1. Tai tiếng bi thảm: Cảnh sát Tiệp bắt giữ Tổng Giám Mục Chính thống giáo Nga nổi tiếng vì nghi ngờ tàng trữ ma túy.
Tổng Giám Mục Hilarion, một vị giám mục đã nghỉ hưu của Giáo hội Chính thống Nga đang sinh sống tại Cộng hòa Tiệp, đã bị cảnh sát bắt giữ vì nghi ngờ tàng trữ chất cấm, theo thông báo của chính ông trên kênh Telegram của mình hôm Thứ Hai, 25 Tháng Năm, 2026.
Theo các nguồn tin, chiếc xe chở Tổng Giám Mục Hilarion, vị giáo sĩ Chính thống giáo Nga cao cấp nhất tại Cộng hòa Tiệp, đã bị chặn lại vào ngày 24 tháng 5 sau khi rời khỏi Nhà thờ Chính thống giáo Thánh Phêrô và Phaolô Tông đồ ở thành phố Karlovy Vary, miền tây Cộng hòa Tiệp.
Trong quá trình khám xét sau đó, “bốn hộp nhỏ chứa chất bột màu trắng đã được tìm thấy trong cốp xe”, vị Tổng Giám Mục cho biết.
Tổng Giám Mục Hilarion kiên quyết phủ nhận mọi liên quan đến việc tàng trữ trái phép các chất cấm và coi vụ việc là một hành động khiêu khích.
Trong khi đó, cảnh sát Tiệp xác nhận đã tiến hành “các biện pháp liên quan đến một chiếc xe ở vùng Trung Bohemia” dựa trên một tin báo ẩn danh về khả năng vận chuyển ma túy, nhưng không xác nhận danh tính của những người liên quan.
Giới chức Tiệp cũng xác nhận đã bắt giữ hai người, mặc dù chưa có cáo buộc nào được đưa ra. Thành phần và nguồn gốc của chất này sẽ được xác định sau khi có đánh giá của chuyên gia.
Đức Tổng Giám Mục Hilarion Alfeyev sinh ngày 24 Tháng Bẩy, 1966, nguyên là Tổng Giám Mục của tổng giáo phận Volokolamsk, và là chủ tịch Ủy ban Đối ngoại của Tòa Thượng phụ Mạc Tư Khoa kể từ năm 2009. Ông đã bị Thánh Công Đồng Chính Thống Giáo Nga bãi nhiệm vào ngày 7 Tháng Sáu, 2022 sau khi công khai bất đồng với Thượng Phụ Kirill về cuộc xâm lược của trùm mafia Vladimir Putin vào Ukraine.
Vị Tổng Giám Mục thường được xem là cánh tay phải của Thượng phụ Kirill về các vấn đề đối ngoại, được ghi nhận là có quan điểm đối kháng với Tòa Thượng phụ của Kirill về cuộc xâm lược Ukraine của Nga.
Từ việc coi sóc tổng giáo phận Volokolamsk, nơi có hàng trăm ngàn tín hữu Chính Thống Giáo, Tổng Giám Mục Hilarion đã bất ngờ trở thành Tổng Giám Mục của Budapest và Toàn Hung Gia Lợi. Nói bất ngờ vì ông đang đến thăm tổng giáo phận Budapest thì Tòa Thượng Phụ Mạc Tư Khoa mở cuộc họp và quyết định bãi bỏ tất cả các chức vụ của ông và chỉ định ông làm Tổng Giám Mục của tổng giáo phận mà ông dự định chỉ đến đó thăm vài ngày trong tư cách là Giám Quản Tông Tòa.
Chức danh Tổng Giám Mục của Budapest nghe có vẻ kêu nhưng thực tế chỉ có vài trăm tín hữu. Chúa Nhật và các ngày lễ trọng giáo dân ngồi không quá 5 hàng ghế. Tổng giáo phận Budapest cũng không hoàn toàn mới mẻ đối với Tổng Giám Mục Hilarion. Thật vậy, đó là một lãnh thổ mà ngài biết quá rõ vì ngài là Giám Quản Tông Tòa từ những năm 2000. Từ ngày 1 đến ngày 3 tháng 6, 2022 Hilarion đã đến thăm Hung Gia Lợi và gặp gỡ với Đức Hồng Y Tổng Giám mục Peter Erdö của Budapest.
