau tuyên bố của Tổng thống Trump hôm thứ Sáu rằng Putin đã đồng ý cung cấp hàng trăm ngàn tấn dầu diesel cho Hoa Kỳ và thị trường toàn cầu. Chính quyền sau đó đã cho phép các giao dịch liên quan đến dầu diesel của Nga, với việc Bộ Tài chính cấp giấy phép tạm thời cho phép dầu diesel có nguồn gốc từ Nga tiếp cận thị trường toàn cầu.

Động thái này đã gây ra sự chú ý vì chỉ vài tuần trước đó, Quốc hội đã thông qua Đạo luật trừng phạt Nga và Iran năm 2026 của Lindsey O. Graham, một đạo luật nhằm tăng cường áp lực lên Mạc Tư Khoa.

Trong khi Tổng thống Trump, trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11, coi thỏa thuận này là một cách để giảm bớt chi phí nhiên liệu tăng cao đang gây khó khăn cho các tài xế xe tải, nông dân và người tiêu dùng, một số đảng viên Cộng hòa lập luận rằng nó có nguy cơ làm suy yếu những nỗ lực của Washington trong việc gây áp lực lên Mạc Tư Khoa về cuộc chiến ở Ukraine.

Khi được hỏi về những lời chỉ trích của đảng Cộng hòa đối với thỏa thuận này, một quan chức Tòa Bạch Ốc đã dẫn Newsweek đến những bình luận công khai của Tổng thống Trump.

Sự phản đối từ phía đảng Cộng hòa đã lan rộng ở cả hai viện của Quốc hội, với các nhà lập pháp Hạ viện tìm cách ngăn chặn thỏa thuận và các Thượng Nghị Sĩ cùng với đảng Dân chủ kêu gọi chính quyền đảo ngược quyết định.

Dân biểu Brian Fitzpatrick, một đảng viên Cộng hòa đến từ Pennsylvania và đồng chủ tịch Nhóm Dân biểu Hạ viện về Ukraine, đã tuyên bố kế hoạch đưa ra dự luật ngăn chặn việc mua dầu của Nga.

"Chúng tôi sẽ trình dự luật lưỡng đảng nhằm ngăn chặn mọi hoạt động mua dầu của Nga," Fitzpatrick nói. "Dự luật này sẽ được gọi là ‘Đạo luật Hòa bình thông qua Sức mạnh Ronald Reagan’."

Fitzpatrick cho biết ông sẽ tìm cách đưa dự luật ra bỏ phiếu tại Hạ viện thông qua một kiến nghị giải tán, điều này có thể buộc dự luật phải được đưa ra thảo luận tại phiên họp toàn thể mà không cần sự chấp thuận của lãnh đạo.

Thượng Nghị Sĩ Thom Tillis, một đảng viên Cộng hòa đến từ Bắc Carolina, đã tăng cường chỉ trích vào Chúa Nhật, nói rằng ông tin rằng thỏa thuận của Tổng thống Trump có thể vi phạm luật năm 2022 cấm nhập khẩu dầu của Nga cho đến khi Mạc Tư Khoa đáp ứng các điều kiện, bao gồm việc rút quân khỏi Ukraine.

"Tôi tin rằng ông ấy có thể đang vi phạm pháp luật," Tillis nói với chương trình Meet the Press của đài NBC do Kristen Welker dẫn chương trình khi được hỏi liệu Tổng thống Trump có đang vi phạm pháp luật hay không. "Tôi tin rằng có lý do chính đáng để nói rằng tổng thống không tuân thủ pháp luật."

Thượng nghị sĩ Tillis cho biết ông dự định đưa ra một tuyên bố cùng với Thượng Nghị Sĩ đảng Dân chủ Jeanne Shaheen và lập luận rằng hành động của Tổng thống Trump "hoàn toàn trái ngược với mục đích" của luật trừng phạt đã được Quốc hội thông qua.

Thượng nghị sĩ Tillis cũng cảnh báo rằng thỏa thuận này có thể gây nguy hiểm đến tính mạng người Mỹ vì mối quan hệ của Nga với Iran. Khi được hỏi trực tiếp liệu thỏa thuận này có gây nguy hiểm cho người Mỹ hay không, ông trả lời: "Chắc chắn là có."

"Tên này có tiền án giết người. Không thể tin tưởng hắn được," Thượng nghị sĩ Tillis nói về Putin.

[Newsweek: Republicans Move to Block Trump’s Putin Diesel Deal as Legality Questioned]

7. Thủ tướng Meloni của Ý cho rằng thỏa thuận dầu diesel của Tổng thống Trump "hợp pháp hóa Mạc Tư Khoa" trong khi nước này đang ném bom Ukraine.

Thủ tướng Ý Giorgia Meloni ngày 14 tháng 10 cho biết thỏa thuận mua dầu diesel của Nga từ Mỹ là "rất rủi ro", cùng với nhiều tiếng nói khác từ Âu Châu chỉ trích thỏa thuận này.

Phát biểu trước Thượng viện Ý, Thủ tướng Meloni lưu ý rằng "sự tăng vọt giá nhiên liệu chủ yếu là do chiến tranh ở Iran, chứ không phải do xung đột ở Ukraine", hãng thông tấn Ansa của Ý đưa tin.

Thông tin này được đưa ra sau thỏa thuận được công bố ngày 9 tháng 10 giữa Putin và Tổng thống Donald Trump, cho phép Mạc Tư Khoa xuất khẩu nhiên liệu diesel sang Mỹ và các thị trường khác bất chấp các lệnh trừng phạt được áp đặt do cuộc xâm lược toàn diện Ukraine.

Bộ Tài chính Mỹ cho biết, theo chỉ thị của Tổng thống Trump, "Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài, gọi tắt là OFAC ngay lập tức cấp giấy phép chung tạm thời để cho phép cung cấp dầu diesel của Nga ra thị trường toàn cầu."

Đáp lại thỏa thuận này, chính phủ Nga đã dỡ bỏ một phần lệnh cấm xuất khẩu dầu diesel, cho phép bán 500.000 tấn dầu diesel cho thị trường nước ngoài, có hiệu lực từ ngày 10 tháng 10.

Thủ tướng Meloni cho rằng "kết quả của động thái này còn nhiều nghi vấn, trong khi rủi ro thì rõ ràng: hợp thức hóa Mạc Tư Khoa trong khi bom đạn của nước này vẫn tiếp tục rơi xuống các thành phố của Ukraine, tạo ra nguồn thu mới để tài trợ cho chiến tranh, và ngầm làm suy yếu hiệu quả của các biện pháp trừng phạt."

Bà lưu ý rằng động thái này đi ngược lại chiến lược lâu dài của phương Tây là gây áp lực lên Putin để ông bắt đầu các cuộc đàm phán nghiêm chỉnh nhằm chấm dứt chiến tranh.

Thủ tướng Meloni, thủ tướng cánh hữu của Ý, từ lâu đã được coi là một trong những đồng minh về tư tưởng của Tổng thống Trump ở Âu Châu, nhưng mối quan hệ giữa hai người đã xấu đi nghiêm trọng trong suốt mùa xuân và mùa hè.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã cảm ơn Thủ tướng Ý về "sự ủng hộ và lập trường rõ ràng, dứt khoát và có nguyên tắc".

"Cảm ơn các bạn đã hiểu rõ ai là kẻ gây hấn và ý nghĩa của việc xây dựng một nền hòa bình lâu dài và đáng trân trọng. Điều này chỉ có thể thực hiện được thông qua sức mạnh và nỗ lực chung vì an ninh của chúng ta", Tổng thống Zelenskiy nói.

[Kyiv Independent: Trump's diesel deal 'legitimizes Moscow' while it bombs Ukraine, Italy's Meloni says]

8. Tổng thống Trump nói ông đang "xem xét" việc sa thải Kimberly Guilfoyle: "Chúng tôi không hài lòng".

Tổng thống Trump cho biết ông và chính quyền của mình đang "xem xét" việc sa thải Kimberly Guilfoyle khỏi vị trí đại sứ Mỹ tại Hy Lạp, sau khi một cộng sự của bà Guilfoyle cáo buộc bà đã yêu cầu người này chuyển khoản 100.000 đô la để thanh toán hóa đơn American Express của bà, là số tiền bà trao cho chính quyền Trump vì đã giúp đỡ bà trước phiên điều trần phê chuẩn của Thượng viện.

"Chúng tôi đang xem xét vấn đề này," tổng thống nói với các phóng viên trên đường đến Ohio khi được hỏi liệu ông có cân nhắc sa thải Guilfoyle hay không. "Chúng tôi không hài lòng."

Các nguồn tin thân cận với vấn đề này cho biết bà Guilfoyle biết rằng Tổng thống Trump đang cân nhắc việc sa thải bà. Bà ấy đã nói chuyện với luật sư của mình và xin lời khuyên từ các trợ lý trong chính quyền Trump, các nguồn tin cho biết thêm.

Tờ The Wall Street Journal, tờ báo đầu tiên đưa tin về vụ này cũng đưa tin cuối tuần qua rằng Guilfoyle đã khoe khoang trong các đoạn ghi âm về những doanh nhân Hy Lạp đã trả tiền cho các chuyến đi của bà, và được tường trình đã khuyến khích các chính phủ nước ngoài làm ăn với một trong những ông trùm kinh doanh đó.

Guilfoyle, người được Tổng thống Trump đề cử làm đặc phái viên hàng đầu của ông tại Hy Lạp, là vị hôn thê cũ của Ông Donald Trump Jr. Phiên điều trần phê chuẩn của bà được tổ chức vào tháng 7 năm 2025, và bà được phê chuẩn vào tháng 9 cùng năm.

Bà ấy xuất hiện rất nổi bật trong chuyến thăm Hy Lạp của Ngoại trưởng Marco Rubio tuần trước. Vào thời điểm đó, Rubio đã không trả lời các câu hỏi về những cáo buộc của Deter, nói với các phóng viên: "Tôi sẽ không bình luận về một câu chuyện vừa được đăng tải cách đây vài giờ."

[CBSNews: Trump says he's "looking at" firing Kimberly Guilfoyle: "We're not happy"]

9. Tổng thống Trump phủ nhận việc Mỹ đã ngừng chia sẻ thông tin tình báo với Ukraine.

Tổng thống Donald Trump đã phủ nhận việc Washington ngừng chia sẻ thông tin tình báo với Ukraine, sau những báo cáo cho rằng chính quyền của ông đã đe dọa cắt đứt việc này vì các cuộc tấn công của Kyiv vào các nhà máy lọc dầu của Nga.

Tổng thống Trump đưa ra nhận xét này hôm thứ Ba, ngày 13 tháng 10, khi trả lời phóng viên ở Alaska, theo hãng tin Interfax-Ukraine. Khi được hỏi liệu Mỹ có ngừng hỗ trợ tình báo cho Ukraine hay không, ông phủ nhận.

"Không, chúng tôi chưa làm vậy," Tổng thống Trump nói, đồng thời cho biết thêm "Chúng tôi đang giúp đỡ họ" và muốn chiến tranh kết thúc.

Tuy nhiên, khi được các phóng viên hỏi liệu việc chia sẻ thông tin tình báo đã dừng lại hay chưa, tân Thư ký báo chí Tòa Bạch Ốc Katie Zacharias cho biết bà "sẽ phải trả lời câu hỏi đó sau".

Có thông tin về việc Mỹ gây áp lực liên quan đến các cuộc tấn công tại nhà máy lọc dầu.

Mối lo ngại về việc chia sẻ thông tin tình báo gia tăng sau khi các phương tiện truyền thông đưa tin rằng đặc phái viên của Tổng thống Mỹ, Steve Witkoff và Jared Kushner, đã cảnh báo các nhà đàm phán Ukraine trong các cuộc đàm phán ở Miami rằng Washington có thể đình chỉ việc chia sẻ thông tin tình báo nếu Kyiv tiếp tục tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Nga.

Một nguồn tin thân cận với các cuộc đàm phán cũng nói với Reuters rằng Mỹ đã nêu khả năng hạn chế việc mua vũ khí thông qua Danh sách Yêu cầu Ưu tiên của Ukraine, gọi tắt là PURL, một cơ chế mà theo đó các đồng minh Âu Châu mua vũ khí của Mỹ cho Ukraine.

Hôm thứ Ba, Đại sứ Mỹ tại NATO, Matthew Whitaker, nhắc lại rằng "không có thay đổi" nào đối với việc cung cấp vũ khí cho Ukraine thông qua PURL.

Người dân Ukraine đang đối phó như thế nào với các cuộc tấn công của Nga vào lưới điện của Ukraine?

Các chủ đề quan tâm khác

Người dân Ukraine đang đối phó như thế nào với các cuộc tấn công của Nga vào lưới điện của Ukraine?

Trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn năng lượng giữa Ukraine và Nga vẫn chưa chắc chắn, người dân Ukraine đang kêu gọi chính quyền hành động trước khi mùa lạnh nhất đến.

Cuộc tấn công hỏa tiễn không có cảnh báo sớm

Vào khoảng 10 giờ tối thứ Hai, ngày 12 tháng 10, Nga đã phóng khoảng sáu hỏa tiễn đạn đạo vào Kyiv, nhắm trúng các cơ sở vận tải và kho bãi ở một số quận.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết Ukraine không nhận được cảnh báo nào về các vụ phóng từ các đối tác của mình, và Không quân cho biết các hỏa tiễn chỉ được phát hiện khi cuộc tấn công đang diễn ra.

Phát biểu tại Diễn đàn An ninh Warsaw hôm thứ Ba, Ngoại trưởng Andrii Sybiha khẳng định rằng sự hợp tác với Washington vẫn tiếp tục.

"Có lẽ các bạn đang thắc mắc liệu chúng tôi có nhận được dữ liệu tình báo từ phía Mỹ hay không. Vâng, chúng tôi tiếp tục hợp tác này," Sybiha nói.

Ông thừa nhận rằng lệnh báo động không kích được đưa ra muộn nhưng cho rằng sự chậm trễ đó là do loại vũ khí mà Nga sử dụng, chứ không phải do bất kỳ sự gián đoạn nào trong hoạt động tình báo của Mỹ.

Cả Sybiha và Tổng thống Trump đều không tiết lộ liệu phạm vi chia sẻ thông tin tình báo có thay đổi hay không.

[Kyiv Post: Trump Denies US Has Stopped Sharing Intelligence With Ukraine]

10. 5 sự thật phũ phàng dành cho Tổng thống Trump về cách Nga và Trung Quốc giúp đỡ Iran

Liệu Nga và Trung Quốc có đang giúp đỡ Iran trong cuộc chiến với Hoa Kỳ? Tổng thống Trump đã trả lời rõ ràng trong câu hỏi thường xuyên được đặt ra này.

Tiếp tục xu hướng bênh vực những nhà độc tài như Putin và Tập Cận Bình, những người mà không không ngàn ngại gọi là "những người bạn tuyệt vời", ông nói: "Nếu họ có liên quan, thì mức độ liên quan rất thấp, nhưng tôi hoàn toàn không tin là họ có liên quan," Tổng thống Trump nói vào tối thứ Hai. "Họ có quá nhiều thứ để mất, và chúng ta sẽ biết điều đó, và biết rất nhanh!"

Vấn đề là Mỹ đã biết về điều đó rồi. Chính quyền của Tổng thống Trump đã nói như vậy trong nhiều tháng qua—trong các thông báo trừng phạt, trong lời khai trước Thượng viện, trong các cảnh báo gửi tới Bắc Kinh. Nhưng sự giúp đỡ dành cho Tehran như vậy được tính toán sao cho khó có thể phủ nhận.

Có lẽ Mạc Tư Khoa và Bắc Kinh đã nhượng bộ trước áp lực ngày càng gia tăng từ Washington, mà chủ yếu thể hiện dưới hình thức là mối đe dọa về các biện pháp trừng phạt kinh tế khắc nghiệt.

