David Ramos, trong bản tin của CNA ngày 7 tháng 1 năm 2026, tường trình rằng: Trong bài phát biểu khai mạc tại đại hội Hồng Y bất thường được triệu tập vào ngày 7-8 tháng 1, Đức Giáo Hoàng Leo XIV sẽ bảo đảm với các Hồng Y từ khắp nơi trên thế giới tập trung tại Vatican rằng “Tôi ở đây để lắng nghe”.
Đức Thánh Cha nhắc nhở các Hồng Y, đang tập trung tại Hội trường Thượng Hội đồng, rằng “như chúng ta đã học được trong hai kỳ họp của Thượng Hội đồng Giám mục năm 2023 và 2024,” trong khuôn khổ của điều gọi là Thượng Hội đồng về Tính đồng nghị, “động lực đồng nghị hàm chứa sự lắng nghe tuyệt vời nhất.”
“Mỗi khoảnh khắc như thế này đều là cơ hội để chúng ta cùng nhau trân trọng hơn tính đồng nghị,” Đức Giáo Hoàng Leo nói, nhắc lại bài phát biểu của Đức Giáo Hoàng Phanxicô nhân kỷ niệm 50 năm thành lập Thượng Hội đồng Giám mục năm 2015, trong đó vị giáo hoàng quá cố đã nói rằng “chính con đường đồng nghị này là điều Thiên Chúa mong đợi nơi Giáo hội trong thiên niên kỷ thứ ba.”
“Chúng ta không nên đi đến một văn bản,” Đức Giáo Hoàng nói rõ về nhiệm vụ của công nghị, “mà phải tiếp tục một cuộc đối thoại sẽ giúp tôi phục vụ sứ mệnh của toàn thể Giáo hội.”
Bốn chủ đề của công nghị
Trong bài phát biểu của ngài, Đức Thánh Cha đã nêu ra bốn chủ đề sẽ được thảo luận trong công nghị bất thường. Hai trong số đó được đặt tên theo các văn kiện giáo hoàng của vị tiền nhiệm, Phanxicô: tông huấn Evangelii Gaudium và tông hiến Praedicate Evangelium.
Ngài lưu ý rằng Evangelii Gaudium liên quan đến “sứ mệnh của Giáo hội trong thế giới ngày nay”, trong khi Praedicate Evangelium đề cập đến “sự phục vụ của Tòa Thánh, đặc biệt là đối với các Giáo hội địa phương”.
Hai chủ đề thứ ba và thứ tư sẽ là “thượng hội đồng và tính đồng nghị”, như “cả một công cụ và một phong cách hợp tác”, và “phụng vụ, nguồn mạch và đỉnh cao của đời sống Kitô giáo”.
Tuy nhiên, ngài minh xác, “do hạn chế về thời gian và để khuyến khích một phân tích thực sự chuyên sâu, chỉ có hai trong số đó sẽ được thảo luận cụ thể”.
“Mặc dù mỗi trong số 21 nhóm sẽ đóng góp vào sự lựa chọn mà chúng ta sẽ đưa ra, nhưng các nhóm báo cáo sẽ là chín nhóm đến từ các Giáo hội địa phương, vì đương nhiên sẽ dễ dàng hơn cho tôi khi tìm kiếm lời khuyên từ những người làm việc trong Giáo triều và sống ở Rome,” ngài nói thêm.
Ngài cho biết: Vào ngày 8 tháng 1, hai chủ đề được chọn sẽ được thảo luận với câu hỏi sau đây làm kim chỉ nam: “Nhìn vào con đường trong một hoặc hai năm tới, những cân nhắc và ưu tiên nào có thể hướng dẫn hành động của Đức Thánh Cha và Giáo triều liên quan đến từng chủ đề?”
Khi công nghị diễn ra, Đức Giáo Hoàng kêu gọi các Hồng Y hãy “chú tâm đến tấm lòng, suy nghĩ và tinh thần của mỗi người; lắng nghe lẫn nhau; chỉ bày tỏ ý chính và một cách ngắn gọn, để tất cả mọi người đều có thể nói.”
“Người La Mã cổ đại với sự khôn ngoan của họ thường nói: ‘Non multa sed multum!’ [Không nhiều thứ, nhưng nhiều!],” Đức Giáo Hoàng Leo chỉ ra, một cụm từ được hiểu là ưu tiên chất lượng hơn số lượng.
Ngài quả quyết: “Và trong tương lai, cách thức lắng nghe lẫn nhau, tìm kiếm sự hướng dẫn của Chúa Thánh Thần và cùng nhau bước đi, sẽ tiếp tục là sự trợ giúp to lớn cho sứ vụ Phêrô được giao phó cho tôi”.
