1. Tổng thống Zelenskiy bổ nhiệm Tướng Budanov, nhà lãnh đạo tình báo quân sự, làm chánh văn phòng mới của mình.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã bổ nhiệm Trung Tướng Kyrylo Budanov, nhà lãnh đạo tình báo quân đội, đảm nhiệm chức vụ Chánh Văn phòng Tổng thống từ ngày 2 tháng Giêng.

Tổng thống Zelenskiy nói: “Hiện nay, Ukraine cần tập trung hơn vào các vấn đề an ninh, phát triển Lực lượng Quốc phòng và An ninh Ukraine, cũng như vào con đường ngoại giao trong các cuộc đàm phán, và Văn phòng Tổng thống sẽ chủ yếu đảm nhiệm các nhiệm vụ đó”.

Budanov đã chấp nhận lời đề nghị.

“Đối với tôi, việc tập trung vào những vấn đề quan trọng bậc nhất liên quan đến an ninh chiến lược của quốc gia chúng ta vào thời điểm lịch sử này của Ukraine là một vinh dự và cũng là một trách nhiệm”, ông nói.

Động thái này diễn ra sau một cuộc cải tổ lớn, trong đó có việc sa thải Andriy Yermak, chánh văn phòng lâu năm của Tổng thống Zelenskiy, vào cuối tháng 11. Sự thay đổi này diễn ra trong bối cảnh vụ bê bối tham nhũng lớn nhất lịch sử Ukraine, báo hiệu sự thay đổi trong cơ cấu lãnh đạo.

Một nguồn tin từ Văn phòng Tổng thống nói với tờ Kyiv Independent rằng sự lựa chọn cuối cùng của tổng thống sẽ cho thấy liệu ông tập trung vào các vấn đề trong nước, ngoại giao hay chiến trường.

Trung tướng Budanov, 39 tuổi, đã lãnh đạo Lực lượng Đặc nhiệm, gọi tắt là HUR từ năm 2020. Dưới sự lãnh đạo của ông, HUR đã phát triển thành một lực lượng đáng gờm trong cuộc xâm lược toàn diện của Nga.

Budanov đã trở thành một cái tên quen thuộc ở Ukraine, cơ quan của ông được coi là một trong những tổ chức có năng lực nhất trong nước, trong khi nhà lãnh đạo cơ quan tình báo này đã công khai đưa ra những dự đoán táo bạo về kết quả của cuộc chiến.

Dưới sự chỉ huy của Budanov, HUR tiến hành các hoạt động trong lãnh thổ Nga và các vùng lãnh thổ Ukraine do Mạc Tư Khoa kiểm soát, vận hành các đơn vị máy bay điều khiển từ xa chịu trách nhiệm tấn công các mục tiêu cách xa hơn 1.000 km, và phối hợp với Quân đoàn Quốc tế cùng một số lữ đoàn khác chiến đấu ở tiền tuyến.

Trong những tháng gần đây, Budanov cũng đã có cuộc đàm phán với các phái đoàn của Mỹ và Nga tại Abu Dhabi.

Một nghị sĩ thuộc đảng Người phục vụ nhân dân của Tổng thống Zelenskiy, người đã nói chuyện với tờ Kyiv Independent với điều kiện giấu tên, tin rằng việc bổ nhiệm Tướng Budanov có thể báo hiệu rằng kế hoạch hòa bình được thảo luận rộng rãi sẽ không mang lại kết quả do lập trường của Nga.

“Chúng ta cần chuẩn bị cho một cuộc đấu tranh lâu dài và đầy gian khổ. Và đó chính xác là đường lối mà Budanov đại diện,” vị nghị sĩ nói.

Các nhà lập pháp và chuyên gia cho rằng điều quan trọng nhất không phải là ai sẽ trở thành nhà lãnh đạo Văn phòng Tổng thống, mà là tầm ảnh hưởng trong tương lai của vai trò này. Người tiền nhiệm của Budanov, Yermak, đã tích lũy được quyền lực chưa từng có trong chính phủ Ukraine.

“Budanov sẽ cần phải xây dựng hệ thống riêng của mình, một hệ thống quyền lực riêng. Tôi nghĩ đó sẽ là một phong cách lãnh đạo khác cho văn phòng này,” nguồn tin trên nói với Kyiv Independent.

“Ông ta là một bậc thầy về tình báo, nhưng không phải là bậc thầy về mưu mô chính trị.”

Các nghị sĩ thuộc đảng của tổng thống, những người đã trao đổi với tờ Kyiv Independent, đã tán thành sự lựa chọn của Tổng thống Zelenskiy, đồng thời đặt câu hỏi tại sao ông Budanov lại đồng ý đảm nhận vai trò này.

Mặc dù Budanov chưa bao giờ tuyên bố kế hoạch theo đuổi sự nghiệp chính trị, ông thường xuyên xuất hiện trong các cuộc thăm dò dư luận và nằm trong số những ứng cử viên tổng thống hàng đầu, chỉ sau Tổng thống Zelenskiy và Đại sứ Ukraine tại Anh Valerii Zaluzhny.

Theo một cuộc thăm dò gần đây do Socis thực hiện, Budanov sẽ giành được 5,7% trong vòng đầu tiên. Trong một cuộc bầu cử vòng hai giả định giữa Tổng thống Zelenskiy và Budanov, Budanov sẽ đánh bại Tổng thống Zelenskiy với 56% phiếu bầu so với 44% của đối thủ.

Theo tờ Economist, Budanov suýt mất việc vào tháng 6 năm 2025. Nỗ lực lật đổ vị lãnh đạo tình báo được lòng dân này do ông Yermak, khi đó là nhà lãnh đạo Văn phòng Tổng thống, dẫn đầu, theo nguồn tin này.