Tổng thống Trump cũng đã thể hiện khả năng đàm phán, khi Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đến thăm vào tháng 9 và tuần trước khi ông dỡ bỏ lệnh trừng phạt dầu mỏ Nga.

Việc cắt giảm viện trợ cho Tehran có thể đã nằm trong kế hoạch của Tập Cận Bình và Putin. Nhưng sự thật là Tehran không thể tiến xa đến mức này trong cuộc xung đột với Mỹ nếu không có sự hỗ trợ từ cả Trung Quốc và Nga, hai trụ cột của khối chống phương Tây mà Iran cũng là một thành viên quan trọng.

Dưới đây là năm sự thật phũ phàng dành cho Tổng thống Trump về việc Trung Quốc và Nga đã và đang giúp đỡ Iran như thế nào.

1. Trung Quốc là huyết mạch tài chính của Iran.

Chiến tranh cần tiền, và nguồn thu dầu mỏ quan trọng của Iran chủ yếu đến từ Trung Quốc.

Bộ Tài chính Mỹ hồi tháng 4 cho biết các nhà máy lọc dầu "kiểu ấm trà" của Trung Quốc mua phần lớn dầu thô của Iran, cung cấp "một nguồn thu quan trọng" cho chế độ và quân đội của nước này.

Trung Quốc đã mua hơn 80% lượng dầu xuất khẩu của Iran vào năm 2025. Đây là thông tin dựa trên dữ liệu của Kpler được trích dẫn trong một cuộc điều tra của Reuters hồi tháng 9, mô tả một kênh trao đổi hàng hóa biến dầu thô của Iran thành tín dụng để đổi lấy hàng hóa của Trung Quốc.

Các nguồn tin ước tính rằng từ 2 tỷ đến 2,5 tỷ đô la đã được chuyển qua phương tiện thanh toán của kế hoạch này trong năm qua. Họ khẳng định nó đã được sử dụng ít nhất một lần cho các hợp đồng phòng không. Bắc Kinh đã phủ nhận thỏa thuận này.

Kể từ tháng 7, lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ đã làm tê liệt hoạt động thương mại. Đó là thành tựu của Tổng thống Trump, chứ không phải sự kiềm chế của Bắc Kinh. Trung Quốc vẫn đang mua dầu của Iran đã được lưu trữ trên biển bên ngoài khu vực phong tỏa, mặc dù với số lượng thấp hơn nhiều so với bình thường.

2. Vệ tinh Trung Quốc theo dõi lực lượng Mỹ.

Vào tháng 5, Bộ Ngoại giao Mỹ đã trừng phạt ba công ty vệ tinh và địa không gian có trụ sở tại Trung Quốc. Họ cho biết một công ty đã cung cấp hình ảnh cho Iran trong chiến dịch của Mỹ và một công ty khác đã chụp ảnh các cơ sở quân sự của Mỹ và đồng minh để đáp ứng yêu cầu của Iran.

Chính phủ này cam kết sẽ buộc các thực thể có trụ sở tại Trung Quốc phải chịu trách nhiệm về "sự hỗ trợ dành cho Iran" - điều mà tổng thống khẳng định là không hề xảy ra.

Vào tháng 9, các quan chức Mỹ nói với tờ Wall Street Journal rằng họ đã tìm thấy mối liên hệ giữa những hình ảnh mà Iran thu được từ các thực thể Trung Quốc với vụ tấn công hỏa tiễn ngày 17 tháng 7 vào căn cứ không quân Muwaffaq Salti của Jordan khiến ba binh sĩ Mỹ thiệt mạng.

Các quan chức không trực tiếp buộc tội Bắc Kinh, và Trung Quốc yêu cầu bằng chứng. Phản ứng của Tổng thống Trump trên chuyên cơ Air Force One là một sự thừa nhận: "Về cơ bản, họ làm những gì chúng ta làm."

3. Vệ tinh Nga do thám các căn cứ của Mỹ

Một báo cáo đánh giá tình báo của Ukraine mà Reuters đã xem xét vào tháng 4 cho thấy các vệ tinh của Nga đã thực hiện ít nhất 24 cuộc khảo sát hình ảnh tại 46 địa điểm trên khắp 11 quốc gia Trung Đông trong khoảng thời gian từ ngày 21 đến 31 tháng 3.

Báo cáo cũng phát hiện ra rằng các căn cứ đã bị hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa của Iran tấn công chỉ vài ngày sau khi được khảo sát.

Ngày 25 tháng 7, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy tuyên bố rằng Kyiv sẽ chia sẻ với các đối tác thông tin tình báo về "sự hỗ trợ mới của Nga dành cho chế độ Iran".

"Kể từ đầu tháng 7, chúng tôi đã ghi nhận hoạt động giám sát vệ tinh tích cực của Nga đối với các quốc gia vùng Vịnh và các cơ sở quân sự của Mỹ tại đó," Tổng thống Zelenskiy nói. Quốc gia của ông đang trong tình trạng chiến tranh với Nga và phụ thuộc rất nhiều vào sự hỗ trợ quân sự và tình báo của Mỹ.

"Những hình ảnh này sau đó xuất hiện ở Iran," Tổng thống Zelenskiy tiếp tục. Ông nói rằng có "mối tương quan rõ ràng" giữa việc chụp ảnh này và các cuộc tấn công của Iran. Ông liên kết các cuộc tấn công gần đây vào bốn căn cứ không quân đồng minh ở Bahrain, Jordan và Kuwait với "khu vực quan tâm của các vệ tinh Nga."

Một nguồn tin quân sự phương Tây và một nguồn tin an ninh khu vực nói với Reuters rằng thông tin tình báo của họ cho thấy hoạt động vệ tinh của Nga diễn ra rất mạnh mẽ và hình ảnh vệ tinh đã được chia sẻ với Iran.

Trong trường hợp rõ ràng nhất, được nguồn tin khu vực xác nhận, một vệ tinh của Nga đã chụp ảnh căn cứ không quân Prince Sultan ở Ả Rập Xê Út vài ngày trước khi cuộc tấn công ngày 27 tháng 3 của Iran nhằm vào máy bay trinh sát E-3 Sentry của Mỹ.

Dữ liệu quỹ đạo từ một công ty theo dõi không gian của Mỹ cho thấy máy bay Nga đã nhiều lần bay qua Vịnh Ba Tư, tuy nhiên, công ty này cảnh báo rằng việc máy bay bay qua không phải là bằng chứng cho thấy đó là một bức ảnh.

Điện Cẩm Linh đã nhiều lần phủ nhận việc hỗ trợ Iran theo cách này.

4. Đường dây buôn bán vũ khí đang hoạt động.

Vào tháng 3, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov thừa nhận rằng Nga có thỏa thuận hợp tác kỹ thuật quân sự với Iran và đã cung cấp cho nước này một số loại thiết bị quân sự nhất định.

Các đánh giá tình báo phương Tây được tờ Financial Times trích dẫn cho biết Nga sắp hoàn tất việc vận chuyển máy bay điều khiển từ xa theo từng giai đoạn cho Iran. Điện Cẩm Linh bác bỏ các báo cáo này là bịa đặt.

Một cuộc điều tra hồi tháng 9 của cùng cơ quan truyền thông này, dựa trên "thư từ rò rỉ của Nga, hồ sơ du lịch và phân tích bằng sáng chế quân sự", đã kết luận rằng Nga đang hỗ trợ Iran phát triển hỏa tiễn hành trình siêu thanh.

Kênh truyền hình của Trung Quốc mang tính thương mại hơn, nhưng không kém phần chân thực. Tổng thống Trump từng nói hồi tháng 7 rằng cam kết của ông Tập Cận Bình không trang bị vũ khí cho Iran - được tường trình cũng có sự đồng ý của Putin - cũng bao gồm cả các công ty Trung Quốc.

Bộ Ngoại giao của ông đã mô tả một bên trung gian có trụ sở tại Belarus đóng vai trò trung gian trong việc mua bán hàng trăm hệ thống phòng không vác vai và vận chuyển chúng từ Trung Quốc đến Iran.

Vào tháng 9, Bộ Tài chính Mỹ đã trừng phạt một đại diện Bộ Quốc phòng Iran tại Bắc Kinh vì cho rằng người này điều phối việc mua sắm các hệ thống vũ khí hoàn chỉnh tại đó. Bắc Kinh đã phủ nhận các báo cáo về việc Trung Quốc bán vũ khí cho Iran.

5. Washington đã thừa nhận rằng họ biết điều đó.

Tổng thống Trump nói Washington sẽ biết. Và đúng là như vậy. Vào tháng 7, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đã nói với các Thượng Nghị Sĩ về việc Nga và Trung Quốc hỗ trợ Iran trong cuộc chiến hiện tại.

"Chắc chắn có sự liên kết giữa các bên. Có những nỗ lực nhằm làm như vậy, và có nhiều cách để chúng ta ngăn chặn điều đó… và mức độ cũng như phạm vi của nó cần được giữ bí mật," Hegseth nói.

"Nhưng cả hai quốc gia đó, ở các mức độ khác nhau, đều đang tạo điều kiện cho một số hoạt động của Iran."

Trong chuyến thăm cấp nhà nước của ông Tập Cận Bình hồi tháng 9, Đại sứ của Tổng thống Trump tại Bắc Kinh, David Perdue, cho biết tổng thống đã nhắc lại rằng bất kỳ sự hỗ trợ nào dành cho Iran, dù trực tiếp hay gián tiếp, đều là "hoàn toàn không thể chấp nhận được".

Cùng ngày, một quan chức cao cấp của Iran nói với Reuters rằng các quan chức Trung Quốc đã bảo đảm với Tehran rằng họ sẽ không hạn chế các mối quan hệ kinh tế, chính trị hoặc quân sự dưới áp lực của Mỹ.

Washington và các đồng minh không liên tục đưa ra cảnh báo về những điều không hề xảy ra.

Ngày 8 tháng 10, bốn ngày trước bài đăng của Tổng thống Trump, Bộ Tài chính đã trừng phạt cái mà họ gọi là tàn dư của hạm đội ngầm của Iran - trong đó có các công ty có trụ sở tại Hương Cảng.

"Bộ Tài chính đang cắt đứt nguồn tiền mà chế độ độc tài ở Tehran sử dụng để tiến hành chiến tranh trong khu vực, và chúng tôi sẽ tiếp tục vạch trần những kẻ tiếp tay cho việc bán dầu của chế độ này", Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cho biết.

Điều đó cho thấy công việc vẫn đang tiếp diễn, bởi vì sự hỗ trợ dành cho Iran vẫn tiếp tục.

Tổng thống Trump nói đúng về một điểm rất quan trọng: cả hai cường quốc đều chưa công khai và dứt khoát đứng về phía Iran trong cuộc chiến.

Tòa Bạch Ốc cho biết sự trợ giúp từ bên ngoài không làm suy yếu hay cản trở các hoạt động của Mỹ. Và các quan chức chính quyền Trump đã không trực tiếp cáo buộc Bắc Kinh chỉ đạo việc các công ty Trung Quốc cung cấp hàng hóa cho Iran.

Nhưng thật khó tin rằng, trong một hệ thống khép kín và được kiểm soát chặt chẽ như của Trung Quốc, sự hỗ trợ như vậy lại không nhận được sự chấp thuận ngầm của Bắc Kinh, ít nhất là như vậy.

Việc có bất kỳ sự mơ hồ nào ở đây đều là có chủ ý: để có thể phủ nhận một cách hợp lý.

Nếu Tổng thống Trump đúng, và sự hỗ trợ của Nga và Trung Quốc dành cho Iran hoặc là không đáng kể hoặc đã hoàn toàn biến mất, thì bằng chứng cũng sẽ nhanh chóng biến mất.

Vì vậy, không nên có thêm tên người Trung Quốc hay Nga nào xuất hiện trong danh sách trừng phạt của Mỹ, không nên có hỏa tiễn phóng do Trung Quốc sản xuất rơi vào tay Iran, và không nên có thêm quan chức nào gắn hình ảnh nước ngoài với cái chết của người Mỹ.

Cho đến lúc đó, lời phủ nhận của Tổng thống Trump nghe giống như một sự chống chế của một doanh nhân muốn bảo vệ cơ hội làm ăn của mình, hơn là một nhà lãnh đạo muốn bảo vệ đất nước.

[Newsweek: 5 Hard Truths for Trump About How Russia and China Help Iran]

 

1. Các bác sĩ cho biết Đức Giáo Hoàng Lêô đang ăn uống và hồi phục sau ca phẫu thuật ung thư.

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã ăn uống bình thường vào thứ Tư, bắt đầu đi bộ và tập các bài tập hô hấp, và các xét nghiệm hậu phẫu của ngài đều bình thường sau ca phẫu thuật cắt bỏ khối u ung thư ở phổi, theo thông báo của Vatican.

Hai bác sĩ của Đức Lêô, bác sĩ Luigi Carbone và bác sĩ phẫu thuật lồng ngực Stefano Margaritora, đã cung cấp thông tin cập nhật về tình trạng sức khỏe của ngài vào thứ Tư. Họ cho biết, các xét nghiệm máu và chụp X-quang ngực đã xác nhận quá trình hồi phục sau phẫu thuật diễn ra bình thường, với các chỉ số nằm trong giới hạn cho phép.

"Đức Thánh Cha đã trải qua vật lý trị liệu hô hấp và bắt đầu đi lại trong phòng. Ngài đã ăn uống bình thường trở lại, ăn sáng và ăn trưa", họ cho biết. "Quá trình hồi phục đang diễn ra theo đúng kế hoạch."

Ca phẫu thuật hôm thứ Ba cho thấy Đức Giáo Hoàng 71 tuổi mắc loại ung thư phổi phổ biến nhất, được gọi là ung thư biểu mô tuyến phổi. Các chuyên gia cho biết cần phải tiến hành thêm các xét nghiệm để biết liệu bệnh đã lan rộng hay chưa và liệu có cần điều trị thêm hay không, nhưng kết quả xét nghiệm vẫn chưa có vào thứ Tư.

Việc tiết lộ chẩn đoán – chỉ vài giờ sau ca phẫu thuật mà chính Đức Lêô đã thông báo – đã cung cấp thêm bằng chứng cho thấy Vị Giáo Hoàng người Mỹ đang áp dụng một đường lối mới trong việc truyền đạt thông tin về sức khỏe của mình.

Tòa thánh cho biết ca phẫu thuật kéo dài khoảng 90 phút và đã thành công, không có biến chứng nào.

Văn phòng báo chí của Vatican cho biết các bác sĩ đang chờ kết quả các xét nghiệm tiếp theo trước khi quyết định phương pháp điều trị. Thông cáo báo chí chỉ ra rằng việc đề cập đến việc cắt bỏ "triệt để" thùy phổi trong tuyên bố y tế là dấu hiệu cho thấy các bác sĩ đã loại bỏ tất cả các mô nghi ngờ với hy vọng loại bỏ bất kỳ dấu vết nào còn sót lại của ung thư.

Phổi phải có ba thùy, trong khi phổi trái có hai thùy. Sau khi một thùy phổi bị cắt bỏ, phần còn lại của phổi có thể dần dần bù đắp, đặc biệt là ở những người khỏe mạnh và năng động về thể chất. Đức Lêô nổi tiếng là người năng động, thường xuyên chơi tennis và bơi lội hàng tuần.

Các chuyên gia cho biết một số hạch bạch huyết của Đức Lêô cũng đã được cắt bỏ và xét nghiệm để xác định xem ung thư đã di căn hay chưa. Hiện vẫn chưa có thông tin về kết quả xét nghiệm.

Nếu ung thư đã di căn, các xét nghiệm sẽ xác định loại liệu pháp nào cần áp dụng, theo Tiến sĩ Stephen Liu, chuyên gia về ung thư phổi tại Trung tâm Ung thư Toàn diện Lombardi của Đại học Georgetown. Các lựa chọn bao gồm hóa trị, sự kết hợp giữa hóa trị và liệu pháp miễn dịch hoặc liệu pháp tấn công, bao gồm sử dụng thuốc viên cho các loại ung thư cụ thể.

