Kathleen N. Hattrup của hãng tin I.Media, trong bản tin ngày 12 tháng 11, 2026, nhận định rằng: Thật khó để nói ai là người vui mừng hơn: Đức Giáo Hoàng Leo hay hàng triệu người dân Peru đang chào đón ngài.
"Hôm nay, tôi hiểu rằng mảnh đất này vẫn luôn hiện hữu trong tôi, và một phần câu chuyện của chính cuộc đời tôi cũng thuộc về quý vị," Đức Giáo Hoàng Leo XIV phát biểu khi gặp gỡ các nhà lãnh đạo đất nước tại Nhà hát Quốc gia (Gran Teatro Nacional) ở Lima vào ngày 11 tháng 11 năm 2026. Khi trở về quê hương thứ hai của mình, vị Giáo hoàng mang hai quốc tịch Mỹ - Peru đã có một bài phát biểu đầy tính bản thân, dựa trên những trải nghiệm thực tế của ngài khi còn là một nhà truyền giáo và giám mục. Ngài phác họa bức tranh về những tổn thương trong xã hội, đồng thời hướng sự chú ý đến các nhóm dân cư dễ bị tổn thương nhất trước bạo lực và các rủi ro về môi trường.
Sự xuất hiện của ngài vào tối thứ Tư có lẽ sẽ được nhớ đến như một sự kiện gây chấn động đầy phấn khích tại Peru: Ước tính có khoảng 3 triệu người đã xếp hàng trên các con phố ở Lima để được tận mắt nhìn thấy vị Đại diện Chúa Kitô – người vốn được xem như một phần máu thịt của chính đất nước họ.
Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã đến Phủ Tổng thống, nơi ngài được Tổng thống Keiko Fujimori chào đón. Tại đây, ngài đã lắng nghe một dàn hợp xướng thiếu nhi hát bài ca của Vatican, tiếp nối bằng quốc ca Peru. Ngài tỏ ra vô cùng xúc động khi hòa giọng theo bài quốc ca Peru – một minh chứng rõ nét cho sự gắn kết sâu sắc của ngài với quốc tịch Peru của mình. Ngài tiến lại gần và ôm lấy một số thành viên của một dàn hợp xướng thiếu nhi khác, bao gồm các nhạc công trẻ khuyết tật. Sau đó, ngài di chuyển đến Nhà hát Lớn Quốc gia (Gran Teatro Nacional) để tham dự cuộc gặp gỡ với các quan chức; sự kiện này đã bắt đầu chậm hơn 40 phút so với dự kiến.
Trong bài phát biểu đầy nồng ấm, Tổng thống Keiko Fujimori đã bày tỏ lòng tri ân đối với quãng thời gian dài phục vụ truyền giáo của “Padre Roberto” (Cha Roberto) tại đất nước này, đồng thời bày tỏ niềm vui mừng trước sự trở lại của ngài trên cương vị Giáo hoàng, mang theo “thông điệp về đức tin, hy vọng và hòa bình.” “Sự hiện diện của ngài tại đây, trên đất nước Peru hôm nay, là minh chứng sống động rằng chúng ta không hề đơn độc; điều đó thôi thúc chúng ta luôn chọn con đường của đức tin thay vì con đường của nỗi sợ hãi,” con gái của cựu Tổng thống độc tài Alberto Fujimori – người nắm quyền từ năm 1990 đến 2000 – phát biểu. Khi chào đón các quan chức dân cử từ các đảng đối lập có mặt trong hội trường, bà nhấn mạnh rằng “chuyến thăm lịch sử” của Đức Giáo Hoàng chính là cơ hội cho sự “hòa giải dân tộc”.
“Chuyến trở lại này mang ý nghĩa vô cùng đặc biệt đối với tôi,” Đức Giáo Hoàng chia sẻ.
Mối duyên của tôi với Peru đã bắt đầu từ rất lâu trước khi Chúa trao phó cho tôi Giáo phận Chiclayo. Trong suốt nhiều thập niên, tôi đã cùng chia sẻ cuộc sống với người dân nơi đây, lắng nghe những nỗi niềm của họ và học hỏi từ đức tin của họ. Nhiều người đã mở rộng cửa đón tôi vào nhà, cùng tôi dùng bữa — tất nhiên là không thể thiếu món ceviche tuyệt hảo — và khiến tôi cảm thấy mình như một thành viên trong gia đình họ. Năm 2015, tôi đã được trao quyền công dân Peru. Hành động đó là biểu tượng cho một sợi dây liên kết mà người dân nơi đây đã dệt nên trong cuộc đời tôi từ rất lâu trước đó. [...]
Tôi nhận ra rằng chính những năm tháng ấy là một phần hành trình mà Chúa đã dùng để tôi luyện tôi trở thành một mục tử. Nếu có cơ hội được sống lại những năm tháng đó, tôi sẽ đón nhận với niềm vui trọn vẹn, bao gồm cả những khoảnh khắc hạnh phúc lẫn những gian nan, thử thách. Chính vì vậy, với lòng biết ơn sâu sắc, tôi có thể nói với quý vị rằng: tôi đang trở về quê hương của chính mình.
Khôi phục niềm tin
Khi phát biểu trước các nhà lãnh đạo Peru — những người đang điều hành một chính phủ vốn đã suy yếu do tình trạng bất ổn chính trị nghiêm trọng trong thập niên qua — ngài bày tỏ mong muốn rằng "Học thuyết Xã hội của Giáo hội" sẽ trở thành kim chỉ nam để "soi sáng và định hướng nỗ lực của tất cả những ai đang làm việc vì lợi ích của quốc gia này."