Volodymyr Ariev, một nghị sĩ thuộc đảng đối lập Đoàn kết Âu Châu, cho rằng việc bổ nhiệm Budanov hoặc là một nỗ lực nhằm loại bỏ đối thủ chính trị, hoặc là một động thái nhằm biến ông ta thành người kế nhiệm tiềm năng của Tổng thống Zelenskiy.

“Tất cả phụ thuộc vào việc Budanov sẽ định vị bản thân như thế nào trong tương lai — liệu ông ấy có sẵn lòng từ bỏ tham vọng chính trị của mình khi nhậm chức trong nội các hay không,” ông nói với tờ Kyiv Independent.

“Ngay lúc này, cần có những thay đổi và cải cách nghiêm chỉnh. Nếu tổng thống không hiểu điều này, thì vai trò của Budanov sẽ bị thu hẹp lại thành một Yermak thứ hai.”

[Kyiv Independent: Zelensky picks Military Intelligence Head Budanov as his new chief of staff]

2. Vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa ở Kherson khiến 24 người thiệt mạng, Nga gọi đó là ‘tội ác chiến tranh’

Chính quyền do Nga dựng lên ở vùng Kherson của Ukraine cho biết một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã giết chết ít nhất 24 người, trong đó có một trẻ em, trong lễ đón giao thừa. Mạc Tư Khoa đã gọi vụ việc này là “tội ác chiến tranh”, làm gia tăng cáo buộc chống lại Kyiv khi cả hai bên đều báo cáo các cuộc tấn công mới trên khắp khu vực xung đột.

Vladimir Saldo, thống đốc do Nga bổ nhiệm, cho biết ba máy bay điều khiển từ xa đã tấn công một khách sạn và quán cà phê ở Khorly, nơi người dân tụ tập để đón năm mới.

Bộ Ngoại giao Nga thông báo 24 người thiệt mạng và 50 người bị thương, gọi vụ tấn công là một cuộc tấn công có chủ đích nhằm vào thường dân.

Những hình ảnh do Saldo chia sẻ cho thấy thiệt hại do hỏa hoạn và vết máu, mặc dù chúng chưa được xác minh độc lập.

Các chính trị gia cao cấp của Nga lên án Ukraine, trong khi phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Maria Zakharova đổ lỗi cho những người ủng hộ phương Tây.

Quân đội Ukraine cho biết họ đã tấn công vào các cơ sở dầu mỏ của Nga ở Krasnodar và Tatarstan trong đêm qua. Sáng Thứ Sáu, 02 Tháng Giêng, phát ngôn nhân Bộ Quốc phòng Ukraine, Chuẩn tướng Oleksii Hromov, khẳng định rằng 24 người bị thiệt mạng đều là quân nhân Nga.

Mạc Tư Khoa cũng cáo buộc Ukraine đã cố gắng tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa vào một trong những dinh thự của nhà độc tài Vladimir Putin, một cáo buộc mà Kyiv bác bỏ là sai sự thật.

Ở một diễn biến khác, Nga đã tiến hành các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa vào Odessa, gây hư hại các tòa nhà dân cư; lực lượng không quân Ukraine cho biết họ đã đánh chặn hoặc vô hiệu hóa 176 trong số 205 máy bay điều khiển từ xa trên toàn quốc.

[Newsweek: Russia-Ukraine War: Kherson Drone Attack Kills 24, Russia Calls It ‘War Crime’]

3. Ukraine khởi đầu năm 2026 bằng các cuộc tấn công vào kho dầu, kho Shahed và sở chỉ huy của Nga ở Krasnodar và Tatarstan.

Đêm ngày 1 tháng Giêng, Ukraine đã tấn công vào các mục tiêu quân sự ở Nga và các cơ sở trong lãnh thổ bị tạm chiếm tạm thời. Bộ Tổng tham mưu Quân đội đã xác nhận các cuộc tấn công này.

Các cuộc không kích này là một phần trong chiến dịch tấn công tầm xa và tầm trung đang diễn ra của Ukraine nhằm vào các mục tiêu quân sự và công nghiệp của Mạc Tư Khoa cả ở các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm và bên trong lãnh thổ Nga. Các mục tiêu bao gồm các căn cứ quân sự, hệ thống phòng không, trung tâm hậu cần, cơ sở hạ tầng công nghiệp quốc phòng và các kho nhiên liệu.

Cuộc tấn công tại nhà máy lọc dầu Ilsky: ghi nhận vụ cháy.

Theo quân đội Ukraine, nhà máy lọc dầu Ilsky ở vùng Krasnodar Krai, Nga, đã trở thành mục tiêu tấn công, nằm trong khuôn khổ các biện pháp nhằm giảm thiểu tiềm lực quân sự-kinh tế của nước xâm lược Nga.

“Máy bay điều khiển từ xa tấn công đã nhắm trúng mục tiêu, gây ra hỏa hoạn trong khuôn viên cơ sở”, Bộ Tổng tham mưu nhấn mạnh.

Tatarstan: Nhà máy chế biến dầu bị ảnh hưởng

Nhà máy chế biến dầu Almetyevsk ở Cộng hòa Tatarstan cũng bị thiệt hại do hỏa hoạn. Mục tiêu đã được xác nhận là bị trúng bom, nhưng kết quả vẫn đang được làm rõ.

Donetsk bị tạm chiếm: máy bay điều khiển từ xa, hệ thống phòng không và kho tiếp tế.

Một loạt các cuộc tấn công riêng biệt đã được thực hiện tại các khu vực bị tạm chiếm tạm thời ở tỉnh Donetsk.

Gần thành phố Donetsk, một kho chứa UAV Shahed/Geran, loại UAV được Nga sử dụng trong các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng dân sự ở Ukraine, đã bị tấn công.

Gần thị trấn Shevchenko, lực lượng Ukraine đã phá hủy một hệ thống hỏa tiễn phòng không Tor-M2.

Ilovaisk và Avdiivka: trạm cứu hỏa và chỉ huy.