Bác sĩ Liu, người không tham gia vào việc chăm sóc sức khỏe cho Đức Giáo Hoàng, cho biết ung thư biểu mô tuyến là loại ung thư phổi phổ biến nhất và cũng có dự đoán tổng thể tốt nhất.

"Mặc dù chúng ta đã biết chẩn đoán, nhưng giờ chúng ta cần biết giai đoạn bệnh," Liu nói. "Chúng ta cần biết kích thước của khối u, có bao nhiêu vị trí trong phổi bị ảnh hưởng. Chỉ có một khối u hay nhiều hơn một, và các hạch bạch huyết, chúng có phải là ung thư không?"

Tiến sĩ PierCarlo Gentile, trưởng khoa xạ trị ung thư tại Bệnh viện San Pietro Fatebenefratelli ở Rôma, cho biết loại phẫu thuật lồng ngực xâm lấn tối thiểu có hỗ trợ video mà Đức Giáo Hoàng đã trải qua có thể giúp ngài hồi phục trong vòng 48 đến 72 giờ. Thời gian hồi phục sau phẫu thuật mất từ 15 đến 20 ngày. Ông cho biết các biến chứng sau phẫu thuật, bao gồm nhiễm trùng, rất hiếm gặp.

Đức Giáo Hoàng đang phá vỡ truyền thống giữ bí mật về các vấn đề sức khỏe.

Vị Giáo Hoàng người Mỹ đã thể hiện sự minh bạch hiếm thấy về vấn đề sức khỏe nghiêm trọng đầu tiên được công khai trong suốt 17 tháng trị vì của mình. Ngài tiết lộ việc phát hiện khối u, hay sự phát triển bất thường, trong phổi của mình trong buổi cầu nguyện trưa Chúa Nhật, thông báo điều đó cho toàn thế giới trên truyền hình trực tiếp gần như là một lời nói thêm vào cuối bài huấn đức trong buổi đọc kinh Truyền Tin trưa Chúa Nhật.

"Đó thực sự là một cuộc cách mạng. Cảm giác như thể ngài đang tự mình đọc một bản tin y khoa vậy," Giovanni Maria Vian, một nhà sử học về Giáo hội và cựu tổng biên tập của tờ báo Quan Sát Viên Rôma của Vatican, cho biết.

Từ lâu, Vatican đã giữ bí mật về sức khỏe của các Đức Giáo Hoàng và kiểm soát chặt chẽ mọi thông tin liên quan — một thông lệ được thể hiện qua câu tục ngữ nổi tiếng của Ý, "Đức Giáo Hoàng vẫn khỏe mạnh cho đến khi qua đời."

Thánh Gioan XXIII qua đời năm 1963, gần một năm sau khi các bác sĩ chẩn đoán ngài mắc ung thư dạ dày, một căn bệnh được giữ kín vào thời điểm đó. Thánh Gioan Phaolô II qua đời năm 2005 sau nhiều năm chịu đựng những ảnh hưởng rõ rệt của bệnh Parkinson, một căn bệnh mà Vatican chỉ xác nhận sau khi ngài qua đời.

Đức Giáo Hoàng Phanxicô dường như cởi mở hơn về các vấn đề sức khỏe của mình, khi dành thời gian trả lời phỏng vấn một bác sĩ người Á Căn Đình để viết sách về sức khỏe thể chất và tinh thần của ngài. Nhưng cuối cùng, Đức Giáo Hoàng Phanxicô cũng kiểm soát chặt chẽ thông tin được công bố trong những tháng cuối đời.

Vian, người từng là thành viên nhóm truyền thông của Vatican từ năm 2007 đến 2018, cho biết sự ám ảnh của Vatican về việc giữ bí mật liên quan đến sức khỏe của Đức Giáo Hoàng là do cả những cân nhắc thực tế và văn hóa. Ông lưu ý rằng Vatican là một thể chế 2.000 năm tuổi mang đậm bản sắc văn hóa Âu Châu - và người Âu Châu thường kín đáo hơn về các vấn đề sức khỏe so với người dân ở Hoa Kỳ.

"Về lý thuyết, Đức Giáo Hoàng có quyền lực tuyệt đối, vì vậy bạn có thể hiểu rằng có rất nhiều người khao khát quyền lực tuyệt đối đó," ông nói. Do đó, việc giữ bí mật về sức khỏe của Đức Giáo Hoàng "là một biện pháp bảo vệ chính đáng cho cả Đức Giáo Hoàng đó và thể chế Giáo hội."

Bản tin y tế hôm thứ Ba cho biết các bác sĩ đã nghi ngờ mắc ung thư dựa trên các xét nghiệm, một nghi ngờ đã được xác nhận trong cuộc phẫu thuật.

Đức Giáo Hoàng dự kiến sẽ có chuyến thăm Nam Mỹ vào tháng 11.

Hôm thứ Hai, Vatican đã hủy bỏ tất cả các buổi tiếp kiến của Đức Giáo Hoàng Lêô cho đến ngày 20 tháng 10. Tuy nhiên, vẫn chưa có thông tin nào về việc liệu ngài có thể thực hiện chuyến đi dự kiến đến Nam Mỹ vào tháng tới hay không.

Các bác sĩ phẫu thuật ung bướu thường khuyên bệnh nhân không nên đi máy bay trong ba tuần sau phẫu thuật — điều này sẽ cho Đức Giáo Hoàng đủ thời gian để thực hiện chuyến đi dự kiến từ ngày 6 đến 17 tháng 11 tới Uruguay, Á Căn Đình và Peru. Nhưng liệu ngài có thể đi được hay không sẽ phụ thuộc vào quá trình hồi phục của ngài.

Lịch trình hiện tại cho chuyến đi rất tham vọng và dài nhất trong suốt triều Đức Giáo Hoàng của ông cho đến nay, yêu cầu Đức Giáo Hoàng Lêô phải di chuyển hơn 31.000 km trên hàng chục chuyến bay và hai chuyến trực thăng, cùng với sự thay đổi độ cao đáng kể ở Peru.

" Nếu chỉ là giai đoạn 1, ngài có thể hoàn thành các chuyến đi này. Nếu cần điều trị thêm, tôi có thể sẽ khuyên không nên đi lại," Liu nói.

---

Source:CRUXNOW

Pope Leo is eating and recovering after cancer surgery, his doctors say

2. Anh trai của Đức Giáo Hoàng Lêô XIV tiết lộ rằng ông cũng mắc bệnh ung thư.

Anh trai của Đức Giáo Hoàng Lêô XIV, Louis Prevost, đã xác nhận rằng ông cũng đang chiến đấu với căn bệnh ung thư trong khi Đức Giáo Hoàng đang hồi phục sau ca phẫu thuật hôm thứ Ba.

Trả lời phỏng vấn trên Newsmax, Prevost cho biết ông mắc bệnh đa u tủy, một loại ung thư máu ảnh hưởng đến tủy xương, và được chẩn đoán vào năm 2017.

Ông tiết lộ rằng mình đang tham gia một thử nghiệm lâm sàng tế bào CAR T và đã được truyền tế bào mới vào thứ Hai. Ông cũng cho biết cả ông và Đức Lêô đều có thái độ tích cực, điều này giúp họ vượt qua những lo lắng về sức khỏe.

"Tôi nghĩ thái độ tích cực của tôi và thái độ tích cực của em tôi đã góp phần rất lớn giúp tôi sống sót và khỏe mạnh trên Trái Đất này," ông nói.

"Và điều tương tự cũng sẽ xảy ra với em tôi," ông nói thêm.

Ông Prevost cho biết ông chưa nói chuyện trực tiếp với Đức Giáo Hoàng nhưng đã nhận được thông tin tích cực về ca phẫu thuật loại bỏ khối u ung thư khỏi phổi của Đức Giáo Hoàng Lêô hôm thứ Ba.

"Tôi nhận được tin nhắn từ người trợ lý thân cận của ngài rằng ngài đã phẫu thuật xong, tỉnh táo, cảm thấy khỏe và không đau đớn," ông nói. "Vì vậy, theo như tôi biết cho đến nay, ngài đang trong tình trạng tốt, được chăm sóc tốt."

"Họ đã phát hiện ra bệnh kịp thời, và ngài sẽ có thể hồi phục sau ca phẫu thuật và tiếp tục công việc mục vụ của mình," ông nói thêm.

Vợ của Prevost, bà Deborah, cũng xác nhận trên kênh CBS News rằng em trai của Đức Giáo Hoàng mắc bệnh ung thư.

Bà ấy nói rằng Prevost đã "tái phát bệnh" ba tháng trước. Trước đó, ông đã kiểm soát được bệnh ung thư ở mức "rất thấp" sau quá trình điều trị năm 2019 bao gồm thử nghiệm lâm sàng và điều trị tế bào gốc.

Bà nói gia đình đang "trải qua rất nhiều khó khăn" nhưng vẫn lạc quan rằng bệnh ung thư của Đức Lêô đang ở giai đoạn đầu.

Tin tức tích cực

Hôm thứ Tư, một ngày sau ca phẫu thuật của Đức Giáo Hoàng Lêô, Văn phòng Báo chí Tòa Thánh đã công bố một tuyên bố về tình trạng sức khỏe của Đức Giáo Hoàng từ Tiến sĩ Luigi Carbone và Giáo sư Stefano Margaritora, trưởng khoa Phẫu thuật Lồng ngực tại bệnh viện, những người đã thực hiện ca phẫu thuật cùng với đội ngũ y tế.

" Sáng nay, Đức Thánh Cha đã tiến hành xét nghiệm máu và chụp X-quang ngực theo lịch trình sau phẫu thuật. Kết quả xác nhận quá trình hồi phục sau phẫu thuật của ngài đang diễn ra bình thường: các chỉ số nằm trong phạm vi dự kiến đối với loại phẫu thuật đã thực hiện," thông cáo cho biết.

Thông báo cho biết thêm: "Đức Thánh Cha đã được điều trị vật lý trị liệu hô hấp và đã bắt đầu đi lại trong phòng. Ngài đã ăn uống bình thường trở lại, dùng bữa sáng và bữa trưa."

Tòa thánh cho biết ca phẫu thuật thành công kéo dài khoảng 90 phút và không có biến chứng nào.

Tòa thánh cũng cho biết các bác sĩ đang chờ kết quả xét nghiệm thêm trước khi quyết định phương pháp điều trị tiếp theo.

---

Source:CRUXNOW

Pope Leo XIV’s brother reveals that he also has cancer

3. Đức Giáo Hoàng Lêô XIV gửi thông điệp sau ca phẫu thuật tới hội nghị Vatican, kêu gọi mọi người cầu nguyện.

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV, đang hồi phục sau ca phẫu thuật ung thư phổi ở Rôma, đã gửi lời thỉnh cầu cầu nguyện tới những người tham dự một hội nghị tại Vatican.

Trong thông điệp gửi các linh mục và tín hữu ngày 14 tháng 10, Đức Giáo Hoàng Lêô viết: "Như anh chị em đã biết, tôi không thể ở bên cạnh anh chị em trong những ngày này. Tôi chân thành cảm ơn anh chị em vì những lời cầu nguyện và công việc mà anh chị em đã cùng nhau thực hiện. Việc anh chị em chia sẻ kinh nghiệm và lắng nghe chăm chú thực sự là một ân sủng cho toàn thể Giáo hội."

Thông điệp của Đức Giáo Hoàng được đọc vào cuối hội nghị "10 năm sau Amoris Laetitia: Rao giảng Tin Mừng cho các gia đình ngày nay", một cuộc gặp gỡ nhằm xem xét di sản của tông huấn và cách thức tăng cường sự tham gia của gia đình vào sứ mệnh của Giáo hội.

"Tôi phó thác mỗi người trong anh chị em cho sự che chở của Thánh Gia thành Nazareth, và xin anh chị em hãy cầu nguyện cho tôi, như tôi cầu nguyện cho anh chị em," Đức Thánh Cha viết.

Đức Giáo Hoàng khuyến khích những người tham dự mang những hiểu biết thu được từ cuộc gặp gỡ trở lại các hội đồng giám mục và giáo phận của họ, tiếp tục rao giảng Tin Mừng cho các gia đình và bảo đảm các gia đình vẫn là những người tham gia tích cực vào đời sống và sứ mệnh của các giáo hội địa phương.

Tại Thánh lễ bế mạc hội nghị "10 năm sau Amoris Laetitia: Rao giảng Tin Mừng cho các gia đình ngày nay", Đức Hồng Y Luis Antonio Tagle, Niên trưởng Hồng Y Đoàn, đã đọc Bài Giảng do Đức Thánh Cha Lêô XIV soạn thảo, trong đó ngài nói rằng: "Thế giới không có tương lai nếu thiếu những gia đình vững mạnh, mở lòng đón nhận món quà con cái và quan tâm đến việc giáo dục và trưởng thành của chúng."

Bài giảng của Đức Giáo Hoàng nói rằng các gia đình và cộng đồng tín ngưỡng nên đồng hành cùng những người đang gặp khó khăn với lòng thương cảm chứ không phải sự lên án.

"Những người dễ bị tổn thương hơn, hoặc những người đang trải qua hoàn cảnh khó khăn và những thời điểm khủng hoảng, cũng sẽ tìm thấy sự hỗ trợ và khích lệ, được bao bọc bởi tình yêu thương và được che chở khỏi sự phán xét và định kiến. Chúng ta hãy nhớ rằng ‘dù gia đình có bị tổn thương đến đâu, nó vẫn luôn có thể phát triển bắt đầu từ tình yêu thương’".

---

Source:EWTN News

Pope Leo XIV sends message after surgery to Vatican conference, asks for prayers

4. Đức Giáo Hoàng Lêô đã nâng cao tiêu chuẩn về tính minh bạch liên quan đến sức khỏe của các Đức Giáo Hoàng: Liệu điều đó có phải trả giá không?

Hôm Chúa Nhật, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã gây bất ngờ cho cả thế giới khi tuyên bố sẽ trải qua cuộc phẫu thuật trong tuần này.

"Thưa anh chị em, trong một số cuộc kiểm tra sức khỏe gần đây, các bác sĩ đã phát hiện một khối u nhỏ, khu trú ở phổi của tôi," ngài nói sau khi đọc kinh Truyền Tin tại Vatican.

"Khối u được phát hiện ở giai đoạn rất sớm và khu trú rõ ràng. Các bác sĩ tin rằng can thiệp là phương pháp tốt nhất, vì vậy, theo lời khuyên của họ, tôi đã quyết định phẫu thuật để loại bỏ nó," Đức Lêô giải thích. "Ca phẫu thuật đã được lên lịch trong những ngày tới. Tôi cảm ơn sự gần gũi về mặt tinh thần của anh chị em và phó thác bản thân mình cho những lời cầu nguyện của anh chị em."

Phát ngôn nhân Văn phòng Báo chí Tòa Thánh, Matteo Bruni, cho biết với các nhà báo rằng ca phẫu thuật sẽ được thực hiện tại Bệnh viện Gemelli ở Rôma, và thời gian hồi phục của Đức Giáo Hoàng Lêô dự kiến khoảng một tuần.

Lần cuối cùng một Vị Giáo Hoàng đích thân thông báo mình sẽ đến thăm một bệnh viện là hơn 30 năm trước. Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II đã đưa ra một thông báo ngắn gọn trong buổi đọc kinh Truyền Tin ngày 12 tháng 7 năm 1992.

"Giờ tôi muốn chia sẻ với anh chị em một điều. Tối nay tôi sẽ đến Bệnh viện Gemelli để làm một số xét nghiệm chẩn đoán," ngài nói với đám đông. Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô Đệ Nhị đưa ra thông báo bằng tiếng Ba Lan, điều đó có nghĩa là hầu hết các nhà báo không thể dịch ngay lập tức. (Tuy nhiên, họ đã sớm nhận được bản sao tiếng Ý của bản ghi chép.)