Như thế, có thể nói vắn tắt, Tổng Giám Mục Hilarion đã bị loại bỏ hầu hết các chức vụ, và chỉ còn giữ được một chức vụ khiêm tốn nhất trong các chức vụ đã đảm nhận.
Từng là học giả tại Đại Học Oxford, Tổng Giám Mục Hilarion là một trong những kiến trúc sư vĩ đại trong việc mở cửa Giáo Hội Chính thống Nga ra thế giới trong những năm gần đây, trước khi Nga xâm lược Ukraine. Tham gia vào đối thoại giữa các tôn giáo, ngài cũng thể hiện mình trong mối quan hệ hợp tác giữa Mạc Tư Khoa và Rôma, đặc biệt thể hiện qua cuộc gặp gỡ lịch sử của Đức Thánh Cha Phanxicô và Kirill tại Cuba vào năm 2016.
Vào ngày 22 tháng 12, năm 2021, ngài đã được Đức Thánh Cha Phanxicô tiếp lần thứ ba trong năm 2021, trong khi cuộc gặp lần thứ hai giữa Thượng phụ Mạc Tư Khoa và Đức Giáo Hoàng đang được xem xét.
Đức Tổng Giám Mục Hilarion và Đức Bênêđíctô XVI cũng có một mối quan hệ thân tình, một phần vì tình yêu âm nhạc chung của các vị. Tổng Giám Mục Hilarion là một nhà soạn nhạc và vở nhạc kịch Cuộc Thương Khó Chúa Kitô theo Thánh Matthêu của ngài đã được trình bày tại Rôma sau khi ra mắt ở Mạc Tư Khoa.
Cuộc xâm lược Ukraine vào tháng 2 năm ngoái đã làm đảo lộn sự cân bằng trong Giáo hội Chính thống giáo Nga, trong đó Giáo chủ Kirill đứng về phía tên độc tài Nga Vladimir Putin. “Trong tình huống mới này, Đức Tổng Giám Mục Hilarion đã tránh xa những tuyên bố của Kirill, bất kể các mệnh lệnh của Kirill phải thể hiện quan điểm cởi mở này với Putin - nhưng sau đó, có lẽ ngài đã đi xa hơn khi công khai bày tỏ quan điểm đối kháng” Carol Saba, một chuyên gia về Chính thống giáo và một luật sư tại Paris Bar nhận định.
Tháng 7, 2024, Tổng Giám Mục Hilarion lại bị đình chỉ chức vụ Tổng Giám Mục Thủ đô Budapest-Hung Gia Lợi theo quyết định của Thánh Công Đồng Chính Thống Giáo Nga.
Trong phiên họp Thượng hội đồng hôm Thứ Bẩy, 27 Tháng Bẩy, 2024 người ta đã quyết định rằng Tổng Giám Mục Hilarion sẽ tạm thời bị cách chức chủ chăn của Giáo phận Budapest-Hung Gia Lợi và được điều chuyển đến Nhà thờ Thánh Phêrô và Phaolô ở Karlovy Vary, Cộng hòa Tiệp.
Về các chức vụ của Đức Tổng Giám Mục Hilarion với tư cách là Chủ tịch Ủy ban Thần học Thượng hội đồng và Chủ tịch Ủy ban Thần học, ngài đã vĩnh viễn bị cách chức khỏi các chức vụ này. Giám mục Methodius của Yegoreyevsk, người mới đảm nhận các chức vụ Giám Mục Yegoreyevsk 10 ngày trước, đã được bổ nhiệm thay thế ngài.
Đáng chú ý, Thánh Hội đồng Giáo hội Nga cũng quyết định thành lập một ủy ban để điều tra tình hình ở Thủ đô Budapest.