Tại khu vực Ilovaisk, một kho chứa nhiên liệu và chất bôi trơn của Quân đoàn 51 Nga đã bị trúng bom, dẫn đến hỏa hoạn.

Gần Avdiivka, lực lượng Ukraine đã tấn công vào sở chỉ huy và quan sát của đơn vị tấn công thuộc Trung đoàn xe tăng 68, Sư đoàn bộ binh cơ giới 150 của quân đội Nga.

[Europe Maidan: Ukraine starts 2026 with strikes on Russian oil, Shahed depot, and command post in Krasnodar and Tatarstan]

4. Ukraine cảnh báo Putin có kế hoạch tấn công giả mạo bên trong nước Nga nhằm phá hoại các cuộc đàm phán hòa bình.

Hôm Thứ Bẩy, 03 Tháng Giêng, Cơ quan tình báo nước ngoài của Ukraine cảnh báo rằng Điện Cẩm Linh có khả năng sẽ thực hiện một cuộc tấn công giả mạo bên trong lãnh thổ Nga hoặc bên trong các vùng lãnh thổ Ukraine mà họ xâm lược bất hợp pháp nhằm phá hoại các cuộc đàm phán hòa bình do Tổng thống Donald Trump làm trung gian.

Kyiv đã cáo buộc Mạc Tư Khoa nói dối về vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine nhằm vào dinh thự của Putin nhằm phá hoại tiến trình hòa bình, và hiện đang cảnh báo rằng Nga có thể sẽ tìm cách leo thang hơn nữa bằng một cuộc tấn công dàn dựng gây thương vong lớn trước lễ Giáng Sinh Chính thống giáo Nga vào ngày 7 tháng Giêng.

Cơ quan tình báo cho biết cảnh báo này được đưa ra dựa trên quan sát của họ về việc Điện Cẩm Linh đang chuẩn bị cho một chiến dịch tung tin giả quy mô lớn.

“Chúng tôi dự đoán với xác suất cao sẽ có sự chuyển biến từ ảnh hưởng thao túng sang hành động khiêu khích vũ trang của các cơ quan đặc nhiệm [Liên bang Nga], dẫn đến thương vong đáng kể về người”, cơ quan tình báo cho biết trong một tuyên bố.

“Địa điểm xảy ra hành động khiêu khích có thể là một công trình tôn giáo hoặc một đối tượng khác có ý nghĩa biểu tượng cao cả ở [Nga] và các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm tạm thời của Ukraine,” tuyên bố cho biết.

Cơ quan tình báo cho biết Điện Cẩm Linh dự định đổ lỗi cho Ukraine về các vụ tấn công bằng cách điều động máy bay điều khiển từ xa do phương Tây sản xuất, được đưa từ tiền tuyến đến hiện trường vụ tấn công giả mạo.

Cơ quan tình báo Ukraine cho biết thêm, những hoạt động như vậy “phù hợp với phương thức hoạt động của các cơ quan tình báo đặc biệt của Nga”.

“Chính quyền Putin đã nhiều lần sử dụng chiến thuật này trong [Liên bang Nga], và giờ đây mô hình tương tự đang được xuất khẩu ra nước ngoài, điều này được gián tiếp xác nhận bởi các tuyên bố công khai từ các quan chức cao cấp của Nga”, cơ quan tình báo cho biết thêm.

Một loạt các vụ tấn công được xem là ví dụ điển hình cho chiến thuật này là các vụ đánh bom chung cư năm 1999 nhằm vào các thành phố Mạc Tư Khoa, Buynaksk và Volgodonsk của Nga, khiến hơn 300 người thiệt mạng và hơn 1.000 người bị thương. Các vụ tấn công này, chính thức được đổ lỗi cho các chiến binh Chechnya, đã được sử dụng để phát động một cuộc chiến mới ở Chechnya và nâng cao uy tín của Putin trước thềm bầu cử.

[Europe Maidan: Ukraine warns Putin plans false flag attack inside Russia to derail peace talks]

5. Tổng thống Zelenskiy đề xuất bổ nhiệm Mykhailo Fedorov làm bộ trưởng quốc phòng

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã đề xuất bổ nhiệm Mykhailo Fedorov làm Bộ trưởng Quốc phòng mới của đất nước vào ngày 2 tháng Giêng.

Ông Fedorov hiện đang giữ chức Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Chuyển đổi số của Ukraine.

Quyết định này được công bố như một phần của cuộc cải tổ chính trị lớn, sau một loạt các bổ nhiệm quan trọng. Kyrylo Budanov, nhà lãnh đạo tình báo quân đội, được bổ nhiệm làm nhà lãnh đạo Văn phòng Tổng thống, trong khi Oleh Ivashchenko, nhà lãnh đạo Cơ quan Tình báo Đối ngoại, đảm nhiệm vị trí cũ của Budanov.

Tổng thống Zelenskiy nói: “Mykhailo tham gia sâu vào các vấn đề liên quan đến Đường dây máy bay điều khiển từ xa và làm việc rất hiệu quả trong việc số hóa các dịch vụ và quy trình công cộng. Cùng với toàn bộ quân đội, bộ chỉ huy quân đội, các nhà sản xuất vũ khí quốc gia và các đối tác của Ukraine, chúng ta phải thực hiện những thay đổi trong lĩnh vực quốc phòng để giúp ích cho đất nước.”

Theo hiến pháp Ukraine, quốc hội phê chuẩn việc bổ nhiệm bộ trưởng quốc phòng theo đề xuất của tổng thống.

Ông Fedorov sẽ thay thế ông Denys Shmyhal, người chỉ giữ chức vụ này chưa đầy sáu tháng sau khi được bổ nhiệm vào tháng 7. Theo Tổng thống Zelenskiy, ông Shmyhal sẽ đảm nhận một vai trò “không kém phần quan trọng”.