Đức Giáo Hoàng Leo tuyên bố: “Ngay cả cách chúng ta học cách làm việc cùng nhau, với tình huynh đệ và tình bạn chân thành, cũng có thể tạo ra điều gì đó mới mẻ, điều gì đó làm sáng tỏ cả hiện tại và tương lai”.
Một góc nhìn của Công đồng
Ngay từ đầu bài phát biểu, Đức Giáo Hoàng đã làm rõ quan điểm của Công đồng Vatican II đối với công nghị này, trích dẫn đoạn đầu tiên của hiến chương tín lý Lumen Gentium, nhấn mạnh rằng “Chúa Kitô là ánh sáng của các dân tộc” và nhiệm vụ của Giáo hội là đảm bảo rằng “tất cả mọi người, ngày nay được kết nối chặt chẽ hơn bởi nhiều mối liên hệ xã hội, kỹ thuật và văn hóa khác nhau, cũng có thể đạt được sự hiệp nhất trọn vẹn hơn trong Chúa Kitô.”
Đức Giáo Hoàng Leo XIV nói: “Chúng ta có thể hiểu được tổng thể các triều đại giáo hoàng của Thánh Phaolô VI và Thánh Gioan Phaolô II nằm trong quan điểm của Công đồng này, vốn coi mầu nhiệm của Giáo hội hoàn toàn nằm trong mầu nhiệm của Chúa Kitô và do đó hiểu sứ mệnh truyền giáo như một sự lan tỏa năng lực vô tận được giải phóng bởi sự kiện trung tâm của lịch sử cứu độ”.
Sau đó, ngài lưu ý rằng cả Đức Benedict XVI và Đức Phanxicô “đã tóm tắt tầm nhìn này trong một hạn từ: thu hút.”
Đức Giáo Hoàng Leo nhắc nhở: “Đức Giáo Hoàng Benedict đã làm điều này trong bài giảng khai mạc Hội nghị Aparecida năm 2007 khi ngài nói: ‘Giáo hội không tham gia vào việc cải đạo.’” Thay vào đó, Giáo hội phát triển nhờ “sự thu hút”: Cũng như Chúa Kitô “thu hút tất cả đến với Người” bằng sức mạnh tình yêu của Người, đỉnh điểm là sự hy sinh trên thập giá, thì Giáo hội cũng hoàn thành sứ mệnh của mình đến mức, trong sự hiệp nhất với Chúa Kitô, Giáo hội thực hiện mọi công việc của mình trong sự noi gương về tinh thần và thực tiễn tình yêu của Chúa”.
Ngài nói thêm: “Đức Giáo Hoàng Phanxicô hoàn toàn đồng ý với điều này và đã nhắc lại nhiều lần trong các bối cảnh khác nhau”.
“Sự hiệp nhất thu hút, sự chia rẽ làm tan rã”
Đức Giáo Hoàng Leo XIV cũng nhấn mạnh trong bài phát biểu của mình rằng “sự hiệp nhất thu hút, sự chia rẽ làm tan rã. Đối với tôi, dường như vật lý cũng xác nhận điều này, cả ở bình diện vi mô lẫn vĩ mô.”
“Vì vậy, để trở thành một Giáo hội truyền giáo đích thực, một Giáo hội có khả năng làm chứng cho sức hút của tình yêu Chúa Kitô, trước hết chúng ta phải thực hành giới răn duy nhất mà Người đã ban cho chúng ta sau khi rửa chân các môn đệ: ‘Như Thầy đã yêu thương các con, các con cũng hãy yêu thương nhau.’”
Đức Giáo Hoàng nhấn mạnh: “Và Người còn nói thêm: ‘Bởi điều này mà mọi người sẽ biết các con là môn đệ của Thầy, nếu các con yêu thương nhau’”.
Đức Thánh Cha tiếp tục chỉ ra rằng trong công nghị, “chúng ta là một nhóm rất đa dạng, được làm giàu bởi nhiều nguồn gốc, văn hóa, truyền thống Giáo hội và xã hội, con đường đào tạo và học thuật, kinh nghiệm mục vụ, chưa kể đến những đặc điểm và tính cách cá nhân.”
Ngài nói: “Trước hết, chúng ta được mời gọi để hiểu biết lẫn nhau và đối thoại, để chúng ta có thể cùng nhau phục vụ Giáo hội. Tôi hy vọng rằng chúng ta có thể lớn lên trong sự hiệp thông và do đó nêu gương về tinh thần hợp đoàn”.