Liệu công nghị tháng Giêng thành công rực rỡ của Giáo hoàng Leo có được lặp lại?

Edgar Beltrán, trong bản tin ngày 26 tháng 6 năm 2026 của tạp chí The Pillar, cho rằng:

Khi công nghị bất thường đầu tiên của triều đại Giáo hoàng Leo XIV kết thúc vào đầu tháng Giêng, cảm nhận chung trong Hồng Y đoàn là vô cùng tích cực.

Trong khi một số Hồng Y lo ngại về phương pháp được sử dụng, hầu hết đều hoan nghênh điều mà họ coi là ý định chân thành của Đức Giáo Hoàng Leo trong việc sử dụng Hồng Y đoàn như một cơ quan tư vấn, sau khi người tiền nhiệm của ngài chỉ triệu tập một vài công nghị và hiếm khi tham khảo ý kiến của đông đảo Hồng Y.

Ấn tượng cho rằng Đức Leo đang làm điều gì đó khác biệt càng được củng cố khi Đức Giáo Hoàng tuyên bố rằng một công nghị bất thường khác sẽ được tổ chức vào tháng Sáu, và rằng ngài dự định triệu tập một công nghị bất thường kéo dài vài ngày mỗi năm sau đó.

Nhưng trước cuộc họp dự kiến bắt đầu vào thứ Sáu, phương pháp và việc lựa chọn chủ đề đã làm thay đổi, ít nhất là ở một mức độ nào đó, tâm trạng xung quanh các Hồng Y lần này.

“Mọi thứ dường như được tổ chức bởi một bộ phận nhân sự,” một Hồng Y trong tòa thánh nói với tờ The Pillar.

“Mọi thứ bị kiểm soát quá chặt chẽ, không có cảm giác tự do để thảo luận những điều chúng ta cần thảo luận, và chúng ta đang bị dẫn dắt bởi những câu hỏi rất cụ thể về những vấn đề rất cụ thể trong các nhóm rất nhỏ, không có không gian cho thảo luận mở,” vị Hồng Y đó nói với tờ The Pillar.

—

Trong quá khứ, các cuộc họp Hồng Y thường chủ yếu bao gồm các phiên họp toàn thể — các cuộc họp của toàn thể các Hồng Y. Thể thức của tháng Giêng bao gồm hai phiên họp toàn thể – với thời gian cho 25 Hồng Y phát biểu trước toàn thể Hồng Y đoàn– nhưng phần lớn thời gian được dành cho các nhóm nhỏ, tương tự như cách tiếp cận “bàn tròn” của Thượng hội đồng về tính hiệp hành đồng nghị.

Một số Hồng Y ban đầu bày tỏ lo ngại hoặc bối rối về thể thức mới. Nhưng khi rời khỏi Hội trường Phao-lô VI vào tháng Giêng, một số vị nói với tờ The Pillar rằng các ngài tin thể thức mới tạo điều kiện cho các cuộc thảo luận dài hơn, sâu sắc hơn, ngay cả khi một số Hồng Y muốn có nhiều phiên họp toàn thể hơn hoặc loại bỏ hoàn toàn hình thức thảo luận nhóm nhỏ.

Nhưng với cuộc họp bắt đầu trong tuần này, một số Hồng Y nói với tờ The Pillar rằng họ cảm thấy hơi bối rối về các chủ đề thảo luận.

Khi công nghị tháng Giêng kết thúc, nhiều Hồng Y có ấn tượng rằng hai chủ đề mà họ không có cơ hội thảo luận trong cuộc họp đó – phụng vụ và cải cách giáo triều – sẽ là chủ đề cho cuộc họp tháng Sáu của họ.

Vào tháng Tư, Đức Giáo Hoàng đã gửi một bức thư cho Hồng Y đoàn yêu cầu họ suy tư về Evangelii gaudium, và nhiều người khi đó cho rằng công nghị sẽ tiếp tục thảo luận về việc truyền giáo, như hồi tháng Giêng.

Nhưng Đức Hồng Y Giovanni Battista Re, niên trưởng đoàn Hồng Y, đã gửi một bức thư cho tất cả các Hồng Y vào đầu tháng Sáu chính thức công bố các chủ đề cho công nghị sắp tới.

Thư của niên trưởng cho biết công nghị Hồng Y sẽ thảo luận bốn chủ đề chính. Phiên họp đầu tiên, vào sáng ngày 26 tháng 6, sẽ là một “buổi suy niệm chung bắt đầu với tình hình quốc tế”.

Phiên họp thứ hai và thứ ba sẽ thảo luận về các khía cạnh của thông điệp đầu tiên của Đức Giáo Hoàng Leo, Magnifica humanitas, theo thư. Và theo thư của ĐHY Re, các Hồng Y sẽ nhận được thông tin cập nhật về quá trình thực hiện Thượng Hội đồng về Tính hiệp hành đồng nghị trong phiên họp cuối cùng.