Năm 2019, Fedorov, khi đó là một doanh nhân đến từ thành phố Zaporizhzhia ở miền nam, đã gia nhập đội ngũ của Tổng thống Zelenskiy, trở thành chiến lược gia kỹ thuật số chính đứng sau chiến dịch tranh cử tổng thống trực tuyến thành công của ông.

Cuối năm đó, Fedorov đảm nhận vai trò cố vấn cho Tổng thống Zelenskiy trước khi được bầu vào quốc hội với tư cách đại biểu đảng Người phục vụ nhân dân. Chỉ vài tháng sau, ông được bổ nhiệm làm phó thủ tướng và trở thành bộ trưởng trẻ nhất trong lịch sử Ukraine, lãnh đạo Bộ Chuyển đổi số mới thành lập.

Trong những năm qua, Fedorov đã thực hiện tầm nhìn của tổng thống về chính sách “nhà nước trong tầm tay điện thoại thông minh” như một phần trong chiến dịch chống lại nạn quan liêu. Việc ra mắt ứng dụng Diia vào năm 2020 đã đưa một loạt các dịch vụ của chính phủ trực tiếp vào điện thoại của người dân.

Dưới sự lãnh đạo của Fedorov, Bộ cũng đã tiên phong trong nhiều dự án, bao gồm sản xuất máy bay điều khiển từ xa và cải cách giáo dục. Ông đóng vai trò quan trọng trong việc khởi động Brave1, một dự án liên kết Bộ của ông với Bộ Quốc phòng để thúc đẩy công nghệ quân sự.

Trong bối cảnh chính phủ thay đổi, Fedorov được tường trình đang được cân nhắc cho chức vụ thủ tướng. Trong một cuộc phỏng vấn năm 2023, ông nói rằng ông không muốn đảm nhận vai trò này và hy vọng “điều đó sẽ không bao giờ xảy ra”.

Vào mùa thu năm 2024, Fedorov là bộ trưởng duy nhất trong chính phủ được người dân Ukraine tin tưởng nhiều hơn là nghi ngờ, với 31% bày tỏ sự tin tưởng vào ông, theo một cuộc khảo sát của Trung tâm Razumkov, một viện nghiên cứu có trụ sở tại Kyiv.

Truyền thông và một số nhà lập pháp cho rằng đã có những căng thẳng giữa Fedorov và Andriy Yermak, với việc cựu lãnh đạo Văn phòng Tổng thống được tường trình đang cố gắng đẩy vị bộ trưởng này ra khỏi vị trí như một phần của nỗ lực rộng lớn hơn nhằm loại bỏ các quan chức được lòng dân khỏi vòng thân cận của Tổng thống Zelenskiy.

Cuối năm 2024, chính phủ Ukraine đã tước bỏ quyền giám sát bán chính thức của Fedorov đối với Cơ quan Truyền thông Đặc biệt Nhà nước, gọi tắt là SSCS, đơn vị chịu trách nhiệm mua sắm máy bay điều khiển từ xa. Mặc dù SSCS trước đó đã vướng vào một vụ bê bối tham nhũng, nhưng động thái này được các nhà quan sát vào thời điểm đó xem là kết quả của cuộc tranh giành quyền lực với Yermak.

Ông Fedorov bác bỏ những đồn đoán về mâu thuẫn với Văn phòng Tổng thống.

Khi nhóm của Tổng thống Zelenskiy tìm cách tước bỏ tính độc lập của các thể chế chống tham nhũng lớn vào tháng 7, gây ra các cuộc biểu tình quy mô lớn, Fedorov đã có lập trường khác, được tường trình đã giúp đảo ngược tình hình.

Những thay đổi chính trị đang diễn ra trong bối cảnh tình hình chiến trường ngày càng khó khăn và các cuộc đàm phán hòa bình quan trọng với Mỹ, khi Washington tìm cách chấm dứt cuộc chiến tranh toàn diện của Nga, ngay cả khi điều đó có nghĩa là phải thỏa hiệp với lợi ích của Ukraine.

Khác với các quan chức và lãnh đạo quân sự chủ chốt khác của Ukraine, Fedorov chưa từng tham gia bất kỳ cuộc đàm phán nào trong số này.

Thay vào đó, ông đã trở thành một nhà đàm phán chủ chốt với các ông trùm công nghệ. Fedorov là người liên lạc chính của Ukraine với tỷ phú người Mỹ Elon Musk, chủ sở hữu công ty SpaceX, người sau này từng giữ chức vụ ngắn hạn trong chính quyền Tổng thống Trump thứ hai.

Sau khi Nga bắt đầu cuộc xâm lược toàn diện vào năm 2022, Musk đã nhanh chóng đáp lại yêu cầu của Fedorov về các thiết bị đầu cuối internet Starlink trên X, điều mà sau đó nhanh chóng trở nên quan trọng đối với nỗ lực chiến tranh của Ukraine. Mặc dù những bình luận gây tranh cãi của Musk lặp lại luận điểm của Nga, quan chức Ukraine vẫn duy trì liên lạc, nhấn mạnh quan điểm của Ukraine.

“ Tôi quản lý mối quan hệ của chúng ta rất cẩn thận, cố gắng thể hiện rằng chúng ta rất hiệu quả”, vị bộ trưởng nói vào năm 2023.

[Kyiv Independent: Zelensky proposes appointing Mykhailo Fedorov as defense minister]

6. Theo cựu ngoại trưởng, triển vọng ngừng bắn vào năm 2026 phụ thuộc vào việc Ukraine có thể vượt qua hai tháng tới hay không.

Theo cựu ngoại trưởng Dmytro Kuleba, khả năng đạt được thỏa thuận ngừng bắn sau tháng Hai sẽ phụ thuộc trực tiếp vào việc Ukraine vượt qua hai tháng mùa đông khắc nghiệt như thế nào. Ông cho rằng, bất kỳ kế hoạch ngừng bắn khả thi nào trong năm 2026 chỉ có thể xuất hiện nếu đáp ứng một điều kiện quan trọng: Ukraine phải giữ vững ý chí tiếp tục kháng chiến.

