1. Ukraine được tường trình đã tấn công một phi trường quân sự của Nga ở tỉnh Astrakhan, ít nhất 30 vụ nổ đã được nghe thấy, cuộc tấn công vào Kyiv bị bẻ gẫy

Chiều Chúa Nhật, 15 Tháng Mười Một, phát ngôn nhân của lực lượng không quân Ukraine, Đại Tá Yurii Ihnat, cho biết cuộc không kích lớn của Nga được dự trù diễn ra vào trưa Chúa Nhật đã bị bẻ gẫy.

Vào rạng sáng cùng ngày, quân Ukraine đã mở cuộc tấn công dữ dội vào một phi trường quân sự ở tỉnh Astrakhan của Nga, với ít nhất 30 vụ nổ được báo cáo tại địa điểm này.

Theo kênh Telegram Exilenova Plus, cuộc tấn công của Ukraine nhắm vào phi trường quân sự Akhtubinsk, bao gồm khu vực đậu máy bay, kho đạn dược và các cơ sở khác. Diễn biến này xảy ra trong bối cảnh 12 chiếc máy bay chiến đấu thế hệ thứ năm Sukhoi Su-57 của Nga chứa đầy bom chuẩn bị đi gây án.

Theo Exilenova Plus, ít nhất 30 tiếng nổ đã được nghe thấy tại hiện trường. Các tiếng nổ kinh hoàng làm vỡ kính các khu vực xung quanh đã kéo dài trong nhiều giờ cho thấy không chỉ có máy bay Nga trúng đạn phát nổ mà cả bom đạn trên những chiếc máy bay này cũng đã phát nổ.

Theo Đại Tá Yurii Ihnat, cần một thời gian để có báo cáo chính xác về số máy bay Nga bị phá hủy. Nhưng căn cứ vào các tiếng nổ kéo dài trong nhiều giờ, và việc Nga không thể mở cuộc tấn công theo dự kiến, ông cho rằng thiệt hại của Nga là không nhỏ.

Căn cứ không quân này nằm cách lãnh thổ do Ukraine kiểm soát khoảng 650 km về phía đông và cách biên giới Nga với Kazakhstan khoảng 30 km về phía tây.

Thống đốc tỉnh Astrakhan, ông Igor Babushkin, cho biết 31 máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã bị phá hủy ở phía bắc khu vực này trong cuộc tấn công. Ông cũng cho biết thêm đã xảy ra các trường hợp thương vong cho lực lượng không quân Nga đóng quân tại đây, nhưng từ chối không nêu chi tiết.

Sân bay Akhtubinsk từng là mục tiêu tấn công của Ukraine trước đây.

Cơ quan tình báo quân sự Ukraine, gọi tắt là HUR xác nhận ít nhất 6 máy bay chiến đấu thế hệ thứ năm Sukhoi Su-57 của Nga đã bị hư hại tại phi trường Akhtubinsk vào ngày 29 tháng 10.

Ngày 20 tháng 8, một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã làm hư hại một máy bay chiến đấu Su-34 của Nga đóng tại Akhtubinsk, theo Đại Tá Yurii Ihnat.

[Kyiv Independent: Ukraine reportedly strikes Russian military airfield in Astrakhan Oblast, at least 30 explosions heard]

2. Hỏa tiễn Neptune của Ukraine tấn công nhà máy sản xuất máy bay điều khiển từ xa, kho hàng và trung tâm sửa chữa ở Rostov, Nga.

Theo Bộ Tổng tham mưu Ukraine, Hải quân nước này đã sử dụng hỏa tiễn Neptune để tấn công ba địa điểm liên quan đến máy bay điều khiển từ xa ở Rostov-on-Don, một thành phố ở miền nam nước Nga, vào đêm 13 tháng 11.

Hôm Thứ Bẩy, 14 Tháng Mười Một, Bộ Tổng tham mưu cho biết các cuộc tấn công đã nhắm vào địa điểm sản xuất của Ionos LLC, công ty sản xuất máy bay điều khiển từ xa tấn công chiến thuật, và một kho chứa thuộc sở hữu của cùng công ty này.

Mục tiêu thứ ba là một trung tâm dịch vụ của Aero-Hit LLC, nơi quân đội Nga sửa chữa và bảo dưỡng máy bay điều khiển từ xa cho tiền tuyến.

Bộ Tổng tham mưu mô tả Aero-Hit là nhà sản xuất máy bay điều khiển từ xa tấn công và trinh sát Veles góc nhìn thứ nhất, gọi tắt là FPV, với cơ sở sản xuất tại thành phố Khabarovsk ở vùng Viễn Đông và trung tâm dịch vụ tại Rostov-on-Don gần Hắc Hải.

Ukraine cho biết các cuộc tấn công nhằm mục đích giảm số lượng máy bay điều khiển từ xa mà Nga phóng vào các thành phố, vị trí và cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine. Nước này cũng viện dẫn Điều 51 của Hiến chương Liên Hiệp Quốc, công nhận quyền tự vệ, và cho rằng quân đội Ukraine đang nỗ lực làm suy yếu tiềm lực quân sự-kinh tế của Nga.

Thống đốc vùng Rostov, Yuri Slyusar, đã xác nhận vụ tấn công mạng vào Telegram đêm qua nhưng không nêu tên các cơ sở bị ảnh hưởng.

Ông cho biết hơn 120 máy bay điều khiển từ xa đã bị phá hủy trên bầu trời Rostov-on-Don và 10 quận của khu vực, một người bị thương và 5 tòa nhà chung cư bị hư hại trong thành phố.

Các bài đăng của Slyusar không đề cập đến Ionos hay Aero-Hit bằng tên, và ông cũng không nói rõ ai là chủ sở hữu của tòa nhà sản xuất và nhà kho bị hư hại.

Neptune là một hỏa tiễn do Ukraine sản xuất, ban đầu được phát triển như một vũ khí chống hạm phóng từ mặt đất với tầm bắn khoảng 300 km. Ukraine đã sử dụng nó vào tháng 4 năm 2022 để đánh chìm tàu Moskva, soái hạm của Hạm đội Hắc Hải Nga. Hỏa tiễn này đã được nâng cấp trong những năm gần đây, được tường trình có tải trọng lớn hơn và tầm bắn xa hơn, lên đến 1.000 km.

Trong những tuần gần đây, quân đội Ukraine đã báo cáo việc sử dụng hệ thống này chống lại các mục tiêu công nghiệp quân sự của Nga. Ngày 29 tháng 10, Bộ Quốc phòng Ukraine cho biết lực lượng hỏa tiễn hải quân đã sử dụng hệ thống Neptune để phá hủy hai máy bay Su-34 tại phi trường Marinovka ở vùng Volgograd.