Những gì xảy ra hôm Chúa Nhật thực sự là một cuộc cách mạng về tính minh bạch của Đức Giáo Hoàng.

Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II đã đến bệnh viện này nhiều lần – ngài thường coi Bệnh viện Gemelli như một phần của Vatican – lần đầu tiên là sau khi bị bắn vào năm 1981.

Tuy nhiên, những gì xảy ra tại các bệnh viện thường không được báo cáo đầy đủ và luôn bị giảm nhẹ, ngay cả trong năm cuối đời của ngài. Phát ngôn viên Tòa Thánh Joaquín Navarro-Valls đã bị chỉ trích vì điều này, đặc biệt là khi ông nói rằng Đức Giáo Hoàng đã ăn bánh quy ngay sau khi trải qua ca "phẫu thuật mở khí quản tự nguyện" vào năm cuối đời.

Đến thời Đức Giáo Hoàng Phanxicô, Vatican đã cởi mở hơn trong việc công bố thông tin về chăm sóc y tế của Đức Giáo Hoàng.

Tuy nhiên, Vatican chỉ thông báo về chuyến thăm Gemelli của ngài vào năm 2021 đúng vào ngày ngài vào bệnh viện. Năm 2025, ngài đã nằm bệnh viện 38 ngày, và Vatican cho biết tình trạng của ngài "nguy kịch". Tuy nhiên, sau đó người ta mới biết ngài đã suýt chết như thế nào: Bác sĩ phẫu thuật của ngài, Tiến sĩ Sergio Alfieri, cho biết trong một cuộc phỏng vấn sau khi xuất viện rằng đội ngũ y tế đã cân nhắc việc ngừng điều trị để ngài có thể ra đi thanh thản.

Các phóng viên cảm thấy thất vọng trước lịch sử không nhận được thông tin về sức khỏe của Đức Giáo Hoàng, và họ thường nói rằng điều này minh họa cho những vấn đề về sự bí mật của Vatican nói chung.

Tuy nhiên, thông báo hôm Chúa Nhật cũng nêu bật những cái giá phải trả cho sự minh bạch hơn này.

Hôm Chúa Nhật, Đức Giáo Hoàng Lêô đã đưa ra một thông báo quan trọng khác.

"Cuộc chiến ở Ukraine đang bị tàn phá tiếp tục gây ra đau khổ vượt ra ngoài biên giới nước này, đặc biệt là ở các quốc gia nghèo nhất, nơi rất nhiều người phụ thuộc vào nhập khẩu ngũ cốc," ngài nói ngay trước khi nói về ca phẫu thuật sắp tới của mình.

"Tôi tha thiết kêu gọi các bên tham chiến cho phép vận chuyển ngũ cốc an toàn qua Hắc Hải. Nguồn lương thực thiết yếu hàng ngày của hàng triệu người không thể bị chiến tranh giam giữ", Đức Lêô tuyên bố.

Việc này hầu như không được đưa tin.

Từ tuần trước, các vị đứng đầu hội đồng giám mục trên toàn thế giới đã thảo luận về thông điệp Amoris Laetitia của Đức Giáo Hoàng Phanxicô. Phiên họp hôm thứ Hai dự kiến tập trung vào vấn đề ly hôn và các gia đình "gặp khó khăn". Liệu điều này sẽ trở thành tin tức nóng hổi, hay những cuộc phỏng vấn với các bác sĩ phẫu thuật lồng ngực về loại phẫu thuật mà Đức Giáo Hoàng Lêô sẽ trải qua sẽ gây chú ý hơn?

Đức Giáo Hoàng Lêô dự kiến sẽ tham dự cuộc gặp gỡ liên tôn giáo vì hòa bình thường niên lần thứ 40 vào ngày 27 tháng 10. Chỉ còn hơn hai tuần nữa thôi: Nếu ngài không đi, sự vắng mặt của ngài sẽ là tin tức; nếu ngài tham dự, giới truyền thông sẽ tập trung vào vẻ ngoài của ngài.

Tháng tới, Đức Giáo Hoàng Lêô dự kiến sẽ đến thăm một số thành phố ở Uruguay, Á Căn Đình và Peru. Liệu ngài có đi không? Nếu có, liệu các bác sĩ có đi cùng ngài? Ngài sẽ đối phó với căng thẳng và mệt mỏi của một chuyến đi dài như thế nào?

Việc Đức Giáo Hoàng Lêô cởi mở về sức khỏe của mình cũng có cái giá của nó: Tất cả những hoạt động khác của Vatican trong tuần này. Điều đó cũng dễ hiểu, vì tình trạng sức khỏe của một Vị Giáo Hoàng là câu chuyện lớn hơn đối với hầu hết mọi người so với một văn kiện của Đức Giáo Hoàng đã có từ cả chục năm trước. Sự bí mật cũng có cái giá của nó. Năm 1978, những tin đồn đã lấp đầy khoảng trống thông tin sau khi Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô I qua đời, và chúng vẫn chưa biến mất.

Điều đó ảnh hưởng đến tất cả chúng ta, ngay cả ở Crux Now: Tôi đã dự định hôm nay sẽ viết về những mâu thuẫn của Giáo hội liên quan đến vấn đề tình dục ở giới trẻ và việc thúc đẩy hôn nhân sớm. Sau đó, Đức Giáo Hoàng Lêô đã phát biểu trong buổi đọc kinh Angelus.

---

Source:CRUXNOW

Pope Leo has raised the bar on transparency about papal health: Is there a cost?

5. Ai sẽ điều hành Vatican khi một vị giáo hoàng phải vào bệnh viện hoặc không thể thực hiện các nhiệm vụ thường nhật của mình?

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã vào bệnh viện vào ngày 13 tháng 10 để phẫu thuật cắt bỏ một khối u ở phổi. Tòa Thánh cho biết quá trình hồi phục của ngài tại bệnh viện sẽ mất ít nhất một tuần và các cuộc hẹn của Đức Giáo Hoàng bị hủy bỏ cho đến ngày 20 tháng 10.

Việc một trong những nhà lãnh đạo quan trọng nhất thế giới phải nằm bệnh viện dài ngày có thể đặt ra câu hỏi: Ai thực sự điều hành Vatican và khi nào?

Matthew Bunson, phó chủ tịch kiêm giám đốc biên tập của EWTN News và là tác giả của nhiều cuốn sách về Công Giáo, trong đó có "Bách khoa toàn thư về lịch sử Công Giáo", đã nói với EWTN News vào năm 2025 sau khi Đức Giáo Hoàng Phanxicô khi đó vào bệnh viện rằng trong những trường hợp như vậy, "bộ máy Giáo triều Rôma vẫn hoạt động bình thường".

Andreas Widmer, phó giáo sư thực hành về khởi nghiệp tại Trường Kinh doanh Busch thuộc Đại học Công Giáo Hoa Kỳ và cựu thành viên Đội cận vệ Thụy Sĩ tại Vatican, cũng cho biết phần lớn hoạt động hành chính của Vatican vẫn tiếp tục ngay cả khi Đức Giáo Hoàng bị ốm.

"Mọi việc vẫn tiếp diễn. Đức Giáo Hoàng luôn được các quan chức Vatican thông báo tình hình," Widmer, người từng phục vụ trong Đội cận vệ Thụy Sĩ dưới thời Giáo hoàng Gioan Phaolô Đệ Nhị vào những năm 1980 và thường xuyên trở lại Vatican để làm việc với đội cận vệ, cho biết.

Dự kiến Đức Giáo Hoàng Lêô sẽ chỉ vào bệnh viện một tuần. Nhưng trong một số trường hợp, các giáo hoàng đã đề cập đến khả năng cần phải từ chức trong trường hợp gặp phải khủng hoảng sức khỏe nghiêm trọng.

Năm 1965, Đức Giáo Hoàng Phaolô Đệ Lục đã viết một bức thư cho niên trưởng Hồng Y Đoàn, trong đó nêu rõ rằng, nếu ngài không còn đủ khả năng điều hành khi đang tại chức, thì nên coi như ngài đã từ chức. (Cuối cùng, Đức Giáo Hoàng Phaolô sống thêm 13 năm nữa và qua đời khi đang tại chức.)

Năm 2022, Đức Giáo Hoàng Phanxicô tiết lộ rằng trong năm đầu tiên tại vị, ngài đã ký đơn từ chức và trao nó cho Hồng Y Tarcisio Bertone, khi đó là Ngoại trưởng Vatican, để sử dụng nếu ngài bị mất khả năng về mặt y tế và không thể thực hiện nhiệm vụ của mình. ("Tôi không biết Đức Hồng Y Bertone đã đưa nó cho ai, nhưng tôi đã đưa nó cho ngài khi ngài còn là Quốc Vụ Khanh Tòa Thánh", vị Giáo hoàng quá cố đã nói đùa vào thời điểm đó.)

Trong cuốn tiểu sử xuất bản năm 2024, Đức Giáo Hoàng Phanxicô nói rằng ngài coi chức vụ Phêrô là "suốt đời" và không thấy điều kiện nào cho việc từ chức, trừ trường hợp bị suy giảm sức khỏe nghiêm trọng.

Widmer lập luận rằng các giáo hoàng không có xu hướng bỏ mặc những vấn đề như vậy mà không giải quyết dứt điểm. "Một giáo hoàng sẽ không phó mặc việc này cho số phận. Các ngài rất coi trọng trách nhiệm của mình," ông nói.

Ngày 13 tháng 10, Vatican thông báo ca phẫu thuật của Giáo hoàng đã thành công tốt đẹp.

Theo Bunson, nói chung trong trường hợp một vị Giáo hoàng băng hà, phần lớn công việc quản lý trực tiếp của Vatican sẽ thuộc về vị Đức Hồng Y Nhiếp Chính của Giáo hội Rôma - một trong số ít các quan chức của Vatican không ngay lập tức mất chức khi một vị Giáo hoàng băng hà.

Vai trò của Đức Hồng Y Nhiếp Chính bao gồm chứng nhận cái chết của giáo hoàng và giám sát các hoạt động trong thời kỳ chuyển giao quyền lực. Sau đó, các Hồng Y được triệu tập đến Rôma," và cuối cùng một giáo hoàng mới sẽ được bầu chọn.

Ngoài ra, nhà lãnh đạo Tòa Ân Giải Tối Cao, cơ quan có vai trò chính là tha tội, cũng giữ nguyên tước hiệu của mình trong trường hợp một vị Giáo hoàng băng hà.

Ông Bunson nói rằng viên chức đó "luôn giữ được chức vụ của mình" bởi vì "luôn phải có cơ hội để nhận được lòng thương xót của Chúa".

Một quan chức quan trọng khác là người phụ trách việc bố thí của Đức Thánh Cha, vị Hồng Y chịu trách nhiệm về hoạt động bác ái và chăm sóc người nghèo của Giáo hoàng. Chính Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã ra sắc lệnh giữ chức vụ của quan phát chẩn, thể hiện sự quan tâm của ngài đối với những người bị lãng quên và dễ bị tổn thương nhất.

---

Source:CRUXNOW

Who’s in charge when the pope is unconscious and unable to govern? The pope

6. Các giám mục trên toàn thế giới kêu gọi cầu nguyện cho sức khỏe của Đức Giáo Hoàng Lêô XIV.

Các giám mục trên khắp thế giới đã kêu gọi cầu nguyện cho Đức Giáo Hoàng Lêô XIV sau khi ngài thông báo vào Chúa Nhật, ngày 11 tháng 10, rằng ngài sẽ trải qua phẫu thuật để loại bỏ một khối u ở một trong hai phổi trong những ngày tới.

Tại Hoa Kỳ, Đức Tổng Giám Mục Paul Coakley, chủ tịch Hội đồng Giám mục Hoa Kỳ, cho biết các vị giám mục sẽ cùng "các tín hữu và tất cả những người thiện chí cầu nguyện cho sức khỏe của ngài". Ngài cũng cầu nguyện cho những người sẽ thực hiện ca phẫu thuật: "Nguyện xin bàn tay của các bác sĩ phẫu thuật cho Đức Giáo Hoàng Lêô được hướng dẫn bởi vị thầy thuốc thiêng liêng, là Chúa Giêsu Kitô".

Đức Tổng Giám Mục Ronald Hicks của New York đã tham gia cầu nguyện khi kết thúc chuyến hành hương kéo dài một tuần trên Camino de Santiago ở Tây Ban Nha. Ngài viết: "Tôi cùng với các giám mục, linh mục, tín hữu và tất cả những người thiện chí của Tổng giáo phận New York cầu nguyện cho Đức Thánh Cha Lêô XIV, khi ngài chuẩn bị cho cuộc phẫu thuật vào cuối tuần này." Ngài cũng cầu xin Chúa Giêsu, "vị thầy thuốc thiêng liêng," chăm sóc Đức Giáo Hoàng và hướng dẫn "bàn tay của các bác sĩ phẫu thuật, y tá và các chuyên gia y tế khác."

Lời cầu nguyện từ Uruguay, Á Căn Đình và Peru

Đức Hồng Y Daniel Sturla, Đức Tổng Giám Mục Montevideo, cũng đã viết về tin tức này. Uruguay là một trong những quốc gia đang chờ đón Đức Giáo Hoàng Lêô XIV trong chuyến thăm sắp tới của ngài tới Mỹ Latinh. "Chúng ta hãy cầu nguyện cho ngài mau chóng bình phục và tiếp tục chuẩn bị với tinh thần hăng hái hơn cho chuyến thăm của ngài đến đất nước chúng ta", ngài viết.

Tại Peru, nơi cũng dự kiến đón tiếp Đức Giáo Hoàng vào cuối năm nay, Tổng giáo phận Lima đã phó thác sức khỏe của ngài cho Chúa của các Phép lạ, một lòng sùng kính thu hút hàng triệu người Peru mỗi năm. "Chúng tôi cầu xin Chúa của các Phép lạ cho ngài mau chóng bình phục", tổng giáo phận nói.

Hội đồng giám mục Peru đã đưa ra một thông điệp mang tên "Cùng nhau cầu nguyện cho sức khỏe của Đức Thánh Cha Lêô XIV". Thông điệp nhấn mạnh "sự thanh thản và khiêm nhường" mà Đức Giáo Hoàng đã chia sẻ tin tức và cầu xin Chúa, Đấng ban phép lạ, hãy phó thác sức khỏe của Ngài cho Ngài.

"Chúng con dâng lên Thiên Chúa, Chúa tể của sự sống và nguồn mạch của mọi sức khỏe, lời cầu xin Ngài ban cho Đức Thánh Cha sức mạnh và sức khỏe cần thiết để hoàn thành sứ mệnh của mình", các giám mục Peru nói. Họ cũng kêu gọi các cộng đồng, gia đình và tín hữu hãy đặt Đức Thánh Cha dưới sự che chở của Mẹ Maria, để trong sự sung sức trọn vẹn, Ngài có thể tiếp tục sứ mệnh phục vụ Giáo hội và toàn thể nhân loại, như một sứ giả hòa bình và hy vọng, và là chứng nhân của sự hiệp nhất, tình huynh đệ và sự gặp gỡ giữa mọi dân tộc.

Các giám mục Á Căn Đình cho biết trong một tuyên bố: "Chúng tôi cầu xin Chúa ban cho ngài sức mạnh và sự bình an trong thời điểm này, để ca phẫu thuật diễn ra tốt đẹp và ngài sớm bình phục hoàn toàn."

Lời cầu nguyện từ Tây Ban Nha

Hội đồng giám mục Tây Ban Nha cũng kêu gọi cầu nguyện cho Đức Giáo Hoàng. Chủ tịch hội đồng, Đức Tổng Giám Mục Luis Argüello, đã yêu cầu "toàn thể Giáo hội Tây Ban Nha — các giáo phận, các viện dòng thánh hiến, các cộng đồng và các hiệp hội giáo dân, tất cả các thành viên của dân Chúa và đồng bào của chúng ta — cầu nguyện cho sức khỏe của Đức Giáo Hoàng Lêô XIV kính yêu của chúng ta."