Lý do cho quyết định này là mối quan hệ được cho là thân thiết của vị Tổng Giám Mục với một phó tế tên là Georgy Suzuki, đề cập đến việc mua bất động sản đắt đỏ của Hilarion ở Pháp và Hung Gia Lợi, đồng thời nói về mức sống xa hoa. Tờ báo công bố những bức ảnh nóng về chuyến đi của phó tế với vị Tổng Giám Mục, bao gồm các lời khai của chính phó tế về quan hệ đồng giới của hai người.
Theo linh mục Chính Thống Giáo Nga Jason Charron, khó khăn đối với người giáo dân là các tư tưởng thần học của Tổng Giám Mục rất sâu sắc đi vào lòng người; trong khi Thánh Công Đồng Chính Thống Giáo Nga lại ra sức mô tả ngài như một kẻ tội lỗi lụn bại, ăn chơi sa đọa.
Source:Kyiv Independent
2. Giáo hội Coptic nối lại đàm phán với Rôma sau khi nhận được sự bảo đảm về việc không ban phước lành cho hôn nhân đồng giới.
Giáo hội Chính thống Coptic đã quyết định nối lại đối thoại thần học với Giáo Hội Công Giáo sau hơn hai năm tạm ngừng, sau những lời bảo đảm từ Đức Giáo Hoàng Lêô XIV gửi tới Đức Thượng Phụ Tawadros II về việc không ban phước lành cho các cặp đồng tính.
Thánh Hội đồng của Giáo hội Chính thống Coptic, họp toàn thể vào thứ Sáu, ngày 22 tháng 5, dưới sự chủ trì của Đức Thượng Phụ Tawadros II, đã công bố quyết định này sau khi nhận được những lời giải thích trong cuộc điện đàm giữa hai nhà lãnh đạo vào ngày 15 tháng 5. Tuyên bố của Giáo hội Coptic đã trích dẫn rõ ràng “những lời bảo đảm về việc không ban phước lành cho các cặp đồng giới” được đưa ra trong cuộc điện đàm đó.
Giáo hội Chính thống Coptic, cộng đồng Kitô giáo lớn nhất ở Trung Đông với khoảng 10 triệu tín hữu, chủ yếu ở Ai Cập, đã chấm dứt đối thoại thần học với Tòa Thánh vào tháng 3 năm 2024 để phản ứng trực tiếp trước tuyên bố Fiducia supplicans của Vatican, được ban hành vào ngày 18 tháng 12 năm 2023. Văn kiện đó cho phép ban phước lành không theo nghi thức cho các cặp trong những trường hợp không hợp lệ, bao gồm cả các cặp đồng giới, đồng thời khẳng định rằng những phước lành đó không xác nhận sự kết hợp của họ hoặc thay đổi giáo lý của Giáo hội về hôn nhân.
Vào thời điểm đó, Thượng Hội đồng Coptic đã tái khẳng định sự phản đối của mình đối với các mối quan hệ đồng tính luyến ái vì trái với Kinh Thánh và mô tả bất kỳ sự chúc phúc nào cho những mối quan hệ như vậy là “một sự chúc phúc cho tội lỗi”. Thượng Hội đồng cũng tuyên bố sẽ đánh giá lại hai thập niên đối thoại và thiết lập các cơ chế mới cho bất kỳ sự hợp tác nào trong tương lai.
Đối thoại giữa hai Giáo hội đã diễn ra tích cực từ những năm 1970, bắt đầu bằng các cuộc gặp gỡ lịch sử giữa Thánh Giáo hoàng Phaolô Đệ Lục và Đức Thượng Phụ Shenouda III của Giáo hội Coptic. Một Ủy ban Quốc tế Chung chính thức về Đối thoại Thần học giữa Giáo Hội Công Giáo và các Giáo hội Chính thống Đông phương đã được thành lập vào năm 2003 và đã đưa ra một số tuyên bố thống nhất về các vấn đề Kitô học trước khi bị đình chỉ vào năm 2024.