Đức Thánh Cha kêu gọi tinh thần biết lắng nghe, nhắc nhở rằng đằng sau mỗi con số thống kê đều là những con người thực với những nhu cầu thực tế.
Đời sống dân chủ đòi hỏi sự thừa nhận rằng không ai nắm giữ mọi câu trả lời, và những khác biệt không ngăn cản chúng ta cùng chia sẻ mối quan tâm chân thành đối với lợi ích chung của đất nước. Tôi muốn khuyến khích mọi người vun đắp sự trung thực, chính trực và tinh thần sẵn sàng đối thoại với người khác — đây là những phẩm chất giúp duy trì niềm tin giữa con người với con người, đồng thời củng cố sức mạnh cho các định chế.
Hòa bình trong cuộc sống thường nhật
Đề cập đến những khó khăn trong lịch sử Peru, Đức Thánh Cha khẳng định: "Các sự kiện trong quá khứ cần được nhìn nhận bằng sự công bằng và tinh tế, tạo không gian cho sự hòa hợp nảy nở, đồng thời giải quyết những khác biệt bằng thái độ tôn trọng." Bản thân ngài, trong thập niên 1980, từng chứng kiến tại Peru cuộc nổi dậy theo đường lối duy Mao của tổ chức "Con đường Sáng" (Shining Path) — vốn gây ra nhiều vụ thảm sát và tấn công — cũng như các hành động trấn áp từ phía lực lượng nhà nước. Trong những năm tháng đó, vị giáo hoàng tương lai đã tham gia các cuộc biểu tình của người dân để bảo vệ họ.
Trước tình trạng bạo lực liên quan đến tội phạm có tổ chức đang gia tăng từ năm 2024, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến các thành phố ven biển, ngài đã kêu gọi hòa bình. "Đối với các gia đình, hòa bình mang ý nghĩa rất cụ thể: được ra ngoài làm việc mà không phải lo sợ, được chăm sóc con cái và trở về nhà với tâm thế an yên. Đó là những khát vọng giản đơn, nhưng không ai đáng bị tước đoạt những điều ấy."
Đức Thánh Cha bày tỏ sự quan tâm đến những khía cạnh trong đời sống tại Peru thường bị bỏ quên, đặc biệt là đối với nông dân, ngư dân và các chủ doanh nghiệp nhỏ.
Trong suốt bài phát biểu, vị giám mục — người từng trao nhiều trọng trách cho phụ nữ tại Giáo phận Chiclayo của mình — đã dành lời tri ân sâu sắc đến phụ nữ Peru, đặc biệt là những người đang điều hành các bếp ăn từ thiện. Ngài bày tỏ hy vọng rằng họ có thể sống một cuộc đời không bị bạo lực hay bất cứ hình thức bóc lột nào đe dọa. Theo một cuộc khảo sát năm 2025 của Viện Thống kê Quốc gia Peru, 49.1% phụ nữ trong độ tuổi từ 15 đến 49 từng trải qua bạo hành gia đình vào một thời điểm nào đó trong cuộc đời.
Các hiểm họa thiên nhiên
Đề cập đến vấn đề khai thác tài nguyên thiên nhiên tại quốc gia này — nơi có 60% diện tích được bao phủ bởi rừng mưa Amazon — Đức Giáo Hoàng kêu gọi các cơ quan công quyền quan tâm đến môi trường: "Việc sử dụng các nguồn tài nguyên này — thông qua nông nghiệp, đánh bắt hay khai khoáng — đòi hỏi phải biết chăm sóc thiên nhiên và tôn trọng những cộng đồng đang phụ thuộc vào nó," Đức Giáo Hoàng nhấn mạnh. Trước đó, trong đợt lũ lụt do hiện tượng El Niño gây ra vào năm 2017, chính ngài đã trực tiếp xỏ giày đi cứu giúp những người bị ảnh hưởng.
Tại giếng nước của Thánh Rosa thành Lima, nhiều thế hệ người Peru đã gửi gắm những lời cầu nguyện và hy vọng của mình. Hôm nay, từ nơi đây, tôi cũng xin đặt lời cầu nguyện của mình vào chiếc giếng thiêng liêng ấy. Nhờ sự chuyển cầu của Đức Trinh Nữ Maria, Thánh Rosa cùng tất cả các vị thánh và chân phước trên mảnh đất này, tôi cầu xin Chúa để tình yêu của Đức Ki-tô giúp anh chị em nhận ra mỗi người Peru đều là anh chị em của mình, và mỗi cá nhân chính là một lý do nữa để thêm yêu quê hương đất nước. Nguyện xin Thiên Chúa ban phước lành cho Peru và toàn thể người dân nơi đây.
Trước khi nghỉ đêm, Đức Giáo Hoàng đã có những lời chia sẻ ngẫu hứng với đám đông đang tập trung bên ngoài Tòa Sứ thần Tòa Thánh.
Ngài kêu gọi mọi người cầu nguyện cho hòa bình, đồng thời khuyến khích họ cùng nỗ lực hướng tới sự hòa giải. Ngài bày tỏ niềm vui khi được "trở về nhà" và gợi ý rằng mọi người có thể tiếp tục lễ hội thêm vài giờ nữa, nhưng đừng kéo dài suốt cả đêm, ngài cười nói, vì "nếu không, sáng mai sẽ chẳng còn sự bình yên nào nữa!"