Tổng thư ký hội nghị, Giám mục Francisco César García Magán, đã nhắc lại sự đón tiếp nồng hậu mà Đức Giáo Hoàng Lêô XIV nhận được trong chuyến thăm Tây Ban Nha gần đây và nói rằng các tín hữu giờ đây có thể thể hiện sự gần gũi của mình với ngài theo một cách khác: "Giờ đây chúng ta thể hiện điều đó bằng cách hiệp nhất trong lời cầu nguyện."

Tổng thư ký hội nghị, Giám mục Francisco César García Magán, đã nhắc lại sự đón tiếp nồng hậu mà Đức Giáo Hoàng Lêô XIV nhận được trong chuyến thăm Tây Ban Nha gần đây và nói rằng các tín hữu giờ đây có thể thể hiện sự gần gũi của mình với ngài theo một cách khác: "Giờ đây chúng ta thể hiện điều đó bằng cách hiệp nhất trong lời cầu nguyện."

Lời cầu nguyện từ Ba Lan, Anh Quốc và Malta.

Đức Tổng Giám Mục Tadeusz Wojda, Chủ tịch Hội đồng Giám mục Ba Lan, đã đưa ra lời kêu gọi tới người dân Ba Lan, yêu cầu họ "cầu nguyện cho Đức Thánh Cha Lêô XIV, xin Chúa ban cho ca phẫu thuật thành công và mau chóng bình phục."

Giám mục John Keenan, thay mặt hội đồng giám mục Scotland, nói: "Chúng tôi mời các tín hữu Công Giáo trên khắp Scotland và tất cả những người thiện chí cùng cầu nguyện cho Đức Giáo Hoàng Lêô, cho đội ngũ y tế đang chăm sóc ngài, và cho ca phẫu thuật thành công cũng như sự hồi phục hoàn toàn và nhanh chóng."

Đức Tổng Giám Mục Richard Moth của Westminster và là chủ tịch Hội đồng Giám mục Công Giáo Anh và xứ Wales đã bảo đảm với Đức Giáo Hoàng Lêô về những lời cầu nguyện của các tín hữu.

"Chúng tôi cầu nguyện rằng sau ca phẫu thuật và thời gian hồi phục, ngài sẽ sớm bình phục sức khỏe", Đức Tổng Giám Mục Moth viết.

Đức Tổng Giám Mục Charles Scicluna, Tổng Giám Mục Malta và Thư ký phụ tá của Bộ Giáo lý Đức tin, đã viết vào ngày X: "Giáo hội tại Malta hiệp nhất cầu nguyện cho Đức Thánh Cha, chúc ngài mau chóng bình phục sau ca phẫu thuật sắp tới."

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV kêu gọi mọi người cầu nguyện.

Đức Giáo Hoàng đã thông báo về ca phẫu thuật sau buổi đọc kinh Angelus hôm Chúa Nhật. Các bác sĩ đã phát hiện một khối u ở một trong hai phổi của ngài và khuyến nghị phẫu thuật cắt bỏ. Khi chia sẻ tin tức này, Đức Giáo Hoàng Lêô đã yêu cầu các tín hữu cầu nguyện cùng ngài trong những ngày sắp tới: "Tôi phó thác bản thân mình cho lời cầu nguyện của các bạn."

---

Source:National Catholic Register

Bishops Around the World Ask for Prayers for Pope Leo XIV’s Health

7. Đức Hồng Y Müller cho rằng vụ hành quyết ở Mỹ được phát trực tiếp là một ‘ví dụ đáng sợ cho thế giới’.

Đức Hồng Y Gerhard Müller đã mô tả kế hoạch của chính quyền Trump về việc phát trực tiếp vụ hành quyết Nidal Hasan, kẻ xả súng tại căn cứ Fort Hood, là một hành động "man rợ tột cùng" và tạo ra "một ví dụ đáng sợ cho thế giới".

Cựu tổng trưởng Bộ Giáo lý Đức tin của Vatican đã lên tiếng cùng với làn sóng lên án rộng rãi việc hành quyết Hasan sắp diễn ra, sự kiện mà Tổng thống Trump dự định phát trực tiếp.

"Đây là một hành động man rợ tột cùng," Đức Hồng Y Müller nói với tờ Corriere della Sera. Ngài nói thêm rằng kế hoạch hành quyết được phát trực tiếp này "không chỉ trái với giáo lý của Giáo Hội Công Giáo mà còn trái với mọi nguyên tắc của chủ nghĩa nhân văn hiện đại." "Tôi cầu nguyện và hy vọng rằng Tòa Bạch Ốc sẽ suy nghĩ lại. Họ không chỉ gây hại cho tên khủng bố đó mà còn cho chính mình, tạo ra một tiền lệ đáng sợ cho thế giới."

Hasan sẽ bị xử bắn, dự kiến vào ngày 3 tháng 12. Hiện ông đang bị giam giữ trong khu tử hình tại Fort Leavenworth, Kansas, vì tội giết 13 người và một thai nhi, cùng với việc làm bị thương 32 người khác, trong vụ xả súng ngày 5 tháng 11 năm 2009 tại Fort Hood, Texas. Ông bị tòa án quân sự kết án tử hình vào tháng 8 năm 2013, sau khi từng đạt cấp bậc Thiếu tá.

"Có những giới hạn, nghĩa là không được tra tấn và không được án tử hình," Đức Hồng Y Müller khẳng định. "Vụ hành quyết tàn bạo này, cũng như trong quá khứ đen tối nhất, vượt qua cả hai giới hạn đó. Hãy nghĩ đến những đứa trẻ, những người trẻ tuổi sẽ chứng kiến cảnh tượng này. Quyền tự chủ của nhà nước thế tục có giới hạn, và không chỉ có vậy."

Đức Hồng Y Müller, một người thường xuyên đến thăm Mỹ, nhận xét rằng vì Mỹ được coi là "biểu tượng của thế giới tự do" nên vị thế này "đòi hỏi họ phải làm gương".

Vị Hồng Y người Đức cũng ủng hộ cựu chủ tịch Hội đồng Giám mục Công Giáo Hoa Kỳ, gọi tắt là USCCB, Đức Tổng Giám Mục Timothy Broglio, trong việc khuyến khích các binh sĩ Công Giáo từ chối tham gia các sự kiện mà họ cảm thấy có vấn đề về lương tâm.

"Những mệnh lệnh vô đạo đức này không thể tuân theo," ngài lập luận. "Một người lính Công Giáo không nên tham gia vào cảnh tượng tàn bạo này. Tôi nghĩ anh ta thậm chí phải nhất quyết từ chối tham gia vào đội hành quyết."

Đức Hồng Y Müller nhận định: "Tổng thống Trump đang tự làm suy yếu chứ không phải gia tăng quyền lực của mình. Ông ta có những thái độ không giúp ích cho ai cả, kể cả chính ông. Đó chỉ là sự thể hiện quyền lực một cách tàn bạo."

Lời chỉ trích của Đức Hồng Y Müller đáng chú ý vì ngài từng ca ngợi Mỹ vì đã phản đối nhiều khía cạnh của cuộc chiến văn hóa, đặc biệt là về vấn đề người chuyển giới và phá thai. Nhưng ngài nói rằng điều này không cho Tổng thống Trump "một tấm chi phiếu trắng". Ông ta đã vượt quá giới hạn, và chúng ta phải nói điều này, phải chỉ trích ông ấy.

Chủ tịch Hội đồng Giám mục Hoa Kỳ, gọi tắt là USCCB, Đức Tổng Giám Mục Paul Coakley, và Đức Hồng Y Pietro Parolin, Quốc Vụ Khanh Tòa Thánh đã lên án kế hoạch phát trực tiếp vụ hành quyết.

Bằng hành động này, Vatican cũng đã tái khẳng định lập trường công khai phản đối án tử hình. Điều này xuất phát từ sự thay đổi trong Giáo lý của Giáo Hội Công Giáo do Đức Giáo Hoàng Phanxicô thực hiện năm 2018, khi ngài tuyên bố rằng án tử hình "không thể chấp nhận được vì nó là sự tấn công vào tính bất khả xâm phạm và phẩm giá của con người".

Vấn đề này đã trở thành chủ đề tranh luận sôi nổi, với nhiều học giả cho rằng nó mâu thuẫn với quan điểm chung của "Kinh Thánh, Thánh Truyền và Giáo huấn của Giáo hội", vốn "trong 2.000 năm qua đã khẳng định tính hợp pháp vốn có của án tử hình đối với những tội ác nghiêm trọng chống lại lợi ích chung của Giáo hội hoặc Nhà nước".

Mặc dù nổi tiếng là người thường phản đối một số quyết định của Đức Giáo Hoàng Phanxicô, Đức Hồng Y Müller đã công khai ủng hộ Đức Giáo Hoàng về những thay đổi trong sách giáo lý. Trong cuốn sách phỏng vấn In Buona fede của mình, Đức Hồng Y Müller đã bảo vệ sự thay đổi này.

"Sự thay đổi đó có thể xảy ra bởi vì nó không phải là vấn đề mặc khải thiêng liêng," ngài nói với nhà thần học Vatican Franca Giansoldalti. "Nếu đó là vấn đề học thuyết xã hội, thì thần học cũng có thể nghiên cứu một con đường khác, thích ứng với tình hình chung đang thay đổi và với mục đích cao cả hơn là điều chỉnh các nguyên tắc đạo đức."

Tuy nhiên, quan điểm của ngài tinh tế hơn nhiều so với những người phản đối án tử hình khác, chắc chắn ngài nhận thức được nhiều thế kỷ giáo lý Công Giáo ủng hộ việc sử dụng án tử hình. "Chúng tôi phản đối việc hành quyết, nhưng về mặt lý thuyết, chúng tôi hoàn toàn không thể phủ nhận nó, nếu nhìn vào lịch sử tranh luận về vấn đề này," ngài nói với Edward Pentin vào năm 2019.

Phó tổng thống JD Vance, một người Công Giáo, đã tuyên bố rằng ông sẽ không xem buổi hành quyết được phát trực tiếp.

---

Source:Catholic Herald

Cardinal Müller says livestreamed US execution a ‘frightening example for the world’

8. Đức Tổng Giám Mục quân đội chỉ trích kế hoạch phát trực tiếp vụ hành quyết: Chúng ta có thực sự muốn bắt chước bọn khủng bố không?

 

1. Tình thế khó xử của Tổng thống Zelenskiy trước Tổng thống Trump: Chống trả hay nhượng bộ?

Trong một tháng đầy khó khăn đối với người dân Ukraine, trước thềm mùa đông lạnh giá sắp tới, "thỏa thuận rất lớn và quan trọng" của Ông Donald Trump nhằm mua hàng triệu tấn dầu diesel từ Nga lại đến vào thời điểm tồi tệ nhất.

Kế hoạch của tổng thống Mỹ về việc dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với Mạc Tư Khoa để cho phép nhập khẩu dầu diesel đã giáng một đòn bất ngờ vào hầu hết người dân Ukraine, những người đang phải hứng chịu các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa phản lực và hỏa tiễn đạn đạo, trong khi thương vong dân thường ngày càng gia tăng.

Câu hỏi đặt ra cho Tổng thống Zelenskiy là ông ấy thực sự có thể tức giận đến mức nào.

"Việc ông ấy thể hiện sự thất vọng là điều dễ hiểu, nhưng cũng có những mặt trái," Tim Willasey-Wilsey, cựu nhà ngoại giao Anh và thành viên của Viện Nghiên cứu Quân sự Hoàng gia Anh, cho biết.

Tổng thống Ukraine ngay lập tức gọi thỏa thuận của Tổng thống Trump là "quyết định yếu kém" và "món quà cho Putin" sẽ tài trợ cho cuộc chiến của Nga. Thậm chí còn thách thức hơn, ông đã phê duyệt thêm các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa vào các nhà máy lọc dầu của Nga, ngay trong bối cảnh Tổng thống Trump kêu gọi người Ukraine thay thế Tổng thống Zelenskiy.

Tổng thống Zelenskiy không hề cho thấy dấu hiệu nào cho thấy ông sẽ tuân theo mệnh lệnh của Tổng thống Trump về việc "phải ngừng ngay" việc tấn công vào ngành công nghiệp năng lượng của Nga. Điều này cho thấy sự tiếp nối của việc ông mất kiên nhẫn trong năm nay, khi ông liên tục gia tăng lời lẽ chỉ trích đối với cả những người phê bình và đồng minh, khiển trách các nhà lãnh đạo Âu Châu vì hành động quá chậm chạp trong việc hỗ trợ, đấu khẩu với Tổng thống Hung Gia Lợi Viktor Orbán, và công khai đặt câu hỏi về đường lối của Tổng thống Trump đối với cuộc chiến.

Giọng điệu cứng rắn hơn phản ánh sự bực bội ngày càng tăng ở Kyiv — đặc biệt là đối với tổng thống Mỹ. Khả năng phòng thủ và những đổi mới của Ukraine trong lĩnh vực máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn đã củng cố sự tự tin và sẵn sàng phản công của Tổng thống Zelenskiy. Tuy nhiên, việc trút bỏ sự thất vọng của mình cũng không phải là không có rủi ro.

Rủi ro đó có thể lên đến mức Tổng thống Zelenskiy mất mạng như nhận định của Oleksandr Merezhko, Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại của Quốc Hội Ukraine. Ông nói: "Mối lo lớn nhất của nhiều người Ukraine ngày nay không phải là Putin vì chúng ta có khả năng đương đầu với hắn ta, nhưng âu lo lớn hơn là Mỹ thực hiện một cuộc đảo chính Tổng thống Zelenskiy bằng vũ lực hay qua các thủ đoạn chính trị." Ông cũng cảnh cáo rằng "Nếu Zelenskiy trở thành một Ngô Đình Diệm mới, Ukraine sẽ rơi vào tay Nga, và một cuộc chiến kinh hoàng sẽ diễn ra ở Âu Châu."

Willasey-Wilsey nhận định Tổng thống Zelenskiy đang tính toán rằng Tổng thống Trump có thể suy yếu sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng tới, đặc biệt khi một số đảng viên Cộng hòa đã bắt đầu bất đồng quan điểm về thỏa thuận dầu diesel. Nhưng nhà lãnh đạo Ukraine có nguy cơ khiêu khích Tổng thống Trump cắt giảm sự hỗ trợ tình báo quan trọng của Mỹ hoặc gây áp lực buộc Elon Musk vô hiệu hóa dịch vụ internet Starlink của SpaceX, vốn đang phụ thuộc rất nhiều vào đó.

Willasey-Wilsey cảnh báo rằng Tổng thống Zelenskiy có thể đang đánh giá thấp "mức độ nguy hiểm của một Tổng thống Trump bị tổn thương" đối với Ukraine.

Theo báo cáo của Financial Times hôm thứ Hai, chính quyền Trump cũng đe dọa sẽ ngừng một chương trình mà theo đó các đồng minh mua vũ khí của Mỹ cho Ukraine. Điều đó sẽ gây ra một sự xáo trộn lớn trong nguồn cung và buộc Kyiv phải phụ thuộc nhiều hơn vào các đồng minh Âu Châu, những người vốn đã đang phải vật lộn để tái vũ trang.

Nhưng Tổng thống Zelenskiy vẫn giữ vững lập trường. Ông khẳng định Ukraine sẽ chỉ ngừng các cuộc tấn công vào các nhà máy lọc dầu của Nga nếu Mạc Tư Khoa ngừng các cuộc không kích. "Mọi bước giảm leo thang đều phải dựa trên sự tương hỗ", ông cho biết.

Ông nhận được sự ủng hộ từ một phía không ngờ tới: các Dân biểu phe đối lập, những người thường chỉ trích gay gắt sự lãnh đạo của ông.

