Đức Tổng Giám Mục John Wester nhắc lại những lo ngại của Giáo hoàng về vũ khí hạt nhân và việc sử dụng trí tuệ nhân tạo trong vũ khí trong bài phát biểu quan trọng.

Ảnh: SerhiiT/Shutterstock


Tyler Arnold, trong bản tin ngày 2 tháng 6 năm 2026 của EWTNNews,cho biết: Đức Tổng Giám Mục John Charles Wester kêu gọi tiếp tục nỗ lực quốc tế hướng tới giải trừ vũ khí hạt nhân trong bài phát biểu hôm thứ Ba trước một tổ chức chính sách phi đảng phái của những người ủng hộ kiểm soát vũ khí.

“Không có thứ gọi là chiến tranh hạt nhân ‘chính nghĩa’”, ĐTGM Wester của Santa Fe, New Mexico, nói trong bài phát biểu trực tuyến qua video trước những người tham dự cuộc họp thường niên của Hiệp hội Kiểm soát Vũ khí vào ngày 2 tháng 6 tại Câu lạc bộ Báo chí Quốc gia ở Washington, D.C.

Hiệp hội Kiểm soát Vũ khí, được thành lập năm 1971, khuyến khích các nỗ lực không phổ biến và giải trừ vũ khí hạt nhân, hóa học, sinh học và các loại vũ khí khác mà tổ chức này cho là gây nguy hiểm cho nhân loại. Đức Tổng Giám Mục Wester là một trong những giám mục thẳng thắn nhất về chủ đề này trong những năm gần đây.

Trong bài phát biểu của mình, Wester đã trích dẫn rộng rãi các bài viết và bài phát biểu của các giáo hoàng gần đây, bao gồm cả Đức Giáo Hoàng Leo XIV, người đã khuyến khích các nỗ lực giải trừ vũ khí hạt nhân từ các cường quốc hạt nhân trong thông điệp Magnifica Humanitas hồi tháng trước.

Đức Leo gọi Hiệp ước cấm vũ khí hạt nhân năm 2021 là một bước đi đúng hướng nhưng cảnh báo rằng nó “chủ yếu mang tính biểu tượng vì các cường quốc hạt nhân lớn chưa đồng ý với nó”. Ngài cũng bày tỏ lo ngại về “một cuộc chạy đua vũ trang mới”, sự phát triển của vũ khí hạt nhân thu nhỏ và khả năng sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để đưa ra các quyết định chiến đấu.

ĐTGM Wester đã trích dẫn văn bản trong đó Đức Leo nói rằng thật sai lầm khi tin rằng răn đe hạt nhân là “điều kiện tiên quyết không thể thiếu cho an ninh”. Tổng giám mục lưu ý rằng “đã có tiến bộ” trong quá khứ với việc giải trừ vũ khí của Mỹ và Nga, nhưng “bất cứ đà lực nào chúng ta có được đều đã hoàn toàn biến mất”.

“Chúng ta hiện đang trong một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân thậm chí còn nguy hiểm hơn lần đầu tiên,” Đức Tổng Giám Mục Wester nói, đề cập đến những nỗ lực hiện đại hóa kho vũ khí hạt nhân của Mỹ, Nga và Trung Quốc.

Đức Tổng Giám Mục Wester nói rằng “chúng ta phải nhìn nhận một cách tỉnh táo những gì đang diễn ra ngày nay” và tận dụng “đà lực của quá khứ để thúc đẩy nó tiến lên” hướng tới việc xóa bỏ vũ khí hạt nhân.

“Chúng ta đã làm được điều này trong quá khứ và chúng ta có thể làm lại điều đó,” ngài nói.

Đức Tổng Giám Mục Wester cũng đề cập đến những bình luận trong thông điệp của Đức Giáo Hoàng Leo về nỗi lo ngại rằng trí tuệ nhân tạo (AI) có thể được sử dụng trong vũ khí chiến tranh, với việc Đức Thánh Cha kêu gọi các nhà lãnh đạo “tránh một cuộc chạy đua phát triển các loại vũ khí như vậy.” Đức Tổng Giám Mục đã trích dẫn nghiên cứu cho thấy các mô hình AI sẽ lựa chọn sử dụng vũ khí hạt nhân trong 95% các tình huống khủng hoảng được mô phỏng của các nhà nghiên cứu.

Khả năng AI có thể lựa chọn “xóa sổ nền văn minh nhân loại chỉ sau một đêm là khá đáng sợ,” Đức Tổng Giám Mục nói, lặp lại những cảnh báo của Đức Thánh Cha. Ngoài việc trích dẫn Đức Giáo Hoàng Leo, Đức Tổng Giám Mục Wester cũng trích dẫn người tiền nhiệm của ngài là Đức Giáo Hoàng Phanxicô, người cũng đã đưa ra những cảnh báo mạnh mẽ chống lại vũ khí hạt nhân, thậm chí còn nói rằng “việc sử dụng vũ khí hạt nhân, cũng như việc chỉ sở hữu chúng, là vô đạo đức”. Đức Tổng Giám Mục Wester gọi đây là “một tuyên bố vô cùng to lớn” vượt xa các vị Giáo hoàng khác.

“Đức Giáo Hoàng đã nói rằng nó là vô đạo đức”, ngài nói, và thêm rằng câu hỏi của ngài dành cho những người Công Giáo không tập chú vào vấn đề này là: “Các bạn sẽ làm gì về điều đó?”

Đức Tổng Giám Mục đã viết một bức thư mục vụ dài 51 trang về vũ khí hạt nhân vào năm 2022 và cho biết hầu hết phản hồi ngài nhận được từ các giám mục đồng nghiệp đều tích cực, nhưng “không có sự khẩn cấp lớn” từ hầu hết các giáo sĩ vì “có quá nhiều vấn đề khác cần giải quyết trong những ngày này”.

“Làm thế nào để chúng ta khiến mọi người nhìn nhận một vấn đề mà đối với nhiều người, nó dường như không quá cấp bách?” ngài nói. ĐTGM Wester cho biết ngài hy vọng các giám mục Hoa Kỳ sẽ tập trung mạnh mẽ hơn vào vấn đề giải trừ vũ khí hạt nhân và dự định sẽ yêu cầu Đức Giáo Hoàng Leo viết một thông điệp riêng về mối đe dọa này.