Ngày 7 tháng 11, Bộ Tổng tham mưu cho biết hệ thống Neptune đã tấn công nhà máy Proton-Elektroteks ở Oryol, nơi sản xuất các phụ tùng cho hỏa tiễn hành trình và hỏa tiễn đạn đạo của Nga. Báo cáo tương tự cũng cho biết thống đốc Oryol đã thừa nhận thiệt hại đối với các cơ sở sản xuất trong thành phố mà không nêu tên nhà máy cụ thể.

Khu vực Rostov từng là mục tiêu tấn công trước đây. Trong bản tóm tắt tháng 10, Bộ Quốc phòng Ukraine cho biết lực lượng Ukraine đã tấn công nhà máy hóa chất Kamensky, nơi sản xuất nhiên liệu rắn cho hỏa tiễn, và Roboavia, một công ty phát triển và sản xuất máy bay điều khiển từ xa quân sự, cả hai đều nằm trong khu vực Rostov.

Bộ này không cho biết loại vũ khí nào đã được sử dụng. Họ nói rằng các cuộc tấn công nhằm mục đích làm gián đoạn hoạt động sản xuất hỏa tiễn, máy bay điều khiển từ xa và phụ tùng vũ khí của Nga.

[Kyiv Post: Ukraine’s Neptune Missiles Hit Drone Plant, Warehouse, Repair Center in Russia's Rostov]

3. Giới chức Hung Gia Lợi phát hiện hàng triệu đô la bị các quan chức cũ dưới thời chính quyền Orban giấu trong rừng và nhà kho.

Ngày 13 tháng 11, Thủ tướng Hung Gia Lợi Peter Magyar thông báo rằng các nhà chức trách đã phát hiện hơn 18 triệu đô la được giấu bởi các đồng minh của cựu Thủ tướng Viktor Orban trên khắp cả nước.

"Hơn 6 tỷ forint tiền mặt, được chôn giấu hoặc che giấu bằng các phương pháp khác, đã được Văn phòng Thu hồi và Bảo vệ Tài sản Quốc gia, gọi tắt là NVVH tìm thấy và thu giữ ngày hôm qua và hôm nay như một phần của cuộc điều tra hình sự đối với Miklos Sesztak, cựu bộ trưởng trong chính phủ của ông Orban", ông nói.

Các cuộc khám xét diễn ra sau khi ông Magyar lên nắm quyền với chiến thắng áp đảo hồi tháng Tư, dựa trên những lời hứa về cải cách, chống tham nhũng và tăng cường quan hệ với Liên Hiệp Âu Châu. Cuộc bầu cử đã chấm dứt 16 năm cầm quyền của ông Orban - một chính quyền được coi là một trong những chính quyền thân Mạc Tư Khoa nhất trong Liên Hiệp Âu Châu.

Cơ quan an ninh quốc gia Hung Gia Lợi, gọi tắt là NVVH cho biết trong một tuyên bố được hãng tin Magyar chia sẻ rằng số tiền bị thu giữ được tìm thấy chôn giấu trong rừng, giấu trong kho, bên trong một ngôi nhà và được cất giữ trong một két sắt có giá trị cao ở một địa điểm bí mật.

Cơ quan này đã phát hiện ra số tiền này vào ngày 12 và 13 tháng 11 trong các hoạt động tại các thành phố Budapest và Pest, cũng như tại các huyện Bekes và Nograd.

"Tổng số tiền mặt thu hồi được trong chiến dịch kéo dài hai ngày là 5.071.632.000 forint, 2.658.350 euro và 1.257.100 đô la Mỹ. Số tiền này đã được nhân viên NVVH gửi vào Kho bạc Nhà nước Hung Gia Lợi hôm nay", thông cáo của cơ quan này cho biết.

Ông Sesztak từng giữ chức Bộ trưởng Phát triển Quốc gia từ năm 2014 đến năm 2018 sau khi được bầu vào quốc hội lần đầu tiên vào năm 2010. Ông vẫn là thành viên quốc hội của đảng Dân chủ Nhân dân Kitô giáo cực hữu, hay còn gọi là KDNP ở Hung Gia Lợi.

Đảng này là đối tác liên minh với đảng Fidesz cực hữu của ông Orbán từ năm 2005.

Thủ tướng Ba Lan đã hoan nghênh động thái này, chia sẻ rằng anh trai của ông Orban, Aron Orban, đã bị bắt giữ vài ngày trước đó trong khuôn khổ một cuộc điều tra buôn người.

"Vài ngày trước, anh trai của Orban bị bắt giữ trong một vụ buôn người, trong khi hôm qua, 20 triệu đô la được tìm thấy chôn giấu trong rừng bởi một trong những bộ trưởng của Orban. Victor thân mến, tôi luôn ngưỡng mộ sự sáng tạo của anh, nhưng giờ tôi phải nói rằng tôi ấn tượng hơn bao giờ hết," Thủ tướng Tusk nói.

[Kyiv Independent: Hungarian authorities uncover millions hidden by former Orban officials in forests, warehouses]

4. Israel tiêu diệt một chỉ huy Hamas trong cuộc tấn công ở Gaza.

Israel hôm Chúa Nhật tuyên bố đã tiêu diệt một chỉ huy cao cấp của Hamas trong một cuộc không kích đêm qua ở phía nam Gaza, chỉ hai tháng sau khi người tiền nhiệm của ông ta bị tiêu diệt.

Lực lượng Phòng vệ Israel đã xác định chỉ huy này là Samir Mahmoud Hassan Abu Younis, nhà lãnh đạo Lữ đoàn Rafah của Hamas và được tường trình đã đóng vai trò chủ chốt trong việc lên kế hoạch cho vụ thảm sát ngày 7 tháng 10 năm 2023 tại Israel.

"Abu Younis được bổ nhiệm làm chỉ huy lữ đoàn khoảng 2 tháng trước, sau khi người tiền nhiệm của ông bị loại bỏ", phát ngôn nhân Lực Lượng Phòng Vệ Israel, Đề Đốc Daniel Hagari, cho biết như trên.

Theo quân đội Israel, Abu Younis trước đây từng giữ chức phó chỉ huy lữ đoàn và lãnh đạo tiểu đoàn Tel al-Sultan.

Lực lượng Phòng vệ Israel, gọi tắt là IDF cáo buộc ông ta chỉ đạo các cuộc tấn công nhằm vào thường dân và binh lính Israel, cũng như nỗ lực tái thiết năng lực quân sự của Hamas.

"Tên khủng bố đã bị tiêu diệt nhằm loại bỏ mối đe dọa mà hắn gây ra", Hagari cho biết.

Trên kênh Telegram, Lữ đoàn Al-Qassam của Hamas cho biết Abu Younis đã tham gia vào "nhiều chiến dịch cao cấp" và là "một trong những chỉ huy quan trọng nhất tham gia lập kế hoạch và giám sát cuộc tấn công ngày 7 tháng 10".