Ngay cả cựu Tổng thống Petro Poroshenko, một đối thủ chính trị gay gắt, cũng đã lên tiếng bảo vệ Tổng thống Zelenskiy trước lời kêu gọi thay thế ông của Tổng thống Trump.

"Nếu ai đó cần một nhà lãnh đạo mới, thì đó chính là Nga," ông Poroshenko phát biểu. "Đối với tôi, câu hỏi then chốt rất đơn giản: Liệu chúng ta đã tiến gần hơn đến một lệnh ngừng bắn toàn diện và vô điều kiện chưa? Đó là tiêu chuẩn duy nhất để đánh giá bất kỳ động thái nào."

Dân biểu đối lập Mykola Knyazhitskiy cho rằng, việc Tổng thống Trump kêu gọi thay thế Tổng thống Zelenskiy lại vô tình củng cố vị thế của nhà lãnh đạo Ukraine trong nước.

"Không ai vận động tranh cử cho Tổng thống Zelenskiy nhiệt tình hơn Ông Donald Trump," ông nói thêm. "Sau mỗi cuộc xung đột như vậy, tỷ lệ ủng hộ Tổng thống Zelenskiy đều tăng lên cả ở Ukraine và trong số các đồng minh của chúng ta, đặc biệt là ở Âu Châu."

Tuy nhiên, theo Nathalie Tocci, người từng cố vấn cho hai cựu lãnh đạo chính sách đối ngoại của Liên Hiệp Âu Châu, khả năng của Tổng thống Trump trong việc buộc Kyiv phải đạt được thỏa thuận đã giảm sút. Bà lập luận rằng, sau khi đã rút hầu hết sự hỗ trợ của Mỹ, Tổng thống Trump đã giảm bớt ảnh hưởng của mình đối với Ukraine và Âu Châu. Ông vẫn có thể gây ra thiệt hại đáng kể bằng cách đình chỉ việc chia sẻ thông tin tình báo, nhưng bà nghi ngờ ông sẽ làm như vậy vô thời hạn hoặc ngừng bán vũ khí. "Nếu có tiền liên quan, tôi không thấy ông ấy sẽ ngừng bán vũ khí", bà nói.

Nhưng điều đáng lo ngại ở Kyiv là việc Tổng thống Trump theo đuổi một thỏa thuận với Mạc Tư Khoa sẽ gây tổn hại cho Ukraine.

Ivanna Klympush-Tsintsadze, một nhà lập pháp đối lập nổi bật và cựu phó thủ tướng, cho rằng khả năng Putin nhượng bộ là rất thấp. Bà nói: "Ông ấy không sẵn sàng chấm dứt chiến tranh hay thậm chí đồng ý một thỏa thuận ngừng bắn."

"Theo như tôi hiểu, tất cả các ‘thỏa thuận’ khác mà các nhà đàm phán Mỹ được tường trình đã thảo luận với Nga đều chỉ xoay quanh việc Ukraine đầu hàng và về cơ bản là việc quốc gia này chấm dứt sự tồn tại của mình như một quốc gia tự do, độc lập và có chủ quyền."

Điều đó có lẽ giải thích cho sự tức giận công khai của Tổng thống Zelenskiy. Ông biết rằng việc đối đầu với Tổng thống Trump sẽ phải trả giá. Nhưng việc nhượng bộ một tổng thống Mỹ dường như ngày càng sẵn lòng làm ăn với Putin cũng vậy. Đối với Ukraine, cả hai lựa chọn đều không tốt.

[Politico: Zelenskyy’s Trump dilemma: Fight back or fold?]

2. Vấn đề về độ chính xác: Nga đang phát triển đầu đạn hỏa tiễn Kinzhal mới.

Cơ quan tình báo quân sự Ukraine, gọi tắt là HUR cho biết Nga đang phát triển một phiên bản mới của hỏa tiễn đạn đạo Kinzhal phóng từ máy bay với đầu đạn phân mảnh có sức nổ mạnh, có thể là để giải quyết các vấn đề về độ chính xác của hỏa tiễn hiện tại.

Hôm Thứ Ba, 13 Tháng Mười, phát ngôn nhân Cục Tình Báo Quân Đội Ukraine, Đại Úy Andriy Yusov, đã công bố bản đánh giá cùng với mô hình 3D tương tác của hỏa tiễn và thông tin về các thành phần cũng như nhà sản xuất của nó được đăng tải trên địa điểm Chiến tranh & Trừng phạt của họ.

Hỏa tiễn Kinzhal, được định danh là 9-S-7760 và được biết đến rộng rãi với tên gọi Kh-47M2, hiện có hai cấu hình đầu đạn: một đầu đạn xuyên phá bằng chất nổ mạnh được thiết kế để phá vỡ các công trình kiên cố và một đầu đạn hạt nhân. Thông số kỹ thuật được công bố cho biết trọng lượng đầu đạn là 450 kg (992 pound).

Phương án cải tiến được đề xuất là bổ sung đầu đạn phân mảnh có sức nổ mạnh, gây sát thương thông qua cả vụ nổ và mảnh vỡ.

Đại Úy Yusov cho biết sự phát triển này có thể liên quan trực tiếp đến các vấn đề về dẫn hướng, lưu ý rằng độ chính xác đặc biệt quan trọng đối với đầu đạn xuyên phá được thiết kế để tấn công các mục tiêu kiên cố.

Theo Đại Úy Yusov, Nga đã giảm đáng kể các đơn đặt hàng quốc phòng đối với hỏa tiễn Kinzhal trong năm 2026, chuyển hướng năng lực sản xuất, phụ tùng và nguyên vật liệu sang hỏa tiễn đạn đạo phóng từ mặt đất 9M723 Iskander-M.

Đại Úy Yusov cho rằng sự thay đổi đó là do các vấn đề về độ chính xác của hỏa tiễn Kinzhal và những hạn chế ảnh hưởng đến máy bay được sử dụng để phóng nó.

Hỏa tiễn Kinzhal được trang bị trên các máy bay tiêm kích MiG-31I và MiG-31K đã được cải tiến. HUR cho biết những máy bay này chỉ còn thời gian sử dụng hạn chế và không còn được ngành công nghiệp hàng không Nga sản xuất nữa.

Kinzhal là hỏa tiễn một tầng, sử dụng nhiên liệu rắn, với đầu đạn tích hợp. Theo HUR, khoảng 90% các bộ phận của nó giống với hỏa tiễn 9M723 của Iskander-M.

Những điểm khác biệt chính bao gồm một tấm chắn đuôi tách rời sau khi động cơ khởi động, một thiết bị dò tìm radar được Nga mô tả là có khả năng hoạt động trong mọi điều kiện thời tiết, và một hệ thống gây nhiễu chủ động cùng với thiết bị phóng mồi nhử.

Đại Úy Yusov cho biết mô hình trực tuyến của HUR xác định các thành phần bao gồm đầu dò radar, thiết bị dẫn đường, động cơ nhiên liệu rắn và đầu đạn xuyên phá của hỏa tiễn, cũng như các công ty tham gia sản xuất chúng.

[Kyiv Post: Accuracy Problems: Russia Developing New Kinzhal Missile Warhead]

3. Phản ứng của chính quyền Trump trước sự phản đối của các thành viên Quốc Hội Đảng Cộng Hòa

Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent đã bác bỏ lập luận của các thành viên Quốc Hội Đảng Cộng Hòa cho rằng Tổng thống Trump đang vi phạm pháp luật, nói rằng chính quyền sẽ thực hiện thỏa thuận theo thẩm quyền pháp lý hiện hành.

"Chúng tôi sẽ làm điều đó bằng tất cả các quyền hạn pháp lý mà chúng tôi có," Bessent nói với chương trình Fox & Friends của Fox News. "Bất cứ ai trong Quốc hội nói rằng, dù đó là dự luật cũ hay dự luật hiện tại của Lindsey Graham, đều cấm chúng tôi làm điều đó, thì đều sai."

Tuy nhiên, áp lực đã leo thang ngày càng leo thanh khi Tillis cùng với các Thượng Nghị Sĩ Cộng hòa Lisa Murkowski, Susan Collins và John Curtis, cũng như các Thượng Nghị Sĩ Dân chủ Jeanne Shaheen, Richard Blumenthal và Ron Wyden, đưa ra một tuyên bố kêu gọi chính quyền "ngay lập tức đảo ngược quyết định".

Các Thượng Nghị Sĩ cũng cho rằng chính quyền đã không tham khảo ý kiến Quốc hội hoặc đưa ra lời giải thích cho quyết định của mình, như luật pháp yêu cầu.

"Hoa Kỳ không nên tiếp tay cứu trợ tài chính cho Putin trong khi Nga vẫn tiếp tục giết hại thường dân Ukraine", các Thượng Nghị Sĩ nói. "Chính quyền phải lập tức thay đổi hướng đi."

Don Bacon nói nhiên liệu Nga là ‘giải pháp sai lầm’.

Dân biểu Don Bacon, một đảng viên Cộng hòa đến từ Nebraska và là người ủng hộ Ukraine, nổi lên như một trong những người chỉ trích mạnh mẽ nhất thỏa thuận này.

"Chúng ta cần giá dầu diesel thấp hơn cho nông dân, chủ trang trại và người tiêu dùng Mỹ, nhưng mua nhiên liệu của Nga là giải pháp sai lầm," Bacon nói hôm thứ Sáu.

Vị Dân biểu này lập luận rằng các cuộc tấn công của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu của Nga đã nhắm vào các cơ sở "cung cấp nhiên liệu và tài trợ cho cuộc xâm lược bất hợp pháp của Putin" và cho rằng thỏa thuận này có thể mang lại cho Mạc Tư Khoa thêm doanh thu.

Ông cũng viện dẫn luật trừng phạt mà Tổng thống Trump đã ký hồi tháng trước, lập luận rằng Quốc hội đã tăng cường áp lực kinh tế lên Nga thay vì giảm bớt.

Sự phản đối của Bacon kể từ đó đã vượt ra ngoài phạm vi chỉ trích. Fitzpatrick cho biết Bacon đã đồng ý trở thành người đồng bảo trợ ban đầu cho dự luật đề xuất ngăn chặn việc mua dầu của Nga.

Lời chỉ trích của Bacon đặc biệt đáng chú ý vì nền kinh tế Nebraska phụ thuộc rất nhiều vào nông nghiệp và vận tải đường bộ, những lĩnh vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi giá dầu diesel tăng cao.

Theo AAA, giá dầu diesel trung bình toàn quốc vào thứ Bảy ở mức 6,28 đô la mỗi gallon, gây áp lực lên nông dân thu hoạch mùa màng và các doanh nghiệp phụ thuộc vào vận tải hàng hóa.

Michael McCaul cảnh báo thỏa thuận này có thể giúp Putin.

Dân biểu Michael McCaul, một đảng viên Cộng hòa đến từ Texas và là cựu chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Hạ viện, cũng chỉ trích động thái của chính quyền.

Trong một tuyên bố đăng trên X, McCaul cho biết ông hiểu mong muốn giảm giá dầu diesel nhưng bày tỏ lo ngại rằng việc dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ của Nga sẽ "tài trợ cho cỗ máy chiến tranh của Điện Cẩm Linh" bất chấp việc Quốc hội gần đây đã trao cho Tổng thống Trump thêm đòn bẩy để gây áp lực lên Putin thông qua các lệnh trừng phạt.

[Newsweek: Republicans Move to Block Trump’s Putin Diesel Deal as Legality Questioned]

4. Phản ứng của các đồng minh trước thỏa thuận dầu diesel đột ngột của Trump

Tổng thống Trump đã công bố thỏa thuận này sau cuộc điện đàm với Putin vào ngày 9 tháng 10, nói rằng Nga sẽ ngay lập tức cung cấp hơn 300.000 tấn dầu diesel cho thị trường Mỹ và toàn cầu, tiếp theo là 500.000 tấn vào tháng 11 và 1 triệu tấn sau đó.

Bộ Tài chính sau đó đã cho phép bán và nhập khẩu dầu diesel của Nga cho đến ngày 7 tháng 4 năm 2027.

Các nhà phân tích đã đặt câu hỏi liệu Nga có thể cung cấp đủ lượng dầu đã hứa hay không, khi các nhà máy lọc dầu của nước này chỉ hoạt động ở mức khoảng 60% công suất sau các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa liên tiếp của Ukraine.

Ukraine và các đồng minh phương Tây lên án động thái này, gọi đó là một sai lầm. Tổng thống Volodymyr Zelenskiy nói: "Cho phép Nga bán các sản phẩm dầu mỏ là đầu tư vào một cuộc chiến cần phải chấm dứt, chứ không phải kéo dài."

Thỏa thuận này được công bố trong khi phái đoàn Ukraine đang ở Miami, với hy vọng đạt được bước đột phá trong việc chấm dứt cuộc chiến của Nga với các đặc phái viên cao cấp của Mỹ là Steve Witkoff và Steve Kushner.

Theo các nguồn tin, trong cuộc gặp, Witkoff và Kushner đã cảnh báo các nhà đàm phán Ukraine rằng Washington có thể hạn chế việc chia sẻ thông tin tình báo nếu Kyiv tiếp tục tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga.

Những lo ngại đó càng gia tăng sau khi Nga phóng hỏa tiễn đạn đạo vào Kyiv vào tối thứ Hai, khi Tổng thống Zelenskiy nói rằng Ukraine không nhận được bất kỳ cảnh báo trước nào về các vụ phóng từ các đối tác của mình.

Hôm sau, Ngoại trưởng Andrii Sybiha cho biết việc hợp tác tình báo với Washington vẫn tiếp tục, đồng thời cho rằng sự chậm trễ trong việc cảnh báo là do loại vũ khí mà Nga đã sử dụng.

Hôm thứ Ba, Tổng thống Trump đã bác bỏ những cáo buộc cho rằng Washington đã ngừng chia sẻ thông tin tình báo với Ukraine. Ông nói: "Không, chúng tôi chưa hề làm vậy", và nói thêm: "Chúng tôi đang giúp đỡ họ."

Theo các nguồn tin, Mỹ cũng đã nêu khả năng hạn chế việc mua vũ khí thông qua Danh sách Yêu cầu Ưu tiên cho Ukraine, gọi tắt là PURL, theo đó các đồng minh Âu Châu mua vũ khí của Mỹ cho Ukraine.

Đại sứ Mỹ tại NATO, Matthew Whitaker, sau đó đã xác nhận rằng "không có thay đổi" nào đối với việc vận chuyển hàng hóa thông qua cơ chế này.

Cùng thời điểm đó, Tổng thống Trump tuyên bố một thỏa thuận ngừng bắn năng lượng giữa Nga và Ukraine, bất chấp việc cả Kyiv lẫn Mạc Tư Khoa đều không xác nhận bất kỳ thỏa thuận nào và các cuộc tấn công của Nga vẫn tiếp diễn nhằm vào các cơ sở của Ukraine.

"Họ đồng ý vì tôi nói họ đồng ý, và chuyện đó cần phải được giải quyết," ông nói hôm thứ Hai, khi trả lời phóng viên bên ngoài Tòa Bạch Ốc trước khi lên đường đến Ohio.

[Kyiv Post: 12 Senators Sign Bipartisan Letter Urging Trump to Rescind Russian Diesel Deal]

5. Âu Châu đẩy mạnh lập trường cứng rắn hơn đối với Nga trong bối cảnh bất đồng ngày càng gia tăng với Tổng thống Trump.

Các nhà lãnh đạo Âu Châu đang chuẩn bị yêu cầu áp đặt các biện pháp trừng phạt cứng rắn hơn đối với Nga tại hội nghị thượng đỉnh vào thứ Năm, điều này khiến họ mâu thuẫn với Ông Donald Trump chỉ vài ngày sau khi tổng thống Mỹ nới lỏng các hạn chế đối với xuất khẩu dầu diesel của Nga.