Điều này sẽ phụ thuộc trực tiếp vào việc các đồng minh phương Tây sẽ hỗ trợ Kyiv như thế nào trong một trong những giai đoạn khó khăn nhất đối với Ukraine, khi Nga đã thành công trong việc đẩy đất nước này vào bóng tối.

Ông ấy nói thêm rằng Nga phải nhận ra rằng họ không thể khuất phục người Ukraine, ngay cả sau khi cố tình tạo ra điều kiện sống khắc nghiệt trong mùa đông.

Không có cơ hội nào cho đến hết mùa đông: Vì sao một lệnh ngừng bắn nhanh chóng khó có thể xảy ra

Kuleba cho rằng, theo quan điểm của ông, sẽ không có lệnh ngừng bắn nào được thực hiện trước khi mùa đông kết thúc. Ông tin rằng cuộc xâm lược Ukraine của Nga sẽ không kết thúc vào năm 2026, và những tháng tới sẽ không phải là những cuộc đàm phán thực sự, mà chỉ là sự giả tạo của ngoại giao.

“Sẽ có nhiều động thái, tuyên bố, hội nghị thượng đỉnh và những lời khẳng định rằng một thỏa thuận ‘gần như đã đạt được’, nhưng trên thực tế sẽ không có thỏa thuận nào xảy ra”, Kuleba nhấn mạnh.

Theo ông, nguyên nhân không nằm ở Ukraine hay phương Tây mà chỉ nằm ở ý chí chấm dứt hành động gây hấn của Nga.

Mùa đông như một vũ khí: Vì sao Nga tấn công vào hệ thống năng lượng của Ukraine?

Kuleba tin chắc rằng Nga đang cố tình lợi dụng mùa đông để tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine nhằm làm suy yếu khả năng phục hồi của người dân.

“Họ không phá hủy hệ thống năng lượng của chúng ta một cách ngẫu nhiên. Họ cố tình làm cho nó sụp đổ để biến cuộc sống của chúng ta thành địa ngục. Mục tiêu của họ là làm suy yếu ý chí kháng cự của người Ukraine trong mùa đông”, ông khẳng định.

Đồng thời, Mạc Tư Khoa đang tìm cách đạt được càng nhiều tiến bộ càng tốt trên chiến trường để có thể tiếp cận bất kỳ cuộc đàm phán nào trong tương lai từ vị thế mạnh hơn.

Vì lý do này, Kuleba tin rằng các cuộc thảo luận nghiêm chỉnh về một “thỏa thuận” khả thi có thể chỉ bắt đầu vào cuối tháng Hai.

Khi nào chiến tranh thực sự có thể chấm dứt: Công thức của Kuleba

Theo Kuleba, bước ngoặt quyết định sẽ không đến từ một văn bản được ký kết hay một thỏa thuận chính thức, mà từ việc Nga buộc phải chấp nhận thực tế.

“Cuộc chiến sẽ kết thúc khi Putin chấp nhận sự thật rằng Ukraine là một nhiệm vụ bất khả thi đối với ông ta,” Kuleba nhấn mạnh.

Điều này không chỉ đề cập đến thất bại về mặt quân sự, mà còn là sự thừa nhận rằng Ukraine không thể được trả lại dưới sự kiểm soát của Nga và rằng Ukraine hiện tại và trong tương lai vẫn sẽ như vậy:

độc lập

chủ quyền

Âu Châu

Kuleba kết luận rằng ba nguyên tắc này đã định hình nên chiến thắng của Ukraine.

[Europe Maidan: Ceasefire prospects in 2026 depend on Ukraine surviving next two months, says former foreign minister]

7. Tổng thống Zelenskiy bổ nhiệm nhà lãnh đạo Cơ quan Tình báo Đối ngoại thay thế ông Budanov.

Trung Tướng Oleh Ivashchenko, hiện là nhà lãnh đạo Cơ quan Tình báo Đối ngoại, sẽ thay thế nhà lãnh đạo cơ quan tình báo tiền nhiệm Kyrylo Budanov để trở thành nhà lãnh đạo tình báo quân sự, gọi tắt là HUR.

Một quan chức trong Văn phòng Tổng thống, giấu tên khi chia sẻ thông tin về cuộc cải tổ nhân sự mới nhất, đã nói với tờ Kyiv Independent vào ngày 2 Tháng Giêng rằng Ivashchenko là người được Tổng thống Volodymyr Zelenskiy lựa chọn để lãnh đạo HUR. Các sắc lệnh được công bố sau đó cùng ngày trên trang web của Văn phòng Tổng thống đã xác nhận việc bổ nhiệm Ivaschenko.

Vị quan chức phát ngôn cho biết các sắc lệnh liên quan sẽ được ký vào ngày 2 tháng Giêng.

Thông tin này được đưa ra vài giờ sau khi Tổng thống Zelenskiy tuyên bố sẽ bổ nhiệm Budanov phụ trách Văn phòng Tổng thống sau khi Andriy Yermak bị cách chức nhà lãnh đạo văn phòng vào tháng 11. Yermak đã từ chức sau gần 5 năm tại chức trong bối cảnh vụ bê bối tham nhũng lớn nhất Ukraine.

Trước khi công khai xác nhận nhà lãnh đạo HUR mới, Tổng thống Zelenskiy cho biết như trên rằng ông đã có cuộc gặp với Ivashchenko, trong đó họ thảo luận về các mối đe dọa hiện tại, tình hình chung của đất nước và các bước tiếp theo nhằm gây tổn hại cho nền kinh tế Nga.

“Kể từ hôm nay, Oleh Ivashchenko sẽ tiếp tục phục vụ nhà nước và thực hiện các nhiệm vụ nhằm hạn chế tiềm lực quân sự của Nga trong vị trí của ông ấy tại cơ quan tình báo quân sự Ukraine”, Tổng thống Zelenskiy cho biết.