Abu Younis kế nhiệm Nael Abu Obeid, người đã bị Israel tiêu diệt vào ngày 15 tháng 9, trở thành người mới nhất trong chuỗi các chỉ huy Hamas bị lực lượng Israel tấn công.

Vụ ám sát xảy ra trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn mong manh có hiệu lực từ tháng 10 năm 2025, chấm dứt các cuộc giao tranh lớn nhưng không ngăn chặn được các cuộc tấn công của Israel vào Gaza. Kế hoạch hòa bình rộng lớn hơn của Tổng thống Donald Trump vẫn đang bế tắc do những bất đồng về việc Hamas giải giáp vũ khí và Israel rút quân khỏi Gaza.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu khẳng định Hamas phải giao nộp vũ khí trước khi quân đội Israel rút lui, bác bỏ phương án từng bước được đề xuất, theo đó cả hai bước sẽ diễn ra song song.

[Politico: Israel kills Hamas commander in Gaza strike]

5. Bắc Hàn bãi bỏ hiến pháp cũ: 4 thay đổi lớn trong hiến pháp mới

Bắc Hàn đã sửa đổi hiến pháp với bốn thay đổi quan trọng, bao gồm việc củng cố lập trường cứng rắn đối với Nam Hàn và tăng cường quyền lực của nhà lãnh đạo Kim Chính Ân đối với lực lượng hạt nhân của nước này.

Tài liệu này xuất hiện trở lại sau hai năm rưỡi bị xóa khỏi mạng và đã loại bỏ mọi cam kết về việc thống nhất với Nam Hàn.

"Việc thay đổi hiến pháp của Bắc Hàn phản ánh những gì chúng ta đã biết trong ba năm qua, đó là Bắc Hàn không muốn có bất kỳ mối liên hệ nào với Nam Hàn", Edward Howell, tác giả cuốn sách "Một trục biến động mới: Bắc Hàn, Nga, Trung Quốc, Iran", nói với Newsweek hôm thứ Năm.

Điều gì đã xảy ra với Hiến pháp của Bắc Hàn?

Hiến pháp của Bắc Hàn đã bị ngừng hoạt động kể từ tháng 3 năm 2024, vài tháng sau khi Kim Chính Ân tuyên bố tại một cuộc họp toàn thể của đảng vào cuối năm 2023 rằng hai miền Bắc Hàn là hai quốc gia riêng biệt và thù địch với nhau.

Theo tờ Korea JoongAng Daily, một cơ quan truyền thông của Nam Hàn, văn kiện này đã được sửa đổi tại phiên họp đầu tiên của Hội đồng Nhân dân Tối cao khóa 15 vào ngày 23 tháng 3.

Tờ báo đưa tin rằng hiến pháp mới phù hợp với phiên bản sửa đổi mà Bộ Thống nhất Nam Hàn đã có được hồi đầu năm nay.

Văn bản sửa đổi đã được công bố trực tuyến vào thứ Tư trên địa điểm tuyên truyền Naenara và có bốn thay đổi chính:

Định nghĩa lại lãnh thổ của Bắc Hàn

Điều 2 của hiến pháp đã được sửa đổi để định nghĩa lãnh thổ Bắc Hàn là vùng đất giáp Trung Quốc và Nga ở phía bắc và Nam Hàn ở phía nam, cũng như không phận và vùng biển liên quan.

Văn bản này cũng nêu rõ rằng Nam Hàn là một quốc gia độc lập và không chỉ rõ đường biên giới trên bộ hay trên biển.

Hãng tin Asiae.kr của Nam Hàn đưa tin rằng cách diễn đạt trong hiến pháp có thể là một nỗ lực nhằm duy trì đường lối hai nhà nước trong khi tránh sử dụng ngôn ngữ thể hiện rõ sự thù địch hoặc quy định ranh giới biển.

"Bình Nhưỡng không còn coi Hán Thành là một phần của Bán đảo Triều Tiên - dù bị chia cắt - và chế độ Kim Chính Ân đang làm rõ rằng Nam Hàn hiện là kẻ thù chính, thường trực", Howell, giảng viên và nhà nghiên cứu tại Đại học Oxford, Anh, cho biết.

Thống nhất lại đã bị xóa bỏ

Tổng thống cánh tả tiến bộ của Nam Hàn, ông Lý Tại Minh, đã cố gắng giảm bớt căng thẳng kể từ khi nhậm chức năm ngoái, tuyên bố sẽ bác bỏ việc thống nhất bằng vũ lực hoặc "sáp nhập".

Tháng 8 năm nay, ông cũng kêu gọi đàm phán hướng tới một "chế độ hòa bình" để thay thế hiệp định đình chiến đã tạm dừng nhưng không chính thức chấm dứt Chiến tranh Bắc Hàn năm 1953.

Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Bắc Hàn không lặp lại luận điệu này, khi phát biểu tại đại hội đảng hồi tháng Hai rằng Bắc Hàn "hoàn toàn không có quyền giao thiệp với Nam Hàn".

Tại một cuộc họp của Hội đồng Nhân dân Tối cao vào Tháng Giêng năm 2024, Kim đã ra lệnh loại bỏ các điều khoản trong hiến pháp đề cập đến "nửa phía bắc", ám chỉ Bắc Hàn.

Bản hiến pháp sửa đổi phản ánh lập trường này, với việc loại bỏ các cụm từ như "thống nhất hòa bình" và "đoàn kết dân tộc".

Howell lưu ý rằng ngay sau khi Lý Tại Minh lên nắm quyền vào năm 2025, Kim Dữ Chính hay Kim Yo Jong, em gái của Kim Chính Ân, đã nhanh chóng lên án những động thái hòa giải của Hán Thành là "các chiến dịch nhượng bộ".

"Việc thay đổi hiến pháp chỉ càng khẳng định quan điểm này," Howell nói. "Bình Nhưỡng muốn gửi một tín hiệu rõ ràng tới Hán Thành rằng Bắc Hàn không quan tâm đến mong muốn hàn gắn quan hệ của chính phủ Nam Hàn hiện tại."

Quyền lực của Kim Chính Ân gia tăng

Bản hiến pháp sửa đổi cũng nhấn mạnh quyền phủ quyết các quyết định của quốc hội và bãi nhiệm các nhà lập pháp "mất lòng tin của người dân" của ông Kim Chính Ân, theo báo cáo của hãng tin NK News bằng tiếng Anh.

Theo cơ quan truyền thông này, phần mở đầu đã giảm bớt sự nhấn mạnh vào các nhà lãnh đạo tiền nhiệm Kim Il Sung và Kim Jong Il, điều này phù hợp với xu hướng sùng bái cá nhân ngày càng tăng đối với Kim Chính Ân.

Quyền lực của Kim đối với lực lượng hạt nhân được mở rộng.