Theo một dự thảo tuyên bố chung mới đây mà POLITICO thu được, các nhà lãnh đạo dự định sẽ kêu gọi áp đặt thêm các biện pháp trừng phạt và các biện pháp nhắm vào doanh thu dầu mỏ của Mạc Tư Khoa tại Hội đồng Âu Châu, trong bối cảnh các chính phủ Liên Hiệp Âu Châu bác bỏ tuyên bố của Tổng thống Trump về việc đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn năng lượng giữa Nga và Ukraine.

Sự bất đồng này cho thấy sự chia rẽ ngày càng sâu sắc về cách đưa Mạc Tư Khoa đến bàn đàm phán. Trong khi Tổng thống Trump đang tìm cách giảm giá nhiên liệu của Mỹ bằng cách cho phép nhiều dầu diesel của Nga vào thị trường toàn cầu, các nhà lãnh đạo Âu Châu lập luận rằng việc hạn chế doanh thu năng lượng của Điện Cẩm Linh vẫn là điều cần thiết để buộc Putin chấm dứt chiến tranh.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phát biểu tại một hội nghị an ninh ở Warsaw hôm thứ Hai: "Nga không quan tâm đến việc giảm leo thang, ngừng bắn hay hòa bình. Đó là lý do tại sao tôi sẽ đến Brussels để yêu cầu các đối tác của mình xem xét nghiêm chỉnh việc tăng cường các biện pháp trừng phạt đối với Nga."

Thủ tướng Đức Friedrich Merz cũng kêu gọi áp đặt thêm các biện pháp hạn chế, chỉ ra việc Mạc Tư Khoa tiếp tục tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine bất chấp tuyên bố ngừng bắn của Tổng thống Trump.

Ông Merz nói hôm thứ Hai: "Nga sẽ chỉ đàm phán thiện chí dưới áp lực. Sau những cuộc tấn công liều lĩnh của Mạc Tư Khoa vào nguồn cung cấp năng lượng dân sự của Ukraine, chúng ta thậm chí phải siết chặt [các biện pháp trừng phạt] hơn nữa."

Động thái này diễn ra sau khi các Ngoại trưởng Liên Hiệp Âu Châu hôm thứ Hai đã thông qua đợt bổ sung lớn nhất từ trước đến nay vào danh sách trừng phạt Nga của khối, nhắm vào hơn 1.600 cá nhân và thực thể. Ủy ban Âu Châu cũng đang chuẩn bị gói trừng phạt theo ngành thứ 23, mà Kyiv dự kiến sẽ được gửi đến các chính phủ Liên Hiệp Âu Châu vào cuối năm nay, theo một quan chức cao cấp của Ukraine, người cũng như những người khác trong bài báo này, được giấu tên để có thể thẳng thắn nói về các cuộc đàm phán nhạy cảm.

Các quốc gia Âu Châu khác cũng đang có lập trường tương tự. Anh và Na Uy cũng cam kết sẽ tăng cường áp lực lên Mạc Tư Khoa.

"Điều quan trọng là phải trừng phạt Nga để ngăn chặn việc nước này tài trợ cho chiến tranh", Bộ trưởng Quốc phòng Na Uy Tore O. Sandvik nói với POLITICO, đồng thời kêu gọi bịt kín những kẽ hở trong các lệnh cấm hiện hành.

Tính toán bầu cử của Tổng thống Trump

Trong các cuộc họp kín, nhiều nhà ngoại giao Âu Châu cho rằng sự thay đổi đột ngột của Tổng thống Trump hướng tới việc nới lỏng các hạn chế đối với năng lượng Nga chủ yếu xuất phát từ những lo ngại chính trị trong nước trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ vào tháng tới.

Theo một quan chức cao cấp, đó là "quan điểm được đa số các quan chức Liên Hiệp Âu Châu đồng thuận".

Tổng thống đang chịu áp lực ngày càng tăng về giá nhiên liệu, vốn đã tăng vọt kể từ khi cuộc chiến tranh Mỹ-Israel với Iran bùng nổ. Sau khi hứa trong chiến dịch tranh cử năm 2024 sẽ đưa giá xăng xuống dưới 2 đô la một gallon, giờ đây Tổng thống Trump phải đối mặt với cử tri trả hơn gấp đôi con số đó, trong khi đảng Cộng hòa có nguy cơ mất quyền kiểm soát Quốc hội.

Thỏa thuận giữa ông và Putin nhằm mục đích đưa thêm 4,8 triệu tấn dầu diesel của Nga ra thị trường toàn cầu trong những tháng tới, giảm bớt áp lực lên nguồn cung và giá nhiên liệu.

Tuy nhiên, các quan chức Âu Châu và Ukraine đặt câu hỏi liệu nguồn cung bổ sung này có tạo ra sự khác biệt đáng kể hay không, cho rằng tổng khối lượng đã hứa chỉ tương đương với khoảng 10 ngày nhu cầu của Mỹ. Họ cảm thấy thỏa thuận này có nguy cơ làm suy yếu những nỗ lực nhằm tước đoạt nguồn thu mà Mạc Tư Khoa dùng để tài trợ cho cuộc xâm lược của mình.

Một quan chức cao cấp của Liên Hiệp Âu Châu cho biết, "thực tế" là lượng nhiên liệu bổ sung này sẽ có tác động "tối thiểu" đến giá dầu tại Mỹ.

"Vấn đề là về cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ," một quan chức Liên Hiệp Âu Châu khác cho biết. "Ông ấy nói sẽ giảm giá cả, nhưng sau đó lại quyết định gây chiến với Iran."

Các quan chức cũng đặt câu hỏi liệu Putin có ý định tôn trọng thỏa thuận ngừng bắn năng lượng mà Tổng thống Trump tuyên bố hay không. Nga đã tiếp tục tấn công các cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine kể từ khi thỏa thuận được công bố, trong khi Kyiv cho biết họ không được tham khảo ý kiến về thỏa thuận này.

Hiện tại, hầu hết các quan chức Âu Châu đều ngần ngại chỉ trích Tổng thống Trump công khai, bất chấp những nghi ngờ về thỏa thuận. Một nhà ngoại giao cho biết, Liên Hiệp Âu Châu và Ukraine nên giữ vững lập trường trong những tuần tới, khi ý định dài hạn của chính quyền đối với Kyiv có thể trở nên rõ ràng hơn, đồng thời nói thêm rằng Tổng thống Trump thậm chí có thể thay đổi lập trường một lần nữa nếu Putin không cung cấp dầu diesel như đã hứa.

Áp lực lên Washington

Vụ tranh chấp này cũng làm dấy lên lời kêu gọi từ Âu Châu về việc Washington cần thực thi các lệnh trừng phạt của chính mình đối với Mạc Tư Khoa.

Ông Tusk kêu gọi Âu Châu và Hoa Kỳ cùng hành động để cho Nga thấy họ sẵn sàng áp đặt các biện pháp cứng rắn hơn, trong khi nhà lãnh đạo chính sách đối ngoại của Liên Hiệp Âu Châu, bà Kaja Kallas, kêu gọi Washington điều chỉnh đường lối của mình cho phù hợp với Brussels.

Kallas đã đề cập đến dự luật trừng phạt sâu rộng đối với Nga do cố Thượng Nghị Sĩ đảng Cộng hòa Lindsey Graham khởi xướng, mà Tổng thống Trump đã ký thành luật vào tháng trước nhưng vẫn chưa thực hiện đầy đủ.

Luật này cung cấp cho Washington thêm các công cụ để tấn công vào hoạt động thương mại năng lượng của Nga và những hoạt động hỗ trợ duy trì nỗ lực chiến tranh của nước này. Các quan chức Âu Châu muốn chính quyền sử dụng các công cụ này thay vì nới lỏng các hạn chế đối với hàng xuất khẩu của Nga.

Một số thành viên đảng Cộng hòa cũng đang kêu gọi có những biện pháp cứng rắn hơn.

"Tôi nghĩ chúng ta cần phải thực thi dự luật trừng phạt Nga," Dân biểu đảng Cộng hòa Dan Crenshaw phát biểu tại hội nghị ở Warsaw.

Sự bất đồng này đang làm dấy lên những câu hỏi rộng hơn ở Âu Châu về sự phụ thuộc của khu vực này vào Washington, đặc biệt là trong bối cảnh có những báo cáo cho rằng các quan chức Mỹ đã đe dọa hạn chế việc Ukraine tiếp cận vũ khí của Mỹ trừ khi Kyiv ngừng tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga.

Một quan chức NATO nói với POLITICO rằng hiện tại "không có dấu hiệu" nào cho thấy Washington đang thực hiện những lời đe dọa đó, đồng thời cho rằng việc hạn chế bán vũ khí cũng sẽ gây thiệt hại cho các nhà sản xuất vũ khí của Mỹ.

"PURL là một thỏa thuận tốt cho người Mỹ," vị quan chức này nói, đề cập đến sáng kiến của NATO theo đó các đồng minh Âu Châu tài trợ cho việc mua vũ khí của Mỹ cho Ukraine.

Ủy viên quốc phòng Âu Châu Andrius Kubilius, dù không trực tiếp đề cập đến các báo cáo, cho biết Âu Châu cần phải gánh vác "trách nhiệm chính" đối với quốc phòng của mình một cách khẩn cấp hơn khi Washington giảm bớt sự hiện diện quân sự trên lục địa này.

Tuy nhiên, thử thách trước mắt sẽ đến vào thứ Năm, khi các nhà lãnh đạo Liên Hiệp Âu Châu tìm cách duy trì áp lực lên Mạc Tư Khoa ngay cả khi đồng minh mạnh nhất của họ đang hành động theo hướng ngược lại.

[Politico: Europe pushes tougher line on Russia in growing split with Trump]

6. Liệu Tổng thống Trump có thể né tránh các lệnh trừng phạt đối với Nga khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đang đến gần?

Tổng thống Donald Trump đang đối mặt với thời hạn phải thực hiện các biện pháp trừng phạt cứng rắn hơn đối với Nga chỉ 16 ngày trước khi người dân Mỹ bỏ phiếu trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, cuộc bầu cử có thể tước bỏ thế đa số của đảng Cộng hòa tại Quốc hội.

Đạo luật trừng phạt Nga và Iran năm 2026 mang tên Lindsey O. Graham, được Tổng thống Trump ký ngày 18 tháng 9, đặt ra hạn chót ngày 18 tháng 10 cho nhiều biện pháp ban đầu. Nhưng nó cũng trao cho ông quyền tự do đáng kể để miễn giảm các hình phạt, lựa chọn mức thuế quan và định hình việc thực thi.

Tổng thống Trump không thể coi các điều khoản bắt buộc là tùy chọn một cách hợp pháp. Tuy nhiên, ông có thể sử dụng các điều khoản miễn trừ và quyền miễn giảm của luật để hạn chế mức độ áp lực bổ sung mà Nga phải đối mặt.

Đảng Cộng hòa đang đối mặt với nguy cơ nghiêm trọng mất quyền kiểm soát Quốc hội.

Theo bản cập nhật ngày 4 tháng 10 của Decision Desk HQ, đảng Dân chủ có 76% cơ hội giành chiến thắng tại Hạ viện, so với 24% của đảng Cộng hòa.

Dự báo về Thượng viện cho kết quả sít sao hơn nhiều: 56% nghiêng về đảng Dân chủ và 44% nghiêng về đảng Cộng hòa.

Việc có khả năng mất đa số tại Hạ viện và cuộc cạnh tranh gay gắt tại Thượng viện sẽ ảnh hưởng đến việc giám sát các lệnh trừng phạt.

Một Hạ viện do đảng Dân chủ kiểm soát có thể điều tra việc thực thi, tìm kiếm hồ sơ hành chính và chất vấn các quan chức về các trường hợp miễn trừ ngay cả khi đảng Cộng hòa vẫn nắm quyền tại Thượng viện. Các ủy ban Quốc hội có quyền điều tra và triệu tập nhân chứng, mặc dù các tranh chấp về việc tuân thủ có thể làm trì hoãn việc tiếp cận thông tin.

Thất bại trong cuộc bầu cử của đảng Cộng hòa sẽ không ngay lập tức chuyển giao quyền kiểm soát chính sách trừng phạt cho đảng Dân chủ. Tổng thống Trump sẽ vẫn là tổng thống, và Quốc hội mới được bầu sẽ nhậm chức vào tháng Giêng. Nhưng những quyết định được đưa ra trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ có thể trở thành đối tượng bị xem xét kỹ lưỡng sau đó.

[Kyiv Post: ANALYSIS: Can Trump Sidestep Russia Sanctions as the Midterms Loom?]

7. Cựu Phó Tổng thống Mike Pence tuyên bố Trump phản bội di sản và vai trò lãnh đạo của cố Thượng Nghị Sĩ Lindsey Graham

Cựu Phó Tổng thống Mike Pence đã tham gia phe phản đối trong một bài đăng trên X hôm Chúa Nhật, gọi động thái này là "sự phản bội di sản và vai trò lãnh đạo của cố Thượng Nghị Sĩ Lindsey Graham" và lập luận rằng "nước Mỹ không nên tiếp tay cho cỗ máy chiến tranh của Putin". Pence kêu gọi Tổng thống Trump "hủy bỏ thỏa thuận này ngay lập tức".

Theo tờ New York Times, cựu Dân biểu Mike Rogers, ứng cử viên Thượng Nghị Sĩ đảng Cộng hòa tại Michigan, và Thượng Nghị Sĩ Alaska Dan Sullivan cũng đã bất đồng quan điểm với Tổng thống Trump về thỏa thuận dầu diesel. Ông Rogers nói "bạn không nên nhường cho người đó dù chỉ một tấc", ám chỉ Putin, trong khi phát ngôn nhân của ông Sullivan cho rằng giá dầu cao nên được giải quyết thông qua "sự thống trị năng lượng của Mỹ" chứ không phải bằng cách nhập khẩu năng lượng từ Nga.

Thỏa thuận này cũng vấp phải sự chỉ trích từ nước ngoài. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy hôm thứ Sáu lập luận rằng việc giảm áp lực lên Nga mà không có một thỏa thuận giảm leo thang rộng hơn sẽ là "một điểm yếu rõ ràng".

Tuy nhiên, một số đảng viên Cộng hòa đã bảo vệ thỏa thuận này. Xuất hiện trên chương trình This Week của đài ABC hôm Chúa Nhật, lãnh đạo phe đa số tại Hạ viện, Tom Emmer, đã bảo vệ thỏa thuận, lập luận rằng Tổng thống Trump đang cố gắng giảm chi phí nhiên liệu cho người dân Mỹ đồng thời tìm cách chấm dứt chiến tranh ở Ukraine.

Thượng Nghị Sĩ John Barrasso đã bảo vệ đường lối của Tổng thống Trump hôm Chúa Nhật trên chương trình Face the Nation của đài CBS, nói rằng tổng thống đang tập trung vào việc giảm chi phí năng lượng và mô tả thỏa thuận về dầu diesel như một đòn bẩy tiềm năng đối với Putin.

Thỏa thuận về dầu diesel của Tổng thống Trump được đưa ra khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đang đến gần.

Chính quyền đã dành nhiều tuần để tìm cách giải quyết vấn đề giá dầu diesel tăng cao, vốn đã trở thành một vấn đề kinh tế và chính trị nan giải trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Dầu diesel là nhiên liệu chính cho phần lớn các ngành nông nghiệp, vận tải đường bộ, hỏa xa và công nghiệp của đất nước. Chi phí dầu diesel tăng cao có thể gây ra những tác động dây chuyền trong chuỗi cung ứng và góp phần làm tăng giá thành sản phẩm cho người tiêu dùng.

Tuy nhiên, một số nhà phân tích đặt câu hỏi liệu thỏa thuận với Nga có mang lại sự giảm nhẹ áp lực đủ nhanh để tác động đến cử tri trước Ngày bầu cử hay không.