Trong số các nhiệm vụ khác, HUR thực hiện các cuộc tấn công tầm xa sâu bên trong lãnh thổ Nga và trên các vùng lãnh thổ bị Nga tạm chiếm nhằm làm suy yếu năng lực quân sự của Mạc Tư Khoa, cũng như thu thập thông tin tình báo và tiến hành các hoạt động phá hoại. HUR cũng thường xuyên công bố dữ liệu về các thành phần phương Tây được tìm thấy trong vũ khí của Nga gây ra cái chết cho dân thường ở Ukraine, nhằm vạch trần cách Mạc Tư Khoa lách luật trừng phạt.

Trước khi đảm nhận vai trò nhà lãnh đạo Cơ quan Tình báo Đối ngoại vào tháng 3 năm 2024, Ivashchenko từng giữ chức phó cục trưởng tình báo quân sự từ năm 2015 đến năm 2024.

[Kyiv Independent: Zelensky appoints Foreign Intelligence Service chief as Budanov's replacement]

8. Chính quyền Tổng thống Trump đưa ra cảnh báo mới đối với Trung Quốc về vấn đề Đài Loan.

Chính quyền Tổng thống Trump đã cảnh báo Trung Quốc ngừng gây áp lực quân sự lên Đài Loan, cho rằng các hành động và lời lẽ của Bắc Kinh đang làm gia tăng căng thẳng không cần thiết trong khu vực. Bộ Ngoại giao Mỹ kêu gọi Trung Quốc trong một tuyên bố nhân ngày đầu năm mới “kiềm chế, chấm dứt áp lực quân sự đối với Đài Loan và thay vào đó tham gia vào cuộc đối thoại có ý nghĩa”.

“Các hoạt động quân sự và lời lẽ của Trung Quốc đối với Đài Loan và các nước khác trong khu vực đang làm gia tăng căng thẳng một cách không cần thiết. Chúng tôi kêu gọi Bắc Kinh kiềm chế, chấm dứt áp lực quân sự đối với Đài Loan và thay vào đó tham gia vào cuộc đối thoại có ý nghĩa”, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Tommy Pigott cho biết hôm thứ Năm. Ông nói thêm: “Hoa Kỳ ủng hộ hòa bình và ổn định trên eo biển Đài Loan và phản đối những thay đổi đơn phương đối với hiện trạng, kể cả bằng vũ lực hoặc cưỡng bức”.

Các cuộc tập trận phản ánh lập trường quân sự ngày càng quyết đoán của Bắc Kinh đối với Đài Loan. Trung Quốc tuyên bố hòn đảo này là lãnh thổ của mình, mặc dù Đảng Cộng sản Trung Quốc chưa bao giờ cai trị nơi đây. Sau khi thất bại trong cuộc nội chiến, chính phủ Quốc dân đảng Trung Quốc đã chạy trốn sang Đài Loan, nơi hiện đang hoạt động như một quốc gia có chủ quyền với chính phủ được bầu cử, quan hệ ngoại giao và quân đội riêng.

Tuyên bố của chính quyền được đưa ra sau khi phê duyệt gói vũ khí trị giá 11 tỷ đô la cho Đài Loan, một trong những gói lớn nhất trong những năm gần đây. Thỏa thuận này bao gồm các hệ thống hỏa tiễn, tàu chiến và nâng cấp radar nhằm tăng cường khả năng phòng thủ của hòn đảo.

Bắc Kinh đã đáp trả bằng vòng tập trận quân sự quy mô lớn thứ sáu kể từ năm 2022, mô phỏng việc phong tỏa các cảng trọng yếu của Đài Loan với mật danh “Sứ mệnh Công lý 2025”. Trung Quốc đã điều động máy bay chiến đấu, tàu hải quân và tàu tuần tra bờ biển xung quanh hòn đảo và bắn 27 quả rocket từ bờ biển phía đông. Các quan chức quân sự Đài Loan cho biết một số quả rocket đã rơi gần đảo chính hơn bao giờ hết.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình không loại trừ khả năng sử dụng vũ lực để đạt được thống nhất, và các quan chức quốc phòng Mỹ tin rằng ông đã ra lệnh cho Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc sẵn sàng tiến quân chống lại Đài Loan vào cuối năm 2027. Trong bài phát biểu đêm giao thừa, ông Tập Cận Bình một lần nữa nhấn mạnh nỗ lực thống nhất của Bắc Kinh.

“Chúng ta, những người Hoa ở cả hai bên eo biển Đài Loan, có chung mối quan hệ huyết thống và họ hàng,” ông Tập Cận Bình nói hôm thứ Tư. “Sự thống nhất đất nước, một xu hướng của thời đại, là không thể ngăn cản!”

Trong khi đó, Tổng thống Trump đã hạ thấp mối đe dọa về một cuộc xâm lược sắp xảy ra. “Tôi có mối quan hệ tuyệt vời với Chủ tịch Tập Cận Bình, và ông ấy chưa nói với tôi bất cứ điều gì về việc đó”, Tổng thống Trump nói với các phóng viên. “Tôi không tin ông ấy sẽ làm điều đó”. Ông nói thêm rằng Trung Quốc đã tiến hành các cuộc tập trận hải quân trong khu vực hàng chục năm nay, và cho rằng các cuộc tập trận gần đây đang được nhìn nhận “hơi khác một chút”.

Các cuộc tập trận của Trung Quốc trong tuần này đánh dấu vòng diễn tập quân sự lớn thứ sáu xung quanh Đài Loan kể từ năm 2022, khi chuyến thăm Đài Bắc của Chủ tịch Hạ viện lúc bấy giờ là Nancy Pelosi đã gây ra phản ứng dữ dội từ Bắc Kinh. Kể từ đó, các vụ vi phạm vùng nhận dạng phòng không của Đài Loan đã tăng vọt, từ 41 vụ được ghi nhận vào tháng 11 năm 2021 lên 266 vụ vào tháng 11 năm 2025, theo Bộ Quốc phòng Đài Loan.