Ngoài việc củng cố vai trò của Kim trong đời sống chính trị, văn bản sửa đổi cũng tăng cường quyền lực của ông với tư cách là chủ tịch Ủy ban Quốc vụ về lực lượng hạt nhân.

Điều này diễn ra trong bối cảnh những lo ngại ngày càng gia tăng về chương trình hạt nhân của Bình Nhưỡng sau các vụ thử nghiệm hệ thống hỏa tiễn đạn đạo và hỏa tiễn có khả năng mang đầu đạn hạt nhân trong năm nay.

Điều này bao gồm việc thử nghiệm một hỏa tiễn chiến lược tầm trung liên quan đến chương trình vũ khí siêu thanh của nước này vào ngày 3 tháng 10.

Vụ phóng này là một cuộc biểu tình phản đối việc Nam Hàn phóng thành công phương tiện lượn siêu thanh, gọi tắt là HGV, phát ngôn nhân của Bộ Tham mưu Liên quân Nam Hàn, gọi tắt là JCS, Jang Do-young, cho biết.

Ngày 12 tháng 10, Bình Nhưỡng đã thử nghiệm hỏa tiễn đạn đạo, bao gồm một cuộc thử nghiệm nhằm xác minh việc nâng cấp kỹ thuật cho hệ thống hỏa tiễn đạn đạo chiến thuật.

Sự kiện này cũng diễn ra chỉ vài tuần sau khi Kim Chính Ân tham quan một bảo tàng vũ khí mới trưng bày hỏa tiễn đạn đạo liên lục địa Hwasong-20 mà Bình Nhưỡng tuyên bố có thể vươn tới lục địa Mỹ.

Những căng thẳng mới nhất giữa hai miền Bắc Hàn là gì?

Ngày 21 tháng 9, một vụ nổ mìn bên trong Khu phi quân sự, gọi tắt là DMZ đã làm bị thương ba binh sĩ Nam Hàn, và cuộc điều tra kết luận rằng đó là mìn do Bắc Hàn sản xuất.

Trong một bức thư gửi Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc, Bắc Hàn đã phủ nhận trách nhiệm.

Nhưng theo công ty phân tích Dữ liệu Sự kiện và Xung đột Vũ trang, gọi tắt là ACLED, Bình Nhưỡng đang leo thang trên hai mặt trận dọc theo khu phi quân sự với việc đẩy mạnh xây dựng công sự trên mặt đất và tốc độ thử nghiệm vũ khí ngày càng gia tăng.

Howell cho rằng sự thay đổi hiến pháp cho phép Bắc Hàn coi Nam Hàn là một quốc gia gây hấn, vì giờ đây chỉ có hiến pháp Nam Hàn mới coi việc thống nhất Bán đảo Triều Tiên (dưới sự kiểm soát của Nam Hàn) là một mục tiêu chính sách.

"Hơn nữa, Bắc Hàn có thể tìm cách gạt bỏ Nam Hàn ra khỏi bất kỳ cuộc đàm phán nào giữa Bình Nhưỡng và Washington," ông nói.

[Newsweek: North Korea Drops New Constitution: 4 Major Changes]

6. Tổng thống Zelenskiy cho biết, đề xuất của Putin về Kostiantynivka nhằm mục đích chiếm thành phố và tiến về Kramatorsk.

Putin đã đề xuất thành lập một "phái bộ nhân đạo" tạm thời tại thành phố Kostiantynivka ở miền đông Ukraine, nơi đang xảy ra xung đột. Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết điều này có thể tạo cơ hội cho lực lượng Nga tiến vào và xâm lược thành phố.

"Đây là một động thái hoàn toàn thiển cận, bởi vì nếu không thì ông ta không có cách nào chiếm được thành phố này", Tổng thống Zelenskiy nói với các nhà báo, ám chỉ rằng một thỏa thuận ngừng bắn có thể cho phép quân đội Nga tái bố trí tại các vị trí thuận lợi hơn trong và xung quanh Kostiantynivka.

Theo Tổng thống Zelenskiy, đề xuất này được các nhà đàm phán Mỹ chuyển đến cho ông.

"Tôi đã giải thích lập trường của mình về Kostiantynivka với các nhà đàm phán Mỹ. Người dân ở đó hoàn toàn là công dân Ukraine. Và giao tranh đang diễn ra bên trong Kostiantynivka," ông nói.

"Họ đưa cho tôi bản đề xuất này, rồi nói: ‘Vâng, chúng tôi hiểu rồi’", Tổng thống Zelenskiy nói thêm.

Kostiantynivka, nằm ở tỉnh Donetsk đang bị chiến sự tàn phá, vẫn là một trở ngại lớn đối với nỗ lực của Nga trong việc chiếm giữ phần còn lại của khu vực, khiến việc kiểm soát thị trấn này trở thành ưu tiên cả về quân sự và ngoại giao đối với Mạc Tư Khoa.

Tổng thống Zelenskiy nhấn mạnh rằng Ukraine đã làm mọi thứ có thể để di tản dân thường khỏi khu vực.

"Nếu chúng ta từ bỏ Kostiantynivka, bước tiếp theo của họ sẽ là các thành phố khác của chúng ta ở Donbas," ông nói.

Tổng thống Zelenskiy cho biết Ukraine đã chuyển cho phía Mỹ danh sách bảy hoặc tám thị trấn bị phong tỏa, nơi vẫn còn thường dân, bao gồm cả trẻ em, sinh sống, chẳng hạn như các làng gần Oleshky, nhưng Nga không đề xuất bất kỳ chiến dịch nhân đạo nào cho bất kỳ khu vực nào trong số đó.

"Tại sao? Bởi vì sau Kostiantynivka là Kramatorsk và Sloviansk," ông nói.

Đề xuất của Putin, được đưa ra trong cuộc gặp với các đặc phái viên của Mỹ, Jared Kushner và Steve Witkoff, tại Mạc Tư Khoa vào ngày 12 tháng 11, diễn ra trong bối cảnh giao tranh vẫn tiếp diễn bên trong Kostiantynivka.

Ukraine đã bác bỏ tuyên bố của Nga rằng Mạc Tư Khoa kiểm soát Kostiantynivka. Bộ Tổng tham mưu Ukraine cho biết lực lượng của họ vẫn đang tiếp tục hoạt động chống lại các nhóm bộ binh Nga đang cố gắng xâm nhập thị trấn.

Cố vấn tổng thống Ukraine Dmytro Lytvyn đặt câu hỏi về động cơ của Mạc Tư Khoa, chỉ ra một chiến dịch nhân đạo do Nga đề xuất trước đó ở Oleshky, tỉnh Kherson, mà ông cho rằng đã được sử dụng để luân chuyển quân đội và đưa thêm nhân lực vào khu vực dưới vỏ bọc một thỏa thuận ngừng bắn tạm thời.