Cuộc điện đàm ngày 15 tháng 5 diễn ra vào Ngày Hữu nghị Công Giáo-Coptic. Theo Văn phòng Báo chí Tòa Thánh, cuộc thảo luận được tiến hành trong “bầu không khí thân mật và huynh đệ” và tập trung vào việc tạo “động lực mới” cho ngày hữu nghị, đồng thời tìm cách vượt qua những trở ngại đối với đối thoại dựa trên đức tin và lòng bác ái. Cả hai nhà lãnh đạo đều nhấn mạnh trách nhiệm chung trong việc rao giảng Tin Mừng và thúc đẩy hòa bình, đặc biệt là ở khu vực Trung Đông đang bị ảnh hưởng bởi xung đột. Đức Giáo Hoàng Lêô XIV cũng đã gửi thư cho Đức Thượng Phụ Tawadros II nhân dịp này, bày tỏ hy vọng rằng Ủy ban Chung có thể tiếp tục công việc của mình với tất cả các Giáo hội Chính thống phương Đông.
Trong tuyên bố được đưa ra vào ngày 22 tháng 5, Thượng Hội đồng Coptic, với sự tham dự của 119 giám mục, đã liệt kê việc nối lại đối thoại là điểm thứ năm trong số các quyết định của mình. Văn bản này liên kết trực tiếp động thái này với những lời bảo đảm nhận được từ Đức Giáo Hoàng Lêô XIV trong cuộc điện đàm ngày 15 tháng 5.
Giáo hội Coptic từ lâu đã duy trì lập trường giáo lý rõ ràng về hôn nhân và tình dục, bắt nguồn từ Kinh Thánh và truyền thống của các Giáo phụ. Việc đình chỉ năm 2024 là một phần của xu hướng quan ngại rộng hơn giữa một số tổ chức Chính thống giáo phương Đông và Chính thống giáo Đông phương về những diễn biến trong Kitô giáo phương Tây liên quan đến các vấn đề đạo đức tình dục.
Việc nối lại đối thoại diễn ra vào thời điểm các Kitô hữu ở Trung Đông đang phải đối mặt với những thách thức đáng kể, bao gồm sự đàn áp, di cư và các xung đột khu vực. Cả hai Giáo hội đều đã hợp tác trong lịch sử về các vấn đề như bảo vệ tự do tôn giáo và chăm sóc người nghèo. Giáo hội Chính thống Coptic có nguồn gốc từ công cuộc truyền giáo của Thánh Mark Tông đồ ở Alexandria vào thế kỷ thứ nhất và là một trong những cộng đồng Kitô giáo lâu đời nhất trên thế giới.
Source:Catholic Herald
3. Đức Giáo Hoàng Lêô XIV ban hành thông điệp giáo hoàng đầu tiên.
Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã ban hành thông điệp đầu tiên của mình, Magnifica Humanitas, cảnh báo rằng trí tuệ nhân tạo và các công nghệ mới khác phải được đặt vào phục vụ phẩm giá con người chứ không phải để thống trị, loại trừ hay phục vụ cho chiến tranh.
Văn bản này đề cập đến những thách thức về đạo đức, xã hội và tâm linh do trí tuệ nhân tạo, chủ nghĩa siêu nhân và sự thay đổi công nghệ nhanh chóng đặt ra. Ngày công bố trùng với kỷ niệm 135 năm thông điệp Rerum Novarum hay Tân Sự của Đức Giáo Hoàng Lêô XIII, một thông điệp mang tính bước ngoặt năm 1891 về quyền của người lao động và những biến động do Cách mạng Công nghiệp gây ra.
Phát biểu tại buổi giới thiệu thông điệp của Đức Giáo Hoàng tại Hội trường Thượng hội đồng Vatican, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV nói rằng nhân loại đang đối mặt với một sự chuyển đổi mang tầm vóc lịch sử.
Đức Giáo Hoàng nói: “Trí tuệ nhân tạo đã tác động đến nhiều lĩnh vực trong cuộc sống của chúng ta và ảnh hưởng đến những quyết định quan trọng định hình sự chung sống của con người”, đồng thời cho biết thêm rằng nó cũng “đang thay đổi mạnh mẽ cách thức tiến hành chiến tranh”.