[Newsweek: Trump Administration Issues New Warning to China Over Taiwan]

9. Tổng thống Trump cảnh báo Tehran rằng Mỹ “sẵn sàng chiến đấu” để hỗ trợ người biểu tình Iran.

Tổng thống Donald Trump hôm thứ Sáu cảnh báo chính phủ Iran rằng Washington đã “sẵn sàng chiến đấu” và sẵn sàng can thiệp nếu chính quyền này giết hại người biểu tình trong các cuộc biểu tình trên toàn quốc chống lại sự quản lý kinh tế yếu kém của chế độ giáo sĩ.

Lời đe dọa can thiệp của Mỹ từ phía Tổng thống Trump được đưa ra sáu tháng sau khi lực lượng Mỹ tấn công các cơ sở hạt nhân của Iran, và tổng thống đã bắt đầu tuần này bằng việc tuyên bố sẽ ủng hộ cuộc tấn công của Israel vào Iran nếu nước này tái thiết lập năng lực hạt nhân của mình.

“Nếu Iran bắn và giết hại dã man những người biểu tình ôn hòa, điều mà họ thường làm, thì Hoa Kỳ sẽ đến giải cứu họ. Chúng tôi đã sẵn sàng chiến đấu. Cảm ơn sự quan tâm của các bạn đến vấn đề này!”, Tổng thống Trump viết trên mạng xã hội Truth của mình.

Ali Shamkhani, cố vấn chính trị của lãnh đạo tối cao Iran Ali Khamenei, đã cảnh báo Tổng thống Trump nên rút lui.

“Người dân Iran đã quá quen thuộc với kinh nghiệm người Mỹ đến giải cứu, từ Iraq và Afghanistan đến Gaza. Bất kỳ sự can thiệp nào tiếp cận an ninh Iran với những cái cớ giả tạo sẽ bị chặn đứng bởi một phản ứng đầy hối tiếc. An ninh quốc gia của Iran là lằn ranh đỏ, không phải là mồi cho những dòng tweet phiêu lưu mạo hiểm”, Shamkhani nói.

Các cuộc biểu tình đã diễn ra ở nhiều thành phố của Iran kể từ ngày 28 tháng 12, do người dân tức giận trước chi phí sinh hoạt tăng cao và phản đối chế độ giáo sĩ của đất nước. Truyền thông địa phương đưa tin có sáu hoặc bảy người thiệt mạng.

[Newsweek: Trump warns Tehran that US is ‘locked and loaded’ to support Iranian protesters]

1. Những lo ngại về an toàn liên quan đến nhà máy điện Zaporizhzhia là gì?

Nga và Ukraine đã cáo buộc lẫn nhau tấn công và gây nguy hiểm cho an ninh tại cơ sở này. Trong suốt cuộc xung đột, các chuyên gia quốc tế đã kêu gọi cả hai bên tránh các hoạt động quân sự gần nhà máy điện hạt nhân Zimbabwe, gọi tắt là ZNPP.

Nguy cơ thảm họa hạt nhân đang đè nặng lên Ukraine; phía bắc Kyiv là nhà máy điện hạt nhân Chernobyl, nơi xảy ra tai nạn hạt nhân tồi tệ nhất thế giới khi một trong các lò phản ứng phát nổ vào năm 1986 tại Liên Xô cũ. Ít nhất 30 người đã thiệt mạng sau thảm họa, và hàng triệu người khác bị phơi nhiễm phóng xạ.

Theo IAEA, địa điểm Zaporizhzhia đã mất kết nối với nguồn điện bên ngoài hơn chục lần kể từ tháng 2 năm 2022, bao gồm cả giữa tháng 12.

“Mỗi lần mất điện lưới đều gây ra áp lực nhiệt và vận hành lên các hệ thống an toàn, làm tăng khả năng các hệ thống dự phòng tại chỗ sẽ không hoạt động như thiết kế”, Vitaly Fedchenko, nhà nghiên cứu cao cấp thuộc chương trình vũ khí hủy diệt hàng loạt của Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm, gọi tắt là SIPRI cho biết. “Mỗi lần mất điện lưới và phải dựa vào máy phát điện diesel đều nên được xem là một rủi ro an toàn và một sự việc suýt xảy ra.”

Ông Fedchenko nói với Newsweek rằng IAEA “hoàn toàn đúng khi nhận định tình hình điện năng của nhà máy ZNPP là mong manh và tiềm ẩn nhiều rủi ro”.

Theo các chuyên gia, cả sáu lò phản ứng tại nhà máy đều được đưa vào trạng thái ngừng hoạt động hoàn toàn (cold shutdown) vào tháng 4 năm 2024, mặc dù nhà máy đã ngừng sản xuất điện từ tháng 9 năm 2022. Nói một cách đơn giản, điều này có nghĩa là tất cả các lò phản ứng đều đã tắt và không có phản ứng dây chuyền nào xảy ra.

Ông Fedchenko cho biết, do việc ngừng hoạt động đột ngột, nguy cơ mất điện cả tại chỗ và ngoài khu vực đều thấp hơn nhiều so với một nhà máy điện hạt nhân đang hoạt động hết công suất như Fukushima.

Trận sóng thần do động đất xảy ra ở Nhật Bản năm 2011 đã làm mất điện tại nhà máy Fukushima và ngừng quá trình làm mát các lò phản ứng, dẫn đến lõi lò bị tan chảy và vật liệu phóng xạ thoát ra ngoài.

Các chuyên gia đã khôi phục nguồn điện giữa các trạm biến áp của nhà máy điện hạt nhân Zimbabwe, gọi tắt là ZNPP và nhà máy nhiệt điện gần đó trong thời gian mà IAEA gọi là thỏa thuận ngừng bắn cục bộ. Điện năng được sản xuất từ nhà máy điện sẽ được chuyển đến trạm biến áp để phân phối vào lưới điện.