[Kyiv Independent: Putin's Kostiantynivka proposal aims to seize city, push toward Kramatorsk, Zelensky says]

7. Ukraine lần đầu tiên bắn hạ máy bay điều khiển từ xa Geran-5 của Nga bằng hỏa tiễn RBS-70 của Thụy Điển tại khu vực Kyiv.

Lực lượng Quốc phòng Ukraine đã bắn hạ một máy bay điều khiển từ xa Geran-5 chạy bằng động cơ phản lực của Nga trên khu vực Kyiv bằng hệ thống phòng không vác vai RBS-70 do Thụy Điển sản xuất, Bộ Tổng tham mưu Quân đội Ukraine, gọi tắt là AFU cho biết hôm thứ Sáu, ngày 13 tháng 11.

Theo báo cáo của Bộ Tổng tham mưu Lực lượng Không quân, gọi tắt là AFU, vụ đánh chặn được thực hiện bởi các nhân viên thuộc Trung đoàn Hỏa tiễn và Pháo phòng không 1027, nhưng không cung cấp thêm thông tin về thời gian hoặc địa điểm chính xác nơi máy bay điều khiển từ xa bị đánh chặn.

Thông báo này được đưa ra trong bối cảnh việc Nga ngày càng sử dụng nhiều máy bay điều khiển từ xa phản lực, có thể đạt tốc độ lên tới 400 thậm chí 600 km/giờ, đã buộc Kyiv phải tiếp tục điều chỉnh hệ thống phòng không của mình.

Trong một cuộc phỏng vấn với hãng tin LB.ua của Ukraine được đăng tải vào thứ Tư, ngày 11 tháng 11, và do Serhii Zayats của Trung tâm Truyền thông Quân đội thực hiện, chỉ huy tạm quyền của kíp vận hành RBS-70 thuộc trung đoàn cho biết nhóm của ông gần đây đã bắn hạ một máy bay điều khiển từ xa Geran-5.

Vị chỉ huy, mang mật danh "Vigo," cho biết, theo hiểu biết của ông, đây là lần đầu tiên máy bay điều khiển từ xa phản lực bị bắn hạ ở khu vực Kyiv bằng loại vũ khí này.

Theo ông, hỏa tiễn Geran-5 bay với tốc độ hơn 500 km/h (310 mph) và lao xuống mục tiêu chỉ vài phút trước khi va chạm, điều này thường khiến các đội phòng không chỉ có rất ít thời gian để đối phó.

Trong khi đó, hệ thống của Thụy Điển lại có ưu thế hơn so với các loại vũ khí phóng từ vai. "Đặc điểm chính của RBS-70 là không có đầu dò dẫn đường phản ứng với nhiệt độ", Vigo nói với tờ báo này.

Các cuộc không kích của Nga đã làm hư hại 153 kho hàng của Ukraine trong quý 3 năm 2026, đẩy giá thuê kho tăng cao và lạm phát vượt xa mục tiêu.

Được thành lập vào tháng 3 năm 2025 từ một tiểu đoàn phòng không trước đây từng phục vụ trong Lữ đoàn Vệ binh Độc lập 101 thuộc Bộ Tổng tham mưu, trung đoàn này trực thuộc Lực lượng lục quân của Ukraine.

Hầu hết các hỏa tiễn vác vai đều nhắm vào nguồn nhiệt từ động cơ của mục tiêu, điều đó có nghĩa là pháo sáng mồi nhử có thể đánh lạc hướng chúng.

Hỏa tiễn RBS-70, do hãng Saab Bofors Dynamics của Thụy Điển sản xuất, sử dụng một phương pháp khác: hỏa tiễn của nó bám theo chùm tia laser tạo ra một hành lang dẫn đến mục tiêu, cho phép nó hoạt động ngay cả khi bị đánh lừa bởi các thiết bị gây nhiễu hồng ngoại và thiết bị gây nhiễu điện tử, theo trang tin quốc phòng Militarnyi của Ukraine.

Hệ thống gắn trên giá ba chân có thể bắn trúng mục tiêu ở tầm bắn lên đến 5.000-8.000 mét (3-5 dặm) và độ cao lên đến 3.000-5.000 mét (2-3 dặm).

Theo các nguồn tin, binh lính Ukraine đã bắt đầu huấn luyện sử dụng hệ thống này từ Tháng Giêng năm 2023, và Thụy Điển đã liên tục cung cấp hệ thống này kể từ đó.

Vào tháng 2 năm 2025, chính phủ Thụy Điển đã công bố kế hoạch mua phiên bản mới nhất của hệ thống hỏa tiễn RBS-70, cùng với pháo phòng không Tridon Mk2, để tặng cho Ukraine.

Trong cùng một tuyên bố, Thụy Điển cho biết sẽ tiếp tục hỗ trợ Ukraine "chừng nào còn cần thiết", đồng thời đề cập đến gói viện trợ quân sự trước đó trị giá khoảng 13,5 tỷ kronor Thụy Điển (khoảng 1,2 tỷ đô la Mỹ vào thời điểm đó) - gói viện trợ lớn nhất của Stockholm tại thời điểm đó.

Riêng vào thứ Sáu, ngày 13 tháng 11, Ngoại trưởng Andrii Sybiha đã gặp gỡ người đồng cấp Thụy Điển, Maria Malmer Stenergard, bên lề diễn đàn Sir Bani Yas ở Abu Dhabi.

Theo Bộ Ngoại giao Ukraine, hai bên đã thảo luận về lịch trình giao máy bay Gripen, việc gia tăng áp lực lên Mạc Tư Khoa và con đường gia nhập Liên Hiệp Âu Châu của Ukraine.

Ukraine đang đối phó với máy bay điều khiển từ xa phản lực như thế nào?

Cục Tình báo Quân sự Ukraine, gọi tắt là HUR cho biết hồi Tháng Giêng rằng lực lượng Nga đã sử dụng hỏa tiễn Geran-5 chống lại Ukraine lần đầu tiên vào đầu năm 2026, trong các cuộc tấn công trên không phối hợp.

Vào thời điểm đó, HUR cho biết thiết kế của máy bay điều khiển từ xa nặng 850 kg này rất giống với máy bay Karrar của Iran, và nhiều hệ thống của nó tương đồng với những hệ thống được sử dụng trong các máy bay điều khiển từ xa Geran khác được sản xuất tại nhà máy Alabuga của Nga.

Ngày 21 tháng 9, Trung đoàn hỏa tiễn và pháo phòng không 1020 đã công bố đoạn video ghi lại cảnh một máy bay điều khiển từ xa đánh chặn STING S do Ukraine sản xuất phá hủy một hỏa tiễn Geran-5.

Ngày 5 tháng 10, phát ngôn nhân Không quân Yurii Ihnat cho biết các tháp pháo súng máy robot điều khiển bằng trí tuệ nhân tạo cũng đã bắn hạ máy bay điều khiển từ xa phản lực, mặc dù ông thừa nhận tầm bắn của chúng bị hạn chế.