Đức Thánh Cha nói rằng Giáo hội phải giúp nhân loại phân định ý nghĩa và hướng đi của tiến bộ công nghệ, giống như cách Đức Giáo Hoàng Lêô XIII đã ứng phó với những biến động xã hội do công nghiệp hóa gây ra. Ngài đặc biệt cảnh báo về các hệ thống vũ khí ngày càng tự động hóa, việc ra quyết định bằng thuật toán có thể tước đoạt quyền tiếp cận chăm sóc sức khỏe, việc làm hoặc an ninh của người dân, và việc lợi dụng dữ liệu cá nhân.
Tiêu đề phụ của thông điệp, “trong thời đại trí tuệ nhân tạo”, được mô tả là có ý nghĩa quan trọng tại buổi ra mắt. Hồng Y Víctor Manuel Fernández, Bộ trưởng Bộ Giáo lý Đức tin, cho biết tài liệu này không chỉ đơn thuần “nói về” trí tuệ nhân tạo, mà còn liên quan đến con người trong thời đại được định hình bởi sức mạnh công nghệ.
“Nhân loại thật tuyệt vời,” Hồng Y Fernández nói, đồng thời thừa nhận rằng văn bản cũng đề cập đến “khả năng khủng khiếp gây ra điều ác tiềm ẩn trong mỗi chúng ta”.
Ngài cảnh báo rằng công nghệ, nếu tách rời khỏi chân lý đạo đức, có thể làm trầm trọng thêm những tổn thương của con người và thậm chí biến con người thành những hình thức nô lệ mới. Ngài cũng chỉ trích các trào lưu siêu nhân học và hậu nhân học tìm cách vượt qua những hạn chế của con người hoặc tưởng tượng rằng nhân loại sẽ bị thay thế.
Giáo sư Anna Rowlands thuộc Đại học Durham cho biết thông điệp của Đức Giáo Hoàng “không trung lập”, mà là một lời phê bình về mối nguy hiểm của việc coi con người như những công cụ đơn thuần của nhà nước, thị trường hoặc một “trật tự thuật toán”. Bà cảnh báo rằng quyền lực đổi mới từng nằm trong tay các quốc gia nay đang ngày càng tập trung vào tay một số ít các cá nhân giàu có trong khu vực tư nhân.
Christopher Olah, đồng sáng lập công ty trí tuệ nhân tạo Anthropic, cũng phát biểu tại buổi ra mắt. Ông cho rằng những người không bị chi phối bởi ngành công nghệ có vai trò thiết yếu trong việc nhấn mạnh đến sự an toàn, kiềm chế và lợi ích chung.
Anthropic là nhà phát triển hệ thống AI “Claude” nổi tiếng đã xung đột với Bộ Chiến tranh Hoa Kỳ. Quân đội Hoa Kỳ đã sử dụng Claude trong nhiều chiến dịch của mình, rất có thể là trong việc bắt giữ nguyên thủ quốc gia Venezuela, nhưng Anthropic lo ngại Claude sẽ bị sử dụng cho hai mục đích mà họ cho là phi đạo đức: thứ nhất, là vũ khí tự động do AI điều khiển (giết người mà không cần sự giám sát của con người) và thứ hai, là việc giám sát hàng loạt người Mỹ (đặc biệt là bằng cách giải mã dữ liệu, chẳng hạn như xác định hồ sơ cá nhân trong dữ liệu vốn được giữ bí mật). Bộ Chiến tranh đã cố gắng thay đổi hợp đồng để buộc Anthropic cho phép điều này, và khi công ty từ chối, Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth đã cố gắng tiêu diệt công ty bằng cách chỉ định nó là “rủi ro chuỗi cung ứng”, đây là lần đầu tiên một công ty của Hoa Kỳ bị chỉ định như vậy.
Đức Giáo Hoàng nói rằng trí tuệ nhân tạo cần phải được “giải trừ quân bị” – một cụm từ mà ngài mô tả là mang ý nghĩa mạnh mẽ. Ngài so sánh nhiệm vụ này với sự ủng hộ của Giáo hội đối với việc giải trừ vũ khí hạt nhân, lập luận rằng mọi cường quốc công nghệ đều phải đi kèm với sự phân định đạo đức và sự kiểm soát của công chúng.
Source:Catholic Herald