Ông Grossi cho biết hôm thứ Hai rằng “cả hai bên đã hợp tác một cách tích cực với IAEA để giúp tăng cường an toàn hạt nhân trong các cuộc xung đột quân sự”, theo một tuyên bố từ cơ quan giám sát này.

Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế, gọi tắt là IAEA cũng cho biết riêng vào thứ Ba rằng các nhà máy điện hạt nhân Khmelnytsky và Rivne, cả hai đều nằm ở miền tây Ukraine, đã giảm công suất sau khi các trạm biến áp của chúng bị ảnh hưởng bởi các cuộc tấn công quân sự. Hiện Ukraine có ba nhà máy điện hạt nhân đang hoạt động.

Ông Oleksandr Merezhko của Ukraine cho biết: “Toàn bộ Âu Châu sẽ sống trong nguy hiểm” nếu Nga tiếp tục kiểm soát nhà máy điện hạt nhân Zimbabwe, gọi tắt là ZNPP.

[Newsweek: What are the safety concerns over the Zaporizhzhia power plant?]

10. Dự đoán của giới cá cược về khả năng Tổng thống Trump chấm dứt thành công cuộc chiến ở Ukraine.

Bất chấp những lời bàn tán về việc các lệnh trừng phạt của phương Tây đang làm sụp đổ nền kinh tế Nga và buộc Điện Cẩm Linh phải khuất phục, Vladimir Putin dường như không hề nao núng. Bất chấp những cuộc tàn sát trên chiến tuyến hay việc người Nga phải xếp hàng chờ mua xăng do các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu, ông vẫn kiên quyết theo đuổi những yêu sách tối đa của mình.

Trong khi đó, có những giới hạn chính trị trong nước đối với những điều mà Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy có thể đồng ý mà không gây ra phản ứng dữ dội từ công chúng.

Tuy nhiên, dường như Tổng thống Trump thường có xu hướng tin rằng một thỏa thuận có thể khả thi. Sau cuộc gặp thượng đỉnh ở Alaska với Putin, người ta đã nghe thấy Tổng thống Trump giải thích với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron rằng ông nghĩ Putin thực sự muốn “đạt được một thỏa thuận vì tôi”. “Tôi nghĩ ông ấy muốn đạt được một thỏa thuận với tôi. Ông có hiểu điều đó không? Nghe có vẻ điên rồ đấy”, Tổng thống Trump nói thêm.

Dĩ nhiên, sự ngoan cố của nhà lãnh đạo Nga đã khiến Tổng thống Trump bực bội và thỉnh thoảng tự hỏi liệu mình có đang bị lợi dụng hay không — là điều mà Melania Trump được tường trình đang nghĩ Putin đang làm.

Lãnh đạo Nga rất giỏi trong việc kéo dài thời gian và khiến Tổng thống Trump phải suy nghĩ — và thời điểm ông ta liên lạc với người đồng cấp Mỹ là hoàn hảo. Ví dụ như cuộc điện thoại kéo dài hai tiếng đồng hồ hồi tháng trước, trong đó ông ta đã gợi ý về khả năng tổ chức một hội nghị thượng đỉnh ngay khi Tổng thống Trump ám chỉ rằng ông có thể cung cấp cho Ukraine hỏa tiễn hành trình Tomahawk.

Có thể nói, việc kéo dài chiến tranh có lợi cho Putin. Nó mang lại lợi ích là làm căng thẳng thêm nguồn tài chính của các quốc gia Âu Châu đang thiếu hụt, và có nguy cơ làm rạn nứt liên minh xuyên Đại Tây Dương. Một phương Tây bị phân tâm cũng giúp ích cho đồng minh của Putin là Tập Cận Bình khi ông tính toán xem liệu có nên, và khi nào nên, ra tay hành động đối với Đài Loan.

Và chế độ của Putin có thể gặp nguy hiểm nếu ông ta kết thúc cuộc xung đột một cách đột ngột. Theo Ella Paneyakh, một nhà xã hội học tại trung tâm nghiên cứu New Eurasian Strategies Centre, việc chuyển đổi nhanh chóng khỏi nền kinh tế chiến tranh có thể dẫn đến những xung đột chính trị xã hội nguy hiểm. Bà cho rằng điều đó sẽ châm ngòi cho “cuộc cạnh tranh khốc liệt và tàn nhẫn để giành giật các nguồn lực ngày càng khan hiếm”.

Với tình trạng thiếu nhân lực trầm trọng ở Ukraine — các đơn vị Ukraine chỉ có thể điều động khoảng chục binh sĩ trên mỗi km chiến tuyến — luôn có nguy cơ bị đột phá. Tóm lại, Putin hoàn toàn có thể tính toán rằng ông ta có thể đạt được nhiều hơn bằng cách kiên trì: thêm đất đai, các bảo đảm an ninh từ phương Tây bị giảm nhẹ đến mức vô giá trị và giới hạn quy mô quân đội Ukraine thời hậu chiến. Điều đó sẽ dễ dàng tạo tiền đề cho việc Nga nối lại các hành động trả thù sau này.

Lý lẽ phản bác là gì? Nền kinh tế Nga đang phải vật lộn với lãi suất cao, thiếu hụt lao động và chi phí vay nợ chính phủ tăng vọt. Có mối lo ngại về khoản nợ xấu mà các ngân hàng Nga đang gánh chịu. Tình trạng hiện tại có thể không kéo dài mãi mãi. Tương tự, Ukraine cũng có thể gặp khó khăn trong mùa đông này với việc Nga liên tục tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của nước này và việc các nước Âu Châu không thể tài trợ đủ cho Kyiv.

Tỷ lệ cược: 4/1, tức là người ta tin rằng khả năng chấm dứt chiến tranh trong năm 2026 là 80%.

[Politico: Trump pulls off an end to the war in Ukraine]