[Kyiv Post: Ukraine Downs Russian Geran-5 Drone With Swedish RBS-70 in Kyiv Region for First Time]

8. Bộ trưởng Tài chính Bessent lên tiếng về các lời đe dọa giết người: "Chết tiệt giới lãnh đạo Iran!"

Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent đã lên tiếng mạnh mẽ chống lại Iran sau những lời đe dọa giết người khiến ông phải chuyển đến một căn cứ quân sự để tăng cường an ninh.

"Mặc kệ giới lãnh đạo Iran," Bessent nói với CNBC hôm thứ Sáu. "Tôi sẽ không bị khuất phục trước những lời đe dọa giết người nhắm vào tôi. Các thành viên khác trong Nội閣 cũng sẽ không bị khuất phục. Và điều đó có nghĩa là những gì chúng ta đang làm với Chiến dịch Loại bỏ Kinh tế đang có hiệu quả."

"Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, gọi tắt là IRGC giống như một con thú nguy hiểm bị dồn vào đường cùng," ông nói thêm.

Ông Bessent đã phải đối mặt với những mối đe dọa gia tăng kể từ khi bắt đầu chiến dịch trừng phạt leo thang mang tên Chiến dịch Loại bỏ Kinh tế vào cuối tháng 8, được mệnh danh là "ngày D-Day kinh tế" vào thời điểm đó.

Ông Bessent cũng cho rằng hành động quân sự do Tổng thống Trump thực hiện là "hoàn toàn xứng đáng".

"Tổng thống Trump đã hành động điều mà lẽ ra phải được thực hiện trong suốt 47 năm qua, và chúng ta sẽ vượt qua được chuyện này," Bessent nói với CNBC. "Hiện tại, Tổng thống Trump không nghĩ rằng chúng ta cần một thỏa thuận, và chúng ta sẽ tiếp tục gây áp lực lên họ."

Đầu tuần này, Ngoại trưởng Marco Rubio cho biết không cần thiết phải nối lại các hoạt động quân sự ở Iran vì các biện pháp trừng phạt kinh tế đang phát huy hiệu quả rất tốt.

[CBSNews: Treasury Secretary Bessent on death threats: "F the Iranian leadership"]

9. Tổng thống Zelenskiy nói rằng các hạn chế của hệ thống Starshield tạo điều kiện cho Nga tấn công nhiều hơn, đồng thời cáo buộc SpaceX coi các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm là "không thuộc về chúng ta".

Hôm Thứ Bẩy, 14 Tháng Mười Một, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết việc hạn chế tốc độ trên hệ thống liên lạc vệ tinh Starshield, phiên bản quân sự của Starlink, tại các vùng lãnh thổ bị Nga tạm chiếm là "rất nguy hiểm" vì nó mang hàm ý chính trị đối với chủ quyền của Ukraine.

"Nếu các ông áp đặt các hạn chế ở đó, các ông đã phần nào thừa nhận các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm tạm thời không thuộc về chúng tôi", Tổng thống Zelenskiy nói với các nhà báo, đề cập đến lệnh cấm hiện hành đối với việc Ukraine sử dụng hệ thống Starshield để tấn công vào các địa điểm bên trong Nga, lệnh cấm này hiện đã được mở rộng một phần sang các vùng lãnh thổ của Ukraine bị Mạc Tư Khoa xâm lược.

Các hạn chế mới giới hạn tốc độ hoạt động của Starshield ở mức 161 km/giờ (100 dặm/giờ), hạn chế khả năng bắn hạ máy bay điều khiển từ xa tấn công của Nga của Ukraine, vốn thường bị đánh chặn trên lãnh thổ bị tạm chiếm trước khi chúng tiếp cận các khu vực do chính phủ kiểm soát.

"Chúng ta phải bắn hạ chúng ở những tuyến phòng thủ khác, và điều này tạo thêm cơ hội tấn công cho người Nga", Tổng thống Zelenskiy nói.

Tổng thống Zelenskiy cho biết Bộ Quốc phòng đã liên lạc với SpaceX, và công ty này trả lời rằng họ "không áp đặt bất kỳ hạn chế nào" và gọi vấn đề này là một vấn đề kỹ thuật.

"Chúng tôi không tin đó là sự thật," Tổng thống Zelenskiy nói. Ông cho biết thêm rằng các biện pháp hạn chế đã được áp dụng trong năm ngày và Ukraine kiểm tra kết nối theo nhiều hướng khác nhau mỗi ngày.

"Mỗi ngày, chúng tôi đều nhận được xác nhận tương tự. Vì vậy, đây không phải là những trường hợp riêng lẻ; chúng đang lan rộng," ông nói.

SpaceX đã công khai phủ nhận các thông tin này. "Đây là thông tin sai sự thật. Không có gì thay đổi cả," công ty cho biết với Axios.

Tổng thống Zelenskiy cũng cho biết Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã nói với ông trong một cuộc trò chuyện trước đó rằng dự án Starshield "nằm dưới sự kiểm soát của chính phủ Mỹ nhiều hơn là của SpaceX".

"Những hạn chế hiện tại đối với hệ thống Starshield cho thấy SpaceX đã áp đặt chúng. Đó là những gì nhóm của chúng tôi nói với tôi. Vì vậy, điều này không hoàn toàn phù hợp với những gì chúng ta đã nghe trước đó," Tổng thống Zelenskiy nói.

Ukraine sử dụng rộng rãi cả các trạm đầu cuối Starlink thương mại và phiên bản quân sự hóa của chúng, Starshield. Chiến dịch tấn công tầm trung năm nay đã cho phép Ukraine làm tê liệt hoạt động hậu cần của Nga, cản trở khả năng tiến công của Nga trên chiến tuyến.

Tại Mỹ, Nhóm Dân biểu ủng hộ Ukraine, một nhóm lưỡng đảng hỗ trợ Ukraine, đã yêu cầu chính quyền Trump và SpaceX đưa ra lời giải thích đầy đủ, đồng thời kêu gọi khôi phục ngay lập tức quyền truy cập đầy đủ vào hệ thống Starshield cho Ukraine.

"Quốc hội đã khẳng định rõ ràng rằng khả năng tự vệ của Ukraine và phần còn lại của Âu Châu là lợi ích quốc gia sống còn của Hoa Kỳ," tuyên bố của nhóm này cho biết.

[Kyiv Independent: Zelensky says Starshield restrictions give Russia more room to attack, accuses SpaceX of treating occupied territories as 'not ours']

10. Mỹ bác bỏ tuyên bố của Iran về việc tấn công trạm radar cảnh báo sớm ở Bahrain, cho biết máy bay điều khiển từ xa đã đánh chặn được.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran tuyên bố đã phá hủy hệ thống radar của Mỹ tại Bahrain.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran tuyên bố đã phá hủy một hệ thống radar cảnh báo sớm của Mỹ ở Bahrain, đây là tuyên bố đầu tiên như vậy trong nhiều tháng qua.