Ngay cả điều đó cũng đã được điều chỉnh. Mặc dù cấu trúc phần lớn được giữ nguyên, nhưng một số điều đã thay đổi giữa thư của ĐHY Re và thông báo chính thức về lịch trình của công nghị Hồng Y từ Văn phòng Báo chí Tòa Thánh trong tuần này.

Ví dụ, trong khi thư của ĐHY Re nói rằng lý thuyết về chiến tranh chính nghĩa sẽ được thảo luận chi tiết, thì lịch trình tuần này cho biết các Hồng Y sẽ thảo luận hai câu hỏi cụ thể, có liên quan nhưng không hoàn toàn giống nhau: “Những căng thẳng, chia rẽ và xung đột đang lan rộng khắp thế giới ngày nay ảnh hưởng như thế nào đến đời sống của các Giáo hội và dân chúng của chúng ta?” và “Những ngôn ngữ, thái độ và thực tiễn nào có thể giúp xây dựng sự hòa giải, chung sống và hòa bình?”

Hơn nữa, một Hồng Y nói với tờ The Pillar rằng ngài dự đoán lý thuyết về chiến tranh chính nghĩa sẽ chỉ được đề cập một cách sơ lược, nếu có, bất chấp những kỳ vọng ban đầu về các cuộc thảo luận chi tiết sau bức thư của ĐHY Re.

“Làm sao chúng ta có thể chuẩn bị tốt cho một hội nghị Hồng Y khi không rõ chúng ta thực sự nên thảo luận về điều gì cho đến tận tuần diễn ra công nghị?” một Hồng Y hỏi tờ The Pillar.

Một Hồng Y khác cho biết ngài chỉ biết được qua báo chí những Hồng Y nào sẽ hướng dẫn các bài suy niệm trước mỗi phiên họp, vì ngài chưa bao giờ nhận được thông tin trực tiếp, một vấn đề cũng đã xảy ra vào tháng Giêng với một số Hồng Y.

Và một số Hồng Y thuộc nhiều trường phái thần học khác nhau đều thể hiện sự không chắc chắn về các chủ đề của công nghị Hồng Y.

“Đây chắc chắn là những vấn đề và thách thức xã hội rất quan trọng, nhưng tôi không chắc chúng ta nên đóng góp gì vào cuộc thảo luận ngoài việc nói chuyện.” “Về những trải nghiệm cá nhân,” một Hồng Y nói với tờ The Pillar.

“Thành thật mà nói, tôi không biết Đức Thánh Cha mong đợi gì ở công nghị này,” vị Hồng Y nói thêm.

Một Hồng Y khác nói với tờ The Pillar rằng một số Hồng Y trong Tòa thánh không chắc chắn họ cụ thể sẽ thảo luận về điều gì trong phiên họp đầu tiên, vì một trong những câu hỏi hướng dẫn dường như được thiết kế riêng cho các Hồng Y hiện đang làm giám mục giáo phận. Câu hỏi đó là: “Những đau khổ, căng thẳng và vấn đề nào đang ảnh hưởng mạnh mẽ nhất đến các dân tộc và cộng đồng Giáo hội được giao phó cho sự chăm sóc của quý vị ngày nay?”

“Còn những người không có đàn chiên hay cộng đồng được giao phó thì sao? Họ phải làm gì trong phiên họp đó?” vị Hồng Y nói.

“Tôi nghĩ cần có sự tham vấn cởi mở hơn, có quá nhiều sự kiểm soát về chủ đề và quá nhiều sự phân tán. Các công nghị thường chỉ tập trung vào một chủ đề, làm sao có thể có một cuộc thảo luận thực chất trong một phiên họp duy nhất?” “Đây không phải là một công nghị Hồng Y đúng nghĩa,” vị Hồng Y đó nói thêm.

Trong khi phiên họp Hồng Y tháng Giêng và thông báo về các phiên họp Hồng Y hàng năm nhìn chung được xem là một hoạt động hiệu quả thể hiện tinh thần hiệp đoàn và sự trở lại bình thường, thì phiên họp Hồng Y thứ hai này có thể khiến một số thành viên của Hồng Y đoàn cảm thấy khác đi.

Được yêu cầu thảo luận các chủ đề nằm ngoài lĩnh vực chuyên môn của họ, giữa những khó khăn về tổ chức, sự nhầm lẫn vào phút cuối về chương trình nghị sự và sự thiếu rõ ràng về những gì được kỳ vọng ở các ngài, một số Hồng Y tiếp cận phiên họp với một mức độ dè dặt nào đó.

Đồng thời, nhiều Hồng Y cũng lo ngại về phiên họp Hồng Y đầu tiên vì những lý do tương tự, nhưng cuối cùng, hầu hết trong số các ngài đều hài lòng với diễn biến này. Điều này chắc chắn có thể lặp lại một lần nữa khi mọi việc lắng xuống và các cuộc thảo luận thực sự diễn ra.

Điều gì sẽ xảy ra vẫn còn phải chờ xem.