[Newsweek: Republicans Move to Block Trump’s Putin Diesel Deal as Legality Questioned]

8. 12 Thượng Nghị Sĩ ký thư chung lưỡng đảng kêu gọi Tổng thống Trump hủy bỏ thỏa thuận mua dầu diesel từ Nga.

Một nhóm lưỡng đảng gồm 12 Thượng Nghị Sĩ Mỹ đã ký một bức thư chung vào thứ Ba, ngày 13 tháng 10, kêu gọi Tổng thống Donald Trump hủy bỏ thỏa thuận về nhiên liệu diesel với Putin, gọi đó là món quà dành cho Mạc Tư Khoa và sự phản bội đối với Ukraine.

Bức thư, do Thượng Nghị Sĩ đảng Dân chủ Richard Blumenthal dẫn đầu, đã được sáu Thượng Nghị Sĩ đảng Cộng hòa và sáu Thượng Nghị Sĩ đảng Dân chủ ký tên. Các Thượng Nghị Sĩ đảng Cộng hòa bao gồm Thom Tillis, Susan M. Collins, Alan Stuart Armstrong, Lisa Murkowski, Christopher A. Coons và John Cornyn. Về phía đảng Dân chủ, Blumenthal nhận được sự ủng hộ của Jeanne Shaheen, Richard J. Durbin, Sheldon Whitehouse, Jack Reed và Mitch McConnell.

"Thỏa thuận này là một món quà dành cho kẻ thù của chúng ta và là sự phản bội đối với các đồng minh; nó cần phải bị hủy bỏ," các Thượng Nghị Sĩ viết.

Nội dung bức thư

Các Thượng Nghị Sĩ tái khẳng định sự ủng hộ của họ đối với việc chấm dứt chiến tranh với Nga, lập luận rằng bất kỳ nền hòa bình nào cũng phải bảo đảm chủ quyền và an ninh của Ukraine. Theo quan điểm của họ, thỏa thuận này không đáp ứng được tiêu chuẩn đó và không mang lại nhiều lợi ích cho người dân Mỹ.

Họ nhắm vào Giấy phép chung số 135 của Bộ Tài chính, văn bản chính thức dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với xuất khẩu dầu diesel của Nga ngay sau khi Tổng thống Trump dàn xếp thỏa thuận với Điện Cẩm Linh.

Họ viết rằng, giấy phép này "chỉ cung cấp thêm nhiên liệu cho Putin để tài trợ cho cỗ máy chiến tranh của ông ta và cho phép Nga tiếp tục các cuộc tấn công tàn bạo vào thường dân Ukraine."

Mặc dù các nhà lập pháp thừa nhận áp lực lên giá nhiên liệu của Mỹ do cuộc chiến với Iran gây ra, họ cho rằng dầu diesel của Nga sẽ "không mang lại hoặc chỉ mang lại rất ít" sự giảm nhẹ gánh nặng cho người dân Mỹ.

Họ cảnh báo rằng, số tiền thu được sẽ được dùng để tài trợ cho nỗ lực chiến tranh của Mạc Tư Khoa, tăng cường quan hệ an ninh với Trung Quốc, Iran và Bắc Hàn, đồng thời gây nguy hiểm cho binh lính Mỹ tham gia Chiến dịch Epic Fury.

Bức thư cũng nhắc nhở Tổng thống Trump rằng ông đã ký ban hành luật trừng phạt sâu rộng đối với Lindsey Graham, sau khi luật này được cả hai viện thông qua với sự ủng hộ rộng rãi của lưỡng đảng.

Đạo luật này, được ký chỉ ba tuần trước khi Tổng thống Trump đạt được thỏa thuận với Putin, yêu cầu ông phải gây áp lực kinh tế đáng kể lên Nga và các nước ủng hộ chính của nước này, đặc biệt là Trung Quốc.

"Putin là một bạo chúa. Hãy rút khỏi thỏa thuận này, hủy bỏ Giấy phép chung số 135 và thực thi các quyền hạn được quy định trong Đạo luật trừng phạt Nga và Iran năm 2026 của Lindsey O. Graham", các Thượng Nghị Sĩ viết.

Ông Blumenthal cho rằng thỏa thuận này có lợi cho Điện Cẩm Linh và lưu ý rằng phản ứng của Putin đối với đề xuất ngừng bắn về cơ sở hạ tầng năng lượng của Tổng thống Trump sẽ là phép thử đầu tiên đối với các nỗ lực hòa bình.

"Một lần nữa, ông ta lại coi thường Tổng thống Trump và hy vọng lợi dụng một mùa đông lạnh giá, đói kém và đẫm máu để chống lại Ukraine", ông nói, trong khi Nga tiếp tục tấn công lưới điện và cơ sở hạ tầng dân sự của Ukraine trên toàn quốc.

[Kyiv Post: 12 Senators Sign Bipartisan Letter Urging Trump to Rescind Russian Diesel Deal]

9. Burnham: Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran ‘rất có khả năng’ đứng sau âm mưu khủng bố tại căn cứ không quân RAF Fairford.

Ông Andy Burnham hôm thứ Hai cho biết, âm mưu khủng bố bị nghi ngờ xung quanh căn cứ không quân RAF Fairford "rất có khả năng được phối hợp ở Iran".

Thủ tướng Anh nói với các Dân biểu rằng vụ tấn công "gần như chắc chắn do Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran chỉ đạo".

Ngay sau khi Burnham phát biểu tại Hạ viện, Anh và Mỹ đã đưa ra một tuyên bố chung cùng với 27 Ngoại trưởng khác lên án việc Iran sử dụng các cuộc tấn công bạo lực.

"Bất kỳ nỗ lực nào của Iran nhằm đe dọa, bịt miệng, hăm dọa, quấy rối, gây hại hoặc ép buộc người dân trên lãnh thổ của chúng tôi thông qua các lực lượng ủy nhiệm hoặc bất kỳ phương tiện nào khác đều không thể chấp nhận được", họ nói, đồng thời cảnh báo rằng họ sẽ bảo đảm "những người chịu trách nhiệm sẽ bị trừng phạt".

Ngoại trưởng Ed Miliband cho biết đại sứ Iran tại Luân Đôn đã được triệu tập đến Bộ Ngoại giao và cảnh báo rằng Anh "sẽ không dung thứ cho những lời đe dọa trên lãnh thổ của chúng ta".

Vụ việc xảy ra gần căn cứ không quân RAF Fairford — nơi Mỹ sử dụng để tiến hành các cuộc tấn công phòng thủ chống lại Iran — diễn ra vào ngày 27 tháng 9.

Bảy người đàn ông đã bị bắt giữ trong một cuộc điều tra của Lực lượng Cảnh sát Chống khủng bố. Tất cả đều đã được thả tự do sau khi nộp tiền bảo lãnh.

Tuần trước, lực lượng này cho biết họ đang xem xét "khả năng có sự can thiệp của nhà nước nước ngoài" như một phần trong cuộc điều tra của mình.

Phát biểu tại Hạ viện hôm thứ Hai, ông Burnham nói: "Chúng ta sẽ không dung thứ cho những mối đe dọa này trên lãnh thổ của mình."

"Chúng tôi sẽ mạnh tay trấn áp việc Iran sử dụng các mạng lưới tội phạm bằng toàn bộ quyền lực của mình để tấn công vào chúng và các nguồn tài trợ của chúng, và chúng tôi sẽ áp đặt thêm các biện pháp trừng phạt để hạn chế khả năng gây hại của Iran và Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, gọi tắt là IRGC đối với chúng tôi."

Vài ngày sau vụ việc hồi tháng 9, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nói với Fox News rằng vụ việc "rõ ràng có sự can thiệp của thế lực nước ngoài" - nhưng không tiết lộ thêm chi tiết.

Đầu tháng này, Ngũ Giác Đài đã rút toàn bộ máy bay ném bom B-1 khỏi căn cứ không quân, và Tổng thống Donald Trump nói với các phóng viên: "Đã có một số mối đe dọa."

[Politico: Burnham: Iran’s IRGC ‘highly likely’ to be behind RAF Fairford terror plot]

10. Một binh sĩ Nga bị bắt giữ, nghi ngờ hạ sát 5 binh sĩ Ukraine và 1 thường dân tại tỉnh Kharkiv.

Văn phòng công tố khu vực Kharkiv cho biết, một binh sĩ Nga bị tình nghi giết chết 5 binh sĩ Ukraine và 1 thường dân đã bị bắt giữ tại Kharkiv vào ngày 14 tháng 10.

Trước đó, truyền thông Ukraine đưa tin một biệt kích người Nga đã giết chết 5 binh sĩ Ukraine tại tỉnh Kharkiv vào ngày 13 tháng 10. Các công tố viên xác nhận rằng một cuộc điều tra đang được tiến hành và chính quyền đang truy tìm kẻ tấn công.

Văn phòng Công tố khu vực Kharkiv cho biết sau vụ bắt giữ, nghi phạm bị bắt là một công dân Nga 36 tuổi đến từ St. Petersburg, đang phục vụ trong Tiểu đoàn 2 thuộc Trung đoàn bộ binh cơ giới 1009 của Nga.

Theo văn phòng công tố, các điều tra viên tin rằng nghi phạm có thể đã tham gia vào các hoạt động phá hoại và trinh sát của Nga. Các nhà điều tra cũng tin rằng tên này có thể đã bắn chết một thường dân ngoài vụ sát hại năm binh sĩ Ukraine.

Nghi phạm được tường trình đã nhìn thấy một người đàn ông đang câu cá ở làng Tsyrkuny, cách biên giới Nga khoảng 16 km, và đã bắn người này vì sợ bị lộ. Văn phòng công tố cho biết, kết quả khám nghiệm tử thi cho thấy nạn nhân bị trúng đạn vào đầu.

Sau đó, tay súng này tiến đến làng Momotove, ngoại ô thủ phủ khu vực, nơi hắn được tường trình đã bắn chết năm binh sĩ thuộc quân đội Ukraine. Nghi phạm cuối cùng đã bị bắt giữ tại Kharkiv.

Trước đó vào ngày 14 tháng 10, nhiều hãng truyền thông đưa tin rằng năm quân nhân Ukraine đã bị sát hại tại tỉnh Kharkiv vào ngày hôm trước.

Khoảng 4 giờ chiều, một người đàn ông mặc thường phục tiếp cận một tòa nhà nơi các thành viên của Lữ đoàn Cơ giới Độc lập số 72 đang trú ẩn, nổ súng và giết chết một binh sĩ Ukraine trước khi xông vào nhà và giết chết bốn người khác, theo Glavkom.

Một nguồn tin từ bộ chỉ huy quân sự vùng Kharkiv nói với BBC Ukraine rằng nghi phạm tấn công là một tù binh chiến tranh người Nga.

Văn phòng công tố khu vực xác nhận một cuộc điều tra đang được tiến hành, nhưng không nêu tên bất kỳ nghi phạm nào là tù binh chiến tranh Nga.

Văn phòng công tố cho biết các nhà điều tra đang xem xét một số động cơ khả dĩ, bao gồm cả việc liệu kẻ tấn công có liên hệ với một nhóm phá hoại và trinh sát của Nga hay không.

Lữ đoàn đã đưa ra một tuyên bố, cho biết: "Ngày 13 tháng 10, một sự kiện bi thảm đã xảy ra trên lãnh thổ vùng Kharkiv, dẫn đến việc các binh sĩ thuộc lữ đoàn cơ giới độc lập số 72 mang tên Người Zaporozhian Đen thiệt mạng."

"Theo thông tin ban đầu, những người có khả năng là công dân Liên bang Nga có thể đã liên quan đến vụ việc", thông báo cho biết thêm.

Theo Glavkom, tổng cộng vụ nổ súng kéo dài khoảng hai giờ, trong khi BBC Ukraine cho biết thêm rằng người dân đã gọi điện báo cho đồn cảnh sát địa phương lúc 16h20 về vụ việc. Một binh sĩ khác bị thương ở một làng lân cận, theo Glavkom.

Glavkom cho biết hai binh sĩ thuộc quân đội Nga đã trốn thoát khỏi nơi giam giữ ở tỉnh Kharkiv.

Trong quá trình truy tìm nghi phạm, BBC Ukraine đưa tin kẻ tấn công là một người đàn ông cao khoảng 160-170 cm, dáng người gầy, tóc đen và râu không được cắt tỉa gọn gàng, mặc quần jean màu xanh đậm, áo khoác dài tay màu đen, đeo ba lô màu xám và mang theo một khẩu súng máy.

Ngày 6 tháng 10, Trụ sở Điều phối về Đối xử với Tù binh Chiến tranh của Ukraine cho biết Ukraine đã giam giữ nhiều hơn 858 binh sĩ Nga so với số người Ukraine bị Nga bắt làm tù binh, trung bình 107 người mỗi tháng.

Nhóm này cho biết, kể từ giữa năm 2023, Ukraine đã bắt giữ nhiều tù binh hơn Nga. Quân đội Ukraine treo thưởng cho việc bắt giữ binh lính Nga, vì mỗi binh lính Nga có thể là cơ hội để trao đổi binh sĩ hoặc thường dân Ukraine đang bị Nga giam giữ.

Ukraine và Nga trao đổi tù binh chiến tranh, một trong số ít những lĩnh vực hợp tác nhân đạo trực tiếp còn lại giữa hai nước trong bối cảnh Nga tiến hành cuộc xâm lược toàn diện.

Ukraine và Nga cũng tiếp tục hồi hương thi hài các binh sĩ tử trận bất chấp tiến trình ngoại giao rộng hơn vốn đã bị đình trệ.

[Kyiv Independent: Russian soldier arrested, suspected of killing 5 Ukrainian soldiers, 1 civilian in Kharkiv Oblast]

11. Máy bay điều khiển từ xa của Nga tấn công tòa nhà đại học ở Rivne, làm 25 người bị thương.

Hôm Thứ Tư, 14 Tháng Mười, phát ngôn nhân cảnh sát quốc gia Ukraine, Đại Úy Alyona Lyutnytska, cho biết ngày 13 tháng 10 rằng một máy bay điều khiển từ xa của Nga đã tấn công một tòa nhà đại học ở thành phố Rivne phía tây bắc, làm 25 người bị thương.

Theo cảnh sát, trong số 25 người bị thương, hai người đang trong tình trạng nguy kịch, còn ba người khác đang được kiểm tra y tế.

Bộ trưởng Giáo dục và Khoa học Ukraine, Andrii Butenko, cho biết một vụ hỏa hoạn đã xảy ra tại một tòa nhà của Đại học Nhân văn Quốc gia Rivne do cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Nga gây ra. Ông cho biết thêm, tòa nhà Khoa Âm nhạc gần như bị thiêu rụi hoàn toàn, trong khi các cơ sở giảng dạy lân cận bị vỡ cửa kính.

Ông Oleksandr Koval, nhà lãnh đạo Cơ quan Hành chính Quân sự tỉnh Rivne, cho biết vào ngày 13 tháng 10 rằng cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa đã làm hư hại tầng hai của tòa nhà. Đám cháy trong tòa nhà đã được khống chế và lực lượng cứu hỏa đã có mặt tại hiện trường.

"Tất cả các nạn nhân đang được hỗ trợ y tế. Lực lượng cấp cứu, cảnh sát, Cơ quan An ninh Ukraine, gọi tắt là SBU và các dịch vụ đô thị đang làm việc tại hiện trường", ông Koval cho biết.

Theo thông tin từ trường đại học, tất cả sinh viên đều đang ở trong hầm trú ẩn vào thời điểm xảy ra vụ tấn công. Một số nhân viên hành chính của trường cũng thiệt mạng.

Khoảng 10 giờ 35 phút sáng, lực lượng không quân Ukraine báo cáo về một máy bay điều khiển từ xa phản lực bay trên bầu trời Rivne. Cảnh báo trên không được ban hành tại thành phố lúc 10 giờ 10 phút sáng.

[Kyiv Independent: Russian drone strikes university building in Rivne, injures 25]