Thông tin này không thể được xác minh độc lập.

Hãng thông tấn chính thức IRNA của Iran dẫn lời tuyên bố của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran cho biết vụ tấn công vào hệ thống radar của Mỹ diễn ra sau cuộc tấn công của Mỹ vào một cột viễn thông tại cảng Sirik ở miền nam Iran.

Bahrain là một trong những quốc gia chỉ trích mạnh mẽ nhất Iran và là nơi đóng quân của Hạm đội 5 Hải quân Hoa Kỳ.

Thông cáo cho biết vụ tấn công vào hệ thống radar là lời cảnh báo nghiêm trọng đối với Mỹ, yêu cầu nước này ngừng các cuộc tấn công. Đây là lần đầu tiên Iran báo cáo về việc tấn công vào một cơ sở ở Bahrain kể từ tháng 9.

Trong cuộc chiến tranh trên không bắt đầu từ tháng Hai, Iran đã tấn công vào các căn cứ của Mỹ tại các quốc gia Ả Rập láng giềng, bao gồm cả Bahrain, để trả đũa các cuộc tấn công của Mỹ. Kể từ đó, Iran thường xuyên tấn công vào các tàu chở dầu ở eo biển Hormuz, tuyến đường thủy quan trọng cho việc vận chuyển dầu quốc tế.

Iran tiếp tục cảnh báo các tàu thuyền không được đi qua tuyến đường vận chuyển chiến lược này nếu không có sự cho phép của nước này.

Quân đội Mỹ đã bác bỏ tuyên bố của lực lượng Iran về việc phá hủy một trạm radar cảnh báo sớm của Mỹ ở Bahrain, thừa nhận rằng Iran đã phóng hai máy bay điều khiển từ xa tấn công vào quốc gia nhỏ bé vùng Vịnh Ba Tư này, nhưng cho biết "cả hai đều bị lực lượng Mỹ bắn hạ".

Thông tin này, được tường trình do Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, gọi tắt là IRGC đưa ra, đã được nhiều hãng truyền thông nhà nước Iran đăng tải, cùng với một hình ảnh được tường trình cho thấy trạm radar bị hư hại.

Trong bài đăng "Kiểm chứng thông tin" trên mạng xã hội, Bộ Chỉ huy Trung ương Hoa Kỳ cho biết không có thương vong hay thiệt hại nào do vụ đánh chặn máy bay điều khiển từ xa của Iran gây ra.

Trước đó trong cuộc chiến, Iran đã liên tục tấn công Bahrain và hầu hết các đồng minh khác của Mỹ ở vùng Vịnh bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa, nhưng số vụ tấn công được báo cáo đã giảm đáng kể kể từ mùa hè, khi các cuộc xung đột lớn kết thúc.

[CBSNews: U.S. rejects Iranian claim to have hit early warning radar station in Bahrain, says drones intercepted]

11. Ukraine và Nga đồng ý trao đổi tới 1.300 tù binh chiến tranh, Âu Châu sẽ tham gia đàm phán.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy thông báo rằng Ukraine và Nga đã đồng ý tiến hành trao đổi tù binh chiến tranh, trong đó mỗi bên sẽ có từ 1.200 đến 1.300 tù binh, sau các cuộc đàm phán do Mỹ làm trung gian tại Abu Dhabi và Mạc Tư Khoa. Tất cả các bên cũng đồng ý cho phép đại diện Âu Châu trực tiếp tham gia bàn đàm phán trong vòng tiếp theo.

Phát biểu trong cuộc họp báo với các nhà báo, Tổng thống Zelenskiy tuyên bố rằng trong khi Ukraine ủng hộ đề xuất trao đổi "toàn diện" đầy tham vọng trong các phiên họp ở Abu Dhabi ngày 10-11 tháng 11, thì các cuộc tham khảo ý kiến sau đó tại Mạc Tư Khoa giữa Putin và các đặc phái viên của Mỹ là Steve Witkoff và Jared Kushner đã đạt được cam kết về việc trao đổi hơn 1.000 nhân sự mỗi bên.

" Tín hiệu chính là tiến hành cuộc trao đổi tù binh lớn nhất trong toàn bộ cuộc chiến", Tổng thống Zelenskiy nói, đồng thời cho biết thêm rằng các nhà đàm phán hiện đang hoàn tất việc xác định con số chính xác sẽ là 1.200 hay 1.300 tù binh từ mỗi bên.

Nếu hoàn tất, thương vụ này sẽ vượt xa các hoạt động hồi hương gần đây, bao gồm cả cuộc trao đổi ngày 23 tháng 10, trong đó Ukraine đã đưa về nước 270 quân nhân và thường dân, nhiều người trong số họ đã bị giam giữ trong tay Nga kể từ cuộc bao vây Mariupol năm 2022.

Âu Châu sẽ được đại diện như thế nào tại vòng đàm phán tiếp theo?

Tổng thống Zelenskiy xác nhận rằng yêu cầu của Kyiv về việc được hội nhập hoàn toàn vào Liên minh Âu Châu đã được Washington chấp nhận và sau đó được Mạc Tư Khoa đồng ý trong các cuộc đàm phán tại Điện Cẩm Linh, đưa các phái đoàn Âu Châu từ các cuộc tham khảo ý kiến bên lề trực tiếp đến bàn đàm phán chính.

"Họ ủng hộ việc lần tới Âu Châu sẽ không ngồi cạnh nhau như trường hợp hiện tại ở Abu Dhabi, mà sẽ cùng ngồi vào một bàn đàm phán, và chúng ta sẽ có một chương trình nghị sự chung. Người Mỹ cũng đã đến Mạc Tư Khoa với đề xuất này, trở về và nói rằng tất cả các bên đều đồng ý," tổng thống tuyên bố.

Sự tham gia của Âu Châu là một điểm gây tranh cãi lớn trước các phiên họp tại UAE, nơi đã khôi phục lại các cuộc tiếp xúc ba bên do Mỹ làm trung gian lần đầu tiên kể từ tháng Hai. Mặc dù Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov trước đó đã bác bỏ sự tham gia của Âu Châu, các chính phủ Âu Châu và Kyiv vẫn khẳng định rằng không thể đạt được thỏa thuận nào ảnh hưởng đến an ninh lục địa nếu không có sự tham gia trực tiếp của họ.

Tổng thống Zelenskiy yêu cầu các đồng minh Âu Châu hoàn tất việc thành lập phái đoàn của họ trước cuối tháng 11, nhấn mạnh rằng Kyiv có tiếng nói cuối cùng về thành phần phái đoàn. Ông dự đoán rằng Âu Châu có thể sẽ được đại diện bởi một nhóm gồm ba đến năm quan chức.

Các cấu hình tiềm năng được thảo luận tại Abu Dhabi bao gồm các nhà lãnh đạo cao cấp từ Liên Hiệp Âu Châu và NATO, hoặc các cố vấn an ninh quốc gia từ nhóm E4 – Anh, Pháp, Đức và Ý – những người đã tiến hành các cuộc tham khảo ý kiến riêng bên lề các cuộc đàm phán tại UAE, cùng với đại diện tiềm năng từ Phần Lan, Na Uy và Ba Lan.

Tổng thống Zelenskiy cảnh báo không nên ưu tiên tái cấu trúc an ninh toàn cầu.

Tổng thống cũng cảnh báo chống lại những nỗ lực của Mỹ nhằm lôi kéo Nga vào các cuộc đàm phán bằng cách ưu tiên các cuộc thảo luận về một cấu trúc an ninh toàn cầu và Âu Châu mới thời hậu chiến hơn là chấm dứt các hành động thù địch hiện hữu.

"Theo tôi, điều này có thể nguy hiểm. Tôi đã từng nói về vấn đề này và cũng đã cảnh báo đội ngũ của chúng tôi về điều đó. Đây không nên là chương trình nghị sự chính, và nó không nên xuất phát từ Ukraine", Tổng thống Zelenskiy nói, đồng thời lưu ý rằng Mạc Tư Khoa đang rất muốn viết lại các quy tắc an ninh Âu Châu theo hướng có lợi cho mình.

Tổng thống Zelenskiy nhấn mạnh rằng các cuộc đàm phán phải tuân theo một trình tự nghiêm ngặt: thiết lập lệnh ngừng bắn, chấm dứt chiến tranh của Nga chống lại Ukraine và bảo đảm các cam kết an ninh ràng buộc cho Kyiv trước khi giải quyết các khuôn khổ rộng hơn trên lục địa.

"Ukraine đã là một phần của Âu Châu từ lâu rồi. Không thể có sự bảo đảm an ninh nào cho Âu Châu và cho Âu Châu nếu thiếu Ukraine. Điều đó là hoàn toàn không thể", Tổng thống Zelenskiy nhấn mạnh.

" Không thể đảo lộn mọi thứ rồi mới bàn về việc thay đổi cấu trúc an ninh trên thế giới hay trên toàn lục địa, sau đó mới nói đến việc chấm dứt chiến tranh và bảo đảm an ninh cho Ukraine. Trước hết, chiến tranh phải được chấm dứt."

[Kyiv Post: Ukraine, Russia Agree to Swap Up to 1,300 POWs, Europe to Join Talks]

12. Cơ quan giám sát hạt nhân của Liên Hiệp Quốc "ngày càng lo ngại" về việc Iran từ chối cho phép tiếp cận cơ sở uranium ngầm.

Theo Reuters, cơ quan giám sát hạt nhân của Liên Hiệp Quốc "ngày càng lo ngại" về việc không được tiếp cận một cơ sở làm giàu uranium ngầm của Iran mà Tehran thừa nhận là tồn tại nhưng từ chối cho phép các thanh tra viên đến thăm.

Hãng tin Reuters dẫn lời Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế, gọi tắt là IAEA trong một báo cáo hàng quý gửi các nước thành viên, đề cập đến Nhà máy làm giàu nhiên liệu Isfahan, gọi tắt là IFEP: "Cơ quan này không biết vị trí chính xác, tình trạng bảo đảm an toàn hay liệu nó có chứa vật liệu hạt nhân hay không".

Vào tháng Hai, IAEA đã yêu cầu Iran cho phép các thanh tra viên đến thăm IFEP, nhưng Tehran đã từ chối, nói với cơ quan Liên Hiệp Quốc rằng "các điều kiện phát sinh từ các hành động gây hấn và việc tiếp tục đe dọa đã tạo ra một tình huống mà việc thực hiện bình thường các biện pháp bảo đảm an toàn là không thể thực hiện được về mặt pháp lý và không khả thi về mặt vật chất."

Việc từ chối này diễn ra sau khi Mỹ và Israel dội bom các địa điểm hạt nhân của Iran, bao gồm cả Isfahan, bằng một loạt các cuộc tấn công hỏa tiễn vào tháng 6 năm 2025.

Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế, gọi tắt là IAEA cho biết trong một báo cáo hồi tháng 9 rằng, kể từ đó, họ đã quan sát thấy, qua ảnh vệ tinh, "hoạt động xe cộ thường xuyên xung quanh lối vào khu phức hợp đường hầm ở Isfahan", nơi mà cơ quan này tin rằng một phần trong số khoảng 900 pound (khoảng 418 kg) uranium được làm giàu cao của Iran được tường trình đã bị chôn vùi bởi các cuộc tấn công hỏa tiễn vào tháng 6 năm 2025.

IAEA cho biết họ đã yêu cầu Iran cho phép các thanh tra viên tiếp cận lãnh thổ của mình "càng sớm càng tốt" vào tháng Hai, nhưng Tehran vẫn tiếp tục từ chối, viện dẫn các cuộc tấn công vào lãnh thổ của nước này.

Chính quyền Trump đã lấy chương trình hạt nhân gây tranh cãi của Iran làm lý do chính đáng cho cuộc chiến, nhưng trong suốt cuộc xung đột, họ đã dao động giữa việc cho rằng Iran sẽ tự nguyện từ bỏ kho vũ khí hạt nhân còn lại và tuyên bố vấn đề này về cơ bản đã được giải quyết.

"Hơn 80% cơ sở công nghiệp hạt nhân của họ đã biến mất," Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth tuyên bố hồi đầu tuần này, đồng thời nói thêm: "NHỮNG KẺ HỒI GIÁO CỰC ĐOAN Ở TEHRAN SẼ KHÔNG BAO GIỜ CÓ VŨ KHÍ HẠT NHÂN."

Tuy nhiên, cho đến nay Iran vẫn chưa đồng ý bất cứ điều gì liên quan đến kho dự trữ uranium hay chương trình làm giàu uranium của mình, kể cả việc gia hạn các cuộc thanh sát của IAEA. Nước này từ chối đàm phán với Mỹ về vấn đề này cho đến khi một thỏa thuận ngừng bắn chính thức được thực hiện.

Hôm thứ Tư, một quan chức an ninh cao cấp của Iran khẳng định Tehran sẽ "không loại bỏ dù chỉ một hạt vật liệu hạt nhân được làm giàu nào ra khỏi đất nước".

Tổng thống Trump hôm thứ Năm tuyên bố rằng, "chúng ta không cần một thỏa thuận với Iran," ám chỉ rằng ông có thể sẵn sàng để vấn đề này không được giải quyết.

[CBSNews: U.N. nuclear watchdog "increasingly concerned" about Iran refusing access to underground uranium facility]